De impact van de fiscale regelgeving op financiële intra-groep transacties: analyse binnen een Belgische context

Maarten Dewaele
Deze masterproef heeft tot doel de fiscale regelgeving en de impact ervan op financiële intra- groep transacties te onderzoeken in een Belgische context. Financiële verrekenprijzen zijn een hot topic anno 2019 maar binnen de huidige literatuur is er weinig geweten over dit onderwerp. Een uitgebreide literatuurstudie, die vertrekt vanuit algemene literatuur over verrekenprijzen, wordt aangevuld met interviews afgenomen bij negen experten die peilen naar het gebruik van financiële intra-groep transacties in België. Er gebeurt ook onderzoek naar de wetgeving, zowel multilateraal als unilateraal, die errond bestaat. Daarnaast wordt ook de impact van die wetgeving onderzocht op het voorkomen van misbruik en hoe multinationals omgaan met die regelgeving. Ook enkele factoren die invloed kunnen hebben op de prijsstelling worden onderzocht. Ten slotte wordt onderzocht hoe het arm’s length beginsel kan toegepast worden op financiële transacties. Uit het onderzoek komt naar voor dat misbruik van financiële transacties sterk verminderd is en dat multinationals duidelijk een shift hebben gemaakt naar compliance. Algemene invloedsfactoren werden niet gevonden doordat die vaak afhankelijk zijn van het land, sector en de multinational zelf. Het arm’s length beginsel is toe te passen op financiële transacties en de CUP-methode is hiervoor de aangewezen verrekenprijsmethode.

Verrekenprijswetgeving zet multinationals aan tot compliance

Door recente belastingschandalen bij multinationals heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) in het kader van het Base Erosion and Profit Shifting initiatief (BEPS) een nieuwe ontwerpversie uitgebracht om misbruik via financiële transacties te voorkomen. Uit onderzoek is gebleken dat het invoeren van nieuwe en striktere wetgevingen multinationals aanzet tot het naleven van de fiscale wetgeving.

De bevindingen uit het onderzoek komen voort uit een kwalitatieve studie met consultants gespecialiseerd in verrekenprijzen en de Belgische belastingadministratie. Verrekenprijzen zijn transacties die plaatsvinden tussen ondernemingen die deel uitmaken van dezelfde multinational. Die transacties zijn in het verleden vaak gebruikt om winsten te verschuiven naar landen met een gunstiger belastingregime dan België. In kader van het BEPS-initiatief werden al maatregelen getroffen om het misbruik tegen te gaan maar nu verscherpt de OESO de regelgeving verder aan met een ontwerpversie rond financiële intra-groep transacties.

Bevestiging van de praktijk

De bevindingen van het onderzoek tonen aan dat multinationals al langer bezig zijn met het naleven van de fiscale wetgeving. De meeste multinationals hebben al een verrekenprijspolitiek in stand die hiervoor moet zorgen. De intra-groep transacties worden met voldoende documentatie onderbouwd om ervoor te zorgen dat de betaalde vergoeding voor de transactie marktconform is. In het geval van financiële transacties is die vergoeding een rente. De striktere wetgeving is dus eerder een bevestiging van een praktijk die al enkele jaren bezig is. Toch zijn extra richtlijnen meer dan welkom doordat het duidelijker wordt voor multinationals wat van hen verwacht wordt om in regel te zijn met de wetgeving. De Belgische administratie startte ook een pilootprogramma op met een twintigtal multinationals actief in België. Het initiatief heeft tot doel om een nauwe samenwerking tussen de multinationals en de Belgische administratie tot stand te brengen om rechtsonzekerheid te vermijden en een correcte toepassing van de fiscale wetgeving te verkrijgen.

Geen consistente aanpak

Ondanks alle nieuwe wetgeving, missen de nieuwe regelgevingen een consistente aanpak. Op internationaal niveau is er nog altijd een tekort aan harmonisatie tussen de fiscale wetgevingen van verschillende landen. Dit zorgt ervoor dat multinationals nog altijd geconfronteerd worden met rechtsonzekerheid. Ook binnen België is er geen consistente aanpak. De cel verrekenprijzen die instaat voor de controle heeft geen consistente aanpak bij het uitvoeren van een controle. Het hangt sterk af van controleur tot controleur of de verrekenprijspolitiek aanvaard wordt. Dit komt vooral doordat de Belgische wetgeving te gering is omtrent financiële verrekenprijzen. Er is duidelijk nood aan duidelijke richtlijnen en structuur waarbinnen de belastingdiensten en multinationals kunnen opereren. Toch mag de wetgeving niet te ver doorgedreven worden. De verrekenprijsproblematiek is een breed concept en veelal een feitenkwestie dat onmogelijk tot in detail in wetgeving kan omgezet worden. 

Bibliografie

Al-Eryani, M.F., Alam, P. & Akhter, S.H. (1990). Transfer Pricing Determinants of U.S. Multinationals. Journal of International Business Studies, 21(3), 409-425.

Antoniou, A., Guney, Y., Paudyal, K. (2008). The Determinants of Capital Structure: Capital Market-Oriented versus Bank-Oriented Institutions. Journal Of Financial And Quantitative Analysis, 43(1), 59-92.

Avi-Yonah, R.S. & Xu, H. (2018). A Global Treaty Override? The New OECD Multilateral Tax Instrument and Its Limits. Michigan Journal of International Law, 39(2), 155-216.

Baker, P.L. (2014). An Analysis of Double Taxation Treaties and their Effect on Foreign Direct Investment. International Journal of the Economics of Business, 21(3), 341-377

Barker, J., Asare, K. & Brickman, S. (2017). Transfer Pricing As A Vehicle In Corporate Tax Avoidance. The Journal of Applied Business Research, 33(1), 9-16.

Blonigen, B.A. & Davies, R.B. (2004). The Effects of Bilateral Tax Treaties on U.S. FDI Activity. International Tax and Public Finance, 2004(11), 601–622.

Blonigen, B.A., Oldenski, L. & Sly, N. (2014). The Differential Effects of Bilateral Tax Treaties. American Economic Journal: Economic Policy, 6(2), 1-18.

Borkowski, S.C. (1996). An Analysis (Meta- and Otherwise) of Multinational Transfer Pricing Research. The International Journal of Accounting, 31(1), 39-53.

Borkowski, S.C. (1997). Factors motivating transfer pricing choices of Japanese and United States transnational corporations. Journal of International Accounting, Auditing & Taxation, 6(1), 25-53.

Bosung, K., Kun, S. P., Se-Youn, J. & Sang, H. P. (2018). Offshoring and outsourcing in a global supply chain: Impact of the arm’s length regulation on transfer pricing. European Journal of Operational Research, 266(1), 88-98.

Brauner, Y. (2014). What the BEPS? Florida Tax Review, 16(2), 55-111.
Brauner, Y. (2016). Treaties in the Aftermath of BEPS. Brooklyn Journal of International Law, 41(3), 974-1041.

Buettner, T., Overesch, M., Schreiber, U. & Wamser, G. (2012). The Impact of Thin-Capitalization Rules on the Capital Structure of Multinational Firms. Journal of Public Economics, 96(12), 930-938.

Buettner, T. Overesch, M. & Wamser, G. (2017). Anti profit-shifting rules and foreign direct investment. Int Tax Public Finance, 2018(25), 553–580.

Büttner, T. & Thiemann, M. (2017). Breaking Regime Stability? The Politicization of Expertise in the OECD/G20 Process on BEPS and the Potential Transformation of International Taxation. The Journal of Accounting, Economics, and Law: A Convivium, 7(1), 757-782.

Cardinaels, J. (2017, 23 mei). Minder buitenlandse investeringen in België. De Tijd. Geraadpleegd op 29 november 2018 via https://www.tijd.be

Chan, H.K., Lo, A.W.Y. (2004). The influence of management perception of environmental variables on the choice of international transfer-pricing methods. The International Journal of Accounting, 39(1), 93–110.

Chan, H.K., Lo, A.W.Y. & Mo, P.L.L. (2015). An empirical analysis of the changes in tax audit focus on international transfer pricing. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 2015(24), 94-104.

Chand, V. (2016). Transfer Pricing Aspects of Intra – Group Loans in Light of the Base Erosion and Profit Shifting Action Plan. Intertax, 44(12), 885 -902.

Chang, S.J. & Hong, J. (2000). Economic Performance of Group-Affiliated Companies in Korea: Intragroup Resource Sharing and Internal Business Transactions. The Academy of Management Journal, 43(3), 429-448.

Clausing, K.A. (2003). Tax-motivated transfer pricing and US intrafirm trade prices. Journal of Public Economics, 2003(87), 2207–2223.

Clausing, K.A. (2016). The Effect of Profit Shifting on The Corporate Tax Base in The United States and Beyond. National Tax Journal, 69(4), 905–934.

Cools, M., Emmanuel, C. & Jorissen, A. (2008). Management control in the transfer pricing tax compliant multinational enterprise. Accounting, Organizations and Society, 33(6), 603-628.

Cools, M., Slagmulder, R. (2009). Tax-Compliant Transfer Pricing and Responsibility Accounting. Journal of Management Accounting Research, 21(1), 151-178.

Curtis, S.L. (2008). Transfer Pricing for Corporate Treasury in the Multinational Enterprise. Journal Of Applied Corporate Finance, 20(2), 97-112.

Dagan, T. (2000). The Tax Treaties Myth. New York University Journal of International Law and Politics, 32(8), 939-996.

Dalloshi, P. (2012). Transfer Pricing: Is the Comparable Uncontrolled Price Method the Best Method in all Cases? Acta Universitatis Danubius. Œconomica, 8(6), 68-77.

Davis, V. & Yi, C. (1992). Balancing foreign exchange. China Business Review, 1992(2), 14-21.

Davies, R.B. (2004). Tax Treaties, Renegotiations, and Foreign Direct Investment. Economic Analysis and Policy, 33(2), 251-273.

Davies, R.B. (2004). Tax Treaties and Foreign Direct Investment: Potential versus Performance. International Tax and Public Finance, 2004(11), 775-802.

De Broe, L., Debelva, F. & Vandenkerkhove, A.M. (2017). Vademecum Fiscale Falconis. Mechelen: Wolter Kluwer Belgium.

De Fiscale Koerier. (2013). Fiscaal jaaroverzicht 2012. Brussel: Wolters Kluwer.

Desai, M.A., Foley, F. & Hines, J.R. (2004). A Multinational Perspective on Capital Structure Choice and Internal Capital Markets. The Journal of Finance, 59(6), 2451-2487.

Desai, M.A., Foley, F. & Hines J.R. (2006). The demand for tax haven operations. Journal of Public Economics, 90(3), 513-531.

Eden, L. (1998). Taxing Multinationals: Transfer Pricing and Corporate Income Taxation in North America. Toronto: University of Toronto Press.

Edminston, K., Mudd, S. & Valev N. (2005). Tax Structures and FDI: The Deterrent Effects of Complexity and Uncertainty. The Journal Of Applied Public Economics, 24(3), 341-359.

Egger, P., Larch, M., Pfaffermayr, M. & Winner, H. (2006). The impact of endogenous tax treaties on foreign direct investment: theory and evidence. The Canadian Journal of Economics, 39(3), 901-931.

Egger, P., Keuschnigg, C., Merlo, V. & Wamser, G. (2014). Corporate Taxes and Internal Borrowing within Multinational Firms. American Economic Journal: Economic Policy, 6(2), 54-93.

Emmanuel, C., & Mehafdi, M. (1994). Transfer-pricing. London: Academic Press.

Ferreira, L.D. & Merchant, K.A. (1992). Field Research in Management Accounting and Control: A Review and Evaluation. Accounting, Auditing & Accountability Journal, 5(4), 3-34.

Fod Financiën. (2013). Algemene commentaar bij de overeenkomsten. Brussels: Fod Financiën.

Frisbie, J. (1988). Balancing foreign exchange. China Business Review, 1988(2), 24-28.

Greil, S. & Schilling, D. (2017). Cross-border intra-group financial transactions – Evidence from Germany. International Transfer Pricing Journal, 24(6), 1-49.

Grubert, H. & Mutti, J. (1991). Taxes, Tariffs and Transfer Pricing in Multinational Corporate Decision Making. The Review of Economics and Statistics, 73(2), 285-293.

Halliday, T.C. & Shaffer, G. (2015). Transnational Legal Orders. New York: Cambridge University Press.

Haeck, B. (2017, 4 juli). Grote bedrijven moeten tonen waar ze belastingen betalen en waar niet. De Tijd. Geraadpleegd op 18 december 2018 via https://www.tijd.be

Haeck, B. (2018, 28 november). Fiscale druk stijgt in België. De Tijd. Geraadpleegd op 29 november 2018 via https://www.tijd.be

Huizinga, H., Laeven, L. & Nicodeme, G. (2008). Capital structure and international debt shifting. Journal of Financial Economics, 88(1), 80-118.

Ionescu, G.H., Ungureanu, M-D. & Vilag, R-D. (2009). The Consequences of Global Financial Crisis Over European Union Budget. Romanian Economic and Business Review, 4(1), 28-39.

Ito, J. & Komoriya, Y. (2015). The Impact of Transfer Pricing Regulations on the Location Decisions of MNEs. Firms’ Location Selections and Regional Policy in the Global Economy, 1, 81-106.

Jost, S.P., Pfaffermayr, M. & Winner, H. (2014). Transfer pricing as a tax compliance risk. Accounting and Business Research, 44(3), 260-279.

Klassen, K.J., Laplante ,S.K. (2012). Are U.S. Multinational Corporations Becoming More Aggressive Income Shifters? Journal of Accounting Research, 50(5), 1245-1285.

Klassen, K.J., Lisowsky, P. & Mescall, D. (2017). Transfer Pricing: Strategies, Practices, and Tax Minimization. Contemporary Accounting Research, 34(1), 455-493.

Kumas, A. & Millimet, D.L. (2018). Reassessing the effects of bilateral tax treaties on US FDI activity.Journal of Economics and Finance, 42(3), 451–470.

Lall, S. (1973). Transfer-pricing by multinational manufacturing firms. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 35(1), 173–195.

Ledure, D., Bertrand, P., Van Der Breggen, M. & Hardy, M. (2010). Financial Transactions in Today’s World: Observations from a Transfer Pricing Perspective. Intertax, 38(7), 350-358.

Leitch, R.A. & Barrett, K.S. (1992). Multinational transfer pricing: Objectives and constraints. Journal of Accounting Literature, 11, 47-72.

Lyal, R. (2015). Transfer Pricing Rules and State Aid. Fordham International Law Journal, 38(4), 1017-1043.

Martins, A.F. (2017). Accounting information and its impact in transfer pricing taks compliance: a Portuguese view. EuroMed Journal of Business, 12(2), 207-220.

Marques, M. & Pinho, C. (2016). Is transfer pricing strictness deterring profit shifting within multinationals? Empirical evidence from Europe. Accounting and Business Research, 46(7), 703-730.

Mintz, J., & Smart, M. (2004). Income shifting, investment, and tax competition: Theory and evidence from provincial taxation in Canada. Journal of Public Economics, 88(6), 1149–1168.

Mudambi, R. (1999). MNE internal capital markets and subsidiary strategic independence. International Business Review, 8(2), 197-211.

Mura, A., Emmanuel, C. & Vallascas, F. (2013). Challenging the reliability of comparables under profit-based transfer pricing methods. Accounting and Business Research, 43(5), 483-505.

Murray, Z.F. & Vidhan, K.G. (2009). Capital Structure Decisions: Which Factors Are Reliably Important? Financial Management, 38(1), 1-37.

OECD. (2010). Transfer Pricing Methods. Parijs: OECD Publishing.
OECD. (2017). OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations 2017. Parijs: OECD Publishing.

OECD. (2018). Public Discussion Draft, BEPS Actions 8-10, Financial Transactions 3 July – 7 September 2018. Parijs: OECD Publishing.

Overesch, M. & Wamser, G. (2010). Corporate tax planning and thin-capitalization rules: evidence from a quasi-experiment. Applied Economics, 42(5), 563-573.

Öztekin, O. (2015). Capital Structure Decisions around the World: Which Factors Are Reliably Important? Journal Of Financial And Quantitative Analysis, 50(3), 301-323.

Ruf, M. & Schindler, D. (2015). Debt Shifting and Thin-Capitalization Rules – German Experience and Alternative Approaches. Nordic Tax Journal, 2015(1), 17-33.

Saunders, M., Lewis, P. & Thornhill A. (2015). Methoden en technieken van onderzoek. (7de editie). Amsterdam: Pearson.

Saunders-Scott, M.J. (2015). Substitution Across Methods Of Profit Shifting. National Tax Journal, 68(4), 1099–1120.

Schindler, D. & Schjelderup, G. (2012). Debt Shifting and Ownership Structure. European Economic Review, 56(4), 635–647.

Sikka, P. & Willmott, H. (2010). The dark side of transfer pricing: Its role in tax avoidance and wealth retentiveness. Critical Perspectives on Accounting, 21(4), 342-356.

Tang, R. (1979). Transfer-pricing practices in the United States and Japan. Westport, CT: Praeger Publishers Division.

Tang, R. (1981). Multinational Transfer-pricing: Canadian & British Perspectives. Toronto: Butterworths.

Tarassov, A. & Tsiopoulos, T. (2012). Transfer Pricing and the Halo Effect. Tax Management Transfer Pricing Report, 20(18), 846-852.

Van Crombrugge, S. (2018). De grondregels van het Belgisch fiscaal recht. Schoten: Roularta Media Group.

Vandenberge, W. (2005). Naar een interne markt zonder internationale juridische en economische dubbele belasting? Tijdschrift voor Fiscaal Recht, 2005(278), 271.

Van Hamme, K. (2016, 13 juli). Notionele interestaftrek creëerde ruim 20.000 banen. De Tijd. Geraadpleegd op 26 december 2018 via https://www.tijd.be

Van Herwaarden, A.J. (2015). Recente internationale ontwikkelingen in de aanpak van belastingontwijking door multinationals. Onderneming en Financiering, 2015(3), 23-35.

Von Eije, H. & Westerman, W. (2002). Multinational cash management and conglomerate discounts in the euro zone. International Business Review, 2011(11), 453-464.

Wamser, G. (2014). The impact of thin-capitalization rules on external debt usage: A propensity score matching approach. Oxford Bulletin of Economics & Statistics, 76(5), 764–781.

West, A. (2017). Multinational Tax Avoidance: Virtue Ethics and the Role of Accountants. Journal of Business Ethics, 153(4), 1143–1156

Wittendorff, J. (2010). Transfer pricing and arm’s length principle. Alphen aan den Rijn: Kluwer Law International.

Yin, R.K. (2003). Case Study Research: Design and Methods. (3de editie). Californië: Sage.

Ylönen, M. & Teivainen, T. (2018). Politics of Intra-firm Trade: Corporate Price Planning and the Double Role of the Arm’s Length Principle. New Political Economy, 23(4), 441-457.

Yunker, P . (1983). Transfer-pricing and performance evaluation in multinational corporations: A survey study. New York: Praeger.

Universiteit of Hogeschool
Master Handelswetenschappen, specialisatie Accountancy/ Fiscaliteit
Publicatiejaar
2019
Promotor(en)
prof. dr. Martine Cools
Kernwoorden
Share this on: