Strategieën die in de lagere school worden gebruikt om de leerprestaties van minder bevoordeelde leerlingen te verhogen.

Leen De Mondt
Kwalitatief onderzoek dat beoogt een eerste overzicht te geven van de gebruikte strategieën in de lagere school om de prestatiekloof tussen kinderen uit een hoge sociaal economische situatie en kinderen uit een lage sociaal economische situatie te verkleinen.

Scholen hebben nood aan meer expertise om prestatiekloof kansarme kinderen te dichten.

Een heleboel kinderen in Vlaanderen groeien op in kansarmoede. Deze kinderen scoren lager op internationale testen dan kinderen die in een kansrijke omgeving opgroeien. Wat doen scholen om de prestatiekloof te dichten tussen 
kinderen uit lage en hoge socio-economische achtergronden?

Dat is het onderwerp van het onderzoek. Vlaanderen kent lestijden toe aan scholen om leerprestaties van kinderen te verhogen. Vlaamse scholen zijn sterk in het inspelen op individuele noden. Elke school* gebruikt werkvormen zoals contractwerk waardoor de klasleerkracht zich kan bezighouden met kinderen die extra uitleg nodig hebben.

Een andere sterkte van ons onderwijs is de manier waarop de kinderen die hulp nodig hebben, worden gekozen. Scholen maken geen onderscheid tussen de kinderen op basis van hun SES. (De SES-indicatoren zijn het opleidingsniveau van de moeder, de thuistaal en het al dan niet ontvangen van een studietoelage) Elk kind dat moeilijkheden ervaart, wordt geholpen. Op regelmatige basis worden de kinderen getest en bijgestuurd. Scholen zetten sterk in op ouderbetrokkenheid. Het belang van ouders wordt door scholen hoog ingeschat maar ze voelen hier wel een gemis aan steun vanuit de overheid. 

Graag zien scholen meer omkadering op school. Zo zou een maatschappelijk werker, logopedist, gedragstherapeut,… meer dan welkom zijn. De expertise die deze mensen met zich meebrengen, kunnen scholen op dit moment zelf niet aanbieden.

De meeste scholen hebben een kritische kijk op multiculturalisme. Ze staan open voor verschillende culturen en gaan daarbij niet uit van de gedachte dat de Westerse visie de enige juiste is. Scholen met weinig kinderen uit kansarmoede hebben wel eerder de neiging om vooral de verschillen te zien en deze te vieren maar ook de eigen visie op te leggen.

Dit onderzoek is een eerste beschrijving. Verder onderzoek naar de efficiëntie van de gebruikte strategieën is dan ook sterk aangeraden.

* vier scholen, 12 respondenten, namen deel aan dit onderzoek

Bibliografie

Agirdag, O., Merry, M.S., & Van Houtte, M. (2016). Teachers’ Understanding of 
Multicultural Education and the Correlates of Multicultural Content Integration in 
Flanders. Education and Urban Society, 48(6), 556–582. DOI: 
10.1177/0013124514536610 
Boeren, E., & Nicaise, I. (2011). Schitterend gemiddeld: kwaliteit, kansengelijkheid en 
rendement van het Vlaamse onderwijs in internationaal perspectief. De sociale staat 
van Vlaanderen 2011, 43-79
Cantillon, B., Horemans, J., Vandenbroucke, P., & Van Lancker, W. (2011) Inkomen en 
armoede in Vlaanderen en Europa. De sociale staat van Vlaanderen 2011, 131-164 
Creswell, J. W. (2005). Educational research: planning, conducting, and evaluating, 
quantitative and qualitative research. New Jersey: Pearson Merril Prentice Hall. 
Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education(6de druk). 
New York: Routledge. 
Day, T., & Prunty, A. (2015). Responding to the challenges of inclusion in Irish schools. 
European Journal of Special Needs Education, 30(2), 237-252. 
doi:10.1080/08856257.2015.1009701 
Decreet basisonderwijs. (1997, 25 februari). Geraadpleegd op 3 november,2016, van 
https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=12254 
Foster, P. (1996). Observing Schools: A methodological guide. Londen: Sage.
Geeroms, E., & Meesens, M. (2014). Waar is de zorgcoördinator ? Kwalitatief onderzoek 
naar de positie van de zorgcoördinator in de Vlaamse basisscholen (masterproef). 
Geraadpleegd van http://lib.ugent.befulltxt/RUG01/002/165/755/RUG01-
002165755_2014_0001_AC.pdf
Guest, G., Bunce, A., & Johnson, L. (2006). How many interviews are enough? An 
experiment with data saturation and variability. Field Methods, 18(1), 59-82.

Hajisoteriou, C., & Angelides, P. (2013). Facing the "Challenge": School Leadership in 
Intercultural Schools.Educational Management Administration & Leadership, 42(4), 65-
82. doi:10.1177/1741143213502194 
Harteis, C., Koch, T., & Morgenthaler, B. (2008). How intuition contributes to high 
performance: An educational perspective. US-China Education Review, 5 (1), 68-80. 
HM Inspectorate of educaion. (2009) Count Us In: a sense of belonging: Meeting the 
Needs of Children and Young People Newly Arrived in Scotland. Geraadpleegd van 
http://dera.ioe.ac.uk/10831/7/cuimnnus2_Redacted.pdf 
Hornstra, L., van der Veen, I., Peetsma, T., & Volman, M. (2015). Does
composition make a difference: effects on developments in motivation, sense of 
classroom belonging, and achievement in upper primary school. School Effectiveness 
and School Improvement, 26(2), 125-152, doi:10.1080/09243453.2014.887024 
Hüpping, B., & Büker, P. (2014). The development of intercultural pedagogy and its 
influences on primary schools: conclusions and perspectives. Intercultural Education, 
25(1), 1-13, doi: 10.1080/14675986.2014.878072 
Koning Bouwdewijnstichting (2016, 29 februari). ‘Kleine Kinderen, Grote Kansen’: sterke 
leraren opleiden om samen kinderarmoede aan te pakken. Geraadpleegd van 
https://www.kbs-frb.be/nl/Newsroom/Press-releases/2016/20160229ND
Krueger, R.A., & Casey, M.A. (2000). Focus groups. A practical guide for applied 
research. Londen: Sage. 
Lankshear, C., & Knobel, M. (2004). A handbook for teacher research: from design to 
implementation. New York: Open University Press. 
Macleod, S., Sharp, C., Bernardinelli, D., Skipp, A., & Higgins, S. (2015). Supporting the 
Attainment of Disadvantaged Pupils: Articulating Success and Good Practice. 
Geraadpleegd van https://www.gov.uk/government/uploads/system/uploads/
attachment_data/file/473974/DFE-
RR411_Supporting_the_attainment_of_disadvantaged_pupils.pdf 
Sad, S.N., & Gurbuzturk, O. (2013). Primary School Students' Parents' Level of 
Involvement into Their Children’s Education. Educational Sciences: Theory and 
Practice, 13(2), 1006-1011. 

Sammons, P., Toth, K., & Sylva, K. (2015). Subject to Background: What promotes 
better achievement for bright but disadvantaged students? Geraadpleegd van 
https://www.suttontrust.com/wp-content/uploads/2015/03/Subject-to-
background1.pdf
‘t Hart, H., Boeije, H., & Hox, J. (2005). Onderzoeksmethoden (7e druk). Den Haag: 
Boom. 
Zembylas, M., & Iasonos, S. (2010). Leadership styles and multicultural education 
approaches: an exploration of their relationship. International Journal of Leadership in 
Education, 13(2), 163-183. doi:10.1080/13603120903386969

 

Universiteit of Hogeschool
Opleidings- en onderwijswetenschappen
Publicatiejaar
2017
Promotor
Prof. Dr. Peter Van Petegem
Kernwoorden