The Running Dinner - Een schoolgezondheidsbeleid opzetten

Katrien Vanhastel

“The Running Dinner”
Over gezondheidsbevordering op school
 
 
Vandaag de dag zijn mensen heel sterk bezig met hun gezondheid. De term is niet meer weg te denken uit de maatschappij. Bij de start van een nieuw jaar hoor je heel vaak dat mensen elkaar een goede gezondheid toewensen. Ook in de media horen we de laatste tijd heel veel over sport, gezond eten, gezond leven...

The Running Dinner - Een schoolgezondheidsbeleid opzetten

“The Running Dinner”

Over gezondheidsbevordering op school

 

 

Vandaag de dag zijn mensen heel sterk bezig met hun gezondheid. De term is niet meer weg te denken uit de maatschappij. Bij de start van een nieuw jaar hoor je heel vaak dat mensen elkaar een goede gezondheid toewensen. Ook in de media horen we de laatste tijd heel veel over sport, gezond eten, gezond leven... De vele programma’s over sport en voeding getuigen hiervan.

 

Hoewel het met de meeste kinderen en jongeren in Vlaanderen goed gaat, vertonen alsmaar meer kinderen en jongeren ongezond gedrag: ze eten ongezond, bewegen onvoldoende, voelen zich ongelukkig of worden gepest.

 

Dit heeft te maken met factoren zoals de invloed van de media, de opvattingen van ouders en  kinderen over gezondheid, het al dan niet stimuleren van een gezonde levenswijze op school... Het probleem is vaak te wijten aan het feit dat mensen onvoldoende of verkeerd geïnformeerd zijn.

 

Hoe kunnen we gezonde leefgewoontes bij de opgroeiende generaties stimuleren of behouden? Hoe kunnen we een gedragsverandering realiseren? Dit zijn vragen waar we als toekomstige leerkrachten bij stilstaan, aangezien kinderen drievierde van hun tijd doorbrengen op school.

 

Een goede gezondheid krijg je niet zomaar, je moet de juiste keuzes maken en die keuzes ook uitvoeren. We onderzochten hoe de school kinderen gezonde keuzes kan leren maken zodat zij kunnen uitgroeien tot gezonde volwassenen die zich goed in hun vel voelen.

 

Gezondheid is een toestand van een zo optimaal mogelijk fysiek, mentaal en sociaal welbevinden. Het is meer dan de afwezigheid van ziekte of gebreken. Deze omschrijving van de Wereldgezondheidsorganisatie ligt aan de basis van de keuze en de inhouden van de eindtermen gezondheidseducatie van het basis- en secundair onderwijs. De school moet zich inspannen om de lichamelijke, mentale en sociale gezondheid van kinderen door concrete acties te bevorderen. Daarbij is niet enkel overbrengen van kennis belangrijk, maar ook het veranderen van het gedrag en dat gedrag behouden.

 

Kinderen en jongeren moeten kunnen opgroeien tot gezonde volwassenen. Werken aan een gezond gedrag begint van jongsaf aan, en dus is er een belangrijke taak voor het onderwijs weggelegd.

 

Daarom is het de wens van Frank Vandenbroucke, Vlaams Minister van Onderwijs, dat de basis- en secundaire scholen vanaf 1 september 2007 een gezondheidsbeleid voeren met prioritaire aandacht voor evenwichtige voeding en beweging. Door dit beleid wordt een grote doelgroep bereikt, namelijk alle Vlaamse leerlingen vanaf 2,5 jaar.

 

Dit is een grote opdracht voor de school, maar ze kan hiervoor beroep doen op de hulp van externe partners en organisaties, zoals de pedagogische begeleidingsdiensten, het CLB, ouderverenigingen, expertisecentra zoals de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (VAD), Kind en Gezin, Sensoa, Rode Kruis-Vlaanderen, organisaties zoals Nutrition Information Center (NICE), Stichting Vlaamse Schoolsport (SVS), ...

 

We houden niet alleen een pleidooi voor samenwerking met externe partners maar ook voor het creëren van een breed draagvlak door participatie van leerkrachten, ouders en leerlingen.

 

Gelijktijdig acties voeren op het niveau van de leerling, klas, de school en de omgeving zorgt tevens voor een geïntegreerd gezondheidsbeleid.

 

Een schoolgezondheidsbeleid ontstaat niet vanzelf. Om een goede kans op slagen te hebben is het wenselijk om in verschillende stappen te werken.

Een eerste stap is de beginsituatie van de school nagaan. Op die manier leerden we de behoeftes van onze pilootschool kennen. Doordat we de behoeftes in kaart hadden gebracht, kregen we een duidelijk zicht op werking van de pilootschool op het gebied van gezondheidsbevordering.

Met dit overzicht trokken we naar de directie en in overleg met alle medewerkers in de school gingen we aan de slag om doelgerichte activiteiten op te zetten. Zo werd de school geïnformeerd en aangezet tot een gezondere levensstijl.

We gingen praktijkgericht tewerk en dit bracht bij de leerlingen en het hele schoolteam een grote betrokkenheid teweeg. Hierdoor werd meteen een gedragsverandering vastgesteld. Door bijvoorbeeld te werken met fruitkalenders brachten heel wat leerlingen en leerkrachten elke dag een stuk fruit mee naar school in plaats van een koek. Deze gedragsverandering is echter nog geen gedragsbehoud. Hiervan kan maar gesproken worden als er blijvend aandacht aan geschonken wordt.

 

Door ons eindwerk werden we overtuigd van het nut van een schoolgezondheidsbeleid. Op die manier kan een school een jaarprogramma voorzien met leerrijke, uitdagende maar vooral duurzame activiteiten. Het is belangrijk dat er het hele schooljaar een blijvende aandacht is voor gezondheid en dit in de ruimste zin van het woord. Door gezondheid te promoten op school worden kinderen reeds op jonge leeftijd vertrouwd gemaakt met het maken van gezonde keuzes.

 

De kinderen van nu vormen de volgende generatie, kortom:

 

“Jong geleerd is oud gedaan!”

Bibliografie

Boeken:

SCHEERDER, G., VAN DEN BROUCKE, S., SAAN, H., Projecten voor gezondheids-promotie. Een handleiding voor kwaliteitsvol werken. Antwerpen, Garant, 2003, blz. 25.

 

SCHEERDER, G., VAN DEN BROUCKE, S., SAAN, H., Gezondheid, je kunt er zelf iets aan doen. Brussel, VIG, 1998, 89 blz.

 

SCHERPEREEL, K., Er zit een schat verborgen in jezelf. Mechelen, Bakermat Uigevers, 2004, 61 blz.

 

Spreekbeurt:

MOENS, O., Symposium gezondheidspromotie: Tien op tien voor gezondheid!. toespraak, Brussel, Vlaams Parlement, 12 december 2006.

 

Internet:

Website van de Vlaamse Onderwijsraad: www.vlor.be

Website van het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie: www.vig.be

Website van het Vlaams Ministerie van Onderwijs: www.ond.vlaanderen.be

Website van de Vlaamse Organisatie voor Mensenrechteneducatie: www.vormen.org

Website van de Koning Boudewijnstichting: www.kbs-frb.be

 

Universiteit of Hogeschool
Bachelor lager onderwijs
Publicatiejaar
2007
Share this on: