Professionele bachelorproef

Brent Claessens Nick Meskens
In deze bachelorproef onderzoeken we wat STEM juist inhoudt binnen de eerste graad secundair onderwijs. Als toekomstige leerkrachten techniek willen we daarbij ook te weten komen wat de rol is van de leerkracht techniek binnen het STEM-onderwijs en of dit onderdeel effectief belangrijk is om STEM te vervolledigen. We onderzochten dit in het kader van onze opleiding Secundair Onderwijs aan de AP Hogeschool te Antwerpen in opdracht van onze eindproef.

STEM een vak met een doel, of hype?

STEM een vak met een doel, of hype?

 

Stel dat u in het secundair onderwijs lesgeeft en u plots STEM moet geven. Weet u wat dit inhoud, waarvoor het staat, en wat het als doel heeft? Kunnen we eigenlijk spreken van een vak of is het een hype? En wat is de rol van de leerkracht Techniek binnen STEM?

 

STEM is een onderwijsvorm dat bijdraagt tot het interdisciplinair werken en creëert een cohesie tussen de vakken wetenschap, technologie, engineering en wiskunde.

 

“Ik denk dat we in deze school al 50 jaar STEM geven in de vorm van industriële wetenschappen” – deelnemende leerkracht.

 

Dit citaat hoor je vaker wanneer je over het onderwerp spreekt binnen een secundaire school. STEM is sinds enkele jaren een vast begrip geworden binnen de leefwereld van de leerlingen. Het is zoals hierboven vermeld een combinatie van verschillende vakken. Het is inderdaad zo dat deze vakken terugkomen in de studierichting “industriële wetenschappen”. Toch kunnen we zeggen dat er een heel groot verschil is met STEM.

 

STEM heeft als doel om meer technisch geschoolde leerlingen te laten uitstromen binnen het secundair onderwijs en het aantal meisjes binnen het technische onderwijs te verhogen. Een belangrijk aspect binnen STEM is het ontdekken van talenten waarbij de oriëntatie wordt gestimuleerd. De leerlingen ontdekken waar ze goed en minder goed in zijn, waar er met het oog op hun oriëntatie kan gewerkt worden aan hun sterke maar ook aan hun zwakkere eigenschappen.

 

Bij “industriële wetenschappen” ligt de focus op het opleiden van leerlingen die later van hoger onderwijs zullen genieten. Er wordt minder ingezet op het ontwikkelen van de talenten en zoeken naar hun eigen sterktes. In tegenstelling tot STEM wordt Industriële wetenschappen enkel aangeboden in het TSO.

 

Het streefdoel van STEM is om de STEM-geletterdheid te vergroten bij alle leerlingen en niet enkel bij de technisch geschoolde leerlingen. Dit doet men met het oog op de steeds veranderende maatschappij die elke minuut van de dag wordt gemoderniseerd door de invloed van technologie.

 

De leerkracht Techniek vertegenwoordigd niet enkel de “T” binnen STEM maar staat ook in voor het begeleiden van het engineering proces. Hij zet zijn technische kennis in om samen met leerlingen oplossingen te zoeken voor het gestelde probleem. Hij zorgt er ook voor dat de oplossing op een tastbare en realistische manier kan worden uitgewerkt. Hij zorgt ervoor dat de leerlingen doorheen het proces het maatschappelijk probleem tracht te onderzoeken en op te lossen door middel van het technische proces.

 

 

 

 

De afgelopen jaren is er veel media-aandacht aan dit onderwerp besteed. Binnen het onderzoek kwam naar voor dat sommige scholen dit gebruiken als middel om meer leerlingen naar de school te lokken. De realiteit laat echter zien dat de scholen weinig of niets weten over STEM en dit dus niet naar behoren kunnen inrichten.

 

Doordat er geen leerplan of handleiding bestaat, en er dus geen houvast is voor beginnende leerkrachten, tasten zij vaak in het duister. Het duurt dan ook een hele tijd vooraleer ze een degelijke structuur hebben uitgewerkt. Deze onduidelijkheid gaat ten koste van de leerlingen en hun leerprestaties.

 

Met dit onderzoek hebben we kunnen aantonen dat er een structurele begeleiding nodig is voor beginnende STEM-leerkrachten. Hiervoor werd er een projectbundel uitgewerkt die de leerkracht een duidelijke en structurele houvast biedt. Het kan gebruikt worden als sjabloon voor eigen gemaakte projecten. Dit project bied ook de mogelijkheid om de invulling ervan zelf te bepalen, naargelang de noden en mogelijkheden van de school.

 

Kunnen we nu besluiten dat STEM een vak is met een doel of enkel een hype?
 

Ja, STEM wordt in vele gevallen misbruikt door de hype die de media en de overheid zelf hebben gecreërd. Het wordt gebruikt als middel om meer leerlingen naar de school te lokken. Anderzijds zien we ook wanneer de invulling van STEM op een degelijke manier gebeurd, dat het bijdraagt tot de ontwikkeling van talenten van de leerlingen en hun oriëntatie aanzienlijk vergroot. Omdat STEM buiten de complementaire uren (vaste uren) van een school valt, kunnen we eigenlijk niet spreken van een vak maar eerder een onderwijsvorm.

 

Tot slot willen we afsluiten met onze slogan:

 

Ga voor de toekomst! Kies voor STEM!

Bibliografie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Universiteit of Hogeschool
Bachelor Onderwijs en training: Secundair onderwijs Techniek-Hout
Publicatiejaar
2017
Promotor
Pascale Mast
Kernwoorden