Hoe beïnvloedt de kostprijs het vrijwillig engagement van jongeren die leiding zijn bij de Chiro? Een onderzoek bij Chirogroepen in het Gewest Zizo

Charlotte Pierreux
Chiro is de grootste jeugdbeweging uit Vlaanderen. De leiding die elke week klaar staat om de jongeren te begeleiden doet dit volledig vrijwillig. Echter blijkt uit de realiteit dat de leiding geconfronteerd wordt met extra kosten. Dit onderzoek wil bekijken wat de invloed is van deze kosten op het engagement van de leiding, door middel van zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek aan de hand van een online enquête, gevolgd door twee focusgesprekken. Om af te sluiten vond er een gesprek plaats met een expert van Chirojeugd Vlaanderen. Het onderzoek focust zich op de zeventien Chirogroepen binnen het Gewest Zizo, een verzameling van Chirogroepen uit Vlaams-Brabant.
De eerste onderzoeksvraag bekijkt wat de kostprijs is voor leiding, daarna wordt de invloed van deze prijs op het engagement bevraagd. Om af te sluiten wordt de mening van de leiding tegenover een mogelijke financiële vergoeding gevraagd.
Uit de resultaten blijkt dat de kostprijs van groep tot groep verschilt, met een variatie van 40 tot 400 euro. Deze kosten worden meestal betaald door de leiding zelf of hun ouders. De Chirogroepen mogen autonoom hun kostprijs bepalen, al hoopt Chirojeugd Vlaanderen dat deze prijzen toegankelijk blijven voor iedereen.
Als we kijken naar het toekennen van een vergoeding zijn de meningen verdeeld. Uit de survey blijkt dat 20 procent te vinden is voor een financiële beloning, 55 procent is geen voorstander. De overige 25 procent twijfelt aangezien een vergoeding ingaat tegen het vrijwillig engagement van Chiroleiding. Uit de focusgesprekken blijkt dat leiding liever een materiële beloning heeft dan een financiële, zoals een bedankingsdag of extra hulp vanuit de gemeente.
Na dit onderzoek kunnen we concluderen dat de kostprijs weldegelijk een invloed heeft op het engagement. Indien het bedrag te hoog zou oplopen, zal een deel van de jonge vrijwilligers afhaken en niet meer deelnemen aan de niet-verplichte activiteiten.

De kostprijs van engagement

Chiro is de grootste jeugdbeweging uit Vlaanderen en werkt bijna volledig op vrijwilligers. Elke zondag staan er meer dan 15.000 jongeren klaar om kinderen te entertainen en te focussen op het spelen. Het opnemen van dit vrijwillig engagement neemt niet enkel tijd in beslag. Het kost ook geld.

Dit onderzoek wil zich focussen op deze kostprijs, meer bepaald op de relatie tussen de kostprijs en het engagement. Om deze relatie te onderzoeken is er gefocust op alle leiding binnen het Gewest Zizo. Dit gewest is een verzamelnaam van zeventien Chirogroepen binnen Vlaams-Brabant. 

Hoe?

Dit onderzoek bestond uit drie onderzoeksmethodes. In eerste instantie werd er online een survey verstuurd. Daarna werden er twee focusgesprekken gehouden met vijf verschillende Chirogroepen. Om af te sluiten werden de antwoorden uit vorige twee methodes bevraagd bij een expert. 

Respondenten

De online survey werd verstuurd via Qualtrics.com. Deze survey registreerde 168 volledig ingevulde vragenlijsten. 

Er vonden twee focusgesprekken plaats. De respondenten van het eerste focusgesprek waren: Chiro Meise, Chiro Meisjes Eversheim en Chiro Westrode. Het tweede focusgesprek bestond uit respondenten van Chiro Jongens Eversheim en Chiro Pol Opwijk. 

Later vond er een gesprek met een expert plaats. Deze expert is Michael Tubex, diversiteitsmedewerker bij Chirojeugd Vlaanderen. 

Resultaten

Uit de resultaten blijkt dat er wel degelijk een kostprijs vast hangt aan het vrijwillig engagement. Deze kostprijs varieert tussen 40 en 400 euro per jaar, afhankelijk van de Chirogroep. 

Nadat de kostprijs vastgesteld werd, werd er aan de leiding gevraagd wat hun mening is tegenover een financiële vergoeding. Hier zien we dat de mening van de participanten variëren. Uit de survey blijkt dat 55 procent tegen een financiële beloning is, maar 20 procent wel voorstander is van het idee. 25 procent ziet een beloning wel zitten, maar vindt dat het tegen de kernwaarden van Chiro ingaat. Ook tijdens de focusgesprekken waren de meningen verdeeld. Over de financiële vergoeding werd geoordeeld dat dit geld beter naar de lokale Chirowerking zou gaan, of naar een Chiro activiteit zoals een teambuilding. Wel kwam duidelijk aan bod dat de leiding openstaat voor een materiële beloning die de Chirogroepen zou helpen. Dit kan gaan van een kuisvrouw betaald door de gemeente tot bedankingsdagen of feestjes. Michael Tubex reageerde hierop dat Chirojeugd Vlaanderen zo een bedankingsdagen organiseert zoals Ambriage en Krinkel, maar jammer genoeg moet voor deze evenementen betaald worden.

De derde deelvraag van dit onderzoek focust zich op de invloed van deze prijs op het engagement van de leiding. Hieruit kunnen we concluderen dat het engagement samenhangt met de kostprijs, maar dat dit niet de belangrijkste factor is. Leiding is geëngageerd doordat ze graag in de Chiro zitten en bij hun vrienden zijn. De invloed van de kostprijs is duidelijker zichtbaar bij leiding die deze kosten zelf moeten betalen dan bij leiding waarbij de ouders betalen. Zo zien we dat leiding die zelf de kosten betaalt, meer selectief gaat bepalen aan welke niet-verplichte activiteiten ze deelnemen. Zo zullen zij, net omwille van de kostprijs, minder geneigd zijn om mee te gaan op een ontspanningsweekend of een teambuilding.

De kostprijs van de verplichte activiteiten, zoals bijvoorbeeld het jaarlijkse kamp, is naar mening van de deelnemers van de focusgroepen correct. Elke groep vraagt een ander bedrag, maar leiding maakt hier geen probleem van indien de prijs gemotiveerd kan worden. Indien leiding op de hoogte is van waar het bedrag komt en welke kosten er in zitten, wordt er geen probleem gemaakt van de prijs.

Aanbevelingen

In het onderzoek worden zowel aanbevelingen gegeven aan de lokale besturen als aan Chirojeugd Vlaanderen. Maar ook lokale Chirogroepen kunnen het probleem van de kostprijs verhelpen. Deze zijn te vinden in deel vier van deze scriptie. 

 

Bibliografie

Baarda, B. (2014). Dit is onderzoek! (2e druk). Groningen: Noordhoff Uitgevers bv.

Baarda, B., de Goede, M., & Kalmijn, M. (2010). Basisboek enquêteren: handleiding voor het maken van een vragenlijst en het voorbereiden en afnemen van enquêtes (derde). Groningen: Noordhoff Uitgevers bv.

Baarda, B., van der Velden, T., Peters, V., Bakker, B., de Goede, M., Julsing, M., & Fischer, T. (2018). Basisboek Kwalitatief Onderzoek (Vierde). Groningen: Noordhoff Uitgevers bv.

Baeten, W. (1995). Patronaten worden Chiro. Jeugdbeweging in Vlaanderen 1918-1950. BMGN - Low Countries Historical Review, 110(3), 460–461. https://doi.org/10.18352/bmgn-lchr.4107

Basiswerk jeugdwerk. (z.d.). Geraadpleegd 1 maart 2019, van De Ambrassade website: https://ambrassade.be/nl/basiswerk-jeugdwerk

Bekkers, R. H. F. P., Schuyt, N. M., & Gouwenberg, B. M. (Red.). (2001). Geven van tijd: vrijwilligerswerk. In Geven in Nederland 2011 Giften, Nalatenschappen, Sponsoring en Vrijwilligerswerk: Vol. Hoofdstuk 6 (p. 225). Geraadpleegd van https://research.vu.nl/ws/files/2972861/GIN2011%20DeelB.pdf

Bosschaerts, I. (2009, juli 9). Jeugdbewegingen vinden geen leiders meer. Het Nieuwsblad. Geraadpleegd van https://www.nieuwsblad.be/cnt/gnn2cgis6

Bral, L., & Vanweddingen, M. (2017). VRIND 2017 Vlaamse Regionale Indicatoren (p. 493). Geraadpleegd van Studiedienst Vlaamse Regering website: https://www.statistiekvlaanderen.be/sites/default/files/docs/vrind2017-…

Breedveld, K., de Haan, J., van den Broek, A., de Hart, J., Huysmans, F., & Niggebrugge, D. (2001). Trends in de tijd: een schets van recente ontwikkelingen in tijdsbesteding en tijdsordening. Geraadpleegd van https://www.scp.nl/Publicaties/Alle_publicaties/Publicaties_2001/Trends…

Chinman, M. J., & Wandersman, A. (1999). The Benefits and Costs of Volunteering in Community Organizations: Review and Practical Implications. Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, 28(1), 46–64. https://doi.org/10.1177/0899764099281004

cijfergegevens. (2017, november 16). Geraadpleegd 10 oktober 2018, van chiro.be website: https://chiro.be/cijfergegevens

Claes, W., Meeuwissen, L., Herremans, T., & van Nieuwenbergh, S. (2018, januari 1). Beleidsnota Chirojeugd 2018-2021. Geraadpleegd van https://chiro.be/sites/default/files/attachments/2018-06/Beleidsnota%20…

Coussée, F. (2006). De pedagogiek van het jeugdwerk. Studies van Sociale Praktijken. Geraadpleegd van http://hdl.handle.net/1854/LU-367733

Coussée, F., & Crivit, R. (2014). Back to the roots. Een politieke geschiedenis van jeugdwerk. Oikos, (69), 65–79.

Coussée, F., Vermeersch, H., de Pauw, P., Vettenburg, N., & Van Houtte, M. (2011). Jeugdbewegingen in Vlaanderen: een onderzoek bij groepen, leiding en leden (p. 248). Geraadpleegd van Vlaams Ministerie van Cultuur, Jeugd, Sport en Media Agentschap Sociaal- Cultureel Werk voor Jeugd en Volwassenen Afdeling jeugd website: https://www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/jeugdbewegingen-in-vlaa…

De Backer, K., & Van Effelterre, E. (2001). Ooievaars en bloemkolen Historisch-pedagogische schets van het jeugdwerk. Geraadpleegd van https://ambrassade.be/files/attachments/.1154/SteunpuntJeugd_Ooievaars_…

De Organisatie. (2017, oktober 10). Geraadpleegd 10 oktober 2018, van chiro.be website: https://chiro.be/de-organisatie

de Vaal, D. (2019, mei 24). De stap naar het “klassieke” jeugdwerk is voor kinderen en jongeren in armoede nog te groot. vrtnws.be. Geraadpleegd van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/05/24/kwetsbare-jongeren-integreren-i…

De Verenigde Verenigingen. (2017). Vrijwilligerswerk: cijfers, omgeving en SWOT-analyse (p. 43). Geraadpleegd van https://www.deverenigdeverenigingen.be/images/20170714_cijfers-omgeving…

De Visscher, K., & Neyens, M. (2016). Visienota: Diversiteit in/en het jeugdwerk. Geraadpleegd van https://ambrassade.be/files/attachments/.141/Ambrassade_Visienota_2_dig…

De Vroede, M., & Hermans, A. (Red.). (1985). Vijftig jaar Chiroleven, 1934-1984: aspecten uit verleden en heden van een jeugdbeweging. Leuven, Belgium: Universitaire Pers Leuven.

Decreet houdende een vernieuwd jeugd- en kinderrechtenbeleid. , Pub. L. No. 2012035198, Belgisch Staatsblad (2012).

Diversiteitsfiche armoede. (z.d.). Geraadpleegd 29 april 2019, van https://chiro.be/sites/default/files/attachments/2017-10/Diversiteitsfi…

Een brochure voor ouders. (2016). Geraadpleegd 10 oktober 2018, van https://chiro.be/sites/default/files/attachments/2018-02/2016%20ouderbr…

Finkelstien, M. A. (2009). Intrinsic vs. extrinsic motivational orientations and the volunteer process. Personality and Individual Differences, 46(5–6), 653–658. https://doi.org/10.1016/j.paid.2009.01.010

Gemeenten en provincies. (2014, september 9). Geraadpleegd 10 oktober 2018, van Vlaanderen.be website: http://www.vlaanderen.be/nl/gemeenten-en-provincies

Gewesten. (2015, april 30). Geraadpleegd 25 oktober 2018, van chiro.be website: https://chiro.be/gewesten

Hustinx, L. (2009). De individualisering van het vrijwillig engagement. In G. Buijs, M. Hooghe, & P. Dekker (Red.), Civil society tussen oud en nieuw. (pp. 211–225). Amsterdam: Aksant.

Hustinx, L., & Lammertyn, F. (2001). Vrijwilligerswerk tussen vrijheid en onzekerheid Uitdagingen voor een eigentijds vrijwilligersbeleid. Oikos (Brussel), (17), 24–42.

Huyghebaert, P. (2017, oktober 20). Hoe divers zijn de Vlaamse jeugdbewegingen? vrtnws.be. Geraadpleegd van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2017/10/18/hoe-divers-zijn-de-vlaamse-jeug…

Jeugdbeweging. (2018). Geraadpleegd 25 oktober 2018, van Mediaraven vzw website: https://www.mediaraven.be/organisatie-categorie/jeugdbeweging

Jeugdwerk - Vlaams Parlement. (2018). Geraadpleegd 9 oktober 2018, van Vlaams Parlement website: https://www.vlaamsparlement.be/dossiers/jeugdwerk

#Jeugdwerkwerkt, vandaag en in de toekomst. (2016). Geraadpleegd van https://ambrassade.be/nl/kennis/artikel/jeugdwerkwerkt-vandaag-en-in-de…

Land, E. (1967). Werkplaats van het sociaal onderzoek Over jeugdwerk en onderzoek. Amsterdam University Press, (Vol 42, Nr 1), 21–34. Geraadpleegd van Digitaal archief.

Linde, R. (2016). Wat drijft vrijwilligers in de zorg en wat houdt hen tevreden? (Universiteit Twente). Geraadpleegd van http://essay.utwente.nl/69168/1/Masterthesis%20Rian%20Linde%20s1439086%…

Loose, M., Dujardin, A., Marée, M., & Gijselinckx, C. (2007). kerngegevens van het vrijwilligerswerk in België. Geraadpleegd van https://www.vlaanderenvrijwilligt.be/wp-content/uploads/2017/02/kerngeg…

Maerevoet, E. (2019, januari 25). Universiteit Antwerpen gaat vrijwilligerswerk als keuzevak aanbieden | VRT NWS. Geraadpleegd van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/01/25/universiteit-antwerpen-wil-vrij…

Muldert, M. (2014). Hoofdstuk 1 Het begrip vrije tijd. In Leisure! Inleiding in de vrije tijd (Tweede). Geraadpleegd van https://cld.bz/bookdata/LOstwO/basic-html/page20.html

Ooms, A. (2017, december 5). “Vrijwilligers doen de samenleving draaien, elke dag opnieuw”. Knack. Geraadpleegd van https://www.knack.be/nieuws/belgie/vrijwilligers-doen-de-samenleving-dr…

Over ons. (2019). Geraadpleegd 24 april 2019, van https://ambrassade.be/nl/over-ons

Provincies in cijfers. (z.d.). Geraadpleegd 16 mei 2019, van https://provincies.incijfers.be/

Redig, G. (2017). Jeugd, jeugdwerk, jeugdbeleid in en van Vlaanderen.

Sevenhans, G. (2004). Leidersvorming in Chirojeugd (1941-1978) (Scriptie, Katholieke Universiteit Leuven). Geraadpleegd van http://www.ethesis.net/chirojeugd/chirojeugd.htm

Smidt, B. (2014). Moet ik dit willen? Of wil ik het echt? Een studie naar het belang van de motieven van absolute en geleide vrijwilligers in vrijwilligersorganisaties op het proces van werving, behoud en doorstroming. (Masterthesis, Universiteit Utrecht). Geraadpleegd van https://dspace.library.uu.nl/bitstream/handle/1874/297314/Masterthesis%…

Snyder, M., & Clary, E. G. (1999). The Motivations to Volunteer: Theoretical and Practical Considerations. Current Directions in Psychological Science, 8(5), 156–159. https://doi.org/10.1111/1467-8721.00037

Snyder, M., Ridge, R. D., Clary, E. G., Copeland, J., & Stukas, A. A. (1998). Personality processes and individual differences. Understanding and Assessing the Motivations of Volunteers: A Functional Approach. Journal of Personality and Social Psychology, (74(6)), 1516–1530.

Sociaal en cultureel planbureau. (2018). Alle ballen in de lucht. Tijdsbesteding in Nederland en de samenhang met kwaliteit van leven (p. 224). Geraadpleegd van www.scp.nl

Stevens, F., De Groof, S., Elchardus, M., Laurijssen, I., & Smits, W. (2006). Het spanningsveld tussen het vrijwilligerswerk in het jeugdwerk en de commercialisering van de leefwereld van jongeren. Nieuwe analyses. (Nr. TOR 2006/15; p. 119). Geraadpleegd van Vrije Universiteit Brussel - Vakgroep sociologie - Onderzoeksgroep TOR website: http://www.vub.ac.be/TOR/publication/het-spanningsveld-tussen-het-vrijw…

Storms, B., & Cornélis, I. (2013). Jong zijn kost geld: financieel risicogedrag bij jongeren literatuurstudie (Universiteit van Antwerpen en Thomas More). Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/259561637_Financieel_risicoged…

van Baren, E. A., Meijs, L. C. P. M., Hoogervorst, N., Metz, J., & Roza, L. (2011). ECSP webpublicatie: Over hedendaagse ‘vrijwillige inzet’ en ‘vrijwilligersmanagement’ als bouwstenen voor de pedagogische civil society. 30.

Van De Walle, I., & Van Bouchaute, B. (2001). Strax: jeugdwerk verkent de toekomst (D. Verbist, Red.). Leuven: Garant.

Van Eetvelde, M. (2017, september 15). SCHRIFTELIJKE VRAAG aan SVEN GATZ VLAAMS MINISTER VAN CULTUUR, MEDIA, JEUGD EN BRUSSEL. 5. Geraadpleegd van http://docs.vlaamsparlement.be/pfile?id=1334865

Van Remoortere, R. (2016, juni 26). Jeugdbeweging stopt na 55 jaar omdat er te weinig leiding is: “Al heel wat tranen gevloeid”. Het Nieuwsblad. Geraadpleegd van https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20160624_02356445

Vanderleyden, L., & Stolk, A. (2017). Vrijwilligerswerk met het oog op de toekomst. Geron, 19(4), 15–18. https://doi.org/10.1007/s40718-017-0065-y

Vanhee, J., Lambert, K., & Redig, G. (2017). Europees en Internationaal jeugdbeleid. Een wegwijzer bij systemen, actoren en hun beleid voor jeugd(werk) (p. 106). Geraadpleegd van http://www.sociaalcultureel.be/jeugd/internationalesamenwerking_doc/weg…

Vansteen, A., De Voldere, I., & Berckmoes, T. (2013). Toekomstverkenning: de blik van sociaal-cultureel volwassenwerk, amateurkunsten en jeugdwerk gericht op 2025 (p. 105) [Eindrapport]. Geraadpleegd van IDEA Consult website: https://socius.be/1353-2/

Vanweddingen, M. (2016). Vlaanderen in cijfers (p. 20). Geraadpleegd van Studiedienst Vlaamse Regering website: http://www.statistiekvlaanderen.be/sites/default/files/docs/vic2016.pdf

Vos, L. (2018, juni 14). 1877 Jeugdzorg en jeugdbeweging. De ontdekking van de jeugdvorming. Geraadpleegd 26 januari 2019, van Canon Sociaal-Cultureel werk Vlaanderen website: https://www.canonsociaalwerk.eu/be_scw/details.php?cps=4&canon_id=323

Wat is Chiro? (2017, juli 5). Geraadpleegd 11 oktober 2018, van chiro.be website: https://chiro.be/ik-wil-naar-de-chiro/wat-is-chiro

Wat kunnen beleidsmakers doen voor het jeugdwerk van de toekomst? (2018, juni 13). Geraadpleegd 1 maart 2019, van De Ambrassade website: https://vlaamsejeugdraad.be/nieuws/wat-kunnen-beleidsmakers-doen-voor-h…

Universiteit of Hogeschool
Master in de agogische wetenschappen
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Guy Redig
Kernwoorden
Deel deze scriptie