Het gebruik, de betrouwbaarheid en de toekomst van leugendetectie bij ondervragingen.

Natalie Fraiponts
 Iedereen liegt, en meestal is dat helemaal niet zo hinderlijk. Het wordt pas problematisch in het kader van een misdrijf, waar een verdachte zijn onschuld blijft volhouden en een slachtoffer of zijn nabestaanden op antwoorden wachten. Ook voor de rechtsstaat is waarheidsvinding een hoog aangeschreven goed. Zowel het opsluiten van onschuldigen, als het vrijspreken van daders zijn betreurenswaardige voorvallen.De weg naar de waarheid kent echter vele hindernissen. We bespreken de feilbaarheid van het geheugen van slachtoffers en getuigen.

Het gebruik, de betrouwbaarheid en de toekomst van leugendetectie bij ondervragingen.

 

Iedereen liegt, en meestal is dat helemaal niet zo hinderlijk. Het wordt pas problematisch in het kader van een misdrijf, waar een verdachte zijn onschuld blijft volhouden en een slachtoffer of zijn nabestaanden op antwoorden wachten. Ook voor de rechtsstaat is waarheidsvinding een hoog aangeschreven goed. Zowel het opsluiten van onschuldigen, als het vrijspreken van daders zijn betreurenswaardige voorvallen.

De weg naar de waarheid kent echter vele hindernissen. We bespreken de feilbaarheid van het geheugen van slachtoffers en getuigen. Daarnaast bestaat er altijd de kans dat een verdachte een valse bekentenis aflegt, onder meer door de druk die een politieverhoor met zich kan meebrengen.

Aan de hand van verschillende middelen probeert onze politie toch de waarheid boven water te krijgen. Ze maken hierbij gebruik van verschillende ondervragingstechnieken, maar in sommige gevallen wordt de polygraaf ingezet, in de hoop een moeilijke zaak te ontsluiten.

De polygraaf steunt op het idee dat leugenaars door een haast onmerkbare fysieke respons hun leugens blootgeven. Het is echter een omstreden middel, en daarom bekijken we naast het wettelijk kader ook de betrouwbaarheid van de verschillende methoden van de leugendetector.

We schetsen hier eveneens het toekomstbeeld van de polygraaf. Gezien de discussie over de foutenmarge van de huidige leugendetector, is het belangrijk om te focussen op nieuwe theorieën en methoden die in de toekomst eventueel tot aanpassingen of uitbreidingen van de hedendaagse polygraaf kunnen leiden.

Bibliografie

Boeken• Aronson, E., Wilson, T. D., & Akert, R. M. (2010). Social psychology (7th ed.). UpperSaddle River, NJ: Prentice Hall.• Baarda, D., & de Goede, M. (2006). Basisboek methoden en technieken: handleiding voorhet opzetten en uitvoeren van kwantitatief onderzoek (4e geh. herz. dr. ed.).Groningen/Houten: Wolters-Noordhoff.• Barrett, L., Dunbar, R., & Lycett, J. (2002). Human evolutionary psychology. Basingstoke:Palgrave.• Bockstaele, M., Raeymaekers, S., & Enhus, E. (2007). Leugens en hun detectie. Antwerpen:Maklu.• Christianson, S. (1992). The handbook of emotion and memory. Hillsdale, N.J.: L. ErlbaumAssociates.• Committee to Review the Scientific Evidence on the Polygraph. (2003). The polygraph andlie detection. Washington, D.C.: National Academies Press.• Darwin, C., & Darwin, F. (2007). The expression of the emotions in man and animals (2nded.). Mineola, N.Y.: Dover Publications.• Ekman, P. (2000). De leugen ontmaskerd: over het doorzien van bedrog in zaken en politiek,op het werk en prive. Amsterdam: Nieuwezijds• Gudjonsson, G. (2003). The psychology of interrogations and confessions: a handbook.Chichester: Wiley.• Inbau, F. E. (2012). Criminal interrogation and confessions (5th ed.). Burlington, MA: Jones& Bartlett Learning.• Inbau, F. E. (2005). Essentials of the Reid technique: criminal interrogation andconfessions. Sudbury, Mass.: Jones and Bartlett Publishers.• Kapardis, A. (2010). Psychology and law: a critical introduction (3rd ed.). Cambridge:Cambridge University Press.• Koppen, P. v. (2010). Reizen met mijn rechter: psychologie van het recht. Deventer: Kluwer.• Kudlinski, K. V., & Wexler, J. (1998). Venus flytraps. Minneapolis, Minn.: LernerPublications Co.• Littlefield, M. M. (2011). The lying brain: lie detection in science and science fiction. AnnArbor: University of Michigan Press.90• Livingstone Smith, D. (2004). Why we lie: the evolutionary roots of deception and theunconscious mind. New York: St. Martin's Press.• Loftus, E. F. (1996). Eyewitness testimony. Cambridge, Mass.: Harvard University Press.• Ponsaers, P. (2001). Politionele recherchetechnieken: een praktijkoverzicht. Antwerpen:Maklu.• Ponsaers, P. (2002). Vernieuwing in de recherche. Antwerpen: Maklu.• Raskin, D., Barland, G., & Podlesny, J. (1978). Validity and reliability of detection ofdeception. Washington: Dept. of Justice, Law Enforcement Assistance Administration,National Institute of Law Enforcement and Criminal Justice.• Read, M. (2005). Dance of Distraction. Secret lives of common birds: enjoying birdbehavior through the seasons (pp. 29-31). Boston: Houghton Mifflin Co.• Renard, B. (2002). La criminalistique, du mythe à la réalité quotidienne. Brussel: Kluwer.• Sala, S. (2007). Tall tales about the mind and brain: separating fact from fiction. Oxford:Oxford University Press.• Segrave, K. (2004). Lie detectors: a social history. Jefferson, N.C.: McFarland.• Shakespeare, W. (1998). The tragedy of Othello: the Moor of Venice (2nd rev. ed.). NewYork: Signet Classic.• Sherif, M., & Sherif, C. (1956). An outline of Social Psychology. New York: Harper &Brothers.• Sternberg, R. J. (1999). Cognitive psychology (2nd ed.). Fort Worth: Harcourt Brace CollegePublishers.• Trivers, R. (2011). Deceit and Self Deception. London: The Penguin Group.• Van den Wyngaert, C. (2006). Strafrecht, Strafprocesrecht & Internationaal Strafrecht.Antwerpen: Maklu.• Van De Plas, M. (2007). Handboek Politieverhoor - Basistechnieken Brussel: Politeia.• Vrij, A. (2008). Detecting Lies and Deceit: Pitfalls and Opportunities (Wiley Series inPsychology of Crime, Policing and Law). Chichester, Wiley-Interscience.• Zimbardo, P. G., Johnson, R. L., & Weber, A. L. (2006). Psychology: core concepts (5thed.). Boston, MA: Pearson/Allyn and Bacon.• Zulawski, D. E., & Wicklander, D. E. (2002). Practical aspects of interview andinterrogation (2nd ed.). Boca Raton, Fla.: CRC Press.91Artikels• Bothwell, R., Deffenbacher, K., & Brigham, J. (1987, April). Correlation of eyewitnessaccuracy and confidence: Optimality hypothesis revisited. . Journal of Applied Psychology,72, 691-695.• Cohen, S. (2004, April). The lies we tell. Index on Censorship, 33, 42-47.• Conti, R. (1999, January). The Psychology of False Confessions. The Journal of CredibilityAssessment and Witness Psychology, 2, 14-36.• DePaulo, B. (1997, May. - Jun.). The Truth about Lying. Psychology Today, 30, 53.• De Vries, G. (1999, February). Wat is Waarheid? Een filisofische benadering. JustitiëleVerkenningen, 2, 17-26.• Gabbert, F., Memon, A., & Allan, K. (2003, July). Memory conformity: can eyewitnessesinfluence each other's memories for an event? Applied Cognitive Psychology, 17, 533-543.• Gijt, L. D. (2009). De invloed van culturele afkomst en politiecontact. Waarheidsvinding inhet verhoor, 2-3.• Godavarthy, S. (n.d.). Graduate School Theses and Dissertations. Microexpression spottingin video using optical strain. Retrieved July 29, 2012, fromscholarcommons.usf.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2641&context=etd• Gohara, M. (2005, March). A Lie for a Lie: False Confessions and the Case forReconsidering the Legality of Deceptive Interrogation Techniques. Fordham Urban LawJournal , 33, 101-150.• Gudjonsson, G., & Sigurdsson, J. (1994, January). How frequently do false confessionsoccur? an empirical study among prison inmates. Psychology, Crime & Law, 1, 21-26.• Horselenberg, R., Merkelbach, H., & Josephs, S. (2003). Individual differences and falseconfessions: a conceptual replication of Kassin and Kiechel. Psychology, Crime & Law, 9,1-8.• Janniro, M., & Cestaro, V. (1996, November). Effectiveness of Detection of DeceptionExaminations Using the Computer Voice Stress Analyzer. Department of Defense PolygraphInstitute , 1-7.• Kassin, S. (2008, April). False Confessions Causes, Consequences, and Implications forReform. Current Directions in Psychological Science, 17, 249-253.• Loftus, E. (1997). Creating False Memories. Scientific American, 277, 70-75.92• Meijer, E. (2006, February). De leugendetector bij zedendelinquenten: Niet doen!. Focus, 2,1-6.• Meijer, E. (2004, April). Leugendetectie en wetenschap: vriend of vijand. De Psycholoog,174-179.• Merkelbach, H. (2002, June). Jokken met een rooie kop - De stille opmars van deleugendetector. Skepter, 15, 14-17.• Meuleman, M. (2003, November 1). Spreekt de leugendetector de waarheid ?. EOS, 20, 40-47.• Patrick, C., & Iacono, W. (1989, February). Psychopathy, Threat, and Polygraph TestAccuracy. Journal of Applied Psychology, 74, 347-355.• Polikovsky, S., Kameda, Y., & Ohta, Y. (2010, June). Detection and Measurement of FacialMicro-Expression Characteristics for Psychological Analysis. Kameda's Publication, 110,57-64.• Sinha, P., Balas, B., Ostrovsky, Y., & Russell, R. (2006, January). Face Recognition byHumans: 20 Results all Computer Vision Researchers Should Know About. Department ofBrain and Cognitive Sciences Massachusetts Institute of Technology, 1, 1-26.• Sherrer, H. (2005, Winter). 69% of Innocent People in Experiment Signed False Confession.Justice: Denied, 27, 18• Slavkovic, A. (2002). Evaluating Polygraph Data. Technical Report 766. Department ofStatistics. Carnegie Mellon University.• Van Der Laan, C. (2003, March 1). Liegen tegen de leugendetector. Psychologie, 22, 24-27.• Verschuere, B., Shakhar, G., & Meijer, E. (2011). Memory detection: theory and applicationof the concealed information test. Cambridge: Cambridge University Press.• Visscher, R. (2007, December 1). Pinokkio in de hersenscanner: terugkeer van deleugendetector. Natuurwetenschap en Techniek, 75, 50-54.93Internetbronnen• Aelvoet, L. (n.d.). Het Kompas – een inleiding tot het gebruik. les-Luc-HetKompas.pdf.Retrieved August 1, 2012, from 92.48.206.21/~joanbremer/Files/les-Luc-HetKompas.pdf• Bos, R. (n.d.). Natuurkunde.nl. Natuurkunde.nl. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://www.natuurkunde.nl/artikelen/view.do?supportId=145582• Brief History of the Polygraph. (n.d.). Home | Inter.net. Retrieved August 14, 2012, fromhttp://home.total.net/~galcar/html/brief_history_of_the_polygraph.html• Dekkers, C. (n.d.). http://www.om-mp.be/extern/getfile.php?p_name=3316945.PDF.Omzendbrief nr. COL 3/2003 van het College van Procureurs-generaal bij de Hoven vanberoep. Retrieved July 29, 2012, from www.om-mp.be/extern/getfile.php?p_name=3316945.PDF• Eagan, M. (n.d.). Polygraph use in Law Enforcement Hiring.polygraph_paper_michael3.pdf. Retrieved August 1, 2012, fromhttps://webspace.utexas.edu/mae548/www/research/CJ/polygraph_paper_mich…• Eeckhaut, D. (n.d.). Jolien D'Hoore verneemt overlijden opa na vijfde plaats in omnium -HLN.be. HLN.be, Nieuws, sport en showbizz, 24/24, 7/7, meer dan 350 nieuwsupdates perdag. Retrieved August 9, 2012, from http://www.hln.be/hln/nl/1306/Londen-2012/article/detail/1482564/2012/0…• Ekman, P. (n.d.). Paul Ekman. Retrieved August 2, 2012, from http://www.paulekman.com/• False Confessions - Fact Sheet. (n.d.). False Confessions. Retrieved August 3, 2012, fromhttp://falseconfessions.org/fact-a-figures• Florida Polygraph Examiner. (n.d.). Florida Polygraph Examiner. Retrieved August 2, 2012,from http://www.licensedfloridapolygraph.com/• Google Afbeeldingen resultaat voorhttp://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ac/Marey_Sphygmog…. (n.d.). Google. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://www.google.be/imgres?hl=nl&client=firefoxa&hs=8i4&rls=org.mozill…• Hermans, K. (n.d.). Omnius. Omnius. Retrieved August 1, 2012, fromhttp://omnius.be/publicaties_detail.php?id=43• How often does the average person tell a lie? - Curiosity. (n.d.). Curiosity. Retrieved August1, 2012, from http://curiosity.discovery.com/question/average-person-tell-lie• Interrogation or Child Abuse? - YouTube . (n.d.). YouTube - Broadcast Yourself. . RetrievedAugust 2, 2012, from http://www.youtube.com/watch?v=WkLHXKHb1Vc• JVBR. (n.d.). Winnaar 100m schoolslag speelde vals in finale - Hbvl.be. Retrieved August 9,2012, from http://www.hbvl.be/sport/olympische-Spelen-2012/aid1221405/winnaar-100m…• Lasso of Truth - Wikipedia, the free encyclopedia. (n.d.). Wikipedia, the free encyclopedia.Retrieved August 2, 2012, from http://en.wikipedia.org/wiki/Lasso_of_Truth• Leugendetector | Goede raad is goud waard - Advocatenkantoor Elfri De Neve. (n.d.).Advocatenkantoor Elfri De Neve | Goede raad is goud waard - Advocatenkantoor Elfri DeNeve. Retrieved August 3, 2012, from http://www.elfri.be/leugendetector• Little white lies may be bad for your health - NY Daily News. (n.d.). NY Daily News.Retrieved August 13, 2012, from http://www.nydailynews.com/life-style/health/white-liesbad-health-artic…• Marian, D. (n.d.). The Correspondence Theory of Truth (Stanford Encyclopedia ofPhilosophy). Stanford Encyclopedia of Philosophy. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://plato.stanford.edu/entries/truth-correspondence/• Merkelbach, H. (n.d.). De psychologie van getuigen en daders | Kennislink. Kennislink.Retrieved August 2, 2012, from http://www.kennislink.nl/publicaties/de-psychologie-vangetuigen-en-dade…• Patterson, H. (n.d.). Co-witnesses and the effects of discussion on eyewitness memoru. Athesis submitted in fulfilment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy.Retrieved August 2, 2012, from www.google.be/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=4&ved=0CFwQFjAD&ur…• Rule 702. Testimony by Expert Witnesses | Federal Rules of Evidence | LII / LegalInformation Institute. (n.d.). LII | LII / Legal Information Institute. Retrieved August 2,2012, from http://www.law.cornell.edu/rules/fre/rule_702• Smeets, T. (n.d.). Skepsis. Stichting Skepsis onderzoekt pseudowetenschap en hetparanormale. Retrieved August 3, 2012, from http://www.skepsis.nl/bekentenissen.html• Ten Broeke, A. (n.d.). Onschuldige bekentenissen? | Kennislink. Kennislink. RetrievedAugust 6, 2012, from http://www.kennislink.nl/publicaties/onschuldige-bekentenissen• The Face Never Lies Transcript - On The Media. (n.d.). Home - On The Media. RetrievedAugust 15, 2012, from http://www.onthemedia.org/2009/jan/23/the-face-neverlies/transcript/• The Frye Rule. (n.d.). Medical and Public Health Law Site. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://biotech.law.lsu.edu/map/TheFryeRule.html• The Innocence Project - Understand the Causes: Eyewitness Misidentification. (n.d.). TheInnocence Project - Home. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://www.innocenceproject.org/understand/Eyewitness-Misidentification…• The Innocence Project - Understand the Causes: False Confessions / Admissions. (n.d.). TheInnocence Project - Home. Retrieved August 2, 2012, fromhttp://www.innocenceproject.org/understand/False-Confessions.php• Truth and Reconciliation Commission. (n.d.). Truth and Reconciliation Commission.Retrieved July 29, 2012, from www.justice.gov.za/trc/• Wechsler, D. (n.d.). IQ Classifications - AssessmentPsychology.com. AssessmentPsychology Online - Psychological Assessment and Testing. Retrieved August 3, 2012, fromhttp://www.assessmentpsychology.com/iqclassifications.htm96Andere• Berlinger, J. (Director). (1996). Paradise Lost [Documentary]. USA: Home Box Office.• Gervais, R. (Director). (2009). The Invention of Lying [Motion picture]. USA: WarnerBrothers.• Joran speaks . . AGAIN - 1-8/8 - YouTube . (n.d.). YouTube - Broadcast Yourself. . RetrievedJuly 28, 2012, from http://www.youtube.com/watch?v=4srro2Rzlfs• Peter R de Vries - Joran - Holloway - Part 1-13/13, EN Subs - YouTube . (n.d.). YouTube -Broadcast Yourself. . Retrieved July 28, 2012, from http://www.youtube.com/watch?v=DXBanimFSCo• Pictures & Photos from The Invention of Lying - IMDb. (n.d.). IMDb - Movies, TV andCelebrities. Retrieved August 6, 2012, fromhttp://www.imdb.com/media/rm1786874112/tt1058017• OBEY!: Great Lies To Tell Small Kids.. (n.d.). OBEY!. Retrieved August 9, 2012, fromhttp://obeycdrc.blogspot.be/2009/02/great-lies-to-tell-small-kids.html

Universiteit of Hogeschool
Criminologische wetenschappen
Publicatiejaar
2012
Kernwoorden
Share this on: