Scriptiebank overzicht

Dorine De Vos
 
 
Kwaliteitsvolle kunsteducatie in het museum: observeerbaar
(en daarom werkbaar!)
 
 
“Je moet kwaliteit herkennen als je ze ziet. Je voelt het […]”.
Een ‘klare’ uitspraak uit het rapport Bamford[1] maar hoe maak je voelbare, zichtbare kwaliteit nu observeerbaar en dus meetbaar? Tijdens mijn stage bij de publiekswerking van het M HKA (Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen) ging ik op zoek naar een antwoord, onder de titel: ‘ Hoe de kwaliteit meten van een interactieve museumrondleiding voor secundair onderwijs?

Dit artikel/ deze scriptie vertrekt vanuit de vraag 'is er een manier om leuker, korter en beter te leren (leren)'? Deze vraag weerspiegelt een aantal bezorgdheden van leerlingen, leerkrachten en andere onderwijsactoren vandaag de dag omtrent leren en leren leren. Om deze vraag te beantwoorden werd een tien weken lange interventiestudie uitgevoerd in de 3e graad lager onderwijs. Leerlingen leerden stapsgewijs Mind Mappen en teksten hiermee structurerend verwerken.

Met je klas naar de film!
In Vlaanderen worden vandaag ontzettend veel initiatieven genomen om jongeren met kunst en cultuur in contact te brengen. Naast allerhande uiteenzettingen hierover in de literatuur, willen ook steeds meer culturele instellingen educatieve programma’s en werkvormen voor de jeugd ontwikkelen. Zij besteden hierbij een speciale aandacht aan het onderwijs via een aanbod van rondleidingen of workshops. Toch vinden veel leerkrachten het niet makkelijk om uit het uitgebreide gamma een geschikte activiteit te kiezen voor hun leerlingen.

 
Met de klas op avontuur in Gent!
 
Fan van Gent is een vernieuwend project voor stadsscholen om op een
eenvoudige manier leerwandelingen of activiteiten in de stad te plannen voor kinderen van het derde en vierde leerjaar. Pieter Dirix en Janne Schacht, twee eindejaarsstudenten leraaropleiding lager onderwijs aan de hogeschool Gent, bedachten het concept in het kader van hun eindwerk.
 
Een multifunctionele tafel met een kaart van Gent en twee informatiemappen. Dat zijn de ingrediënten voor een geslaagd en leerrijk avontuur doorheen onze Arteveldestad.

 
Wat betekent het om je leren zelf te sturen, wat is creativiteit, en wat ben je met het onderzoeken van hun verband?
 
Beeld je in, je hebt een probleem. Je bent student in de eerste bachelor rechten. Je zit achter je bureau met een stapel boeken en cursussen die een sherpa amper kunnen dragen. In de komende twee maanden moet je hier alles, tot in de kleinste details, van kennen en kunnen reproduceren. Hoe ga je hier nu aan beginnen? Die Mount Everest van kennis is een heuse uitdaging.

 “Seksuele educatie op het Guatemalteekse platteland”
Tienerzwangerschappen en hiv infecties zijn een groot probleem in Guatemala en er is weinig tot geen preventie en preventiemateriaal. Ik vroeg me af of de aanpak en het materiaal, ontworpen in Vlaanderen om te werken met asielzoekers rond seksualiteit, ook bruikbaar zou zijn in een Guatemalteekse context.
Het aantal mensen met hiv in Guatemala is hoger in de streek waar Ak’ Tenamit gelegen is dan in de rest van het land.

Spelend leren: spelmateriaal motiveert!
Spelmateriaal en spelvormen integreren in de lessen.
 
Had je als kind ook wel eens het gevoel dat een les saai was? Het gevoel dat je je tijd aan het verdoen was? Of mocht jij ook altijd een spelletje gaan spelen als je klaar was met je oefeningen? Altijd hetzelfde spelletje?
Gedaan daarmee!

 
De multiculturele samenleving en/in het Vlaamse en Québecse onderwijs
 
We leven in een diverse samenleving.[1] Een nieuwsgierige en open instelling is in een dergelijke omgeving erg belangrijk. De school is de perfecte plaats waarbinnen de ontwikkeling van soortgelijke houdingen van start kan gaan. We doen er algemene kennis op, ontwikkelen er sociale vaardigheden, worden voorbereid op een baan, … Maar leren we onszelf ook inwerken in de multiculturele samenleving?
"Zich inwerken in de multiculturele samenleving" betekent twee zaken.

Schoolzwemmen, het kan ook anders!
We zijn in een Vlaams zwembad op een doodgewone donderdag. Stilte is ver zoek.
In het zwembad zijn drie scholen tegelijk hun leerlingen aan het leren zwemmen.
In de verte zien we enkele kinderen strubbelen tegen de kracht van het water. De
leerkrachten staan het einde van de baan met hun blaadje papier dat ze van de
sportleerkracht hebben gekregen.
Misschien denkt u nu, zo gaat het er bij de school van mijn kinderen niet aan toe. Ik hoop voor hen dat
ze inderdaad in een school zitten die werk maakt van het zwemonderwijs.

 
Aanzet tot een geïntegreerd ICT-beleid in de lagere school
Tineke Hemmeryckx en Bram Bagué
Eindwerk ingediend tot het bekomen van het diploma Bachelor in het onderwijs, lager onderwijs.
 
Naar aanleiding van de nieuwe eindtermen voor ICT, die ingevoerd werden op 1 september 2007, kwam er vanuit Stedelijke Freinetschool De Spiegel uit Gent de vraag aan Hogeschool Gent om hen te helpen bij het uitstippelen van een bruikbaar ICT-beleid.

Tussen kip en Y, of hoe wiskunde ook boeiend kan zijn.
 
Wat hebben zebra’s en gnoes gemeen met delers en veelvouden? Welke relatie bestaat er tussen ridder Lancelot en de vergelijking van een rechte door de oorsprong? Of nog, wat hebben kippen met de hoofdeigenschap van breuken te maken?
 
Het lijken allemaal ver gezochte verbanden, maar niets is minder waar! De website van ‘Creatief in wiskunde[1]’ biedt het antwoord op deze vragen. Je vindt er een twintigtal lesuitwerkingen voor wiskunde.

Hoogbegaafdheid: te vaak een onbekend en onbemind talent
 
Artikel bij: Ontwikkel- en evaluatieonderzoek bij ondersteuningsmateriaal voor leerkrachten lager onderwijs bij het omgaan met hoogbegaafden.
 
Hoogbegaafdheid is een begrip dat de laatste jaren in de onderwijswereld steeds meer op de voorgrond is getreden. Naast aandacht in het werkveld en de populaire media wordt de benadering van hoogbegaafde leerlingen ook een onderwerp van beleidsvorming. Met de invoering van het systeem Leerzorg wordt het onderwijs voor leerlingen met specifieke leer- en zorgbehoeften grondig hervormd.

 
 
 
Gedurende mijn eigen schoolloopbaan heb ik tijdens de lessen aardrijkskunde vaak het gevoel gehad dat er meer in een les zou kunnen zitten dan dat er nu in zat. Als leerling vond ik de lessen die ik volgde vaak saai, maar ik had het gevoel dat er mogelijkheden moesten bestaan om datgene we aangeleerd kregen op een leuke manier te kunnen zien.  Welke oplossingen er hier dan mogelijk waren, wist ik als leerling uiteraard niet.
 
Tijdens mijn opleiding aan de Hogeschool Antwerpen begon ik als maar meer te begrijpen wat het gevoel dat ik tijdens het middelbaar had, nu juist betekende.

 Prentenboeken in de zesde klas? Stel je voor: je stopt 170 leerlingen uit het zesde leerjaar een prentenboek in de hand. Vervolgens laat je elk van hen daaruit voorlezen aan twee kleuters. Wat denk je, interessant toch voor de kleuters. Maar ook voor de 12-jarigen, zo blijkt. In het kader van haar masterthesis onderzocht Annick De Vylder in 9 basisscholen of voorlezen uit prentenboeken de leesattitude van leerlingen in het zesde kan verbeteren. “Als leerkracht van het zesde leerjaar organiseerde ik regelmatig dergelijke voorleesactiviteiten voor mijn leerlingen.

Dit eindwerk beschrijft de implementatie en evaluatie van het groenteproject in
in de Vrije Basisschool Sint-Maccharius te Laarne. Dit groenteproject omvat een geïntegreerde werking zowel op klasniveau, schoolniveau als op schoolomgeving.
De aanleiding om te starten met dit project is het gegeven dat de voedingsgewoonten bij kleuters en schoolgaande jeugd ondermaats is. Daarbij worden er dus te weinig groenten genuttigd in het dagelijks voedingspatroon.
Het doel van het project is een verhoging van de kennis en een verbetering van de houding t.o.v.

'Kinderrechten in actie!' is een actief eindwerk dat zorgt voor vernieuwende aspecten. De leerlingen leren aan de hand van een ganzenspel, een memoryspel, een kwartetspel en puzzels hun rechten kennen. We vroegen de mening van de kinderen en maakten zo de vernieuwende werkvormen. Er bestaan heel wat interessante theoretische eindwerken in verband met kinderrechten, maar dit is een buitenbeentje. Alle werkvormen staan uitgelegd in het eindwerk en je vindt er ook de bijlagen, zodat u eveneens een kwartetspel kunt maken. Kinderen weten weinig af van hun rechten.

 
DCD op school: diagnostiek en begeleiding
 
Wie kent ze niet: onhandige kinderen die overal tegenaan botsen, de melk naast het glas gieten of naast de bal grijpen? Bij sommige kinderen zijn dit problemen die spontaan verdwijnen. Bij een aantal anderen is er echter iets erger aan de hand: zij lijden aan DCD.
 
Wat is DCD?
DCD (Developmental Coordination Disorder) is een ontwikkelingsstoornis die coördinatieproblemen veroorzaakt.

De organisatie VKW daagde ons,  Julie Dhoest en Eline Vincke, uit om een project op te starten dat de kloof tussen het beroepsonderwijs en de bedrijfswereld kleiner zou maken. Wij grepen deze kans met beide handen en waren onmiddellijk gemotiveerd om samen zo’n project uit te werken. We werkten nauw samen met het bedrijf Deceuninck Plastics, dat ons hielp in de uitwerking van enkele themabundels, bestemd voor leerlingen uit de derde graad BSO. De kunststofproductie, het leren solliciteren, veilig werken in een goed team en bedrijfseconomie zijn hot items bij Deceuninck.

Inneke Berghmans & Leen Mast

HET VERHAAL VAN EEN KLAS.
Een longitudinale studie naar de schoolse levensloop van kinderen.
“Juf, juf! Kom eens kijken wat ik gemaakt heb!” Met pretoogjes laat Robbe zijn creatief
bouwwerk zien. “Als ik dit hier zo zet hé, dan blijft dat hangen!” De juf glimlacht. Robbe is
een ondernemende kleuter, telkens dolenthousiast over zijn nieuwe ontdekkingen. Een
droom van een kind, helemaal rijp om naar het eerste leerjaar te gaan.
Echter, 1 oktober in het eerste leerjaar, Robbe ligt languit op zijn bank.

“Ik SNACK naar 2010!”?

 
 
SPELTA(A)LENT
 
 
“Ik hoop dat de spelling veranderd wordt”. Die uitspraak hoor je vaak bij de leerlingen vallen. Ze willen liever een vereenvoudigde spelling: zonder uitzonderingen, zonder moeilijkheden en (het liefst van alles) zonder DT-regels. Want hoe schrijf je dat de spelling “veranderd wordt”? Met een D? Of toch DT?
 
De spellinghervorming van 2005 kon al een beetje aan de wens van de leerlingen voldoen. De problemen waren echter niet opgelost. Want is het ‘Joden’ of toch ‘joden’? Sommige regeltjes bleven moeilijk. Bovendien kon er verwarring ontstaan.

 

“Al spelend leren, veilig begeren”

 

Seksuele voorlichting geven in het middelbaar, geen makkelijke taak.
Hoe pak je dit aan, wat moet je zeker bespreken en wat niet, hou houd je het gegiechel in toom, hoe krijg je de volledige medewerking van de leerlingen over zulk een delicaat onderwerp,... Allemaal bedenkingen die een leerkracht zich kan maken.
“Het Vóórspel” kan daar ondersteuning in bieden.

 
Jongeren worden steeds vroeger seksueel actief, maar stellen duurzame relaties steeds meer uit.

