Zie jij in welke fase ik zit

Evi Van Weyenberg
Op welke manier kunnen begeleiders, binnen een ambulante en mobiele dienst, meer inzichten verkrijgen over de theorie van de sociaal-emotionele ontwikkeling bij personen met een verstandelijke beperking?

Leren op een spelende interactieve wijze

Het doorlopen van de fasen van de sociaal-emotionele ontwikkeling is een individueel proces, dat voor iedereen anders verloopt. De theorie rond sociaal-emotionele ontwikkeling is voor velen echter weinig toegankelijk en begrijpbaar. Hierdoor kwam ik op volgende probleemstelling: ‘Op welke manier kunnen begeleiders, binnen een ambulante en mobiele dienst, meer inzichten verkrijgen over de theorie van de sociaal-emotionele ontwikkeling bij personen met een verstandelijke beperking?’ Iedereen verschilt van elkaar, zo ook mensen met een beperking. Het gaat zelfs verder dan dat, mensen met een verstandelijke beperking waarvan de inschaling wijst dat deze persoon zich over het algemeen in een fase twee bevindt, kan een andere ondersteuningsnood hebben dan iemand met dezelfde inschaling. Hiermee wou ik dus aan de slag. Ik wou begeleiders helpen in hun zoektocht naar een juiste begeleidingsstijl door hun kennis over sociaal-emotionele ontwikkeling te vergroten. Ik heb een spelmethodiek ontwikkeld rond het thema sociaal-emotionele ontwikkeling. Ik heb dit gedaan door het maken van duidelijke en verstaanbare fiches van elke fase. Daarnaast heb ik ook casussen, opdrachten, stellingen en een vreemde eend toegevoegd aan het didactisch materiaal. Ik wil hiermee het thema op een speelse, interactieve en leerzame manier toegankelijker maken voor begeleiders binnen een ambulante dienst.

Bibliografie

Bea, M., & Petry, K. (2006). Kwaliteit van leven bij personen met verstandelijke beperkingen. Gedrag en Gezondheid, 34(4), 192-201.

Buntinx, W.H.E., & Schalock, R.L. (2010). Models of disability, quality of life,and individualized supports: implications for professional practice in intellectual disability. Journal of Policy and Practice in Intellectual Dissabilities, 7(4), 283-294.

Claes, L. et al. (Red.). (2012). Emotionele ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking. Antwerpen-Appeldoorn: Garant.

Claes, L., & Verduyn, A. (2012). SEO-R. Schaal voor emotionele ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking-revised. Antwerpen-Appeldoorn: Garant.

Craeynest, P. (2013). Psychologie van de levensloop. Inleiding in de ontwikkelingspsychologie. Gent: Acco.

De Belie, E. (2007). Personen met een verstandelijke beperking en gedragsproblemen.  Gehechtheid onder druk. In E. De Belie, & F. Morisse (Red). Gehechtheid en gehechtheidsproblemen bij personen met een verstandelijke beperking (pp. 39-71). Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

De Belie, E. (2013). Wederzijdse emotionele beschikbaarheid. In E. De Belie, & Van Hove, G. (Red.), Wederzijdse emotionele beschikbaarheid. Mensen met een verstandelijke beperking, hun context en begeleiders samen op weg (pp. 155-215). Antwerpen- Apeldoorn: Garant.

De Belie, E. (2017). Mentaliseren: basis voor emotionele en relationele verbinding. In F. Morisse, E. De Belie, M. Blontrock, J. Verhasselt, & C. Claudia (Red.), Emotionele ontwikkeling in verbinding. Coachingsmethodiek voor begeleiders van cliënten met probleemgedrag (pp. 69-112). Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Dõsen, A. et al. (2015). Over kunnen, (niet) aankunnen, moeten en (niet willen). Brochure voor familie van kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking. Brochure. Antwerpen: Steunpunt Expertisenetwerken vzw.

Kuiper, J., & Zijsling, P. (2010). Methodisch handelen inzichtelijk; Boom: Lemma.

Lange, R. de, Schuman, H., & Montesorri, N.M. (2011). Praktijkgericht onderzoek voor reflectieve professionals. Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

McLeod, S. (2009). Attachment theory. Geraadpleegd op 23 april 2017, van https://www.simplypsychology.org/attachment.html

Morisse, F. (2017). Personen met een verstandelijke beperking en geestelijke gezondheidsproblemen. In F. Morisse, E. De Belie, M. Blontrock, J. Verhasselt, & C.

Claes(Red.), Emotionele ontwikkeling in verbinding. Coachingsmethodiek voor begeleiders van cliënten met probleemgedrag (pp. 23-40). Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Morisse, F., & Dõsen, A. (2017). Ontwikkelingsdynamisch model voor emotionele ontwikkeling: state of the art. In F. Morisse, E. De Belie, M. Blontrock, J. Verhasselt, & C. Claes (Red.), Emotionele ontwikkeling in verbinding. Coachingsmethodiek voor begeleiders van cliënten met probleemgedrag (pp. 41-67). Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Morisse, F., & Ronsse, E. (2012). Belangrijke begrippen in de emotionele ontwikkeling. Een conceptueel kader. In L. Claes et al. (Red.), Emotionele ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking (pp. 23-47). Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Ronde, M.A. de, & Geurts, J.L.A. (2011), De spelende professional. M&O Tijdschrift voor Management en Organisatie, 65(4), 49-62. 53

Schalock, R. L., Gardner, J.F., & Bradley, V.J. (2007).Quality of life. For people with intellectual and developmental dissabilities. Applications across individuals, organizations, communities, and systems. Washington: American Asoociation on Intellectual an Developmental Disabilities.

Van Hove, G., van Loon, J., & Vandevelde, S. (2010). Personen met een verstandelijke beperking. In E. Broekaert, G.Van Hove, S. Vandevelde, V. Soyez, & W. Vanderplasschen

(Red.). Handboek bijzondere orthopedagogiek (11e herziene en uitgebreide druk, pp. 19- 63); Antwerpen-Apeldoorn: Garant.

Van Loon, J. (2008). Een persoonsgerichte ondersteuningsmethodiek. Het methodisch bevorderen van Kwaliteit van bestaan voor mensen met een verstandelijke beperking. In J. Van Loon, & G. Van Hove, Arduin. Persoonsgerichte ondersteuning en Kwaliteit van bestaan (pp. 63-81). Antwerpen/Apeldoorn: Garant.

Vignero, G (2011). De draad tussen cliënt en begeleider. De emotionele ontwikkeling als inspiratiebron in de begeleiding van personen met een verstandelijke handicap. Antwerpen-Appeldoorn: Garant.

Vliegen, N. (2007). De prille interactie. Het ontstaan van de gehechtheidsrelatie. In E. De Belie, & F. Morisse (Red). Gehechtheid en gehechtheidsproblemen bij personen met een verstandelijke beperking (pp. 15-38). Antwerpen-Apeldoorn: Garant. Zaal, S., Boerhave, M., & Koster, M. (2008). Sociaal-emotionele ontwikkeling. Omschrijving fasen en bijbehorende begeleidingsstijl. Geraadpleegd op 11 oktober 2016, van https://www.kennisplein.be/Documents/boekje%20SEO.pdf

Universiteit of Hogeschool
Orthopedagogie
Publicatiejaar
2017
Promotor
Karel Schoonjans
Evi Van Weyenberg