Scriptieprijs 2017

Motivatie-onderzoek van de Vlaamse e-fietser omtrent het gebruik of de aankoop van de elektrische fiets

Geneviève Vandamme
In deze masterproef wordt de focus gelegd op de redenen waarom Vlaamse e-fietsers een elektrische fiets gebruiken of gekocht hebben.

Motivatie-onderzoek van de Vlaamse e-fietser omtrent het gebruik of de aankoop van de elektrische fiets

Er is tot op heden weinig onderzoek verricht naar de vraag, het aanbod en de operationele problemen in Westerse landen. Er is eveneens nog weinig wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd naar de motieven van Vlaamse e-fietsers. In deze masterproef wordt de focus gelegd op de vraagzijde, meer specifiek de redenen waarom Vlaamse e-fietsers een elektrische fiets gebruiken of gekocht hebben. In de literatuurstudie worden bronnen in Europese en niet- Europese landen aangehaald.

Er werd via drie focusgroepen met 27 Vlaamse e-fietsers achterhaald wat de motieven waren en er werd onderzocht of deze motieven al dan niet overeenstemden met de motieven uit de literatuur. Bovendien werd nagegaan of de stellingen uit de literatuurstudie aangaande de motivaties al dan niet overeenkwamen met de meningen uit de focusgroepen.

In relatieve volgorde kwamen als belangrijkste motivaties voor de aankoop en het gebruik van de e-fiets naar voren: gezondheidsmotieven, praktische motieven, veiligheidsmotieven, psychologische motieven, fysische motieven, omgevings-motieven, ecologische motieven, life style motieven, financiële motieven, sociale motieven en technische of technologische motieven.

De volgorde van de belangrijkheid van de motivaties is verschillend naargelang de gebruiksdoelstelling woon-werk of recreatieve doeleinden.

Heel wat technische, veiligheid, praktische en psychologische en omgevings-belemmeringen werden opgesomd. Deze negatieve ervaringen van huidige e-fietsers kunnen door de overheid en de e-fietssector omgebogen worden naar positieve motivatie-elementen om nog meer mensen aan te zetten tot e-fietsen.

Er kwamen eveneens andere aspecten in de focusgesprekken naar voren die niet behandeld werden in de literatuurstudie: onder andere een vierde gebruiks-doelstelling (vakantiedoeleinden), financiële motivaties voor woon-werkverkeer en verzekerings -en psychologische aspecten.

Bibliografie

Abagnale, C., Cardone, M., Iodice, P., Strano, S., Terzo, M., & Vorraro, G. (2015). Power requirements and environmental impact of a pedelec. A case study based on real-life applications. Environ Impact Assess, 53, 1-7. Doi: 10.1016/J.EIAR.2015.02.003
Agentschap NL (2013). Elektrische tweewielers. Retrieved from https://www.rvo.nl/sites/default/files/Eektrische%20tweewielers%20-%20h…
Ahrens, G., Becker, U., Böhmer, T., Richter, F., & Wittwer, R. (2013). Potential of cycling to reduce emissions in road transport. Retrieved from https://www.umweltbundesamt.de/sites/default/files/medien/461/publikati…
Arkesteijn, K., & Oerlemans, L. (2005). The early adoption of green power by Dutch households. An empirical exploration of factors influencing the early adoption of green electricity for domestic purposes. Energy Policy, 33 (2), 183-196. Doi: 10.1016/S0301-4215(03)00209-X
Associatie KU Leuven (2011). Voor- en nadelen van focusgroepen. Retrieved from https://associatie.kuleuven.be/altus/seminaries/1112/131011/focusgroepe…
Bamberg, S., Hunecke, M., & Bloebaum, A. (2007). Social context, personal norms and the use of public transportation: Two field studies. Journal of Environmental Psychology, 27 (3), 190-203. Doi: 10.1016/j.jenvp.2007.04.001
102
Belgische Federale Overheidsdiensten (2012). Bromfietsen. Retrieved from http://www.belgium.be/nl/mobiliteit/Voertuigen/types/bromfietsen/
Belgische Federale Overheidsdiensten (2012). Motorfietsen. Retrieved from http://www.belgium.be/nl/mobiliteit/Voertuigen/types/motoren/
Berg, B.L. (2004) Qualitative research methods for the social sciences. Boston: Pearson Education.
Boussauw, B. (2014). Bredere wegen, bredere files? Retrieved from http://www.agora-magazine.nl/wp-content/uploads/2013/12/Boussauw.pdf
Burns, AC. & Bush, R.F (2006). Principes van marktonderzoek. Amsterdam: Pearson Benelux B.V.
Callaert, H. (2013-2014). Steekproefmethoden [Cursus]. Brussel, KU Leuven Brussel Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen.
Cappelle, J., & Rotthier, B. (2015). Snelle elektrische fietsen, zijn dat fietsen, bromfietsen of motorfietsen? Retrieved from https://iiw.kuleuven.be/onderzoek/eena/snelleelektrischefietsenclassifi…
Davis, F.D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quart, 13 (3), 319-340.
Doi: 10.2307/249008
Elliott, J., Heesterbeek, S., Lukensmeyer,C. J. & Slocum, N. (2006). Participatieve methoden. Een gids voor gebruikers. Brussel: Vlaams Instituut voor Wetenschappelijk en Technologisch Aspectenonderzoek.
Flick, U. (2009). An introduction to qualitative research. London: Sage publications.
FOD Mobiliteit en Vervoer (2016). Wegwijzer Elektrische fietsen. Brussel: FOD Mobiliteit en Vervoer.
103
Gifford, J., & De Maio, P. (2004). Will Smart Bikes Succeed as Public Transportation in the United States? Journal of Public Transportation, 7 (2), 1-15. Doi: 10.5038/2375-0901.7.2.1
Haustein, S., & Møller, M. (2016). Age and attitude: Changes in cycling patterns of different e-bike user segments. International Journal of Sustainable Transportation, 10 (9), 836-846. Doi: 10.1080/15568318.2016.1162881
Hiselius, LW, & Svenssona, Å. (2014, May). Could the increased use of e-bikes (pedelecs) in Sweden contribute to a more sustainable transport system? Paper presented at the 9th International Conference “Environmental engineering”, Vilnius, Lithuania. Retrieved from:
http://leidykla.vgtu.lt/conferences/ENVIRO_2014/Articles/3/119_Hiselius…
Hoogers, R. (2011). Kwantitatief onderzoek. Retrieved from http://wetenschap.infonu.nl/onderzoek/88701-kwantitatief-onderzoek.html
Hülsmann, M., & Fornahl, D. (2014). Evolutionary Paths Towards the Mobility Patterns of the Future. Doi: 10.1007/978-3-642-37558-3
Ji, S., Cherry, C.R., Bechle, M.J., Wu, Y., & Marshall, J.D. (2012). Electric vehicles in China: emissions and health impacts. Environmental science and technology, 46 (4), 2018-2024. Doi: 10.1021/es202347q
Johnson, M., & Rose, G. (2013, October). Electric Bikes – cycling in the New World City: An Investigation of Australian Electric Bicycle Owners and the Decision Making Process for Purchase. The Proceedings of the Australasian Transport Research Forum. Paper presented at the Proceedings of the Australasian Transport Research Forum, Brisbane, Australia. Retrieved from
http://atrf.info/papers/2013/2013_johnson_rose.pdf
Jones, T., Harms, L., Heinen, E. (2016). Motives, perceptions and experiences of electric bicycle owners and implications for health, wellbeing and mobility. Journal of Transport Geography, 53, 41-49. Doi: 10.1016/j.jtrangeo.2016.04.006
Krueger, R. A., Casey, M.A., Donner, J., Kirsch S., & Maack, J.N. (2002). Social Analysis, Selected Tools and Techniques. Retrieved from http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.607.4701&rep=r…
Langford, B.C., Chen, J., & Cherry, C.R. (2015). Risky riding: Naturalistic methods comparing safety behavior from conventional bicycle riders and electric bike riders. Accident Analysis & Prevention, 82, 220–226. Doi: 10.1016/j.aap.2015.05.016
Louis, J., Brisswalter, J., Morio, C., Barla, C. & Temprado, J.-J. (2012). The Electrically Assisted Bicycle: An Alternative Way to Promote Physical Activity. American Journal of Physical Medicine & Rehabilitation, 91 (11), 931-940. Doi: 10.1097/PHM.0b013e318269d9bb
MacArthur, J. Dill, J., Person, M. (2014, January). E-Bikes in the North America: Results from an online survey. Paper presented at the
93rd Annual Meeting of the Transportation Research Board, Washington, D.C. Retrieved from http://docs.trb.org/prp/14-4885.pdf
Ministry of Transport, Public Works and Water Management & Fietsberaad (2009). Cycling in the Netherlands. Retrieved from http://www.fietsberaad.nl/library/repository/bestanden/CyclingintheNeth…
Mobiel 21 vzw (2015). Het e-fietspotentieel: Aanbevelingen voor beleid en bedrijven. Retrieved from http://www.mobiel21.be/sites/default/files/Het%20e-fietspotentieel%20-%…
Morgan, D.L. (1998). The focus group guidebook. London: Sage Publications.
Muetze, A., & Tan, Y.C. (2005, June). Performance evaluation of electric bycicle. Proceedings of IEEE Industry Application Conference. Paper presented at IEEE Industry Application Conference, Hong Kong. Retrieved from http://s3.amazonaws.com/academia.edu.documents/31121333/01518866.pdf?AW…
Peterman J.E, Morris, K.L., Kram, R., & Byrnes, W.C (2016). Pedelecs as a physically active transportation mode. European Journal of Applied Physiology, 116 (8), 1565-1573. Doi: 10.1007/s00421-016-3408-9
Popovich, N., Gordon, E., Shao, Z., Xing, Y., Wang, Y., & Handy, S. (2013). Experiences of electric bicycle users in the Sacramento, California area. Travel Behaviour and Society, 1 (2), 37-44. Doi: 10.1016/j.tbs.2013.10.006
Rose, G. (2012). E-bikes and urban transportation: emerging issues and unresolved questions. Transportation, 39 (1), 81-96. Doi: 10.1007/s11116-011-9328-y
Schepers , J.P., Fishman, E., Den Hertog, P., Klein Wolt, K., & Schwab, A.L. (2014). The safety of electrically assisted bicycles compared to classic bicycles. Accident Analysis & Prevention, 73, 174-180. Doi: 10.1016/j.aap.2014.09.010
Sears, J., Flynn, B.S., Aultman-Hall, L., & Dana, G.S. (2012). To bike or not to bike.
Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2314, 105-111. Doi: 10.3141/2314-14
Sekaran, U., & Bougie, R. (2013). Research Methods for Business. United Kingdom: John Wiley & Sons Ltd.
Shaheen, S., Guzman, S., & Zhang, H. (2010). Bikesharing in Europe, the Americas, and Asia. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2143, 159-167. Doi: 10.3141/2143-20
Silverans, P., & Goldenbeld, C. (2015) Themadossier verkeersveiligheid Fietsers Brussel, België: Belgisch Instituut voor de Verkeersveiligheid – Kenniscentrum Verkeersveiligheid. Retrieved from http://www.fietsberaad.be/Kennisbank/Bijlagen/BIVV_Themadossier_2_Fiets…
Timmermans, J.-M., Lataire, P., Maggetto, G., Cappelle, J., Van den Bossche, P. (2003, November). Electrically Assisted Cycling around the World. Paper presented at the 20th International Electric Vehicle Symposium, The Netherlands. Retrieved from
https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/198633/1/paperEVS20.pdf
Troped, P.J., Saunders, R.P., Pate, R.R., Reininger, B., & Addy, C.L. (2003). Correlates of recreational and transportation physical activity among adults in a New England community. Preventive Medicine, 37 (4), 304-310. Doi: 10.1016/S0091-7435(03)00137-3
VAB (2015). Gemiddelde leeftijd van elektrische fietser daalt. Retrieved from http://www.vab.be/nl/nieuws/2015/3/23/elektrischefietsopmars
Vandamme, G (2016). Onderzoekspaper: Motivatie-onderzoek van de Vlaamse e-fietser omtrent het gebruik of de aankoop van de elektrische fiets. Zulte: Author
Van den Bergh, J. (2013). Categorisering elektrische fietsen (MV 19176) Brief 30/07/2013 aan de Belgische Kamer van Volksvertegenwoordigers.
Retrieved from
https://www.dekamer.be/kvvcr/showpage.cfm?section=qrva&language=nl&cfm=…
Venkatesh, V., Morris, M.G., Davis, G.B., & Davis, F.D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27 (3), 425-478. Doi: 10.2307/30036540
Vleugels, I., Dierckx , V., & Mobiel 21 vzw (2015). Elektrisch fietsen, iets voor jou? Resultaten van een online bevraging door PASAR, in opdracht van Vlaamse overheid Departement Mobiliteit en Openbare werken. Leuven: Mobiel 21 vzw.
Vleugels, I., Steenbergen, T., Verbruggen, H., & Cornelis, E. (2007). Determinanten van modale keuze in keten verplaatsingen, Federaal Wetenschapsbeleid. Retrieved from
https://www.belspo.be/belspo/organisation/Publ/pub_ostc/CPtrans/rappCP4…
Weinert, J.X., Ma, C., Yang, X. & Cherry, C.R. (2008). Electric Two-Wheelers in China: Effect on Travel Behavior, Mode Shift, and User Safety Perceptions in a Medium-sized City. Transportation Research Record: Journal of the Transportation Research Board, 2038, 62-68. Doi: 10.3141/2038-08
Wester, F., & Peters, V. (2004). Kwalitatieve analyse: Uitgangspunten en procedures. Bussum: Uitgeverij Coutinho.
Wilkinson, S. (1999). Focus groups a feminist method. Psychology of Women Quarterly, 23(2), 221-244. Doi: 10.1111/j.1471-6402.1999.tb00355.x
Wolf, A., & Seebauer, S. (2014). Technology adoption of electric bicycles: a survey among early adopters. Transportation Research Part A: Policy and Practice, 69, 196-211. Doi: 10.1016/j.tra.2014.08.007
Xing, Y., Handy, S.L., & Mokhtarian, P.L. (2010). Factors associated with proportions and miles of bicycling for transportation and recreation in six small US cities. Transportation Research Part D: Transport and Environment, 15 (2), 73-81. Doi: 10.1016/j.trd.2009.09.004

Universiteit of Hogeschool
Master Bedrijfskunde
Publicatiejaar
2017
Promotor
Vanhaverbeke
Kernwoorden