3D analyse van het kniegewricht. Anatomie en reconstructie

Thomas Tampere Jan Victor Peter Verdonk
 3D – analyse van de kruisband: nieuwe inzichten in anatomie en reconstructie.Dr. T. Tampere – Prof. Dr. J. Victor – Prof. Dr. P. Verdonk Een gescheurde kruisband, blessure van de topsporter?Van Nistelrooy, Xavi, Afellay, Ronaldo, Owen... dit is slechts een greep uit de klinkende namen van professionele voetballers die minstens éénmaal een kruisbandruptuur opliepen. Niet alleen voetballers worden geconfronteerd met dergelijke letsels, zo werden Tiger Woods, Mary Pierce en Derrick Rose ook slachtoffer van deze veel voorkomende knieblessure. Veel voorkomend?

3D analyse van het kniegewricht. Anatomie en reconstructie

 

3D – analyse van de kruisband: nieuwe inzichten in anatomie en reconstructie.

Dr. T. Tampere – Prof. Dr. J. Victor – Prof. Dr. P. Verdonk

 

Een gescheurde kruisband, blessure van de topsporter?

Van Nistelrooy, Xavi, Afellay, Ronaldo, Owen... dit is slechts een greep uit de klinkende namen van professionele voetballers die minstens éénmaal een kruisbandruptuur opliepen. Niet alleen voetballers worden geconfronteerd met dergelijke letsels, zo werden Tiger Woods, Mary Pierce en Derrick Rose ook slachtoffer van deze veel voorkomende knieblessure. Veel voorkomend? We hoeven het niet eens tot in het topsportmilieu te gaan zoeken; zo worden in de Verenigde Staten jaarlijks meer dan honderdduizend voorste kruisbandreconstructies uitgevoerd. Nu, waarom zijn deze ligamenten zo belangrijk voor de functie van het kniegewricht?

 

Impossible is nothing

Zowel de voorste als achterste kruisband spelen een uitermate belangrijke rol in het garanderen van de stabiliteit van de knie. Letsels ter hoogte van deze ligamenten kunnen leiden tot significante instabiliteit van de knie en bijkomende schade, zoals meniscusscheuren en beschadiging van het kraakbeen. Een gedetailleerde bespreking van de anatomische bouw en de technische kant van de reconstructieve technieken zou ons hier te ver leiden, maar het is belangrijk te weten dat zonder verregaande kennis van de anatomische bouw en biomechanica van deze structuren, onmogelijk een volledig en correct herstel kan beoogd worden.

De afgelopen tien jaar is er in de medische wereld daarom intensief onderzoek gevoerd naar de anatomie, biomechanica en functie van de humane kruisbanden. De techniek van voorste en achterste kruisbandreconstructie kende op basis van deze wetenschap een grote evolutie met ontwikkeling van verschillende reconstructieve technieken.  In lijn van het adagio ‘wetenschap staat nooit stil’ wordt koortsachtig verder gezocht naar nog meer verfijnde technieken met nog betere resultaten dan de vorige. Hierbij kunnen we ons echter de vraag stellen waarom innovatie van technieken, waarvan we uitgaan dat ze de standaard zijn, nodig is?

Niet alleen de anatomie en de reconstructie van de kruisband is aandacht van onderzoek, ook de resultaten van reconstructie, zowel op korte als lange termijn, zijn op heden een interessant en vooral belangrijk topic voor research. Verschillende recente studies toonden aan dat, ondanks de goede tot uitstekende resultaten op korte termijn, vaak progressie gezien wordt naar osteoartrose na verloop van tijd. Deze vaststelling heeft ertoe geleid op zoek te gaan naar nieuwe inzichten betreffende de anatomie en reconstructie van de kruisband.  

Kwaliteit is het uitsluiten van toeval

Gebaseerd op vernieuwende 3D CT beeldvorming, was het doel van deze studie vijfdelig. Het eerste deel bestond uit (1) visualisatie van de beenderige aanhechtingen van de kruisband ter hoogte van het boven- en onderbeen, (2) het in beeld brengen van het kruisbandweefsel met omliggende structuren en (3) het gedetailleerd visualiseren van het verloop van beide ligamenten. Het tweede luik van dit onderzoek bestond uit het analyseren en vergelijken van de ruimtelijke oriëntatie tussen enerzijds de anatomische positie en anderzijds de plaats van chirurgische reconstructie (4). Tenslotte werd een vergelijkende studie opgezet tussen twee courant gebruikte technieken voor kruisbandherstel (5).

 

Succes noodzaakt voorbereiding

Voor het bestuderen van de normale anatomie werden negen gebalsemde knieën gebruikt waarbij de kruisbanden na dissectie geïnjecteerd en gekleurd werden met een contrastmedium voor visualisatie op de Computed Tomography scanner (CT-scan). Deze beelden werden gesegmenteerd en gereconstrueerd in 3D, wat morfologische en morfometrische analyse toeliet van de voorste en achterste kruisband. Vervolgens werden de aanhechtingen van de kruisbanden aan het bot in beeld gebracht, werden cylinders gereconstrueerd doorheen de ligamenten en werd berekend welk oppervlak deze cylinders innamen na projectie op de insertie-oppervlakken. Verder werd de centrale as van iedere kruisband bepaald en werden de centra van iedere aanhechting georiënteerd en gelokaliseerd op het bot aan de hand van hiervoor ontworpen roosters; dit voor volledige anatomische beschrijving van de normale, humane kruisband.

Deze geometrische modellen werden gevalideerd en vergeleken met postoperatieve CT-beelden van patiënten die een kruisbandreconstructie ondergingen; hierbij werd verder een vergelijking gemaakt tussen de anteromediale en de transtibiale techniek. Bij de eerste techniek wordt de tunnel voor de fixatie van de nieuwe kruisband geboord via een extra opening in de knie; in tegenstelling tot de transtibiale techniek waarbij men de tunnel in het bovenbeen gaat boren via de tunnel in het onderbeen.

Just do it

Zoals de bijgevoegde afbeeldingen weergeven, biedt deze techniek de mogelijkheid om een zeer gedetailleerd beeld te krijgen van de anatomische bouw en oriëntatie van de kruisbanden. Verder laat het ons toe nauwkeurige metingen uit te voeren, wat van belang kan zijn bij preoperatieve planning van chirurgisch kruisbandherstel. Bij analyse van de resultaten uit deze studies werd besloten dat er een zeer grote variatie bestaat binnen de anatomische bouw van de kruisband, laat staan binnen het kniegewricht tout court. Een opmerkelijke conclusie was dat de aanhechting ter hoogte van het bovenbeen veel groter was dan de aanhechting op het onderbeen. Verder kon ook besloten worden dat de oriëntatie en spanning op de kruisbanden sterk verschilt bij plooien of strekken van de knie. Voor wat betreft het luik over de heelkundige technieken, kwamen we tot het besluit dat er bij de techniek met de extra insnede in de knie, opmerkelijk kortere tunnels en een kleinere hoek tussen de beide tunnels gemaakt wordt en deze techniek er in slaagt een meer anatomisch of een meer natuurgetrouw herstel te geven, wanneer we gaan vergelijken met de andere techniek.   

 

Je wint geen zilver; je verliest goud!

Als conclusie kunnen we stellen dat deze vernieuwende 3D CT studies buitengewone informatie en inzichten bieden over de normale voorste en achterste kruisband, dewelke geïmplementeerd kunnen worden in de chirurgische praktijk. Deze studies zijn dan ook de eerste die de gedetailleerde anatomie van de menselijke voorste en achterste kruisband gaan beschrijven in drie dimensies met respect voor het verloop en de aanhechtingen op het bot en ze geven nieuwe inzichten in de complexe materie van de orthopedische reconstructieve heelkunde. Dit geheel aan wetenschap kan een belangrijke rol spelen bij de verdere ontwikkelingen in de wereld van de orthopedische chirurgie, met het oog op verder optimaliseren van behandelingsstrategieën.  

Bibliografie

 1. Harner CD, Baek GH, Vogrin TM, Carlin GJ, Kashiwaguchi S, Woo SL. Quantitative analysis of human cruciate ligament insertions. Arthroscopy 1999;15:741-9

2. Durthon VB, Barea C, Abrassart S, Fasel JH, Fritschy D, Ménétrey J. Anatomy of the anterior cruciate ligament. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:204-133. Giron F, Cuomo P, Aglietti P, Bull AMJ, Amis AA. Femoral attachment of the anterior cruciate ligament. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:250-64. Sonnery-Cottet B, Chambat P. Arthroscopic identification of the anterior cruciate ligament posterolateral bundle: the figure-of-four position. Arthroscopy 2007;23:1128.e1-1128.e35. Amis AA, Dawkins GP. Functional anatomy of the anterior cruciate ligament. Fibre bundle actions related to ligament replacements and injuries. J Bone Joint Surg Br 1991;73:260-2676. Zantop T, Wellmann M, Fu FH et al. Tunnel positioning of anteromedial and posterolateral bundles in anatomic anterior cruciate ligament reconstructiion: anatomic and radiographic findings. Am J Sports Med 2008;36:65-727. Zantop T, Petersen W, Sekiya JH et al. Anterior cruciate ligament anatomy and function relating to anatomical reconstruction. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:982-9928. Edwards A, Bull AM, Amis AA. The attachments of the anteromedial and posterolateral fibre bundles of the anterior cruciate ligament: part 2: femoral attachment. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2008;16:29-369. Ferretti M, ekdahl M, Shen W et al. Osseous landmarks of the femoral attachment of the anterior cruciate ligament: an anatomic study. Arthroscopy 2007;23:1218-122510. Luites JW, Wymenga AB, blankevoort L et al. Description of the attachment geometry of the anteromedial and posterolateral bundles of the ACL from arthroscopic perspective for anatomical tunnel placement. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2007;15:1422-143111. Mochizuki T, Muneta T, Nagase T et al. Cadaveric knee observation study for describing anatomic femoral tunnel placement for two-bundle anterior cruciate ligament reconstruction. Arthroscopy 2006;22:356-36112. Edwards A, Bull AM, Amis AA. The attachments of the anteromedial and posterolateral fibre bundles of the anterior cruciate ligament: part 1: tibial attachment. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2007;15:1414-142113. Heming JF, Rand J, Steiner ME. Anatomical limitations of transtibial drilling in anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 2007;35:1708-171514. Tsukada H, Ishibashi Y, Tsuda E, Fukuda A, Toh S. Anatomical analysis of the anterior cruciate ligament femoral and tibial footprints. J Orthop Sci 2008;13:122-12915. Colombet P, Robinson J, christel P et al. Morphology of anterior cruciate ligament attachments for anatomic reconstruction: a cadaveric dissection and radiographic study. Arthroscopy 2006;22:984-99216. Takahashi M, Doi M, Abe M et al. Anatomical study of the femoral and tibial insertions of the anteromedial and posterolateral bundles of human anterior cruciate ligament. Am J Sports Med 2006;34:787-79217. Girgis FG, Marshall JL, Monajem A. the cruciate ligaments of the knee joint. Anatomical, functional and experimental analysis. Clin Orthop Relat Res 1975;106:216-2315418. Siebold R, Ellert T, Metz S et al. Tibial insertions of the anteromedial and posterolateral bundles of the anterior cruciate ligament: morphometry, arthroscopic landmarks, and orientation model for bone tunnel placement. Arthroscopy 2008;24:145-16119. Kopf S, Musahl V, Tashman S, Szczodry M, Shen W, Fu FH. A systematic review of the femoral origin and tibial insertion morphology of the ACL. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;17:213-21920. Siebold R, Ellert T, Metz S et al. Femoral insertions of the anteromedial and posterolateral bundles of the anterior cruciate ligament: morphometry and arthroscopic orientation models for double-bundle bone tunnel placement – a cadaveric study. Arthroscopy 2008;24:585-59221. Petersen W, Laprell H. Anatomy and function of the anterior cruciate ligament. Orthopade 2002;31:710-71822. Petersen W, Tillmann B. Structure and vascularization of the cruciate ligaments of the human knee joint. Anat Embryol 1999;200:325-33423. Cuomo P, Edwards A, giron F et al. Validation of the 65 degrees Howell guide for anterior cruciate ligament reconstruction. Arthroscopy 2006;22:70-7524. Ferretti M, Levicoff EA, Machperson TA et al. The fetal anterior cruciate ligament: an anatomical and histologic study. Arthroscopy 2007;23:278-28325. Andersen HN, Dyhre-Poulsen P. The anterior cruciate ligament does play a role in controlling axial rotation in the knee. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 1997;5:145-14926. Fithian DC, Paxton EW, Stone ML et al. Prospective trial of a treatment algorithm for the management of the anterior cruciate ligament-injured knee. Am J Sports Med 2005;33:335-34627. Lohmander LS, Östenberg A, englund M et al. High prevalence of knee osteoarthritis, pain, and functional limitations in female soccer players twelve years after anterior cruciate ligament injury. Arthritis Rheum 2004;50:3145-315228. Neyret P, Donell ST, Dejour H. Results of partial meniscectomy related to the state of the anterior cruciate ligament. Review at 20 to 35 years. J Bone Joint Surg Br 1993;75:36-4029. Gabriel MT, wong EK, woo SL, Yagi M, Debski RE. Distribution of in situ forces in the anterior cruciate ligament in response to rotatory loads. J Orthop Res 2004;22:85-8930. Amis AA, Bull AMJ, Lie DTT. Biomechanics of rotational instability and anatomic anterior cruciate ligament reconstruction. Oper Tech Orthop 2005;15:29-3531. Sakane M, fox RJ, woo SL et al. In situ foreces in the anterior cruciate ligament and its bundles in response to anterior tibial loads. J Orthop Res 1997;15:285-29332. Zantop T, Herbort M, Raschke MJ et al. The role of the anteromedial and posterolateral bundles of the anterior cruciate ligament in anterior tibial translation and internal rotation. Am J Sports Med 2007;35:223-22733. Strocchi R, de Pasquale V, Gubellini P et al. the human anterior cruciate ligament: histological and ultrastructural observations. J Anat 1992;180:515-51934. Dienst M, Burks RT, Greis PE. Anatomy and biomechanics of the anterior cruciate ligament. Orthop clin North Am 2002;33:605-62035. Fu FH, Bennet CH, Lattermann C, Ma CB. Current trends in anterior cruciate ligament reconstruction. Part I: biology and biomechanics of reconstruction. Am J Sports Med 1999;27:821-8305536. Yamamoto Y, Hsu WH, woo SL, Van Scyoc AH, Takakura Y, Debski RE. Knee stability and graft function after anterior cruciate ligament reconstruction: a comparison of a lateral and anatomical femoral tunnel placement. Am J Sports Med 2004;32:1825-183237. Loh JC, Fukuda Y, Tsuda E, Steadman RJ, Fu FH, Woo SL. Knee stability and graft function following anterior cruciate ligament reconstruction: comparison between 11 o’clock and 10 o’clock femoral tunnel placement. Arthroscopy 2003;19(3):297-30438. Scopp JM, Jasper Le, Belkoff SM, Moorman CT. The effect of oblique femoral tunnel placement on rotational constraint of the knee reconstructed using patellar tendon autografts. Arthroscopy 2004;20(3):294-29939. Steiner ME, Battaglia TC, Heming JF, Rand JD, Festa A, Baria M. Independent drilling outperforms conventional transtibial drilling in anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 2009;37(10):1912-191940. Piasecki DP, Bach BR, Espinoza Orias AA, Verma NN. Anterior cruciate ligament reconstruction: can anatomical femoral placement be achieved with a transtibial technique? Am J Sports Med 2011;preview41. Andriacchi TP, Briant PL, Bevill SL, Koo S. Rotational changes at the knee after ACL injury cause cartilage thinning. Clin Orthop Relat Res 2006;442:39-4442. Arnold MP, Kooloos J, Van Kampen A. single-incision technique misses the anatomical femoral anterior cruciate ligament insertion: a cadaver study. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2001;9:194-19943. Georgoulis AD, Papadonikolakis A, Papageorgiou CD, Mitsou A, Stergiou N. Three-dimensional tibiofemoral kinematics of the anterior cruciate ligament-deficient and reconstructed knee during walking. Am J Sports Med 2003;31:75-7944. Nishimoto K, Kuroda R, Mizuno K, Hoshino Y, Nagamune K, Kubo S et al. Analysis of the graft bending angle at the femoral tunnel aperture in anatomic double bundle anterior cruciate ligament reconstruction: a comparison of the transtibial and the far anteromedial portal technique. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;17:270-27645. Bedi A, Musahl V, Steuber V, kendoff D et al. Transtibial versus anteromedial portal reaming in anterior cruciate ligament reconstruction: an anatomic and biomechanical evaluation of surgical technique. Arthroscopy 2011;27:380-390.46. Dargel J, Schmidt-Wiethoff R, Fischer S, mader K, Koebke J, Schneider T. Femoral bone tunnel placement using the transtibial tunnel or the anteromedial portal in ACL reconstruction: a radiographic evaluation. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;17:220-22747. Miller CD, Gerdeman AC, Hart JM, Bennet CG, Golish SR, Gaskin C, Miller MD. A comparison of 2 drilling techniques on the femoral tunnel for anterior cruciate ligament reconstruction. Arthroscopy 2011;27:372-37948. Musahl V, Plakseychuk A, VanScyoc A, Sasaki T, DEbski RE, McMahon PJ, Fu FH. Varying femoral tunnels between the anatomical footprint and isometric positions: effect on kinematics onf the anterior cruciate ligament-reconstructed knee. Am J Sports Med 3005;33:712-71849. Abebe ES, Moorman CT, Dziedzic TS et al. Femoral tunnel placement during anterior cruciate ligament reconstruction: an in vivo imaging analysis comparing transtibial and 2-incision tibial tunnel-independent techniques. Am J Sports Med 2009;37:1904-191150. Bowman KF, Sekiya JK. Anatomy and biomechanics of the posterior cruciate ligament and other ligaments of the knee. Operative techniques in sports medicine 2009;17:126-1345651. Voos JE, Mauro CS, Wente T, et al. Posterior cruciate ligament: anatomy, biomechanics and outcomes. Am J Sports Med 2011, preview.52. Ahmad CS, Cohen ZA, Levine WN et al. Codominance of the individual posterior cruciate ligament bundles; an analysis of bundle lengths and orientation. Am J Sports Med 2003;31:221-22553. Harner CD, Xerogeanes JW, Livesay, et al. The human posterior cruciate ligament complex: an interdisciplinary study. Ligament morphology and biomechanical evaluation. Am J Sports Med 1995;23:736-74554. Edwards A, Bull AM, Amis AA. The attachments of the fiber bundles of the posterior cruciate ligament: an anatomic study. Arthroscopy 2007;23:284-19055. Forsythe B, Harner C, Martins CA, Shen W, Lopes OV Jr, Fu FH. Topography of the femoral attachment of the posterior cruciate ligament. Surgical technique. J Bone Joint Surg Am 2009;91(1):89-10056. Tajima G, Nozaki M, Iriuchishima T, et al. Morphology of the tibial insertion of the posterior cruciate ligament. J Bone Joint Surg Am 2009;91:859-86657. Mariani PP, Margheritini F, Bellelli A. Bone mineral density of the proximal metaphysis of tibia: clinical relevance in posterior cruciate ligament reconstruction. Knee Surg sports Traumatol Arthrosc 2005;13:263-16758. Mejia EA, Noyes FR, Grood ES. Posterior cruciate ligament femoral insertion site characteristics. Importance for reconstructive procedures. Am J Sports Med 2002;30:643-65159. Gupte CM, Smith A, Jamieson N, et al: meniscofemoral ligaments – structural and material properties. J Biomech 2002;35:1623-162960. Matava MJ, Sethi NS, Totty WG. Proximity of the posterior cruciate ligament insertion to the popliteal artery as a function of the knee flexion angle: implications for posterior cruciate ligament reconstruction. Arthroscopy 2000;16:796-80461. Race A, Amis AA. The mechanical properties of the two bundles of the human posterior cruciate ligament. J Biomech 1994:27:13-2462. Race A, Amis AA. Loading of the two bundles of the posterior cruciate ligament: an analysis of bundle function in a-P drawer. J Biomech 1996;62:438-45063. Bergfeld JA, Graham SM, Parker RD, Valdevit ADC, kambic HE. A biomechanical comparison of posterior cruciate ligament reconstruction using single- and double-bundle tibial inlay technique. Am J Sports Med 2005;33:976-98164. Forsythe B, Kopf S, Wong AK, Martins CA, Anderst W, Tashman S, Fu FH. The location of femoral and tibial tunnels in anatomic double-bundle anterior cruciate ligament reconstruction analyzed by three-dimensional computed tomography models. J Bone Joint Surg Am 2010;92(6):1418-2665. Hatayama K, Higuchi H, Kimura M, Kobayashi Y, Asagumo H, Takagishi K. A comparison of single- and double-bundle posterior cruciate ligament reconstruction: review of 20 cases. Am J Orthop 2006;25:568-57166. Jung YB, Jung HJ, Song KS, Kim JY, Lee HJ, Lee JS. Remnant posterior cruciate ligament – Augmenting stent procedure for injuries in the acute or subacute stage. Arthroscopy 2010;26(2):223-22967. Min BH, Lee YS, Lee YS, Jin CZ, Son KH. Evaluation of transtibial double-bundle posterior cruciate ligament reconstruction using a single-sling method with a tibialis anterior allograft. Am J Sports Med 2011;39:374-3795768. Wang CJ, Weng LH, Hsu CC, Chan YS. Arthroscopic single- versus double-bundle posterior cruciate ligament reconstruction using hamstring autograft. Injury 2004;35:1293-129969. Yasuda K, van Eck CF, Hoshino Y, Fu FH, Tashman S. Anatomic single– and double–bundle anterior cruciate ligament reconstruction, part 1: basic science. Am J Sports Med 2011;39(8):1789-9970. Kohen RB, Sekiya JK. Single-bundle versus double-bundle posterior cruciate ligament reconstruction. Arthroscopy 2011;25:1470-147771. Petersen W, Lenschow S, Weimann A, Strobel MJ, Raschke MJ, Zantop T. Importance of femoral tunnel placement in double-bundle posterior cruciate ligament reconstruction: biomechanical analysis using a robotic/universal force-moment sensor testing system. Am J Sports Med 2006;34:456-46372. Lim HC, Bae JH, Wang JH, Yang JH, Seok CW, Kim HJ, Kim SJ. Double-bundle PCL reconstruction using tibial double cross-pin fixation. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;18:117-12273. Shearn JT, Grood ES, Noyes FR, et al. Two-bundle posterior cruciate ligament reconstruction: how bundle tension depends on femoral placement. J Bone Joint Surg Am 2004;79:381-38674. Lee KH, Jung YB, Jung HJ, Jang EC, Song KS, Kim JY, Lee SH. Combined posterolateral corner reconstruction with remnant tensioning and augmentation in chronic posterior cruciate ligament injuries: minimum 2 year follow up. Arthroscopy 2011;27:507-51575. Amis AA, Gupte CM, Bull AM, Edwards A. anatomy of the posterior cruciate ligament and the meniscofemoral ligaments. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:257-26376. Greiner P, Magnussen R, Lustig S, Demey G, Neyret P, Servien E. Computed tomography evaluation of the femoral and tibial attachments of the posterior cruciate ligament in vitro. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2011;19:1876-188377. Illingworth KD, Hensler D, Working ZM, Macalena JA, Tashman S, Fu FH. A simple evaluation of anterior cruciate ligament femoral tunnel position: the inclination angle and femoral tunnel angle. Am J Sports Med 2011;39(12):2611-878. Inoue M, Tokuyasu S, Kuwahara S, Yasojima N, Kasahara Y, Kondo E, Onodere S, Yasuda K. Tunnel location in transparent 3-dimensional CT in anatomic double-bundle anterior cruciate ligament reconstruction with the trans-tibial tunnel technique. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2010;18(9):1176-8379. Van Dommelen BA, Fowler PJ. Anatomy of the posterior cruciate ligament. A review. Am J Sports Med 2010;17:24-2980. Feigl G, Fuchs A, Gries M, Hogan QH, Weninger B, Rosmarin W. A supraomohyoidal plexus block designed to avoid complications. Surg Radiol Anat 2006;28:403-408.81. Pfirrmann CW, Oberholzer PA, Zanetti M, Boos N, Trudell DJ, Resnick D, Hodler J. Selective nerve root blocks for the treatment of sciatica: evaluation of injection site and effectiveness. A study with patients and cadavers. Radiology 2001;221:704-711.82. Van Hoof T, Gomes GT, Audenaert E, Verstraete K, Kerckaert I, D’Herde K. 3D computerized model for measuring strain and displacement of the brachial plexus following placement of reverse shoulder prosthesis. Anat Rec (Hoboken) 2008;291:1173-1185.83. De Maeseneer M, Jager T, Vanderdood K, Van Roy P, Shahabpour M, Marcelis S. Ultrasound during dissection of cadaveric specimens: a new method for obtaining ultrasound-anatomic correlations in musculoskeletal radiology. Eur Radiol 2003;14: 870-8745884. Groscurth P, Eggli P, Kapfhammer J, Rager G, Hornung JP, Fasel JDH. Gross anatomy in the surgical curriculum in Switzerland: Improved cadaver preservation, anatomical models, and85. Bernard M, Hertel P, Hornung H, Cierpinski T. Femoral insertion of the ACL. Radiographic quadrant method. Am J Knee Surg 1997;10:14-2286. Lorenz S, Elser F, Brucker PU, Obst T, Imhoff AB. Radiological evaluation of the anterolateral and posteromedial bundle insertion sites of the posterior cruciate ligament. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2009;17:683-69087. Takahashi M, Matsubara T, Doi M, Suzuki D, Nagano A. Anatomical study of the femoral and tibial insertions of the anterolateral and posteromedial bundles of human posterior cruciate ligament. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2006;14:1055-105988. Morgan CD, Kalman VR, Grawl DM. The anatomic origin of the posterior cruciate ligament: where is it? Reference landmarks for PCL reconstruction. Arthroscopy 2007;13:325-33189. Muneta T, Takakuda K, Yamamoto H. Intercondylar notch width and its relation to the configuration and cross-sectional area of the anterior cruciate ligament. A cadaveric knee study. Am J Sports Med 1997;25:69–7290. Dargel J, Pohl P, Tzikaras P et al. Morphometric side-toside differences in human cruciate ligament insertions. Surg Radiol Anat 2006;28:398–40291. Ferretti M, Ekdahl M, Shen W et al (2007) Osseous landmarks of the femoral attachment of the anterior cruciate ligament: an anatomic study. Arthroscopy 2007;23:1218–122592. Yagi M, Wong EK, Kanamori A, Debski RE, Fu FH, Woo SL. Biomechanical analysis of an anatomic anterior cruciate ligament reconstruction. Am J Sports Med 2002;30:660–693. Lopes OV, Ferretti M, Shen W, Ekdahl M, Smolinski P, Fu FH. Topography of the femoral attachment of the posterior cruciate ligament. J Bone Joint Surg Am 2008;90(2):249-25594. Silva A, Sampaio R, Pinto E. ACL reconstruction: comparison between transtibial and anteromedial portal techniques. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2011;preview95. Musahl V, Plakseychuk A, VanScyoc A, Sasaki T, Debski RE, McMahon PJ, Fu FH. Varying femoral tunnels between the anatomical footprint and isometric positions: effect on kinematics of the anterior cruciate ligament-reconstructed knee. Am J Sports Med 2005;33:712–71896. Kato Y, Ingham SJ, Kramer S, Smolinski P, Saito A, Fu FH. Effect of tunnel position for anatomic single-bundle ACL reconstruction on knee biomechanics in a porcine model. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2010;18:2–10 

Universiteit of Hogeschool
geneeskunde
Publicatiejaar
2012
Share this on: