Het belang van creativiteit in print- en online journalistiek

Lynn Claerhout
 Media kunnen niet zonder creativiteitCreativiteit is vandaag onmisbaar voor nieuwsmedia. Tot die conclusie kwam LynnClaerhout, masterstudente journalistiek, in haar masterproef. Met een literatuurstudieonderzocht ze het belang van creativiteit in print- en online journalistiek. Zonder creativiteit zou de geschreven journalistiek niet aantrekkelijk zijn. Het publiek heefttegenwoordig hoge verwachtingen. Media moeten ernaar streven eraan te voldoen en ze bijvoorkeur zelfs te overtreffen.

Het belang van creativiteit in print- en online journalistiek

 

Media kunnen niet zonder creativiteit

Creativiteit is vandaag onmisbaar voor nieuwsmedia. Tot die conclusie kwam LynnClaerhout, masterstudente journalistiek, in haar masterproef. Met een literatuurstudieonderzocht ze het belang van creativiteit in print- en online journalistiek. Zonder creativiteit zou de geschreven journalistiek niet aantrekkelijk zijn. Het publiek heefttegenwoordig hoge verwachtingen. Media moeten ernaar streven eraan te voldoen en ze bijvoorkeur zelfs te overtreffen. Creativiteit is vooral nodig om goede ideeën te vinden: voorverhalen, invalshoeken, titels, rubrieken, en nog veel meer. Innovatie (een toepassing vancreativiteit) is wenselijk om media te verbeteren aangezien ze voortdurend met elkaar moetenconcurreren. 

Creativitiviteit kan je stimuleren

Creativiteit is een combinatie van „nature‟ en „nurture‟. Iedereen heeft het in zich, maarsommigen meer dan anderen. Hoe meer je oefent, hoe beter je wordt. Sommigen zeggen datcreativiteit te stimuleren is met ontspanning, terwijl anderen pleiten voor activatie. Stress zoualleszins niet stimuleren, een goede focus is wel voordelig. Niet iedereen stimuleert zijncreativiteit op dezelfde manier. Wat wel voor iedereen geldt, is dat je moet openstaan voorverbeelding, anders belemmer je je creativiteit. Om creatief te kunnen werken, moet iemand een optimale hoeveelheid motivatie hebben omin een „flow state‟ te kunnen geraken. Beloningen (behalve financiële) kunnen werknemersstimuleren om creatief te werken, maar erkenning en waardering zijn sterker. Omgevingenkunnen creativiteit erg bevorderen of beperken. Werknemers moeten dus gestimuleerdworden om creatief te werken. Voor creativiteit is er voldoende tijd nodig. Er zijn techniekenontwikkeld om creativiteit bewust te stimuleren, bijvoorbeeld brainstormen. Media maken het best hun eigen nieuws in plaats van andere media te volgen. Het genererenvan ideeën heet divergentie. Daarna gebeurt er convergentie (ideeën selecteren) en ten slottekan de uitvoering gebeuren. Een populaire en effectieve manier om ideeën op te wekken en teverwerken, is brainstormen in groep of individueel. 

Creativiteit in alle journalistieke genres

Schrijven maakt van journalistiek een creatief ambacht. Sommigen beweren toch datjournalisten niet creatief kunnen zijn omdat de omgeving en de „market-driven‟ industriebeperkend zouden zijn. Anderen menen dat tradities, regels en beperkingen niet hettegenovergestelde zijn van creativiteit, maar juist deel uitmaken van creativiteit. Routinesbelemmeren creativiteit wel. Daarom is het noodzakelijk om denkpatronen te doorbreken. Creativiteit is mogelijk in alle genres, zelfs in hard nieuws omdat dit een uitdaging kan zijn enomdat de voorstelling en invalshoek van de feiten origineel kunnen zijn. Hard nieuws zouvolgens journalisten echter minder mogelijkheden geven tot creativiteit, in vergelijking metandere genres. Aangezien schrijven creatief is, is alle geschreven journalistiek creatief.Schrijven is iets creëren dat nog niet bestond. Het proces is gelijkaardig in alle disciplines engenres. Ten slotte liggen ideeën aan de basis van alle journalistieke producten. Als die ideeënorigineel en functioneel zijn, zijn de resultaten creatief. Verbeelding is essentieel bij creativiteit omdat er iets moet gecreëerd worden dat er nog nietis. Hoe ver dat mag gaan, ligt vast in de wet en de Code van de Raad voor de Journalistiek. Inde praktijk is dat helemaal niet simpel omdat wetten en richtlijnen vatbaar zijn voorpersoonijke interpretatie en onderhevig zijn aan situaties. Volgens de Code moet eenjournalist steeds waarheidsgetrouw, onafhankelijk, fair en respectvol blijven. 

Een model voor creatieve journalistiek

Claerhout bepleit dat journalistiek creatief kán zijn, maar het niet altijd is. Ze ontwierpdaarom een model voor creatieve journalistiek. Het is gebaseerd op de variabelen persoon,proces, product en omgeving, en de basisvoorwaarden voor creativiteit, namelijk originaliteiten functionaliteit. Daarbij voegt ze de basisvereiste dat creativiteit mogelijk gemaakt wordt.Waar creativiteit tegengehouden wordt, kan ze immers moeilijk of niet plaatsvinden. Aan dehand van het model kan getoetst worden of een element in de journalistiek al dan niet creatiefis. Het is belangrijk voor de samenleving dat de media goed werken. Uit dit onderzoek isgebleken dat creativiteit erg beïnvloedt of geschreven journalistiek al dan niet kwaliteitsvol is.Het is daarom aangewezen voor journalisten en redacties om een creativiteitscursus te volgenen creativiteitstechnieken toe te passen. Vraag jezelf eens af: Hoe zou journalistiek zijnzonder creativiteit?

 

Bibliografie

 

Amabile, T. M. (2003). Five Questions About... How Leaders Influence Creativity. HarvardManagement Update, 8(12), 3.Asbreuk, H., & de Moor, A. (2007). Basisboek journalistiek schrijven voor krant, tijdschriften web. Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff.Baas, M. (2012). Hoe word je creatief? Oude misvattingen en nieuwe inzichten over hetstimuleren van creativiteit. Geraadpleegd op 19 mei 2012, via http://nl.in-mind.org/node/2Bailey, J. (2007). Profile: Edward de Bono. Engineering Management, 17(5), 46-47.doi:10.1049/em:20070514Bekius, W. (2003). Werkboek journalistieke genres. Bussum: Coutinho.Berner, R., T. (1988). Writing Literary Features. New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.Bilton, C. (2010). Manageable creativity. International Journal of Cultural Policy, 16(3),255-269. doi:10.1080/10286630903128518Bröckling, U. (2006). On Creativity: A brainstorming session. Educational Philosophy &Theory, 38(4), 513-521. doi:10.1111/j.1469-5812.2006.00208.xBrown, R. T. (1989). Creativity: What are we to measure? In J. A. Glover, R. R. Ronning &C. R. Reynolds (Red.), Handbook of Creativity: Perspectives on Individual Differences (p.3–32). New York: Plenum.Caulley, D. N. (2008). Making Qualitative Research Reports Less Boring: The Techniques ofWriting Creative Nonfiction. Qualitative Inquiry, 14 (3), 424-449.Coleman, R., & Colbert, J. (2001). Grounding the Teaching of Design in Creativity.Journalism and Mass Communication Educator, 56(2), 4-24. Geraadpleegd viaEBSCOhost.Cook, R. (1990). Sure, you can write. But can you spell?. Newspaper Research Journal,11(4), 106-107. Geraadpleegd via EBSCOhost.Couger, J. D., Higgins, L. F., & McIntyre, S. C. (1993). (Un)Structured Creativity inInformation Systems Organizations. MIS Quarterly, 17 (4), 375-397.Creatief Denken. 2012. Zes denkhoeden (les 6.2). Geraadpleegd op 12 juni 2012, viahttp://www.creatiefdenken.com/denkhoeden.php.Csikszentmihalyi, M. (1996). The creative personality. Psychology Today, 29(4), 36.Csikszentmihalyi, M. (1997). Finding flow. Psychology Today, 30(4), 46.De Bono, E. (1990). Lateral thinking. London: Penguin Books.De Bono, E. (1998). Hoe leer ik mijn kind denken?. Baarn: Element Uitgevers.85De Vos, K. (2011). Brainstormen: het ultieme handbook. Amsterdam: Pearson.Devos, G., Van De Woestyne, M., Van den Broeck, H. (2007). Het innovatieproces in grotebedrijven en kmo’s. Geraadpleegd op 19 mei 2012, viahttp://www.flandersdc.be/nl/kennis/studies/het-innovatieproces-in-grote…, M. (2006). Cultural Convergence in the Creative Industries: Understanding theChanging Nature of Media Work. Conference Papers -- International CommunicationAssociation, 1-28. Geraadpleegd via EBSCOhost.Deuze, M. (2008). Understanding Journalism as Newswork: How It Changes, and How ItRemains the Same. Westminster Papers in Communication and Culture, 5(2), 4-23.Flanders DC (2011a). Denk creatief. Geraadpleegd op 17 mei 2012, viahttp://www.flandersdc.be/nl/kennis/basics/denk-creatiefFlanders DC (2011b). Krijg ideeën. Geraadpleegd op 17 mei 2012, viahttp://www.flandersdc.be/nl/kennis/basics/krijg-ideeenFlanders DC (2011c). Selecteer ideeën. Geraadpleegd op 17 mei 2012, viahttp://www.flandersdc.be/nl/kennis/basics/selecteer-ideeenFriedlander, E. J., & Lee, J. (2007). Feature Writing for Newspapers and Magazines: ThePursuit of Excellence (6de druk). Boston: Pearson.Fulton, J., & McIntyre, P. (2009). Creative Journalism: What Do Print Journalists Think?.Conference Papers - International Communication Association, 1-26. Geraadpleegd viaEBSCOhost.Gahran, A. (2008). Journalism: A Toxic Culture? (Or: Why Aren’t We Having More Fun?).Geraadpleegd op 22 oktober 2011, via http://www.poynter.org/how-tos/digital-strategies/emedia-tidbits/88543/…, F. (1869). Hereditary Genius.London: Macmillan and Co..Geisler, J. (2008). Six Tips for Better Newsroom Brainstorming. Geraadpleegd op 22 oktober2011, via http://www.poynter.org/how-tos/leadership-management/what-great-bossesk…, P. (1999). Van probleem naar onderzoek: een praktische handleiding met COOcursus. Bussum: Uitgeverij Coutinho.Geurts, J. (2008). Een brein als Picasso. Mind Magazine, p. 42-45. (APA niet oké)Glăveanu, V. (2011). Creativity: A social approach [PowerPointpresentatie]. Geraadpleegdop 26 mei 2012, viahttp://www.bps.org.uk/sites/default/files/documents/creativity_a_social…, R., & Delforge, G. (2012). Journalistiek: inleiding tot het vak. Tielt: LannooCampus.Guiette, A., Jacobs, S., Schramme, A., & Vandenbempt, K. (2011). Creatieve industrieën inVlaanderen: mapping en bedrijfseconomische analyse – samenvatting. Geraadpleegd op 19februari 2012, viahttp://www.flandersdc.be/download/nl/22332138/file/creatieve_industrie_…, B. (2009). Literaire journalistiek in Vlaanderen. (Masterproef, Erasmushogeschool,Brussel, 2009). Geraadpleegd viahttp://www.scriptiebank.be/uploads/documentenbank/4d9f2dfff3e459835ddc9…, G., Van Knippenberg, D., Chin-Hui, C., & Sacramento, C. A. (2011). How doesbureaucracy impact individual creativity? A cross-level investigation of team contextualinfluences on goal orientation-creativity relationships. Academy of Management Journal,54(3), 624-641. doi:10.5465/AMJ.2011.61968124Imaginary Brainstorming (s.a.), geraadpleegd op 10 juni 2012, viahttp://www.mycoted.com/Imaginary_BrainstormingIndigo (2008). Edward De Bono discusses the Six Thinking Hats [video]. Geraadpleegd viahttp://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=o3ew6h5nHccKeegan, J. (2011). Thinking about thinking. Media Development, 58(2), 46-48. Geraadpleegdvia EBSCOhost.Kerrigan, S., & McIntyre, P. (2010). The „creative treatment of actuality‟: Rationalizing andreconceptualizing the notion of creativity for documentary practice. Journal of MediaPractice, 11(2), 111-130. doi:10.1386/jmpr.11.2.111_1Killebrew, K. C. (2003). Culture, Creativity and Convergence: Managing Journalists in aChanging Information Workplace. JMM: The International Journal on MediaManagement, 5(1), 39-46. Geraadpleegd via EBSCOhost.Kolodzy, J. (2006). Convergence Journalism: Writing and Reporting across the News Media.Kruip in de huid van, s.a., geraadpleegd op 10 juni 2011, viahttp://www.nieuweproductenbedenken.nl/default.asp?pid=832Kussendrager, N. & van der Lugt, D. (2007). Basisboek Journalistiek (4de druk).Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff.Manssour, A. (2003). Interpersonal Communication and Creativity in Journalistic Telework.CyberPsychology & Behavior, 6(1), 41-48. doi:10.1089/109493103321167956McIntyre, R. P. (1993). An Approach to Fostering Creativity in Marketing. MarketingEducation Review, Vol. 3 (Spring 1993), 33-36.McVey, D. (2008). Why All Writing Is Creative Writing. Innovations in Education andTeaching International, 45(3), 289-294. Geraadpleegd via EBSCOhost.Montuori A. (2011). Social Psychology. In: Runco MA, and Pritzker SR (eds.), Encyclopediaof Creativity, Second Edition, vol. 2, pp. 345-351. San Diego: Academic Press.Mueller, J. S., Melwani, S., & Goncalo, J.A. (2011). The Bias Against Creativity: WhyPeople Desire but Reject Creative Ideas. Psychological Science, november 2011,doi:10.1177/0956797611421018Myers, S. (2010). What 15 Journalists Took Home from South by Southwest. Geraadpleegd op22 oktober 2011, via http://www.poynter.org/how-tos/digital-strategies/e-mediatidbits/101477…‟Looney, J. A., Glynn, S. M., Britton, B. K., & Mattocks, L. F. (1989). Cognition andWriting: The Idea Generation Process. In J. A. Glover, R. R. Ronning & C. R. Reynolds(Red.), Handbook of Creativity: Perspectives on Individual Differences (p. 305-321). NewYork: Plenum.Online Tools for Providing Inspiration and Creativity (2005). Journal of VisualCommunication in Medicine, 28(1), 41-42. doi:10.1080/01405110500074600Opgenhaffen, M., Corten, M., & d‟Haenens, L. (2011). Nieuwsvaardig: een crossmedialecompetentiematrix voor journalisten. Tielt: LannooCampus.Partington, A. (2008). The best bits: Non-narrative pleasures and creative practice. Journal ofMedia Practice, 9(1), 9-18. doi:10.1386/jmpr.9.1.9_1Paulussen, S., Raeymaeckers, K., De Keyser, J., & Van Leuven, S. (2010). De gemiddeldeberoepsjournalist in Vlaanderen. In S., Paulussen & K., Raeymaekers (red), Journalisten:profiel van een beroepsgroep (p. 23-37). Tielt: LannooCampus.Pinto-Duschinsky, S. (2009). The creative process and psychoanalytic insight.Psychodynamic Practice, 15(2), 181-189. doi:10.1080/14753630902811375Porter, B. (2006). Beyond Words: The Craftsmanship of Digital Products. Learning &Leading with Technology, 33(8), 28-31. Geraadpleegd via EBSCOhost.Raad voor de Journalistiek (2012). Code van de Raad voor de Journalistiek. Geraadpleegd op27 mei 2012, via http://www.rvdj.be/sites/default/files/pdf/journalistieke-code.pdfRaedts, M. (2009). Informatiebronnen: Academische Vaardigheden [syllabus]. Brussel:Hogeschool-Universiteit Brussel.Reading, C., & Moriarty, J. (2010). CLTAD International Conference, 12-13 April 2010,Berlin Creative partnerships: Helping creative writing and visual practice students to makelinks between their creative processes and their personal, vocational and academicdevelopment. Journal of Writing in Creative Practice, 3(3), 285-298.Regan, T. (2003). Weblogs Threaten and Inform Traditional Journalism. Nieman Reports,57(3), 68-70. Geraadpleegd via EBSCOhost. Ross, J. (2010). Informatics Creativity: ARole for Abductive Reasoning?. Communications of the ACM, 53(2), 144-148.Geraadpleegd via EBSCOhost.Runco, M.A. (2004). Creativity. Annual Review Psychology, 55, p. 657-687. doi:10.1146/annurev.psych.55.090902.141502Scanlan, C. (2003). Idea Generators: Creativity Tools for Journalists. Geraadpleegd viahttp://www.poynter.org/how-tos/newsgathering-storytelling/chip-on-yours…, T. S. (2004). An Individual Psychology of Novelty-Seeking, Creativity andInnovation (Doctoraatsthesis, Erasmus University Rotterdam, 2004). Geraadpleegd viahttp://repub.eur.nl/res/pub/1818/Stein, M. I. (1974). Stimulating Creativity: volume 1. New York: Academic Press.Sternberg, R. J. (2006). The Nature of Creativity. Creativity Research Journal, 18(1), 87-98.doi:10.1207/s15326934crj1801_10Torrance, E.P. (1967). Understanding the Fourth Grade Slump in Creative Thinking. Athens:Georgia University.Unsworth, K. (2001). Unpacking Creativity. Academy Of Management Review, 26(2), 289-297. doi:10.5465/AMR.2001.4378025Van den Berg, K. (2011a). Bedenk eens wat nieuws: handboek voor journalistiekeideeontwikkeling. Haystack.Van den Berg, K. (2011b). Nieuws dat verzin je niet: manifest voor het journalistieke idee.Haystack.Van Leeuwen, A. & Truijens, A. (1987). Een artikel schrijven. Compositiecursus vooraankomend journalisten. Groningen: Wolters-Noordhoff.Vanderpoorten, J. (2011). Journalistiek in perspectief. Leuven: Acco.Vandervelde, W. (2012a). Brainstorm en Denktank begeleiding. Geraadpleegd op 14 mei2012, via http://www.bedenk.be/brainstorming/Vandervelde, W. (2012b). Ontdek je creativiteit. Geraadpleegd op 14 mei 2012, viahttp://www.bedenk.be/ontdek/Verleyen, T., & Verleyen, M. (2005). Horen, zien en journalistiek schrijven. Wolters Plantyn:Mechelen.Weber, R. (1974). Some Sort of Artistic Excitement. In Weber, R. (Red.), The reporter asartist: a look at the new journalism controversy. New York: Hastings House.Zagers, G. (Red.) (2009). Jonge honden. Is er nog toekomst voor de journalistiek?. Herent:Van Halewyck.Zelizer, B. (2004). Taking Journalism Seriously. News and the Academy. Thousand Oaks:Sage.

Universiteit of Hogeschool
Journalistiek
Publicatiejaar
2012
Kernwoorden
@Lynn_Claerhout
Share this on: