Scriptiebank is een vrij toegankelijke online databank. Deze bevat alle artikels en full text scripties van deelnemende bachelors en masters aan de Vlaamse Scriptieprijs.

De hoge vlucht van de ziel

Michèle Cuvelier
 Het paradijs“Bij tijd en wijle word ik stil,
ontdek bij mezelf een grenzeloos verlangen naar al wat mooi en goed is,” (Frank 1988: 182) schrijft Anne Frank in haar Achterhuis.  Dit citaat las ik als prille puber toen ik haar dagboeken lezen moest voor de lessen Nederlands in de middelbare school. Ik weet niet of je hetzelfde merkt als mij, maar ik kreeg een instant-gevoel van herkenning. Ja, zuchtte de vijftienjarige Michèle. Ja, ik ken dat grenzeloos verlangen naar wat mooi en goed is. Mijn ganse korte leven lang zoek ik naar schoonheid.

Drie modellen van de uitzonderingstoestand: de relatie tussen soevereine macht en biomacht bij Michel Foucault en Giorgio Agamben

Tim Christiaens
Waarom de dood ons leven zou moeten reddenIn de hedendaagse literatuur is het een gemeenplaats geworden om te beweren dat soevereiniteit niet meer van deze tijd is. Vroeger konden vorsten en staten beslissen over leven en dood van hun onderdanen. Vandaag dient de overheid daarentegen de bevolking te beschermen en haar productiviteit te vergroten. Bovendien beschikken mensen over allerlei mechanismen, bijvoorbeeld mensenrechten, om zich te beschermen tegen de staatsmacht. De Franse filosoof Michel Foucault sprak daarom over de evolutie van soevereine macht naar biomacht.

‘Mensen zijn zo vervangbaar als een plastic tas’. Een analyse van de autobiografische literatuur en de literaire journalistiek

Lien Robberechts
‘Mensen zijn zo vervangbaar als een plastic tas’Laten we dit artikel eens beginnen met iets dat ogenschijnlijk niet zo veel met mijn masterproef te maken heeft: het is crisis in Israël. Gaza bestookt het land met raketten die evenveel aanrichten als speldenprikjes en Israël geeft mokerslagen terug die dit kleine Palestijnse gebied in een hel op aarde veranderen. Lag ik een week geleden nog op het strand in Tel Aviv, is dat strand vandaag de dag opnieuw veranderd in een doelwit waar de sirenes meermaals per dag bombardementen aankondigen. Het Midden-Oosten lijkt eens te meer over te koken.

De literaire ervaring: een esthetische ervaring?

Leen Verheyen
Is de literaire ervaring een esthetische ervaring? Hoewel deze vraag in de kunstfilosofie en de esthetica vaak genegeerd wordt, is ze bijzonder interessant. Traditioneel wordt het esthetische immers met het zintuiglijke geassocieerd, wat tot de conclusie zou leiden dat literatuur buiten het domein van het esthetische valt. Dit klinkt voor mensen met enige voeling met literatuur echter contra-intuïtief: zij kennen immers het gevoel geraakt te worden door een treffende verwoording, een mooie zin of zeggen dat ze een “mooi” boek hebben gelezen.

"Je cherche des autorités qui vous plaisent". Alexis de Tocqueville in het Belgisch parlementair discours

Jeroen Goossens Jeroen Goossens
“Je plais à beaucoup de gens d’opinions opposées (…) parce qu’ils trouvent dans mon ouvrage, en ne le considérant que d’un seul côté, des arguments favorables à leur passion du moment.“[1] [Alexis de Tocqueville, 1835]Alexis de Tocqueville (1805-1859) is hot. De laatste decennia is er een geweldige opstoot van interesse in zijn werk. Als dé theoreticus van de democratie is Tocqueville niet weg te slaan uit hedendaagse politieke debatten. Niemand lijkt ooit beter het wezen en de werking van de democratie als samenlevingsvorm omschreven te hebben.

Denken, spreken, ontwerpen. Over het vormvocabularium van de architect.

Thomas Montulet Thomas Montulet
Ich denke, dass jede Generation ein eigenes, durch ganz spezifische Lebensumstände bedingtes Lebensgefühl hat. Um dieses ausdrücken zu können, musst Du die Elemente einer Sprache kennen. Du kannst nicht fertige Formen übernehmen, sondern Du musst die Elemente begreifen.[…] es stellt sich die Frage, inwiefern unser Beruf noch wirkliche Bedürfnisse der Menschen verarbeitet. Oder sind wir einfach nur noch eine kleine Gruppe von Spezialisten, die an der Architektur interessiert ist?Vorm, in de breedste zin van het woord, genereert de omgeving waarin wij leven.

Feminisme in de 21ste eeuw; global sisterhood is powerful?

Stijn Heyvaert
Feminisme en multiculturalisme: een 21ste eeuw vol uitdagingenSluiten feminisme en multiculturalisme elkaar uit of is er plaats voor feminisme binnen elke cultuur en religie? Dat was de vraag die ik in mijn masterproef heb willen beantwoorden. Via een ‘anti-essentialistische’ kijk op vrouwen, feminisme, cultuur en religie heb ik proberen te bewijzen dat feminisme en multiculturalisme niet onverenigbaar zijn. In tegenstelling tot wat sommigen beweren, is het niet nodig dat de hele wereld een Westers voorbeeld volgt wat vrouwenemancipatie betreft.

Leven in het ronde - Sloterdijks Sferologie ontrafeld

Wouter Helsen
Journalistiek artikel Vlaamse Scriptieprijs 2013: Wouter Helsen – Leven in het ronde.Een revolutionaire vormenleer van bellen, globes en schuimWanneer Peter Sloterdijk enkele jaren geleden zijn sferen-trilogie presenteerde, waren de reacties van het grote publiek uiterst enthousiast, echter vanuit academische hoek bleef het muisstil. Toch is Peter Sloterdijk geen onbeduidend figuur binnen het hedendaags intellectueel landschap.

Historicizing the Forensification of History

Ramses Delafontaine
De Rechter en De HistoricusOnze huidige Westerse maatschappij gaat op zoek naar antwoorden voor de toekomst in het verleden. Het falen van de communistische utopie, de gevaren van een ongebreideld kapitalisme, de uitdagingen van de multiculturele samenleving, de strijd voor het behoud van onze sociale verzorgingsstaat en het uitblijven van nieuwe ideologieën om op die uitdagingen een overkoepelend antwoord te bieden drijven ons collectief ertoe om voor de oplossing van problemen in het heden ons te laten inspireren door het verleden.

Over de objectiviteit van de humane wetenschappen: een vergelijking tussen Rudolf Carnap en Ernst Cassirer

Fons Dewulf
Ook de humane wetenschappen zijn objectief!Een diepgravende historische studie, een verhelderende literaire analyse of een boeiende interpretatie van moderne kunst, sommige mensen krijgen er maar niet genoeg van. Ook aan de universiteiten blijven de disciplines die nadenken over de mens en zijn culturele productie ieder jaar populair onder de studenten. Toch staan de humane wetenschappen vaak onder druk: hun resultaten zouden minder betrouwbaar zijn, vooruitgang binnen deze disciplines blijft een groot vraagstuk en hun onderzoek heeft weinig of geen economische toepassingen.

Competitie - coördinatie en de dynamiek van wetenschappelijke revoluties

Peter Rubbens
Hoe komen wetenschappelijke revoluties tot stand?Wetenschappelijke vooruitgang verloopt niet even rechtlijnig zoals sommigen nog altijd denken. Slechts sporadisch wordt er baanbrekend werk verricht. Fysicus en filosoof Thomas S. Kuhn was de eerste die dit idee uitgebreid naar voren bracht. Kuhn betoogt dat evolutie van wetenschap wordt gekenmerkt door revoluties. Een spraakmakend voorbeeld is de revolutie die de relativeitstheorie van Albert Einstein teweegbracht ten opzichte van de wetten van Isaac Newton.

De fantasmagorie van Electrified III - The Responsive City

Charlotte Dhont
Als een avatar door de publieke ruimte. De verschillende atmosferen van Electrified III – The Responsive CityWat maakt kunst in de publieke ruimte zo aantrekkelijk? Deze vraagstelling komt als kunstwetenschapper vaak bij mij op. Meer en meer krijgt men te maken met grote stadsfestivals, performances in de publieke ruimte of architecturale huzarenstukken. Vanwaar die interesse van kunstenaars om de publieke ruimte op te zoeken? En belangrijker: hoe blijft zo’n project artistiek relevant zonder in de valkuil van entertainment terecht te komen? Waar ligt de grens tussen kunst en spektakel?

Voorbij Jihad vs. McWorld

Linde Van Goethem
 Voorbij Jihad vs. McWorldHoe democratie een antwoord kan bieden op fundamentalisme en globaliseringaan de hand van het werk van Benjamin Barber“It appears increasingly likely that man is not going to make it. He has done too much that is self-destructive and too little to save himself. Although it is hardly consoling, there will be a certain justice in his extinction if it results from his thoughts and choices. But it would be an unpardonable irony if he were to destroy himself not because of what he thought, but because he thought what he thought made no difference.”(Barber, 1971)Wat nu?

"IT'S ABOUT EUROPE, IT'S ABOUT US!"

Thibaut Renson
“Europa en de doos van Pandora: Griekse tragedie of hoop op een gelukkiger bestaan?”Er woedt een ware financiële crisis over Europa. Nadat Griekenland niet meer in staat bleek haar staatsschuld te beheren, brak er paniek los op de financiële markten en groeide het besef dat wanneer Griekenland ten onder zou gaan, de gehele eurozone ten val zou komen. Het lijkt wel alsof we de Griekse mythe herbeleven waarin Pandora haar doos opende en alle onheil de wereld (lees: Europa) werd ingestuurd. Maar, wat bracht die Griekse mythe ons nu ook alweer bij?

Aandacht voor de gevoelswereld, meditatie, niet-klassieke geneeswijzen en buitenzintuiglijke waarnemingen in het onderwijs?

Chiëla Wellens
Onderwijs en de samenhang tussen denken en voelenOp school krijgen leerlingen wiskunde, muziek, fysica, biologie, Frans… Een breed en vol programma. Maar is dit aanbod wel volledig? Zou bijvoorbeeld aandacht voor de innerlijke gevoelswereld, meditatie- en relaxatietechnieken niet even belangrijk kunnen zijn als een vak wiskunde? Of waarom niet eens de aandacht richten op buitenzintuiglijke ervaringen en niet-klassieke geneeswijzen? Hoe denken andere jongeren tussen 12 en 18 jaar hierover? Hoe denken docenten hierover?

Representatie van globalisering in de contemporaine literatuur in Vlaanderen en Nederland: vier casestudies

Alisa Coessens
Individuele onzekerheid en fake gezelschap troef anno 2012 !?Anno 2012 zijn wij, moderne mensen, altijd ‘in touch’ en liefst met de hele internationale wereld – via Facebook, Skype, Twitter enzovoort. Toch huist eenzaamheid in ieder van ons. Volgens de filosoof-socioloog Zygmunt Bauman is die eenzaamheid net het gevolg van een wereld waarin de grenzen zijn weggevallen, en waarin iedereen met alles en iedereen in verbinding staat.

collectieve verantwoordelijkheid in het onderwijssysteem

WILLY VERMORGEN
997 WOORDEN + 17 woorden uit tekening bijlage COLLECTIEVE VERANTWOORDELIJKHEID IN HET ONDERWIJSSYSTEEM Het Decreet over de Rechtspositie van het Personeel besteedt aandacht aan het begrip ‘aansprakelijkheid en het Decreet over de Vlaamse Kwalificatiestructuur neemt het begrip ‘verantwoordelijkheid’ als niveaudescriptor op om het niveau van de kwalificatie te bepalen.  Een leraar is juridisch aansprakelijk voor de leerlingen en individueel verantwoordelijk voor de uitvoering van het leerproces.

Balanceren op een verloren verleden

Karolien Neyns
Het geheugen van architectuur en de zoektocht naar een eigen culturele identiteitVan kinds af aan krijgen we geschiedenis op een zilveren blaadje gepresenteerd. In klaslokalen worden uren gespendeerd aan de levens van onze voorgangers en ook de media bieden dagelijks een ‘gezonde portie’ geschiedenis aan. We worden tegenwoordig overspoeld met historische feiten en weten niet langer wat belangrijk genoeg is om ingeblikt te worden voor de volgende generatie.

De Eindebestemming: Een historische en filosofische benadering over de betekenis en houding ten aanzien van de dood

Nick Vaeremans
Deze masterproef had als doel de verschillende opvattingen over de dood te bespreken, zowel de dood als een cultureel gegeven als individuele visies kwamen aan bod. De aandacht ging voornamelijk naar filosofen die volgens hun eigen mens-en wereldbeeld een houding tegenover de dood aannamen waarbij zij hem volledig leken te accepteren; opvattingen over de dood van vrienden en geliefden werden doelbewust niet opgenomen; het leek mij evident dat de dood van naasten altijd een pijnlijke ervaring is.

Prefiguratieve ethiek. Een moraalwetenschappelijk onderzoek naar de ethische verzuchtingen van het anarchisme.

Joris Luyckx


P { margin-bottom: 0.21cm; }
Geen toekomst zonder anarchisme “The anarchist century has only just begun,” stelden Andrej Grubačić en David Graeber bij het begin van de 21ste eeuw. Anarchisme wordt echter vaak geassocieerd met nihilisme en immoraliteit, met structuurloosheid en naïviteit. Vooral in het schrijven en spreken over de SHAME betoging, de Indignados en Occupy werd dit weer opvallend duidelijk. Wanneer er sprake wil zijn van een anarchistische eeuw, moeten we dus eerst de vooroordelen uit de weg ruimen.

'Van imitatie naar associatie'; E.T.A. Hoffmann en de plaats van de muziek in de epistemologie

Arne Herman
Hoofdlijnen: 'Van imitatie naar associatie; E.T.A. Hoffmann en de plaats van de muziek in de epistemologie'     -     Arne HermanIn 1784 legde Immanuel Kant de laatste hand aan zijn essay Beantwortung der Frage: was ist Aufklärung?, waarmee hij de in het filosofisch landschap reeds eerder geformuleerde verlichtingsgedachten een laatste duw in de rug gaf. Het essay staat symbool voor een mentaliteitswijziging die haar oorsprong reeds in de late zestiende eeuw vindt.

Langs Weerszijden van de Studiemedaille

Hannes den Ouden
 Drugmisbruik om verbeterde prestaties neer te zetten kent reeds een lange geschiedenis. Vooral binnen de professionele sportbeoefening komt het ‘verwerpelijke’ gebruik van prestatieverbeterende middelen om op onnatuurlijke wijze als eerste over de eindmeet te komen veel in het nieuws. Als de éne wielrenner zich niet heeft vergrepen aan doping, dan wel iemand anders. Eenzelfde fenomeen werd de laatste jaren nijpend zichtbaar op het vlak van academische studiemethodes.

De geëconomiseerde samenleving. Nussbaum en Achterhuis in confrontatie met de Frankfurter Schule

Leen Verheyen
De afgelopen jaren is de vraag naar de invloed die de economie op onze samenleving uitoefent, een steeds grotere rol gaan spelen in het maatschappelijke en filosofische debat. Zeker nu overheden overal ter wereld sinds de uitbraak van de financiële crisis enkele jaren geleden alle zeilen moeten bijzetten om de economie, en de financiële sector in het bijzonder, overeind te houden, wordt vaker de vraag gesteld of het rechtvaardig is de welvaart van burgers op te offeren ten voordele van de economie.In “De geëconomiseerde samenleving.

Causaliteitsconcepten in de bewustzijnsfilosofie

Anne Vangerven
Mentale veroorzaking: een filosofische brug tussen denken en doen. Het probleem van lichaam en geest is een vraagstuk dat al vele eeuwen oud is. Bijna allewereldreligies geloven immers in een ziel die blijft voortbestaan als ons lichaam sterft.Maar ook als je niet in een ziel gelooft, lijkt het of er een klein mannetje in ons hoofd zitom ons lichaam te besturen. We noemen dat mannetje dan niet langer ziel, maar‘geest’, of ‘bewustzijn’. Dat lichaam is maar een omhulsel, zeggen we. Die geest is wiewe echt zijn. Toch zijn de twee ook onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Dura lex sed lex - De malebranchistische theodicee

Tom Dhaenens
Dura lex sed lexMalebranche en het kwaadEen theodicee is een werkstuk waarin geargumenteerd wordt voor de rechtvaardiging van God. In hoofdzaak betekent dit God vrijpleiten van het kwaad in de wereld. Welnu, Malebranche heeft nooit een theodicee geschreven. Maar het vraagt niet zo veel goede wil om in zijn oeuvre (en zeker in zijn Traité de la Nature et de la grâce en de Entretiens sur la métaphysique, sur la religion et sur la mort) een theodicee te lezen. Het is trouwens een bijzonder moeilijke opgave voor een filosoof of theoloog om God te rechtvaardigen.