Forensische en Medische Aspecten van een Bomexplosie: een Literatuurstudie

Eloïse Vermylen
Civiele settings zijn meer en meer het mikpunt van terroristische dreigingen. Dit stelt onze gemeenschap voor een belangrijke uitdaging gezien onze beperkte ervaring met de verwondingen als gevolg van explosies. Deze literatuurstudie wil de kennis omtrent de werking van explosieven en de pathofysiologie van explosie-gerelateerde verwondingen helpen toelichten om zo te kunnen bijdragen aan een optimale preventie en behandeling.

De opmars van terreur: toelichting van de medische en forensische aspecten bij bomexplosies

Terug in de tijd

 

Al eeuwenlang proberen mensen hun idealen en visies over te brengen of op te leggen aan anderen. Hoewel dit relatief vreedzaam kan gebeuren, gaat dit vaak gepaard met geweld. Denk maar aan de kruistochten, waarbij er in naam van God talloze geweldplegingen gebeurden om het heilig land te veroveren. 

 

De term: Terrorisme

 

Hedendaags spreekt men van terrorisme indien men vanuit ideologische motieven geweld gaat gebruiken om maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen. Terrorisme is dus een vrij “nieuwe” term, maar vergeet niet, terreur is iets van alle tijden!

 

Wereldwijd

 

Jeruzalem, februari 1995: “Bomaanslag op bussen, dodental loopt op tot 45.” 

Tot over een aantal jaren geleden hoorden we quasi enkel van bomexplosies via de televisie of radio. Hoewel er afschuwelijke dingen gebeurden in onder andere het Midden-Oosten, was dit nog een ver van ons bed show. Dit is nu veranderd. 

 

Het Westen

 

Het Westen wordt in toenemende mate blootgesteld aan terroristische dreigingen. Tussen 1999 en 2006 was er naar schatting een verviervoudiging van het aantal terroristische aanslagen met een verachtvoudiging van de verwondingen als gevolg van dezen. 

 

België

 

Ook België is niet gespaard gebleven. Denk maar aan 22 maart 2016, de dag dat er een dubbele aanslag plaatsvond in de luchthaven van Zaventem en het metrostation Maalbeek, een zwarte dag in de Belgische geschiedenis.   

 

Wat? 

 

Terroristen gebruiken allerlei middelen om zoveel mogelijk schade te berokkenen. Geweren, zwaarden, messen en explosieve materialen zijn slechts enkele voorbeelden van de lijst.

Echter, de grote verwondingscapaciteit van bomexplosies, maakt van deze het middel bij uitstek voor terreurgroepen. 

 

Hoe?

 

Maar hoe werkt een explosief materiaal? Wat voor een verwondingen kunnen explosies veroorzaken? Hoe ontstaan dit soort letsels? 

Dit zijn zeer actuele vragen die niet enkel het medisch personeel, maar ook de gewone burger bezig houdt. 

 

De literatuurstudie

 

Het antwoord op de voorgaande vragen is de sleutel om de slachtoffers van zulke aanslagen zo goed en zo snel mogelijk voort te helpen. Immers, hoe beter we geïnformeerd zijn, des te beter we ons kunnen voorbereiden.

Deze literatuurstudie biedt een grondige uiteenzetting over de werking van explosieve materialen en hun verwondingspatroon. Deze kennis maakt het mogelijk om de situatie bij een explosie sneller in te schatten, waardoor er een beter beleid mogelijk is.

 

Bibliografie

 

  1.        Dussault MC, Smith M, Osselton D. Blast injury and the human skeleton: An important emerging aspect of conflict-related trauma. J Forensic Sci 2014, 59(3):606-12.
  2.        Lesperance RN, Nunez TC. Blast Injury. Impact on Brain and Internal Organs. Crit Care Nurs Clin N Am 2015, 27(2):277-87.
  3.        Wolf SJ, Bebarta VS, Bonnett CJ, Pons PT, Cantrill S V. Blast injuries. The Lancet 2009, 374(9687):405-15.
  4.        Finlay SE, Earby M, Baker DJ, Murray VSG. Explosions and human health: The long-term effects of blast injury. Prehospital and Disaster Medicine 2012, 27(4):385-91.
  5.        Proud WG. The physical basis of explosion and blast injury processes. J R Army Med Corps 2013, 159 Suppl 1:i4-9.
  6.        Yeh DD, Schecter WP. Primary blast injuries - An updated concise review. World J Surg 2012, 36(5):966-72.
  7.        Cannon JW, Hofmann LJ, Glasgow SC, Potter BK, Rodriguez CJ, Cancio LC, et al. Dismounted Complex Blast Injuries: A Comprehensive Review of the Modern Combat Experience. In: Journal of the American College of Surgeons 2016, 223(4):652-664.
  8.        Ramasamy A, Hill AM, Masouros S, Gibb I, Bull AMJ, Clasper JC. Blast-related fracture patterns: A forensic biomechanical approach. J R Soc Interface 2011, 8(58):689-9
  9.        Morrison J, Hunt N, Midwinter M, Jansen J. Associated injuries in casualties with traumatic lower extremity amputations caused by improvised explosive devices. Br J Surg 2012, 99(3):362-6.
  10.      Ramasamy A, Cooper GA, Sargeant ID, Evriviades D, Porter K, Kendrew JM. (i) An overview of the pathophysiology of blast injury with management guidelines. Orthop Trauma 2013, 27(1):1-8.
  11.      Mathews ZR, Koyfman A. Blast Injuries. J Emerg Med 2015, 49(4):573-87.
  12.      Champion HR, Holcomb JB, Young LA. Injuries from explosions: Physics, biophysics, pathology, and required research focus. Journal of Trauma - Injury, Infection and Critical Care 2009, 66(5):1468-77.
  13.      Westrol MS, Donovan CM, Kapitanyan R. Blast Physics and Pathophysiology of Explosive Injuries. Ann Emerg Med 2017, 69(1S):S4-S9.
  14.      McAlister CN, Marble AE, Murray TJ. The 1917 Halifax Explosion: the first coordinated local civilian medical response to disaster in Canada. Can J Surg 2017, 60(6):372-374.
  15.      Singh AK, Ditkofsky NG, York JD, Abujudeh HH, Avery LA, Brunner JF, et al. Blast Injuries: From Improvised Explosive Device Blasts to the Boston Marathon Bombing. RadioGraphics 2016, 36(1):295-307.
  16.      Garner MJ, Brett SJ. Mechanisms of Injury by Explosive Devices. Anesthesiology Clinics 2007, 25(1):147-60.
  17.      Rozenfeld M, Givon A, Shenhar G, Renert L, Peleg K. A new paradigm of injuries from terrorist explosions as a function of explosion setting type. Ann Surg 2016, 263(6):1228-34.
  18.      DePalma RG, Burris DG, Champion HR, Hodgson MJ. Blast Injuries. N Engl J Med 2005, 352(13):1335-42.
  19.      Edwards DS, McMenemy L, Stapley SA, Patel HDL, Clasper JC. 40 years of terrorist bombings - A meta-analysis of the casualty and injury profile. Injury 2016, 47(3):646-52.
  20.      De Cauwer H, Somville F, Sabbe M, Mortelmans LJ, Dimpna AS. Hospitals: Soft Target for Terrorism? Prehosp Disaster Med 2017, 32(1):94-100.
  21. Van de Voorde W. Presentatie Terroristische bomexplosie (zelfmoordterroristen-spijkerbommen), Brussels Airport 22/03/2016. Seasonal Meeting forensische geneeskunde UZLeuven-UZA 2016.
  22.      Plurad DS. Blast Injury. Mil Med 2011, 176(3):276-82.
  23.      Weil YA, Mosheiff R, Liebergall M. Blast and penetrating fragment injuries to the extremities. J Am Acad Orthop Surg 2006, 14(10 Spec No.):S136-9.
  24.      Singleton JAG, Gibb IE, Bull AMJ, Clasper JC. Blast-mediated traumatic amputation: Evidence for a revised, multiple injury mechanism theory. J R Army Med Corps 2014, 160(2):175-9.
  25.      Busche MN, Gohritz A, Seifert S, Herold C, Ipaktchi R, Knobloch K, et al. Trauma mechanisms, patterns of injury, and outcomes in a retrospective study of 71 burns from civil gas explosions. J Trauma 2010, 69(4):928-33.
  26.      Dong L, Zhu F, Jin X, Suresh M, Jiang B, Sevagan G, et al. Blast effect on the lower extremities and its mitigation: A computational study. J Mech Behav Biomed Mater 2013, 28:111-24.
  27.      Clasper J, Eliahoo J, Masouros SD, Webster CE, Stinner DJ. Characterization of Lower Extremity Blast Injury. Mil Med 2018, 183(9-10): e448–e453.
Universiteit of Hogeschool
Master in de geneeskunde
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
Wim Van de Voorde
Kernwoorden
Share this on: