De kennis van de inschakelingsuitkering bij Vlaamse jongeren

Lies Vanneste
Onderzoek via een enquête naar de kennis van de inschakelingsuitkering bij Vlaamse jongeren.

Meerderheid laatstejaarsstudenten kent inschakelingsuitkering niet

Meerderheid laatstejaarsstudenten kent inschakelingsuitkering niet

 

Meer dan acht op de tien laatstejaarsstudenten kent het begrip ‘inschakelingsuitkering’ niet. Dit blijkt uit een enquête bij bijna duizend Vlaamse laatstejaarsstudenten. Een verplicht vak waarin jongeren ingelicht worden over alle rechten en plichten die relevant zijn bij het betreden van de arbeidsmarkt lijkt aangewezen.

 

Pas afgestudeerden die na 1 jaar nog altijd geen job hebben gevonden, hoewel ze wel actief hebben gezocht, hebben recht op een inschakelingsuitkering. Maar van de duizend bevraagde studenten blijkt maar liefst 86,1% er nog nooit van gehoord te hebben. Daarenboven blijkt de resterende 13,9% die de term wel herkenden, nauwelijks te weten wat het precies inhoudt. Zowel de voorwaarden om een inschakelingsuitkering te kunnen ontvangen, de duur, het bedrag alsook de recente hervormingen van de inschakelingsuitkering zijn onvoldoende gekend bij pas afgestudeerden. Niettemin weet bijna de helft van de bevraagde studenten wel van het bestaan van een dergelijke uitkering af, zonder er de juiste term op te kunnen plakken. Daarnaast blijken hoger geschoolden beter op de hoogte dan lager geschoolden.

 

Oorzaken

Mogelijke oorzaken waarom de wetgeving nauwelijks gekend is bij laatstejaarsstudenten zijn divers. Ten eerste blijkt uit het onderzoek dat laatstejaarsstudenten onvoldoende geïnformeerd worden hierover. Daarnaast speelt de complexiteit van de wetgeving ook zeker een rol. Verder kan het ook zijn dat heel wat studenten denken geen nood te hebben aan deze informatie. Ze negeren de aangeboden informatie aangezien ze ervan overtuigd zijn dat ze snel werk zullen vinden. Velen zullen pas op zoek gaan naar informatie over iets zoals een ‘werkloosheidsuitkering’ wanneer zij een lange periode na het afstuderen nog altijd geen werk gevonden hebben, en misschien in geldproblemen zitten.

 

Sociaalzekerheidssysteem faalt

Waarom het noodzakelijk is dat jongeren op de hoogte zijn van dit recht? De inschakelingsuitkering wordt niet automatisch toegekend. Jongeren moeten daarvoor zelf het initiatief nemen en zich inschrijven bij de VDAB. Als jongeren niet weten dat een inschakelingsuitkering bestaat, een gebrekkige kennis hebben over hoe ze die uitkering kunnen krijgen of niet weten aan welke criteria ze moeten voldoen, zullen zij bijgevolg ook geen beroep doen op dit recht. Dit betekent op zijn beurt dat het sociaalzekerheidssysteem er niet in slaagt de volledig beoogde doelgroep te stimuleren om actief op zoek te gaan naar werk en ondersteuning te bieden met een uitkering waar nodig. Jongeren beter informeren klinkt dus de boodschap. Maar ook de hervorming van het recht op een inschakelingsuitkering tot een automatisch recht zorgt ervoor dat elke rechthebbende, ongeacht die op de hoogte is van dit recht, zijn recht op een inschakelingsuitkering uitoefent, indien deze tenminste voldoet aan alle voorwaarden.

 

Meer en beter informeren

Uit het onderzoek kan er vastgesteld worden dat ook jongeren de noodzaak inzien om beter en meer geïnformeerd te worden over de inschakelingsuitkering. Velen halen aan dat het nuttig zou zijn om via de middelbare school of hogeronderwijsinstelling meer en betere informatie hierover te krijgen. Volgens Vlaamse laatstejaarsstudenten ligt de verantwoordelijkheid dan ook voornamelijk bij school om hen te informeren over de arbeidsmarkt. Het is dan ook ten sterkste aan te raden een verplicht informatiemoment in te voeren voor laatstejaarsstudenten, zowel van het middelbaar als hoger onderwijs. Met een dergelijk informatiemoment kunnen ze niet alleen worden ingelicht over de inschakelingsuitkering, maar ook over alle rechten en plichten die relevant zijn bij het betreden van de arbeidsmarkt. Daarbij is het belangrijk dat de informatie verstaanbaar kan worden overgebracht. Een vereenvoudiging van de wetgeving omtrent de inschakelingsuitkering is daarom noodzakelijk.

 

Onderneem actie

Met de resultaten van dit onderzoek werd in kaart gebracht hoe goed Vlaamse jongeren op de hoogte zijn van de inschakelingsuitkering. De teleurstellende resultaten moeten beleidsmakers wakker schudden om hier iets aan te doen. Ook hierin draagt dit onderzoek zijn steentje bij. Bijna duizend jongeren zijn door het invullen van de vragenlijst nu beter op de hoogte van de inschakelingsuitkering. 74,2% van de respondenten is zelfs overtuigd van het nut zich na het afstuderen onmiddellijk in te schrijven bij de VDAB. 

Bibliografie

BIBLIOGRAFIE

 

Algemeen Belgisch Vakverbond (2015). Inschakelingsuitkeringen: waar ben ik aan toe? Geraadpleegd via http://www.abvv.be/web/guest/news-nl/-/article/3112667/

 

Billion, D. (2015). Jongeren weten niet hoe de arbeidsmarkt werkt. Geraadpleegd op 2 februari 2016, via http://www.tvl.be/nieuws/jongeren-weten-niet-hoe-de-arbeidsmarkt-werkt-…

 

Bouckaert, N., Schokkaert, E. (2011). Een eerste berekening van non‐take‐upgedrag bij Leefloon. Belgisch Tijdschrift voor Sociale Zekerheid, 53(4), 603‐627.

 

Burns, A. C., Bush, F. R. (2006). Principes van marktonderzoek. Amsterdam: Pearson Benelux B.V.

 

Daignault, P. M., Jacob, S., & Tereraho, M. (2012). Understanding and Improving the Take-up of Public Programs: Lessons Learned from the Canadian and International Experience in Human Service. International Journal of Business and Social Science, 3(1), 39-50.

 

De Ambrassade. (2014). Jongeren verdrinken in informatiestroom over de arbeidsmarkt. Krax+, 3(2), 50-51.

 

Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid. (z.d.). Over de Sociale Zekerheid. Geraadpleegd op 3 februari 2016, via https://www.socialsecurity.be/citizen/nl/over-de-sociale-zekerheid

 

Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg. (2015). Wijzigingen aan de werkloosheidsreglementering. Geraadpleegd via http://www.werk.belgie.be/defaultNews.aspx?id=42710

 

Federale Overheidsdienst Economie. (z.d.). Werkgelegenheid, werkloosheid, structuur arbeidsmarkt. Geraadpleegd via http://statbel.fgov.be/nl/statistieken/cijfers/arbeid_leven/werk/relati…

 

Hermans, K., Declercq, A., Seynaeve, T., & Lammertyn, F. (2004). Aan de rand van de actieve welvaartsstaat. Een socio-biografisch onderzoek naar jongeren en OCMW-hulpverlening. Gent: Academia Press.

 

Hernanz, V., Malherbet, F., & Pellizzari, M. (2004). Take-up of Welfare Benefits in OECD Countries: A Review of the Evidence. Paris: OECD Publishing.

 

Jacobs, M. (2013). De arbeidsmarktpositie van Vlaamse jongeren bekeken in Europees perspectief. Over.Werk. Tijdschrift van het Steunpunt WSE, 23(4), 54-69.

 

Kerr, S. A. (1982). Deciding about Supplementary Pensions: A Provisional Model. Journal of Social Policy, 11(4), 505-517.

 

Matsaganis, M., Paulus, A., Sutherland, H. (2008). The take up of social benefits. Essex: University of Essex.

Organisation for Economic Co-operation and Development, & International Labour Organization. (2014). Promoting better labour market outcomes for youth. Melbourne: OECD.

 

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (z.d.). Hebt u recht op uitkeringen na studies? Geraadpleegd via http://www.rva.be/nl/documentatie/infoblad/t35

 

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (z.d.). Inschakelingsuitkeringen. Geraadpleegd op 2 november 2015, via http://www.rva.be/nl/documentatie/barema's/inschakelingsuitkeringen

 

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (z.d.). Woordenlijst. Geraadpleegd op 15 februari 2016, via http://www.rva.be/nl/woordenlijst

 

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting. (2008-2009). Verslag armoedebestrijding 2008-2009. Deel 1: Een bijdrage aan politiek debat en politieke actie. Geraadpleegd via http://www.armoedebestrijding.be/publications/verslag5/Verslag2009.pdf

 

Struyven, L., & Van Parijs, L. (2014). Ongepaste vragen of een ongepast aanbod? Eindrapport evaluatieonderzoek 'Experimenten moeilijk bereikbaren in het kader van Jeugdwerkplan'. Leuven: HIVA - Onderzoeksinstituut voor Arbeid en Samenleving (K.U.Leuven).

 

Vacature. (2015). Jeugdvakantie en inschakelingsuitkering: que? Geraadpleegd op 3 februari 2016, via http://www.vacature.com/carriere/werk-leven/verlof-vakantie/Jeugdvakant…

 

Van Oorschot, W. (1991). Non-take-up of social security benefits in Europe. Journal of European Social Policy, 1(1), 15-30.

 

VDAB Studiedienst. (2015). Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se. Brussel: VDAB.

 

Venn, D. (2012). Eligibility Criteria for Unemployment Benefits: Quantitative Indicators for OECD and EU Countries. Paris: OECD Publishing.

 

Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs. (2014). Maatschappelijke vorming tweede graad BSO. Leerplan secundair onderwijs. Brussel: Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs.

 

Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding. (2016). VDAB Werkloosheidsbericht januari 2016. Geraadpleegd via https://www.vdab.be/trendsdoc/berichten/werkloosheidsbericht_januari_20…

 

Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding. (z.d.). Wat na mijn beroepsinschakelingstijd? Geraadpleegd op 2 november 2015, via https://www.vdab.be/wegwijs/inschakelingsuitkering.shtml

 

Vlaamse Overheid. (z.d.). Inschakelingsuitkering voor werkzoekende schoolverlaters. Geraadpleegd op 3 februari 2016, via http://www.vlaanderen.be/nl/werk/werk-zoeken/inschakelingsuitkering-voo…

 

Vlaamse Overheid. (z.d.). Leerplicht van 6 tot 18 jaar. Geraadpleegd op 1 november 2015, via http://onderwijs.vlaanderen.be/leerplicht-van-6-tot-18-jaar

 

Vlaanderen in actie. (z.d.). Automatische toekenning sociale rechten. Geraadpleegd via http://www.vlaandereninactie.be/projecten/automatische-toekenning-socia…

 

 

Universiteit of Hogeschool
Handelswetenschappen - master strategisch management
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Bart Cockx
Kernwoorden
Share this on: