Vergelijkende studie van stedelijke fietsverhuursystemen

Jeroen Jonckheere
Filevrij met de fiets in de stad
De laatste jaren neemt het verkeer in alle steden toe. Veel steden zijn dan ook op zoek naar duurzame transportmiddelen om zo het aantal files in de stad te beperken. De laatste jaren focussen steden vooral op de fiets. In grote steden, zoals Parijs, Barcelona en Berlijn, zijn daarom stedelijke fietsverhuursystemen geïnstalleerd.
Wat?
Stedelijke fietsverhuursystemen zijn fietsen die tegen goedkope prijzen voor iedereen beschikbaar zijn. Het idee is ontstaan in Amsterdam bij de provobeweging. Zij stelden gratis fietsen ter beschikking van de bevolking.

Vergelijkende studie van stedelijke fietsverhuursystemen

Filevrij met de fiets in de stad

De laatste jaren neemt het verkeer in alle steden toe. Veel steden zijn dan ook op zoek naar duurzame transportmiddelen om zo het aantal files in de stad te beperken. De laatste jaren focussen steden vooral op de fiets. In grote steden, zoals Parijs, Barcelona en Berlijn, zijn daarom stedelijke fietsverhuursystemen geïnstalleerd.

Wat?

Stedelijke fietsverhuursystemen zijn fietsen die tegen goedkope prijzen voor iedereen beschikbaar zijn. Het idee is ontstaan in Amsterdam bij de provobeweging. Zij stelden gratis fietsen ter beschikking van de bevolking. Dit systeem faalde echter en pas in de jaren ’90 werd het in Denemarken terug geprobeerd met systemen die werken zoals een winkelwagentje. Nu zijn er al in 160 steden een fietsverhuursysteem aanwezig en gebeurt de betaling, in de meeste gevallen, volledig elektronisch.

Succesfactoren

Een verklaring voor het succes van stedelijke fietsverhuursystemen is de verhoogde focus van steden op duurzame transportmiddelen. Toch kan niet in elke stad een stedelijk fietsverhuursysteem worden ingevoerd. Bij de invoering moeten steden immers rekening houden met acht succesfactoren. Hierbij kunnen er 3 niet beïnvloedt worden door de steden. Het gaat dan over de ligging van de stad, de reeds aanwezige fietscultuur en de bevolkingsdichtheid. Deze factoren bepalen voornamelijk de grootte van het gebruik. Naast deze 3 factoren zijn er ook nog 5 factoren die door de steden wel beïnvloedt kunnen worden. Het gaat dan over het onderhoud van de fietsen, de prijs voor de gebruikers, de snelheid waarmee het systeem ingevoerd wordt, de grootte van het toepassingsgebied en de verkeersveiligheid. Een verbetering van het onderhoud en de verkeersveiligheid zorgt er voor dat meer mensen gebruik gaan maken van het stedelijk fietsverhuursysteem. Daarnaast moet het systeem geleidelijk aan worden ingevoerd in de stad om de bewoners kennis te laten maken met het systeem. Een groot toepassingsgebied is nodig om  het gebruik aantrekkelijk te maken. Het belangrijkste is echter de prijs, die laag genoeg moet zijn zodat iedereen gebruik kan maken van het systeem. Zo is bij de meeste steden telkens het eerste half uur van het gebruik gratis.

Antwerpen

Ook de stad Antwerpen werkt momenteel aan een stedelijk fietsverhuursysteem. De stad heeft deze opdracht toegekend aan GAPA. Zij onderzoeken momenteel wat voor Antwerpen het beste systeem is. Toch kan op basis van bovenstaande succesfactoren al een voorlopige conclusie getrokken worden. Antwerpen scoort goed op 4 van de bovenstaande succesfactoren. Dit zijn: de ligging van de stad, de bevolkingsdichtheid, de snelheid waarmee het systeem ingevoerd zal worden en de verkeersveiligheid voor fietsers (door een verhoogde focus op de fiets). Twee factoren zijn nog onzeker en kunnen pas bepaald worden na de invoering. Het gaat dan over het onderhoud van de fietsen en de prijs voor de gebruiker. Wel ligt al vast dat het eerste half uur zeker gratis wordt. Ten slotte zijn er nog twee factoren onzeker voor Antwerpen. Momenteel zal het systeem immers beperkt worden tot de Singel wat in vergelijking met andere steden klein is. Een  tweede onzekere factor is het feit dat er in Antwerpen al een echte fietscultuur aanwezig is. Het aantal fietsers is in Antwerpen in vergelijking met andere steden hoger en zorgt voor een beperking van het aantal mogelijke gebruikers.

Er zit echter nog een grote potentiële groei in de overstap van autogebruikers, wanneer zij hun auto kunnen achterlaten op randparkings en voor het laatste traject naar en in de stad de fiets gebruiken, wordt de stad weer een stuk meer leefbaar door dit Park and Bike systeem.

Ondanks deze bezwaren kan een stedelijk fietsverhuursysteem in Antwerpen handig zijn om meer mensen op de fiets te krijgen. Of het in Antwerpen een succes wordt, kan pas bepaald worden na de invoering van het systeem. Laat een Antwerpse versie van de stedelijke fietsverhuursystemen dus, maar komen!

Bibliografie

 

Admin, M. (2010, april 20).

 

Avec le printemps, c'est Vélib qui fleurit! Opgeroepen op april 25, 2010, van blog.velib.paris: http://blog.velib.paris.fr/blog/velib-et-vous/avec-le-printemps-cest-ve… Provo's fietsenplan. Opgeroepen op Februari 4, 2010, van gramschap: http://www.gramschap.nl/provo/chrono/prpk5.jpg Tarifes. Opgeroepen op april 15, 2010, van bicing: http://www.bicing.cat/servicio/tarifas/tarifas.php?TU5fSU5GT1JNQUNJT05f… bicing mapa. Opgeroepen op april 17, 2010, van bicing: http://www.bicing.cat/pfw_files/cma/modulos/bicing_mapa_nov.jpg Portsmout bikeabout: a smart-card bike club. Opgeroepen op Februari 15, 2010, van metrobike: http://www.metrobike.net/index.php?s=file_download&id=11 Pas op, daar komt een fiets! Een studie naar de invloed van leenfietssystemen op de (inter)stedelijke mobiliteit. Provinciaal Centrum voor Volwassenenonderwijs, Afdeling Verkeerskunde. Diepenbeek: PCVO handel. Cyclocity van start met 250 huurfietsen. Opgeroepen op Maart 4, 2010, van Brussel nieuws: http://www.brusselnieuws.be/artikels/stadsleven/cyclocity-van-start-met… Cyclocity oogst toch niet verwachte succes. Opgeroepen op Maart 4, 2010, van Brussel nieuws: http://www.brusselnieuws.be/artikels/stadsnieuws/cyclocity-oogst-toch-n… Cyclocity wordt 'Villo' en breidt fors uit. Opgeroepen op Maart 4, 2010, van Brussel nieuws: http://www.brusselnieuws.be/artikels/stadsnieuws/cyclocity-wordt-villo-… NYHEDER & HISTORIE. Opgeroepen op Maart 29, 2010, van bycyklen.dk: http://www.bycyklen.dk/dansk/nyhederhistorie.aspx Antwerpen - Iedereen wint ... met de fiets - Fietsbeleidsplan. Antwerpen: Stadsontwikkeling. cbs. Opgeroepen op december 6, 2009, van http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?VW=T&DM=SLNL&PA=37774 cbs. Opgeroepen op december 6, 2009, van http://www.cbs.nl/nl-NL/menu/themas/verkeer-vervoer/publicaties/artikel… tarifs. Opgeroepen op april 15, 2010, van vélo'v: http://www.velov.grandlyon.com/Tarifs.12.0.html The Bike-sharing Blog. Opgeroepen op Mei 12, 2010, van The Bike-sharing Blog: http://bike-sharing.blogspot.com/ Barcelona's Bicing is Off to a Good Start. Opgeroepen op april 9, 2010, van bike-sharing blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2007/05/barcelonas-bicing-is-off-to-go… The Bike-sharing world map. Opgeroepen op Mei 14, 2010, van google maps: http://maps.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&om=1&msa=0&msid=1042273183… The Potential of Bike-sharing in Lesser-developed Countries. Opgeroepen op april 25, 2010, van bike-sharing blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2008/02/potential-of-bike-sharing-in-l… Back to the Future for Melbourne. Opgeroepen op Februari 10, 2010, van The Bike-sharing Blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2008/07/back-to-future-for-melbourne.h… Carbusters , p. 12. 87 Journal of Public Transportation , 12 (4), 41-56. wrap up 2009. Opgeroepen op Februari 16, 2010, van bike sharing blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2009/12/2009-wrap-up.html Transport statistics bulletin. National Travel survey 2008. London: Department for Transport. Call a Bike price list. Opgeroepen op april 16, 2010, van callabike interaktiv: http://www.callabike-interaktiv.de/kundenbuchung/download/500/20090731_… CallBike finden. Wo ist ein Rad am Start? Opgeroepen op mei 15, 2010, van Call a Bike interaktiv: http://www.callabike-interaktiv.de/kundenbuchung/process.php?proc=bikes… infofilm Call a Bike. Opgeroepen op april 12, 2010, van callabike-interaktiv: http://www.callabike-interaktiv.de/flashfilm/cab/cab.htm Non-profit business plan for twin cities Bike share System. Opgeroepen op april 18, 2010, van nice ride: http://www.niceridemn.com/downloads/doc_plan.php Antwerpen - iedereen wint ... met de fiets - fietsparkeerplan Antwerpen. Antwerpen: Gemeentelijk autonoom parkeerbedrijf Antwerpen. DIAGNOSTIEK WOON – WERKVERKEER 2008 eindverslag. Brussel: Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer. Totale residerende bevolking per jaar, op 1 januari. Opgeroepen op april 7, 2010, van statbel.fgov.be: http://statbel.fgov.be/nl/statistieken/cijfers/bevolking/structuur/woon…  La roue tourne pour le Vélib', qui transporte moins d'abonnés qu'avant . Opgeroepen op mei 14, 2010, van goodplanet.info: http://www.goodplanet.info/goodplanet/index.php/Contenu/News/La-roue-to… Enquête auprès des usagers Vélo'v. Opgeroepen op april 16, 2010, van grand lyon: http://www.grandlyon.com/info.1164+M53f7b303bcf.0.html Onderzoek verplaatsingsgedrag Vlaanderen 3 (2007 - 2008). Diepenbeek: Instituut voor Mobiliteit. Neem een abonnement. Opgeroepen op april 12, 2010, van nl.villo: http://nl.villo.be/Neem-een-abonnement Raadpleeg de tarievenlijst. Opgeroepen op april 16, 2010, van Villo: http://nl.villo.be/Neem-een-abonnement/Tarieven/Raadpleeg-de-tarievenli… Persbericht villo 17 maart 2010. Brussel: JcDecaux. Persconferentie 18 maart 2010. Brussel: JcDecaux. Philadelphia Bikeshare Concept study. Opgeroepen op april 7, 2010, van metrobike: http://www.metrobike.net/index.php?s=file_download&id=27 vélos. Opgeroepen op april 19, 2010, van La Rochelle: http://www.ville-larochelle.fr/cadre-de-vie/deplacements/velos.html Bientôt 2 ans : votre opinion sur le service ! Opgeroepen op april 16, 2010, van vélib: http://velib.centraldoc.com/newsletter/22_bientot_2_ans_d_utilisation_v… Vélib' Rides into Two Years in the Bike-sharing World. Opgeroepen op april 7, 2010, van bike-sharing blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2009/07/velib-rides-into-two-years-in-…  Spinning Wheels of the Gray Are Now Spinning Gold for JCDecaux. Opgeroepen op april 18, 2010, van The Bike-sharing blog: http://bike-sharing.blogspot.com/2009/11/spinning-wheels-of-gray-are-no… The role of smart bike-sharing systems in Urban Mobility. Opgeroepen op september 1, 2009, van gtkp: http://www.gtkp.org/uploads/public/documents/Knowledge/The-Role-of-Smar… Bike-Share Opportunities in New York City. Opgeroepen op april 9, 2010, van nyc.gov: http://www.nyc.gov/html/dcp/html/transportation/td_bike_share.shtml Common Country Study and Market Potential Data File . Opgeroepen op april 7, 2010, van obisproject: http://www.obisproject.com/palio/html.run?_Instance=obis&_PageID=200&_L… Journal of Transport Geography , 8 (1), 11-24. The history of the family , 10 (2), 119-136. Journal of Transport Geography , 18 (1), 75-84. Abonnements / tarifs. Opgeroepen op april 15, 2010, van velib.paris.fr: http://www.velib.paris.fr/Abonnements-tarifs plan des stations. Opgeroepen op april 16, 2010, van vélib: http://www.velib.paris.fr/Plan-des-stations/Les-plans-des-stations/Impr…-! witte fietsen. Opgeroepen op Maart 29, 2010, van Stichting het nationale park de hoge Veluwe: http://www.hogeveluwe.nl/page.asp?id=109 Public Bicycle System Investigation: Part 1 – Environment Scan. Opgeroepen op april 8, 2010, van translink: http://www.translink.ca/~/media/Documents/Cycling/Public%20Bicycle%20Sy… Public Bicycle System Investigation: Part 2 – Local Context Analysis. Opgeroepen op april 23, 2010, van Translink: http://www.translink.ca/~/media/Documents/Cycling/Public%20Bicycle%20Sy… Public Bicycle System Investigation: Part 4 – Business Strategy. Opgeroepen op april 12, 2010, van translink: http://www.translink.ca/~/media/Documents/Cycling/Public%20Bicycle%20Sy… Feasibility study for a central London cycle hire scheme. Opgeroepen op april 9, 2010, van tfl.gov.uk: http://www.tfl.gov.uk/assets/downloads/businessandpartners/cycle-hire-s… Quip van Winkel's . . Witfiets . Opgeroepen op Maart 29, 2010, van Quip van Winkel's . . AmsterDAM : http://home.deds.nl/~quip/deel/witfiets.html Les stations Bonus : un crédit temps supplémentaire accordé aux grimpeurs. Opgeroepen op Februari 22, 2010, van Velib et Moi - Le Blog: http://blog.velib.paris.fr/blog/trucs-et-astuces/les-stations-bonus-un-…  Attention on ne peut emprunter un Vélib’ plus de 24 heures. Opgeroepen op Februari 22, 2010, van Vélib et Moi - Le Blog: http://blog.velib.paris.fr/blog/reportages/attention-on-ne-peut-emprunt… la newsletter. Opgeroepen op april 19, 2010, van vélov: http://www.velov.grandlyon.com/Newsletter-Velo-v-numero-37.134.0.html Pendel in België. Deel 1: de woon en werkverplaatsingen. Brussel: FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie. Werkhaven Antwerpen. Opgeroepen op Mei 9, 2010, van werkhaven: http://www.werkhaven.be/smartsite.dws?ch=WER&id=3017665&sub=3017665 ONDERZOEK VERPLAATSINGSGEDRAG VLAANDEREN (1994 - 1995) - BIJKOMENDE ANALYSES. Diepenbeek: ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, departement Leefmilieu en Infrastructuur, Mobiliteitscel. Onderzoek verplaatsingsgedrag Vlaanderen (januari 2000 - januari 2001). Deel 3A: Analyse personenvraaglijst. Brussel: ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, departement leefmilieu en infrastructuur, mobiliteitscel. Onderzoek verplaatsingsgedrag stadsgewest Antwerpen (april 1999 - april 2000) deel 3A: analyse van de personenvraaglijst. Diepenbeek: ministerie van de Vlaamse gemeenschap, departement leefmilieu en infrastructuur, mobiliteitscel.

Anoniem. (s.d.).

Bicing. (2009).

Bicing. (2010, maart 12).

Black, C., & Potter, S. (s.d.).

Brams, G. (2009).

Brussel nieuws. (2006, September 12).

Brussel nieuws. (2007, Maart 1).

Brussel nieuws. (2009, Maart 12).

Bycyklen København. (s.d.).

Cappaert, S., van Remmen, R., Lorquet, A., Nuchelmans, L., Verhaert, J., Van Volsem, C.-A., et al. (2009).

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2004, oktober 13).

Centraal Bureau voor de Statistiek. (2008, september 15).

Communauté urbaine de Lyon. (s.d.).

DeMaio, P. (2007a, Mei).

DeMaio, P. (2007b, mei 25).

DeMaio, P. (2007c, Oktober 27).

DeMaio, P. (2008a, februari 1).

DeMaio, P. (2008b, Oktober 15).

DeMaio, P. (2008c, November). The bike-sharing phenomenon: The history of bike-sharing.

DeMaio, P. (2009a). Bike-sharing: History, impact, models of Provision, and future.

DeMaio, P. (2009b, December 31).

Department for Transport. (2009).

Deutsche Bahn. (2009, juli).

Deutsche Bahn. (2010a).

Deutsche Bahn. (2010b).

Dossett, B., Munger, J., & Bono, K. (2008, december 3).

Druart, V., & Dubois, M. (2009).

Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer. (2010).

FOD economie, K.M.O., middenstand en energie. (2009).

Goodplanet.info. (2010, April 1).

Grand Lyon. (2010). Opgeroepen op april 16, 2010, van vélo'v: http://www.velov.grandlyon.com/Plan-interactif.61.0.html

Grand Lyon. (2006, januari 4).

Janssens, D., Moons, E., Nuyts, E., & Zwerts, G. (2009).

JcDecaux. (2009a).

JcDecaux. (2009b, maart 3).

JcDecaux. (2010a).

JcDecaux. (2010b).

JzTI and Bonnette Consulting. (2010, februari).

La Rochelle. (2008).

Mairie de paris. (2009, juni).

Meddin, R. (2009a, juli 15).

Meddin, R. (2009b, November 23).

Midgley, P. (2009, februari).

NYC Dept. City planning. (2009).

OBIS. (2009, november 25).

Pooley, C. G., & Turnbull, J. (2000). Modal choice and modal change: the journey to work in Britain since 1890.

Pooley, C. G., Turnbull, J., & Adams, M. (2005). ". . .everywhere she went I had to tag along beside her": Family, life course, and everyday mobility in England since the 1940s.

Schaeken, J. (2010, April 22). Stedelijk fietsverhuursysteem in Antwerpen. (J. Jonckheere, Interviewer)

Scheiner, J. (2010). Interrelations between travel mode choice and trip distance: trends in Germany 1976-2002.

SOMUPI. (2007, mei 11).

SOMUPI. (2009, november 12).

Stichting het nationale park de hoge Veluwe. (s.d.).

TransLink. (2008a, maart 28).

TransLink. (2008b, maart 28).

TransLink. (2008c, Maart 28).

Transport for Londen. (2008, november).

van Winkel, Q. (2002, Oktober 31).

Vélib'. (2008, Juni 13).

Vélib'. (2009, Januari 16).

Vélov. (2009, maart).

Verhetsel, A., Thomas, I., Van Hecke, E., & Beelen, M. (2007).

Werkhaven Antwerpen. (s.d.).

Zwerts, E., & Nuyts, E. (2000).

Zwerts, E., & Nuyts, E. (2004).

Zwerts, E., Nuyts, E., & Miermans, W. (2001).

Universiteit of Hogeschool
TEW: bedrijfskunde
Publicatiejaar
2010
Share this on: