Gezinsondersteunende pleegzorg als sociale steun voor kinderen uit kansarme gezinnen?

Annemie Winters
Wat vinden kinderen uit kansarme gezinnen van gezinsondersteunende pleegzorg?



Gezinsondersteunende pleegzorg (GOP) werd vroeger private gezinsplaatsing genoemd. Het is een vorm van pleegzorg die het mogelijk maakt dat kinderen voor korte tijd in een ander gezin kunnen worden opgevangen wanneer de situatie thuis uit de hand dreigt te lopen. Kenmerkend is dat dit alleen gebeurt als de ouders hiermee instemmen. Zoals de naam al doet vermoeden, is het de bedoeling om gezinnen te ondersteunen in hun draagkracht.

Gezinsondersteunende pleegzorg als sociale steun voor kinderen uit kansarme gezinnen?

Wat vinden kinderen uit kansarme gezinnen van gezinsondersteunende pleegzorg?

Gezinsondersteunende pleegzorg (GOP) werd vroeger private gezinsplaatsing genoemd. Het is een vorm van pleegzorg die het mogelijk maakt dat kinderen voor korte tijd in een ander gezin kunnen worden opgevangen wanneer de situatie thuis uit de hand dreigt te lopen. Kenmerkend is dat dit alleen gebeurt als de ouders hiermee instemmen. Zoals de naam al doet vermoeden, is het de bedoeling om gezinnen te ondersteunen in hun draagkracht. GOP wordt in het algemeen positief geëvalueerd, maar tot nu toe werd vooral de beleving van ouders en pleegouders bevraagd. Annemie Winters kiest er in haar verhandeling voor om het woord te laten aan de kinderen. Zij interviewde kinderen uit kansarme gezinnen over hun ervaring met GOP en bekeek hun antwoorden vanuit het theoretisch kader van sociale steun.

Mensen in een situatie van kansarmoede ervaren typisch mechanismen van uitsluiting op belangrijke gebieden van hun leven. GOP wil precies die uitsluiting verbreken door een (tijdelijke) uitbreiding van het netwerk van de gezinnen. In haar studie stelde Winters vast dat de kinderen deze vorm van formele hulpverlening inderdaad ervaren als een kwantitatieve en kwalitatieve uitbreiding van hun informeel sociaal netwerk. Dit houdt heel concreet in dat de kinderen dankzij GOP in contact komen met andere gezinnen en de kans krijgen om er een bijzondere band mee op te bouwen. In andere studies was al eerder aangetoond dat die ervaring van sociale steun bijdraagt aan veerkracht. Het belang van GOP voor de gezonde ontwikkeling van kinderen in een moeilijke context kan dus nauwelijks overschat worden.
 
Ook de kinderen tonen zich dus erg tevreden over GOP. Op basis van de interviews werden wel aanbevelingen geformuleerd voor de praktijk: kinderen willen als actieve partners betrokken worden in de beslissingen omtrent GOP en zij zijn het niet eens met de leeftijdsgrens van 12 jaar die nu op GOP staat. De diensten voor gezinsondersteunende pleegzorg steunen deze vraag om een uitbreiding van de leeftijdsgrens. Zelf kunnen zij niet beslissen tot deze uitbreiding omdat zij voor hun werking afhankelijk zijn van overheidsdiensten. Hoewel er ondertussen verschillende studies bestaan die de effectiviteit van deze hulpverleningsvorm aantonen, behouden de diensten een onzeker statuut en werken al sinds hun oprichting in 1985 projectmatig.
 
Het laatste woord gaat opnieuw naar de kinderen:

   Er groeit een band,

   Met mensen aan een andere kant.

   Je leeft met hen mee,

   Gaat met hen naar zee.

   Ze worden een deel van jou,

   En je beseft dat je van ze houdt.

Bibliografie

Bibliografie

Antonucci, T.C., & Jackson, J.S. (1990). The role of reciprocity in social support. In B.R. Sarason, I.G. Sarason & G.R. Pierce (Eds.),

Baartman, H., & Zandberg, T. (1997).

Baldwin, M.W. (1992). Relational schemas and the processing of social information.

Bakhuizen, N.C.A. (1998). Loyaliteit en balans van geven en ontvangen: een kind kan niet zonder. In A.M. Weterings (Ed.),

Barrera, M. Jr. (1986). Distinctions between social support concepts, measures and models.

Baumeister, R.F., & Leary, M.R. (1995). The need to belong: desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation.

Belle, D. (1989). Gender differences in children’s social networks and supports. In D. Belle (Ed.),

Belle, D.E. (1982). The impact of poverty on social networks and supports.

Belsky, J. (1984). The determinants of parenting: a process model.

Berghman, J., Muffels, R., de Vries, A., & Vriens, M. (1988).

Social support: an interactional view (pp. 173-198). New York: John Wiley & Sons.Pleegzorg. Groningen: Wolters-Noordhoff.Psychological Bulletin, 112, 461 – 484.Pleegzorg in balans: bestaanszekerheid voor kinderen (pp. 77-99). Leuven: Garant.American Journal of Community Psychology, 14, 413-455.Psychological Bulletin, 117, 497 – 529.Children’s social networks and social supports (pp. 173-188). New York: John Wiley & Sons.Marriage and Family Review, 5, 89-103.Child Development, 55, 83-96.Armoede, bestaansonzekerheid en relatieve deprivatie. Tilburg: Katholieke Universiteit Brabant.

Beweging ATD-Vierde Wereld, Koning Boudewijnstichting & Vereniging van Belgische Steden en Gemeenten (1995).

Bloor, M., Frankland, J., Thomas, M., & Robson, K. (2001).

Bos, L., & De Vos, G. (2005).

Bowlby, J. (1988).

Bradley, R., & Corwyn, R. (2002). Socioeconomic status and child development.

Broeckx, I., Vanden Broecke, J., & Willemsen, L. (1999).

Bryant, B.K. (1989). The need for support in relation to the need for autonomy. In D. Belle (Ed.),

Burton, L.M., & Price-Spratlen, T. (1999). Through the eyes of children: an ethnographic persperctive on neighborhoods and child development. In A.S. Masten (Ed.),

Bynner, J. (2001). Childhood risks and protective factors in social exclusion.

Cassel, J. (1976). The contribution of the social environment to host resistance.

Algemeen verslag over de armoede. Brussel: Koning Boudewijnstichting.Focus groups in social research. London: Sage Publications.Onderzoek naar de kritische succesfactoren in multipartij samenwerking, project Pleegzorg Limburg. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. London: Basic Books.Annual Review of Psychology, 53, 371-399.Pluk en Prik. Hoe Pluk en Prik verhuizen naar familie Konijn. Mechelen: Jeugdzorg in Gezin.Children’s social networks and social supports (pp. 332-351). New York: John Wiley & Sons.Cultural processes in child development (pp. 77-98). London: Lawrence Erlbaum Associates.Children & Society, 15, 285-301.American Journal of Epidemiology, 102, 107-123.

Centrum Kauwenberg (2006). Centrum Kauwenberg. Informatiebrochure.American Journal of Orthopsychiatry, 74, 293-304.Psychosomatic Medicine, 38, 300-314.Handbook of social support and the family (pp. 141-172). New York/London: Plenum Press.Child Development, 50, 601-616.Psychological Bulletin, 98, 310-357.Child Development, 73, 1220-1237.Naar een wetenschappelijke verantwoording van een vormingsplan voor de diensten voor pleegzorg. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Kansarmoede-atlas van gezinnen met jonge kinderen. Brussel: Kind en Gezin.De architectuur van de welvaartstaat. Leuven: Acco.Community-based interventies: hulpverlening via social support, resources en netwerken: een literatuurstudie. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.

 

Chapman, M.V., Wall, A., & Barth, R.P. (2004). Children’s voices: the perceptions of children in foster care.

Cobb, S. (1976). Social support as a moderator of life stress.

Coble, H.M., Gantt, D.L., & Mallinckrodt, B. (1996). Attachment, social competency, and the capacity to use social support. In G.R. Pierce, B.R. Sarason & I.G. Sarason (Eds.),

Cochran, M.M., & Brassard, J.A. (1979). Child development and personal social networks.

Cohen, S., & Wills, T.A. (1985). Stress, social support, and the buffering hypothesis.

Criss, M.M., Pettit, G.S., Bates, J.E., Dodge, K.A., & Lapp, A.L. (2002). Family adversity, positive peer relationships, and children’s externalizing behaviour: a longitudinal perspective on risk and resilience.

De Ceuster, K. (1997).

De Cock, R., & Buysse, B. (1999).

Deleeck, H. (1992).

Demedts, K. (2002).

 

Doeglas, D., Schuurmeijer, T., Briançon, S., Moum, T., Krol, B., et al. (1996). An international study on measuring social support: interactions and satisfaction. Social Science and Medicine, 43, 1389-1397.Armoede en sociale uitsluiting, jaarboek 2004 (pp. 457-507). Leuven: Acco.Bind-kracht in armoede. Leefwereld en hulpverlening. Leuven: LannooCampus.Armoede en hulpverlening: omgaan met isolement en afhankelijkheid. Gepubliceerd doctoraatsproefschrift Universitaire Instelling Antwerpen, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen, Antwerpen.Consequences of growing up poor. New York: Russell Sage Foundation.Social Support: an Interactional View (pp. 267-296). New York: John Wiley & Sons.Supporting and strengthening families: methods, strategies, and practices. Cambridge, MA: Brookline Books.Development and Psychopathology, 5, 517-528.No one ever asked us. New York: Colombia University Press.Journal of Mental Health, 11, 481-499.Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 14, 387-421.

 

D’Olieslager, T., & De Boyser, K. (2004). Armoede en sociale uitsluiting becijferd. In J. Vranken, K. De Boyser & D. Dierckx (Eds.),

Driessens, K., & Van Regenmortel, T. (2006).

Driessens, K. (2003).

Duncan, G.J., & Brooks-Gunn, J. (1997).

Dunkel-Schetter, C., & Bennett, T.L. (1990). Differentiating the cognitive and behavioral aspects of social support. In B.R. Sarason, I.G. Sarason & G.R. Pierce (Eds.),

Dunst, C.J., Trivett, C.M., & Deal, A.G. (1995).

Egeland, B., Carlson, E., & Sroufe, L.A. (1993). Resilience as process.

Festinger, T. (1983).

Fitzsimons, S., & Fuller, R. (2002). Empowerment and its implications for clinical practice in mental health: a review.

Fraiberg, S., Adelson, E., & Shapira, V. (1975). Ghosts in the nursery.

 

Fraser, M.W., Richman, J.M., & Galinsky, M.J. (1999). Risk, protection, and resilience: toward a conceptual framework for social work practice. Social Work Research, 23, 131-143.Children’s social networks and social supports (pp. 151-172). New York: John Wiley & Sons.Recent research in developmental psychopathology (pp. 213-233). Oxford: Pergamon.American Behavioral Scientist, 34, 416-430.Stress, coping, and development in children. McGraw-Hill Book Company, New York.Qualitative researching with text, image and sound. A practical handbook (pp. 38-56). London: Sage Publications.Een introductie tot QSR NUD*IST 4. Katholieke Universiteit Leuven: Handleiding bij het practicum Methoden van onderzoek in de psychologie.Intergenerationele overdracht van gehechtheid bij Belgische moeders en kinderen die in extreme armoede leven: een meervoudige gevalsstudie. Niet-gepubliceerd doctoraatsproefschrift Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Multiproblem gezinnen. Problematische hulpverleningssituaties in perspectief. Leuven: Garant.Social research update: focus groups. University of Surrey [www.soc.surrey.ac.uk/sru/SRU19.html]

 

Furman, W. (1989). The development of children’s social networks. In D. Belle (Ed.),

Garmezy, N. (1985). Stress-resistant children: the search for protective factors. In J.E. Stevenson (Ed.),

Garmezy, N. (1991). Resilience and vulnerability to adverse developmental outcomes associated with poverty.

Garmezy, N. & Rutter, M. (1983).

Gaskell, G. (2000). Individual and group interviewing. In M.W. Bauer & G. Gaskell (Eds.)

Geenen, G. (2004).

Geenen, G. (2007).

Ghesquiere, P. (1993).

Gibbs, A. (1997).

 

Glantz, M.D., & Johnson, J.L. (1999). Resilience and development. Positive life adaptations. New York: Kluwer Academic/Plenum Publishers.Journal of Social and Personal Relationships, 2, 351-375.Organisatie, structuur en presentatie van een verhandeling. Leuven: Departement Psychologie.Toepassingsmogelijkheden van empowerment in functie van gezondheidsbevordering bij mensen in kansarme situaties. Brussel: Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie.Clinical Psychology Review, 22, 381-440.Work stress and social support. Addison-Wesley: Reading MA.Child Development, 65, 275-282.Medical Care, 15, 47-58.De Kinderdienst biedt gezinsondersteunende pleegzorg. Informatiebrochure voor ouders en hulpverleners.“En dit vinden wij…” Kinderen van pleegouders vertellen. Nietgepubliceerde licentiaatverhandeling Hogeschool Maastricht, Faculteit Sociaal Pedagogische Hulpverlening, Maastricht.Focus groups, 3rd edition: A practical guide for applied research. London: Sage Publications.

 

Gottlieb, B.H. (1985). Social support and the study of personal relationships.

Govaerts, G. (1999).

Hennion, W., & Van den Broucke, S. (1999).

Hogan, B., Linden, W., & Najarian, B. (2002). Social support interventions: do they work?

House, J.S. (1981).

Huston, A., McLoyd, V., & Coll, C. (1994). Children and poverty: issues in contemporary research.

Kaplan, B.H., Cassel, J.H., & Gore, S. (1977). Social support and health.

Kinderdienst (2007).

Klarenbeek, D. (2001).

Krueger, R.A., & Casey, M.A. (2000).

 

Lammertyn, F. (1990).

Langford, C.P., Bowsher, J., Maloney, J.P., & Lillis, P. (1997). Social support: a conceptual analysis.

Leavy, R.L. (1983). Social support and psychological disorder: a review.

Lee, R.M., & Robbins, S.B. (1995). Measuring belongingness: the Social Connectedness and the Social Assurance Scales.

Lee, R.M., & Robbins, S.B. (1998). The relationship between social connectedness and anxiety, self-esteem and social identity.

Lewis, A., & Lindsay, G. (2000).

Lewis, O. (1966).

Luyten, P., & Corveleyn, J. (2003).

Macnaghten, P., & Myers, G. (2004). Focus groups. In C. Seale, G. Gobo, J.F. Gubrium, & D. Silverman (Eds.),

Madriz, E. (2000). Focus groups in feminist research. In N.K. Denzin & Y.S. Lincoln (Eds.),

Maes, C. (2003).

De welzijnszorg in de Vlaamse Gemeenschap: voorzieningen en overheidsbeleid. Deurne: Kluwer.Journal of Advanced Nursing, 25, 95-100.Journal of Community Psychology, 11, 3-21.Journal of Counseling Psychology, 42, 232-241.Journal of Counseling Psychology, 45, 338-345.Researching children’s perspectives. Buckingham/Philadelphia: Open University Press.La vida: a Puerto Rican family in the culture of poverty – San Juan and New York. New York: Random House.Grondbeginselen van het onderzoek: geesteswetenschappelijke benadering. Katholieke Universiteit Leuven: cursustekst.Qualitative Research Practice (pp. 65-79). London: Sage Publications.Handbook of Qualitative Research. Second edition (pp. 835-850). London: Sage Publications.Pleegzorg in het perspectief van de gehechtheidstheorie. Een literatuurstudie. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.

Maxwell, J.A. (1996). Qualitative research design. An interactive approach. London: Sage Publications.Children in poverty (pp. 105-135). Canada: Cambridge University Press.Planning focus groups. London: Sage Publications.Focus groups as qualitative research. Second edition. London: Sage Publications.Selectie van pleeggezinnen. Literatuurstudie en inhoudsanalyse van het selectieproces en de selectiecriteria in de Vlaamse diensten voor pleegzorg. Nietgepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Gewoon een broertje erbij?! Hoe ziet een eigen kind de relatie met het pleegkind? Universiteit Utrecht: leeronderzoek.Social networks and social support in childhood and adolescence. Berlin/New York: Walter de Gruyter.Het zwaard van Damocles. Arme gezinnen over de bijzondere jeugdzorg. Leuven/Apeldoorn: Garant.Sociale steun tijdens de overgang naar het ouderschap en het risico op postpartum depressie. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Handbook of social support and the family. New York/London: Plenum Press.Marriage and Family Review, 6, 137-156.

 

McLoyd, V.C., & Wilson, L. (1991). The strain of living poor: parenting, social support, and child metal health. In A.C. Huston (Ed.),

Morgan, D.L. (1998).

Morgan, D.L. (1997).

Nagels, J. (2003).

Nentjes, L.R., & de Rijke, W. (2002).

Nestmann, F., & Hurrelmann, K. (1994).

Nicaise, I., & De Wilde, C. (1995).

Peeraer, P. (2005).

Pierce, G.R., Sarason, B.R., & Sarason, I.G. (1996).

Pilisuk, M., & Parks, S.H. (1983). Social support and family stress.

 

Puchta, C., & Potter, J. (2004). Focus group practice. London: Sage Publications.Prevention in Human Services, 3, 1-7.Journal of Marriage and the Family, 26, 417-421.Social Work, 10, 27-32.Sociale steun als psychosociale factor bij het chronische vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie: literatuurstudie en gecontroleerd empirisch onderzoek. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.American Journal of Orthopsychiatry, 57, 316-331.Handbook of social support and the family (pp. 249-267). New York/London: Plenum Press.Children’s social networks en social supports (pp. 277-307). New York: John Wiley and Sons.Social support: an interactional view. New York: John Wiley & Sons.Family Networks. New York: Pantheon books.Kwaliteitscriteria van opvoedingsondersteuning in het kader van kansarmoedebestrijding. Onderzoek van de beleving van private gezinsplaatsing bij kinderen. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Rijks Universiteit Gent, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Gent.

 

Rappaport, J. (1984). Studies in empowerment. Introduction to the issue.

Riessman, F. (1964). Low-income culture: The strengths of the poor.

Riessman, F. (1965). The “Helper” therapy principle.

Rogiers, I. (2005).

Rutter, M. (1987). Psychosocial resilience and protective mechanisms.

Ryan, R.M., & Solky, J.A. (1996). What is supportive about social support? On the psychological needs for autonomy and relatedness. In G.R. Pierce, B.R. Sarason & I.G. Sarason (Eds.),

Sandler, I.N., Miller, P., Short, J., & Wolchik, S.A. (1989). Social support as a protective factor for children in stress. In D. Belle (Ed.),

Sarason, B.R., Sarason, I.G., & Pierce, G.R. (1990).

Speck, R.V., & Attneave, C.L. (1973).

Spiesschaert, N. (2003).

 

Stevens, A., & Vranken, J. (1983). Armoede: een kwalitatieve benadering. Brussel: Koning Boudewijnstichting.Focus groups. Theory and practice. Second edition. London: Sage Publications.Journal of Health and Social Behavior, 23, 145-159.Bruggen over woelig water. Leuven: Acco.Journal of Community Psychology, 8, 99-109.Gezinspedagogiek Deel II: Opvoedingsondersteuning (pp. 11-30). London: Sage Publications.Welvaart en kansarmoede. Gent: Masereelfonds.De bijzondere kracht van het gewone? Over steungezinnen en andere vormen van georganiseerde nabijheid. Intern rapport van een exploratief onderzoek naar sociale steun. Intern rapport. Afdeling Psychotherapie en Dieptepsychologie, Departement Psychologie, Katholieke Universiteit Leuven.Je kind in een ander gezin. Private gezinsplaatsing en kansarme gezinnen. Antwerpen/Apeldoorn: Garant.Kansarmoede en opvoeding: wat de ouders erover denken. Mogelijkheden en moeilijkheden in het opvoedingsproces bij kansarme gezinnen. Leuven/Apeldoorn: Garant.

 

Stewart, D.W., Shamdasani, P.N., & Rook, D.W. (2007).

Thoits, P.A. (1982). Conceptual, methodological and theoretical problems in studying social support as a buffer against life stress.

Thys, R., De Raedemaecker, W., & Vrancken, J. (2004).

Turkat, D. (1980). Social networks: theory and practice.

Vandemeulebroecke, L., & Nys, K. (2002). Het concept opvoedingsondersteuning. In L. Vandemeulebroecke, H. Van Crombrugge, J. Janssens & H. Colpin (Eds.),

Vanderstraeten, A. (1980).

Vanhee, L., Demeyer, B., & Corveleyn, J. (2004).

Vanhee, L., Demeyer, B., & Corveleyn, J. (2003).

Vanhee, L., Laporte, K., & Corveleyn, J. (2001).

 

Vanlommel, H. (1997). Onze toekomst: een stap in het ongewisse. Het toekomstperspectief van kansarme versus arbeidsjongeren. Literatuurstudie en vergelijkend kwalitatief onderzoek. Niet-gepubliceerde licentiaatverhandeling Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Eenzame zielen? Een onderzoek naar de sociaal-culturele participatie van kansarmen. Leuven: HIVA.Maatzorg. Een methodiek voor het begeleiden van kansarmen. Theorie en praktijk in het OCMW van Genk. Leuven/Amersfoort: Acco.Empowerment en Maatzorg. Een krachtgerichte psychologische kijk op armoede. Leuven/Leusden: Garant.Het empowermentparadigma binnen de armoedebestrijding. Maatzorg: krachtgericht maatschappelijk werk met appel op het psychologisch kapitaal van personen (en hun omgeving) die in maatschappelijk kwetsbare situaties leven. Nietgepubliceerd doctoraatsproefschrift Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, Leuven.Gedrag en Gezondheid, 25, 190-200.Vademecum Pleegzorg.

 

Van Regenmortel, T. (1991).

Van Regenmortel, T. (1996).

Van Regenmortel, T. (2002).

Van Regenmortel, T. (2002).

Van Sonderen, E., & Ormel, J. (1997). Het meten van aspecten van sociale steun en hun relatie met welbevinden.

Vlaamse Vereniging Pleegzorg & Federatie Gezinsplaatsing, (1991).

 

Vleminckx, K., & Smeeding, T.M. (2001).

Vranken, J., De Boyser, K., & Dierckx, D. (2004).

Vranken, J., & Steenssens, K. (1996).

Child well-being, child poverty and child policy in modern nations: what do we know? Bristol: Policy Press.Armoede en sociale uitsluiting, jaarboek 2004. Leuven: Acco.Naar het middelpunt der armoede? Een onderzoek naar de structuren van het dagelijks leven van generatie-armen in een urbane omgeving.Leuven/Amersfoort: Acco.

Walgrave, L., Vettenburg, N., & Van Kerckvoorde, J. (1984). Jeugdwerkloosheid, delinquentie en maatschappelijke kwetsbaarheid. Antwerpen: Kluwer.American Journal of Orthopsychiatry, 71, 290-297.Family Relations, 51, 130-137.Pleegzorg in balans: bestaanszekerheid voor kinderen (pp. 115-140). Leuven/Apeldoorn: Garant.Opgroeien in een pleeggezin (pp. 96-116). Leiden: Van Loghum Slaterus.Elke dag is pleegzorgdag. Alles voor en over pleeggezinnen. Tielt: Lannoo.Handbook of social support and the family (pp. 25-42). New York/London: Plenum.Social networks and social support in childhood and adolescence (pp. 75-88). Berlin / New York: Walter de Gruyter.

Waller, M.A. (2001). Resilience in ecosystemic context: evolution of the concept.

Walsh, F. (2002). A family resilience framework: innovative practice applications.

Weterings, A.M. (1998). Pedagogisch model voor pleegzorg. In A.M. Weterings (Eds.),

Weterings, T. (1984). Begeleiding is echt nodig. In T. Weterings (Ed.),

Willemse, A. (2004).

Yee, P.L., Santoro, K.E., Paul, J.S., & Rosenbaum, L.B. (1996). Information processing approaches to the study of relationship and social support schemata. In G.R. Pierce, B.R. Sarason & I.G. Sarason (Eds.),

Youniss, J. (1994). Children’s friendships and peer culture: implications for theories of network and support. In F. Nestmann & K. Hurrelmann (Eds.),

Universiteit of Hogeschool
Psychologie
Publicatiejaar
2007
Kernwoorden
Share this on: