Scriptiebank is een vrij toegankelijke online databank. Deze bevat alle artikels en full text scripties van deelnemende bachelors en masters aan de Vlaamse Scriptieprijs.

Het Koloniaal Monument als 'Ongehoorzame' Readymade - Demonumentalisering en Remythologisering van Intentioneel Memorerende Beeldhouwkunst

Adam Van Den Berghe
Een nieuw iconoclasme doet zijn intrede. Als zelfverklaarde mijlpalen in de geschiedenis en de
publieke ruimte worden symbolen van een geromantiseerde en eurocentrische visie op het
koloniaal verleden steeds meer onderhevig aan aantasting, bevraging en verwijdering. Als het
ware houden deze controversiële objecten een spiegel voor de ogen van de dagelijkse slenteraar.
In dit onderzoek is er gepoogd antwoord te krijgen op de hedendaagse relevantie van koloniale
monumenten in de openbare ruimte. Als centraal voorbeeld voor deze intentionele
memorerende monumenten worden de beeltenissen van Leopold II onder de loep genomen.
Hoewel deze objecten het tegenovergestelde van dekolonisatie symboliseren vormt deze
verhandeling geen betoog voor de aantasting of verwijdering van dergelijke monumenten.
Integendeel, het beheer en behoud van dergelijke monumenten in functie van
demonumentalisering en remythologisering geniet de voorkeur. Door herdefiniëring wordt
getracht een gemeenschappelijk koloniaal erfgoed en verleden na te streven.
De controversiële objecten omvatten, als voorbeelden van traditionele canonieke kunst, actuele
problematiek en hedendaagse relevantie. Als communicatiemiddel en metonymie van protest
stelt het koloniaal monument zichzelf aan de kaak. Dusdanig capteert het, als geval van
hedendaagse kunst, twee tegengestelde waarheden. Het object zelf als monument en pure vorm
van kolonialisme en het subject als strijd om de zuivere waarheid tussen de onderdrukker en de
onderdrukte. In dit onderzoek wordt getracht na te gaan of deze tegenstrijdige uitingen elkaar
in het object kunnen opheffen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen twee
verschijningen die de standbeelden van Leopold II aannemen. Met name dat van een
intentioneel memorerend monument en dat van een koloniaal monument als readymade. Deze
nemen respectievelijk een amplische en een ciselante of beitelende fase aan.
De toestand van de mens verpersoonlijkt zich in het koloniaal monument als ongehoorzame
readymade. Het ziet zichzelf vervat in de terugkerende object-subject dialectiek die het beleeft.
De conclusie is dat de classificatie en criteria van een readymade ondersteuning biedt voor de
uitlijning van de maatschappelijke en politieke dilemma’s die de objecten meedragen. De inzet
is nog steeds de macht over tijd en ruimte. Het biedt een alternatieve werkwijze voor de
spektakeldemocratie waarin politiekers voor figuranten spelen en politieke correctheid als
illusie voor gelijkheid wordt gehanteerd. Als tweede verschijning nemen kunstenaars in dit
schouwtoneel de rol van burger-betoger op. Doormiddel van additivisme wordt er gemedieerd
tussen de verschillende actoren. Dit moet voldoen aan het erfgoedbeleid maar mag niet meer
als crimineel worden aanzien.

Het theater en zijn politiek. Naar een dramaturgie van de leesbaarheid

Simon Knaeps
In deze thesis wordt de dramaturgie van de leesbaarheid voorgesteld als methode om na te denken over de relaties tussen theater en politiek en dit via het denken en schrijven van theatermaker Bertolt Brecht, dramaturge Marianne Van Kerkhoven en filosoof Jacques Rancière. Na een inleiding op de
raakvlakken tussen theater en politiek volgt een korte samenvatting van de aloude discussies over
autonomie/engagement en vorm/inhoud om uit te komen bij een ‘geëngageerde autonomie’. Het brechtiaanse paradigma dat de toeschouwer via een zo leesbaar mogelijke theatrale bemiddeling bewust probeert te maken van de sociale omstandigheden om hem bijgevolg aan te sporen deze te veranderen
(Rancière 2015 [2008], 13), wordt ernstig geproblematiseerd door Jacques Rancière. Deze verwerpt namelijk elk causaal verband tussen het beoogde effect van een kunstwerk en de uitwerking ervan op de toeschouwer (i.e. hoe de toeschouwer de voorstelling leest). Rancière ziet politiek niet als
de uitoefening van, of de strijd om de macht, maar als een herconfiguratie van een delen van het zintuiglijk waarneembare (partage du sensible). Kunst wordt politiek wanneer ze een poging doet om dit zintuiglijk waarneembare te reorganiseren, zich ervan bewust dat ze niet voorop kan lopen op zijn
mogelijke effecten. Dat is bij uitstek een dramaturgische kwestie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dramaturge Marianne Van Kerkhoven de overgang belichaamt van de meer brechtiaanse strategieën naar een meer rancièristische kijk op de politiek van het theater. Als geen ander bepleit ze dat theater
zich niet noodzakelijk expliciet met politieke issues hoeft bezig te houden, maar dat het wel ten alle tijden een politiek bewustzijn moet cultiveren (Van Kerkhoven 2002 [1996], 169 & [1999], 203). Manieren om dat bewustzijn te communiceren aan de toeschouwer aan de hand van de formulering van
de dramaturgie van de leesbaarheid is het onderzoek van deze thesis. Leesbaarheid ontstaat op de as tussen vorm en inhoud, toegankelijkheid en complexiteit, autonomie en engagement.

De invloed van CAD en CAM op de beeldhouwkunst

Bram Rinkel
De hoofdvraag van deze scriptie luidt: wat is er nieuw en uniek aan digitale en machinale technieken en welke invloed hebben ze op de beeldhouwkunst?

Corpus Christi; Het Christuskind en Dürers kunsttheorie in het 16e-eeuwse Antwerpen

Saar Vandeweghe
Deze scriptie onderzoekt de weergave van het Christuskind in de kunst van 16e-eeuws Antwerpen. Hierbij wordt het theoretisch traktaat van Albrecht Dürer over de proportie van het menselijk lichaam gebruikt om de ontwikkeling van het lichaam af te lezen.

Mon cher Maître. De leerlingen van François-Joseph Navez (1787-1869) op Italiëreis

Fien Messens
In dit onderzoek werd aan de hand van overgeleverde correspondentie onderzocht hoe negen Brusselse schildersleerlingen uit het atelier van de Belgische neoclassicistische kunstschilder François-Joseph Navez (1787 - 1869) zich een weg door Italië baanden om zich aan het oeuvre van hun voorgangers te laven en zo hun eigen carrière van de grond te krijgen.

Hoe kunstvormen streven naar anders-zijn: een kunstfilosofische beschouwing van Walter Paters Anders-streben

Lina Vekeman
Onderzoek naar de term Anders-streben zoals die door Walter Pater gebruikt wordt in zijn werk "The Renaissance". Wat betekent de term precies, waar komt het vandaan en hoe kan de term toegepast worden binnen de kunsten.

Tribunale theater- en performancekunst: Naar een nieuw toneel van de oprechtheid aan de hand van een typologie van de hedendaagse theatrale rechtbank

Steff Nellis
Deze scriptie onderzoekt hoe de populariteit van procesvoering binnen de hedendaagse opvoeringspraktijk valt te karakteriseren en verklaren aan de hand van een typologie van een breed corpus aan theatrale rechtszaak-performances.

"We, the Rom...": A study of Jan Yoors’s photography of Gypsies, from ca. 1934 to the 1970s.

Michel D'hoe
Deze masterproef verkent de fotografie van de Belgische avant-gardekunstenaar Jan Yoors. Naast zijn artistieke motieven, was zijn fotografie eveneens antropologisch en persoonlijk gefundeerd. Hij bracht namelijk zijn jeugd door met een groep zigeuners, wat voor de rest van zijn leven een diepgaande invloed op zijn persoonlijkheid en oeuvre zou hebben.

The Iconography of the Book of Tobit in Western and Indian Miniatures (1400-1600)

Rebecca Thierfeldt
De scriptie bespreekt de iconografie van het Bijbelboek Tobit in westerse miniaturen in handschriften, maar ook hoe het iconografische thema in India terecht kwam en hoe het ook daar afgebeeld werd in de vorm van miniaturen.

You’re Not Standing Alone: Eenpersoonsprotest in Rusland

Marie Dewaegenaere
Door de restrictieve wetgeving en het gewelddadige politieoptreden tegen (on)aangekondigde demonstraties, wordt de protestruimte van Russische opposanten steeds verder ingeperkt. De opstandig stemming die de repressie wist te overleven, vond steeds meer verklanking in kleine, symbolische eenpersoonsacties. In het onderzoek gaan we op zoek hoe het eenmansprotest in de voorbije tien jaar de tactiek bij uitstek werd van vreedzaam, anti-regime protest.

Creativiteit in de klas? Een checklist voor elke les!

joeri Jacobs Roy De Coninck
Wij hebben een checklist gecreëerd en uitgetest die de het niveau van creativiteit van een klas/les/leerling kan nagaan om zo verdere lessen of bijsturen op te baseren.

De verwevenheid van de psychologische, sociologische en economische waarden van kunst

kelly verhoeven
Het is een startend interdisciplinair onderzoek betreffende de waardebepaling die aan kunst word toegeschreven. Dit door de drie belangrijkste domeinen hierbinnen te gebruiken namelijk het economische, psychologische en sociologische domein. Deze interdisciplinair methode heeft zo verschillende elementen aan het licht gebracht die niet op te merken waren als elk domein afzonderlijk onderzocht zou worden.

Permeable Interval Spaces. Architectural Interventions for a resilient Red Hook: mixed community and adjacent entities

Dries Delagaye
Deze scriptie relativeert gentrificatie en zoekt een nieuwe veerkracht voor de gemengde buurt waarbij de kenmerkende tussenruimtes het naast elkaar bestaan van woon en werk, en van verschillende gemeenschappen toestaan.

Ik ben hier! Een pedagogiek van rightful presence

Lowiese Broes Marthe Jans
In onze scriptie onderzoeken we een alternatieve manier van burgerschap, genaamd 'rechtmatige aanwezigheid'. In deze vorm van burgerschap krijgt iemand rechten op basis van zijn aanwezigheid. We stapten met een hoopvolle bril naar twee Brusselse praktijken.

Van Nicolaes Maes tot Michaelina Wautier. Twee negentiende-eeuwse veilingcatalogi als bron voor herkomstonderzoek

Florence Vandeputte
In deze scriptie wordt de herkomst van zestien schilderijen uit de negentiende-eeuwse collecties van M. de Malherbe en Jean-Baptiste Foucart uit Valenciennes aangevuld. Het gaat over Hollandse en Vlaamse genrestukken uit de zeventiende-eeuw. De twaalf casussen worden onderverdeeld in vier categorieën: ‘Verkeerde toeschrijving’, ‘Kopie of tweede versie’, ‘Niet localiseerbaar’ en ‘Hiaat in pedigree’.

Beeldend werken ASSnders bekeken

Eveline Bassez
Het praktijkonderzoek dat ik in mijn scriptie heb beschreven, heeft als doel ondersteuning te bieden aan de leraar kleuteronderwijs in het beeldend werken bij kinderen met een autismespectrumstoornis. Meer nog, het beoogt succeservaringen bij de kleuter, de leerkracht én de ouders.

Kunst en klimaat een goede combinatie?

Morgane Lemmens
Is het mogelijk om extra meerwaarde te realiseren tijdens de lessen plastische opvoeding door ze te linken aan een actualiteitsonderwerp?
Leerlingen ontdekken en ervaren via de les plastische opvoeding dat kunst een spiegel is op de maatschappij. De knutselles wordt ingezet als middel om leerlingen tot bewuste burgers te vormen en wordt zo een levensles.

Nationalistische Caesarreceptie in de commentaartraditie

Wouter Vangrieken
Algemeen (secundaire literatuur) wordt er gekeken naar het nationalistisch gebruik van Caesars 'De Bello Gallico'. De eigen bijdrage ligt in het zoeken naar sporen van dergelijke patriottische opeisingen van de antieke verhaalstof bij humanistische en vroegmoderne commentatoren (primair bronnenmateriaal).

The green house

Elena Tytgat
Het betreft een renovatie van een oude boswachterswoning, Scheyvaertshof in Blaasveldbroek waar momenteel een hele saaie tentoonstelling plaats vindt. De uitdaging van dit project was om zowel de naambekendheid als het hele interactieve interieur van dit gebouw te ontwerpen. Mijn concept brengt natuur en cultuur samen want zeer vernieuwend en verrassend werd ontvangen door de jury.

De kunstenaar als Trojaans Paard / Artistieke kritiek in een gemediatiseerde cultuur

Ingrid de Rond
Dit onderzoek stelt de vraag naar de artistieke kritiek ten tijde van die gemediatiseerde cultuur. Meer specifiek stelt zij de vraag naar het vermogen van de kunstenaar om beelden te presenteren die de verblindende totaliteit van de hedendaagse beeldcultuur kunnen bekritiseren. Kan de kunstenaar nog interveniëren in de productie van het beeld? Of bezwijkt de artistieke kritiek onvermijdelijk aan haar interne tegenstrijdigheden? En wat bedoelen we eigenlijk, wanneer we het hebben over ‘artistieke kritiek’ of ‘het kritisch vermogen van de kunst’? Welke formuleringen van artistieke kritiek zijn zinvol? Welke schieten hopeloos tekort?

Live Versus Mediatised: The Added Value of ‘Liveness’ on a Music Performance

Ieva Dudaite
That concert is performed live is essential to its definition, particularly in contrast with non-live performances on recordings or radio broadcasts. Yet, despite the centrality of the issue, there is little research asking whether there is indeed a distinctive nature to performing live. This master thesis employs techniques of ethnographic research, analysis and qualitative interviewing to explore empirically originating understandings of how ‘liveness’ influences music performance from artist’s perspective. The topic is highly relevant and challenging as it explores the importance of performing live as opposed to mediatised performance (radio, TV broadcasts, CD recordings). ‘Liveness’ is a concept that applies to the theatre and music but not to the other forms of arts, such as visual arts, literature since the core of ‘liveness’ lies within the simultaneous presence of the artist and the audience. In terms of scope of literature in this area, this specific topic is still rather under-researched with growing interest in its relevance. Whereas there are many researchers and articles exploring ‘liveness’ in theatre or from audience perception, this thesis fills the niche of the impact of performing live upon the artist in the field of music.

Shame and (Dis)Empowerment: An Analysis of the Normative Differentiation of the Affect Shame in the West and Overcoming Shame through Heterotopia of the Relational Encounter

Lenore Lampens
Kan schaamte als machtsmiddel gebruikt worden? Speelt zij een rol in het categoriseren van mensen met een fysieke, cognitieve of psychologische kwetsbaarheid? In onze Westerse maatschappij zijn onafhankelijkheid en onkwetsbaarheid 'normaal', een beperking leidt dan weer al te vaak tot schaamte. Schaamte speelt zelfs een rol in het omvormen van beperking tot stoornis. Het laatste hoofdstuk van deze thesis gaat op zoek naar plaatsen waar schaamte overwonnen wordt.

De Kunstkamer (1961-1965): Historiek en betekenis van een vroege avant-garde galerie in Antwerpen

Hanne Elise Dewinter
Een exploratieve studie naar de historiek en betekenis van 'De Kunstkamer' in Antwerpen: de kunstgalerie van mijn overgrootvader die zich tussen 1961 en 1965 eerst in de Lange Nieuwstraat en vervolgens in de Wolstraat bevond en die onderdak bood aan heel wat voorlopers van de Antwerpse avant-garde.

De sluipwegen van de roem: De ontwikkeling van een markt voor Ensor ten tijde van 'Les XX' (1883-1893)

Marjoleine Delva
Deze scriptie bestudeert de marktontwikkeling voor James Ensor ten tijde van 'Les XX' (1883-1893) en gaat op zoek naar de verschillende factoren die daarvoor verantwoordelijk waren. Daarbij wordt zowel bestudeerd hoe die markt 'van buitenaf' als 'van binnenuit' vorm kreeg. Zo speelden kunstcritici 'van buitenaf' een belangrijke rol in de opbouw van zijn reputatie en ontwikkeling van zijn markt. Daarnaast kreeg zijn markt ook 'van binnenuit' vorm doordat hij zichzelf in die markt ging plaatsen. Zo streefde hij op heel wat verschillende manieren naar roem.

OKAN jongeren in de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België - Het overbruggen van taal, leeftijd en cultuur

Joke Vanderschoot
Musea kunnen een grote bijdrage leveren aan de integratie in België van OKAN jongeren ofwel anderstalige nieuwkomer. Een museumbezoek op maat in de Koninklijke Musea voor Schone kunsten van Brussel is ontwikkeld om te beantwoorden aan de noden van deze jongeren.