Scriptieprijs 2017

Postpartumpics: een visueel boek ter ondersteuning van de communicatie met kwetsbare gezinnen.

Yasmine Dubaere Cynthia Verbeke
Twee studenten vroedkunde ontwikkelden een visueel boek om communicatie met kwetsbare gezinnen in het ziekenhuis te verbeteren.

Postpartumpics: een visueel boek ter ondersteuning van de communicatie met kwetsbare gezinnen.

Communicatie is een cruciaal item binnen alle takken van de gezondheidszorg. Dit komt mede door de grote diversiteit aan mensen in onze maatschappij. De verloskundige sector ervaart tevens problemen in de communicatie met kwetsbare gezinnen zoals doven, immigranten, vluchtelingen, asielzoekers, tienerzwangerschap, mentale achterstand, analfabeten, laaggeschoolden, …

Hierdoor ontstaat er veel miscommunicatie waardoor er meer risico’s zijn op complicaties of meer risico om deze complicaties maar laattijdig te ontdekken. De literatuurstudie toont aan dat communicatie kan ondersteund worden door visualisaties.  

Methode
Er werd een literatuurstudie uitgevoerd om een antwoord te vinden op de onderzoeksvraag. Als praktijkgedeelte werd er een pilootstudie uitgevoerd. De eerste 6 weken postpartum werden gevisualiseerd in een boek, rekening houdend met de richtlijnen uit de literatuurstudie. Hierna werden enquêtes afgenomen via een doelgerichte steekproef. Er werden enquêtes afgenomen bij zelfstandige vroedvrouwen en vroedvrouwen tewerkgesteld in het ziekenhuis. De kwantitatieve gegevens die verzameld werden door de enquêtes, werden onderling vergeleken om zo tot een conclusie te komen.  

Resultaten
Bijna alle vroedvrouwen hebben ooit al problemen ervaren met communicatie tijdens de zorgverlening. De meeste problemen werden ervaren met anderstaligen, maar er werden ook problemen ervaren met invaliden, doven, laaggeschoolden en tienerouders. Het boek wordt volgens de enquête als gebruiksvriendelijk ervaren en heeft een logische opbouw. Het boek wordt in het algemeen goed tot zeer goed gewaardeerd.  
Conclusie
Visualisaties bieden een meerwaarde tijdens het geven van PVO en GVO, dit blijkt zowel uit de literatuurstudie als uit de enquêtes. Het boek heeft zeker een positieve meerwaarde als ondersteuning tijdens de communicatie met kraamvrouwen, maar er zijn natuurlijk nog enkele aanpassingen nodig. 

Bibliografie

Bibliografie Anika S. Smeijers, M. H.-D.-M. (2011). The approach to the deaf or hard-of-hearing paediatric patient. Eur J Pediatr, 1359–1363. Ann Soete, V. D. (2014-2015). Communicatieleer. Kortrijk: Vives. Ann Soete, V. D. (sd). Communicatieleer. Vives, Kortrijk. Anna Galle, A.-S. V. (2015). Expectations and satisfaction with antenatal care among pregnant women with a focus on vulnerable groups: a descriptive study in Ghent. BMC Women's health, 1-12. Bakken, J. C. (2010). Web-based Education for Low-literate Parents in Neonatal Intensive Care Unit: Development of a Website and Heuristic Evaluation and Usability Testing. International journal of medical informatics, 565-575. Balaam, M.-C. (2013). A qualitative review of migrant women’s perceptions of their needs and experiences related to pregnancy and childbirth. journal of advanced nursing, 1919-1930. Barros, I. A. (2013). The use of pictograms in the health care: A literature review. Administrative Pharmacy. Benza, S. (2013). Pregnancy, childbirth and motherhood: A meta-synthesis of the lived experiences of immigrant women. Midwifery, 575-584. Binder, P. B. (2012). Shared Language Is Essential: Communication in a Multiethnic Obstetric Care Setting. Journal of health communication, 1171-1186. Boschman, M. (2005). Communiceren met mensen met een verstandelijke handicap. soest : Nelissen. Catherine E. LePrevost, J. F. (2013). Engaging Latino Farmworkers in the Development of Symbols to Improve Pesticide Safety and Health Education and Risk Communication. J Immigrant Minority Health, 975–981. Clawson, T. H. (2012). Using Pictograms for Communication. MILITARY MEDICINE, 291-295. Comptdaer, E. (2008-2009). “Ik wil iets vertellen” . “Ik wil iets vertellen” . Gent, Oost-Vlaanderen, België: Hogeschool Gent. D. Paul T. Piamontea, J. D. (2001). Understanding small graphical symbols: a cross-cultural study. International Journal of Industrial Ergonomics 27, 399–404. Dale, V. (2000). Van Dale. Opgehaald van Van Dale: http://www.vandale.nl/vandale Dale, V. (2008). Van Dale. Opgehaald van Van Dale: http://www.vandale.nl/vandale/ (sd).De actieve voedingsdriehoek. VIGEZ. De Rijdt. (2007). Werken met visualisaties. Antwerpen - Apeldoorn: Garant. Delporte, V. (2015-2016). Gespreksmethodiek en groepsdynamica - theorie. Kortrijk: Vives. Dhondt, A. (2015, december). Al aan ondersteunde communicatie gedacht? Vives: Vives.
52
 
Dowse, R. B. (2010). Developing visual images for communicating information about antiretroviral side effects to a low-literate population. African Journal Of AIDS Research(9), 213-224. Fauconnier, G. (1996). Mens en media: een introductie tot de massacommunicatie. . Leuven: Garant. Figueiredo, M. d. (2015). Immigrant Women’s Perspective on Prenatal and Postpartum Care: Systematic Review. J Immigrant Minority Health, 276–284. Helsloot, K. (2016). Kort ziekenhuisverblijf na de bevalling? De vroedvrouw is er klaar voor! Tijdschrift voor vroedvrouwen, 81-84. Hennegan, J. (2015). Another country, another language and a new baby: A quantitative study of the postnatal experiences of migrant women in Australia. Women and Birth, 124-133. Hoang, H. (2009). Having a baby in the new land: a qualitative exploration of the experiences of Asian migrants in rural Tasmania, Australia. . Rural and Remote Health research, 1-11. Holmberg S.& Rudin, K. (2002). The International Pictogram Symbol System. Wonderful Communication. 54-55. Houts, D. C. (2006). The role of pictures in improving health communication: A review of research on attention, comprehension, recall, and adherence. Patient Education and Counseling(61), 173-190. Jain, P. &. (2011). Moving beyond the language barrier: The communication strategies used by international medical graduates in intercultural medical encounters. . Patient education and counseling, 98-104. Koyama, K. (2010). Communication support boards pictorial symbols for communication assistance. Information Design Journal, 74-80. Kripalani, e. a. (2007). Development of an illustrated medication schedule as a low-literacy patient education tool. Patient Education and Counseling(66), 368-377. Malouf, R. (2014). Systematic review of heath care interventions to improve outcomes for women with disability and their family during pregnancy, birth and postnatal period. BMC pregnancy and childbirth, 1-12. Mansoor, L. E. (2004). Design and evaluation of a new pharmaceutical pictogram sequence to convey medicine usage. ergonomics SA, 29-41. Mayer, R. (2009). Multimedia learning. Cambridge University Press: Cambridge. Norredam, M. L. (2013). Migrants’ access to healthcare. Danish Medical Journal, 48-49. Oomkes, F. (2000). Communicatieleer. Amsterdam: Boom. Opsomer, T. (2010-2011). Ik wil en kan het zelf zeggen, geef mij gewoon een kans! . bachelorproef , 90. Oskam, E. S. (2005). Totale communicatie. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg. Piamonte, D. P. (2001). Understanding small graphical symbols: a cross-cultural study. International Journal of Industrial Ergonomics, 399–404.
53
 
Reed, L. A. (1986). Pictorial cues and enhancement of patient recall of instructions or information. Journal of the American Optometric Association, 312. Reem Malouf, M. J. (2014). Systematic review of heath care interventions to improve outcomes for women with disability and their family during pregnancy, birth and postnatal period. BMC Pregnancy and Childbirth, 1-12. Rhonda Small, C. M. (2014). Immigrant and non-immigrant women’s experiences of maternity care: a systematic and comparative review of studies in five countries. BMC Pregnancy and Childbirth, 1-17. Richler, M. V. (2012). The use of pictograms to convey health information regarding side effects and/or indications of medications. . Journal of Communication In Healthcare, 220-226. Schneider, A. (2009). Medical nursing support pictograms Ashikawa Red Cross Hospital, Hokkaido, Japan, 2008. Information Design Journal, 141-146. Schworks. (sd). Waarom communiceren wij? Waarom communiceren wij? Schworks. Sclera. (sd). Brand. Sclera. Segalowitz, N. &. (2011). Exploring the Determinants of Language Barriers in Health Care (LBHC): Toward a Research Agenda for the Language Sciences . project muse, 480–507 . Sint-Vincentiusziekenhuis, D. (sd). Mama's melk is goud waard. De tien vuistregels van WHO/UNICEF voor het welslagen van de borstvoeding. Deinze. Smeijers, A. S. (2011). The approach to the deaf or hard-of-hearing paediatric patient. European journal of pediatrics, 1359-1363. Spinillo, C. G. (2012). Graphic and cultural aspects of pictograms: an information ergonomics viewpoint . Work, 3398-3403. Spinillo, C. G. (2012). Graphic and cultural aspects of pictograms: an information ergonomics viewpoint. Work: A Journal of Prevention, 3398-3403. Tijus, C. B. (2008). The Design, Understanding and Usage of Pictograms. . Written Documents in the Workplace, 17. Tobin, C. (2014). Asylum seeking women's experience of childbirth in Ireland. Midwifery, 831-838. Trinidad Domínguez, E. A. (2013). International accessibility: a proposal for a system of symbols for people with disabilities . De gruyter, 235–243. Van Balkom, H. W.-G. (1994). Kiezen voor communicatie: een handboek over communicatie van mensen met een motorische of meervoudige handicap. Nijkerk: Intro. Van Damme, A. v. (2002). Werken met verwijzers. Breda: Sensis onderwijs. Vanhalst, I. (2007-2008). “Kijk eens naar wat ik zeg!” . “Kijk eens naar wat ik zeg!” . Gent, Oost- Vlaanderen: Artevelde hogeschool. VBOV. (2016). Goede praktijkvoering voor de postnatale zorg. Opgehaald van vroedvrouwen: http://www.vroedvrouwen.be
54
 
Vennet, C. V. (2016). Hoe percipiëren Vlaamse vrouwen de pre- en postnatale begeleiding door vroedvrouwen en thuisbevallingen? Een exploratief onderzoek. Tijdschrift voor vroedvrouwen, 289-297. Villadsen, S. F. (2016). Care during pregnancy and childbirth for migrant women: how do we advance? Development of intervention studies. The case of the MAMAACT intervention in Denmark. Best Practice & Research Clinical Obstetrics and Gynaecology., 100-112. von Wühlisch, F. S. (2010). Maximising health literacy and client recall of clinical information: An exploratory study of clients and speech-language pathologists. South African Journal of Communication Disorders, 22. Vries, A. d. (sd). Communicatie. Communicatie. Creative commons, Nederland. Wolpin, e. a. (2016). Redesigning pictographs for patients with low health literacy and establishing preliminary steps for delivery via smart phones. Pharmacy Practice(14), 1-9.

Universiteit of Hogeschool
Vroedkunde
Publicatiejaar
2017
Promotor
Tineke Devos
Kernwoorden