 

 
Literatuuronderwijs:
de leeslijst in het ASO derde graad.
 
 
 
Het verplichte boekenlezen voor het vak Nederlands verloopt meestal via leeslijsten. De leerkracht Nederlands maakt een leeslijst op waaruit leerlingen 1 of meerdere boeken kiezen om te lezen. Dit onderzoek stelde tot doel om inzicht te krijgen in de samenstelling van de leeslijst in het vijfde en zesde middelbaar (derde graad) van het Algemeen Secundair Onderwijs (ASO) in Vlaanderen, anno 2008.

 
 
 
“Beeldvorming van de Arabisch-islamitische wereld in Vlaamse leerboeken geschiedenis van 1979 tot nu: buffer tegen groeiend islamofobisme?”
 
(Master/Licenciaatsscriptie voorgelegd ter behalen van de graad Master/Licenciaat in de geschiedenis, afstudeerrichting Nieuwste Tijden, AJ 2007-2008, Ugent, Promotor: Prof. Dr. Bruno De Wever, 198p.)
 
 
Over engagement & wetenschappelijkheid.
Vanuit een weloverwogen wetenschappelijke benadering van het concept ‘engagement’ kwam deze scriptie tot stand.

 
Loert het cybermonster om de hoek of lopen we te hard van stapel? Door de toenemende negatieve aandacht in de media maken ouders zich al dan niet terecht zorgen over de mogelijke gevaren die met de nieuwe media, zoals internet, gepaard gaan. Één van die gevaren, met name cyberpesten, vormt het onderwerp van de scriptie ‘Het world wide web als schoolplein: een exploratieve studie naar cyberpesten bij jongeren in het secundair onderwijs in de Brugse regio.’
 
Het is een feit: tieners en de nieuwe media vormen tegenwoordig een onafscheidelijk duo.

 










                    Dieter Ysebaert





 



Cyberpesten en persoonlijkheid bij jongeren
 
Het thema cyberpesten is ‘hot’. Dat het probleem bestaat weet zo goed als iedereen. Maar hoe zit het nu juist met de persoonlijkheid bij het cyberpesten?

Moderne didactische werkvormen in een lessenreeks crawl.
 
Zwemlessen zijn niet de populairste lessen bij leerlingen. Vaak is er geen grote betrokkenheid van de leerlingen en zijn ze niet erg gemotiveerd. De leerkrachten hebben zelden oog voor dit probleem, ze houden liever vast aan hun leerkracht gestuurde les.
De leerkracht moet dus eens gaan nadenken over hoe hij zijn lessen interactiever kan maken, waardoor de leerlingen met meer zin naar zijn zwemlessen zullen komen.

Het historisch verhaal: een succesverhaal?
 
Mensen denken in verhalen. Al duizenden jaren is het verhaal een krachtig middel om de geschiedenis van een familie, een stam, een gemeenschap of zelfs een hele beschaving levend te houden. Ook de lessen geschiedenis kenden in het verleden een rijke verteltraditie. Onder meer als gevolg van de verlegging van de focus in de geschiedenisdidactiek naar zelfontdekkend bronnenonderzoek kwamen verhalen sterk in de verdrukking.

1 Een pr-beleid voor scholen? Christophe Van Wambeke
n Vlaanderen is het nog niet echt een trend om scholen te commercialiseren. Men
houdt blijkbaar vast aan het principe dat onderwijskunde niet te rijmen valt met de
hedendaagse marketingtechnieken die in vele economische sectoren gelden. In
Engeland - en zeker ook in de Verenigde Staten van Amerika - valt op, dat scholen
zichzelf wél commercialiseren.

Er was eens… iemand die “anders” was

Hoe vaak gebeurt het niet dat wij over straat lopen, en bij het passeren van een persoon met een handicap onbewust toch niet kunnen laten even om te kijken, en ons ineens een bepaalde mening te vormen, enkel op het uiterlijk van die persoon. Vaak hebben we ook de oncontroleerbare neiging om deze ‘sukkelaars’ onze ongevraagde hulp te gaan aanbieden. Het is en blijft een feit dat vele volwassenen niet echt goed weten hoe om te gaan met personen met een handicap. En wat krijg je dan als logisch gevolg?