Multiculturaliteit: Een exploratief onderzoek bij justitieassistenten

Renate Vandenberghe
Multiculturaliteit is een hot topic in de samenleving en zeker op vlak van justitie en criminaliteit. Er wordt zelden op een theoretische of een wetenschappelijke manier ingegaan op dit thema. Toch zou men vermoeden dat dit de nodige aandacht verdiend, bijvoorbeeld het percentage gedetineerden met een andere nationaliteit bedraagt ongeveer de kleine helft van de gevangenispopulatie. In dit daglicht, hoe staan we tegenover andere culturen?De meesterproef neemt de focus van de justitieassistent in.

Multiculturaliteit: Een exploratief onderzoek bij justitieassistenten

Multiculturaliteit is een hot topic in de samenleving en zeker op vlak van justitie en criminaliteit. Er wordt zelden op een theoretische of een wetenschappelijke manier ingegaan op dit thema. Toch zou men vermoeden dat dit de nodige aandacht verdiend, bijvoorbeeld het percentage gedetineerden met een andere nationaliteit bedraagt ongeveer de kleine helft van de gevangenispopulatie. In dit daglicht, hoe staan we tegenover andere culturen?

De meesterproef neemt de focus van de justitieassistent in. De justitieassistent heeft meerdere grote taken: justitiabelen onder voorwaarden begeleiden, de strafbemiddeling op zich nemen, slachtoffers bijstaan en informatie verlenen. De meesterproef brengt via een literatuurstudie en interviews licht op het contactverloop tussen de justitieassistent en de cliënt met een andere culturele achtergrond. Er is momenteel nog geen onderzoek daartoe verricht. Daarnaast gaat de meesterproef dieper in op de noodzaak van multiculturele initiatieven en programma’s.

Bibliografie

Regelgeving

M.B. van 23 juni 1999 tot vaststelling van de functiebeschrijvingen en -profielen voor het personeel van de buitendiensten van de Dienst Justitiehuizen van het Ministerie van Justitie, B.S. 29 juni 1999.

M.B. van 17 december 2008 tot wijziging van het M.B. van 24 oktober 2002 houdende het algemeen studiereglement betreffende de basisopleidingen van de personeelsleden van het operationeel kader van de politiediensten, B.S. 14 januari 2009.

Boeken, tijdschriften, internetbronnen en persoonlijke correspondentie

Amnesty International, homoseksuelen, homofobie, homohaat, Retrieved from http://www.amnesty.nl/mensenrechten/encyclopedie/homoseksuelen-homofobi…

Baarda, D.B., de Goede, M.P.M., & van der Meer-Middelburg, A.G.E. (2007). Basisboek interviewen: Handleiding voor het voorbereiden en afnemen van interviews. Groningen: Wolters-Noordhoff.

Baba, Y., & Hebert, C. (2008). The Effects of Participation in a cultural awareness program on jail inmates, Journal of Ethnic and Cultural Diversity in Social Work, 91-113.

Bauwens, A. (2009). Twee theoretische modellen van daderbegeleiding. In 10 jaar justitiehuizen: Balans & Perspectieven. Congresverslagboek: Colloquium 2 & 3 september (pp. 87-94). Federale Overheid Justitie.

Beyens, K., De Valck, S., & Vanbeselaere, M. (2004). Vijf jaar justitiehuizen: een rondetafelgesprek, Panopticon, 52-72 (6).

Beyens, K., & Decorte, T. (2008). Kwalitatieve dataverzameling. In J. Goethals & L. Pauwels (eds.) Kwantitatieve en kwalitatieve criminologische onderzoeksmethodes: een introductie (pp. 111-143). Leuven: Acco.

Bijbelonderzoekers, Geregistreerde Islamieten in België en omstreken. Retrieved from: http://bijbelonderzoekers.multiply.com/journal/item/2789/2789

Billiet, J., & Waege, H. (2006). Een samenleving onderzocht. Methoden van sociaal-wetenschappelijk onderzoek. Antwerpen: De Boeck.

Bodein, M., & Annemans, G. (2005). Het dwaze taboe. Een meta-analyse van internationale studies omtrent ‘criminaliteit & etniciteit’. Brussel: Uitgeverij Egmont.

Boeije, H. (2005). Analyseren in kwalitatief onderzoek. Denken en doen. Amsterdam: Boom onderwijs.
 
Boone, M. (2004). Reclassering. In F. Bovenkerk (eds.), Multiculturaliteit in de strafrechtspleging (pp.167-181). Den Haag: Boom Juridische Uitgevers.

Bovenkerk, F. (2002). Multiculturele misdaad en Nederlands strafrecht, Justitiële Verkenningen, 28 (5), 50-60.

Bovenkerk, F. (2009). Afscheidsrede: Etniciteit, criminaliteit en het strafrecht, 36. Retrieved from http://igitur-archive.library.uu.nl/law/2009-1029-200105/UUindex.html

Bovens, R., & Overwater, J. (1985). Reclasseringshulp aan allochtonen: inventarisatie naar knelpunten en organisatiestructuren. Nederland: Ministerie van Justitie.

Cambré, B., & Waege, H. (2006). Kwalitatief onderzoek en dataverzameling door open interviews. In J. Billiet, & H. Waege (Reds.), Een samenleving onderzocht. Methoden van sociaal-wetenschappelijke onderzoek (pp. 181-221). Antwerpen: De Boeck.

Centrum voor Gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (2006). Jaarverslag 2005. Brussel: Kanselarij Eerste minister.

Centrum voor Gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding (2008), Focus 2011.
Retrieved from: http://www.diversiteit.be/?action=publicatie_detail&id=13&thema=2&selec…

Centrum voor Gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding, Werking van het Centrum en wetgeving. Retrieved from: http://www.diversiteit.be/

Cole, B., & Wardak, A. (2006). Black and Asian men on probation: Social Exclusion, discrimination and experiences of criminal justice. In S. Lewis, P. Raynor, D. Smith & A. Wardak (eds.). Race and Probation (pp. 81-99). Devon: Willan Publishing.

Cornett-DeVito, M. M., & McGlone, E. L. (2000). Multicultural Communication Training for Law Enforcement Officers: A Case Study, Criminal Justice Policy Review, 11, 234-253 (3).
Davis, R.C., & Erez, E. (1998). Immigrant Populations as Victims: Toward a Multicultural Criminal Justice System. U.S. Department of Justice, Office of Justice Programs, National Institute of Justice, Research in brief, 1-8 (5).

Decorte, T. & Zaitch, D. (2009). Kwalitatieve methoden en technieken in de criminologie. Leuven: Acco.

De Meyer, G. (2004). Cultuur met een kleine c, Leuven: Acco.

De Meyer, S. (2005). Multiculturalism, and its implications on crime [licentiaatsverhandeling]. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven.

De Pauw, W. (2009). Justitie onder invloed. Belgen en vreemdelingen voor de correctionele rechtbank in Brussel: 28 jaar straftoemeting in drugszaken. Brussel: VUBPRESS.

De Valck, S. (1999). Naar een meer humane, toegankelijke en efficiënte justitie … De uitdaging van justitiehuizen. Panopticon. 583-591 (6).

Diederen, A. (2011). De interculturele factor als uitdaging. Crossculturele aspecten in de praktijk van de mediator. In G. Frerks, M. Breukelaar, T. Jongbloed, F. Schonewille & M. Uitslag (red.) Interculturele mediation (pp. 23-38). Antwerpen: Maklu.

Easton, M., Ponsaers, P., Demarée, C., Vandevoorde, N., Enhus, E., Elffers, H., Hutsebaut, F. & Moor, L.G. (2009). Multiple Community policing: hoezo?. Gent: Academia Press.

Easton, M., Ponsaers, P., & Tange, C. (2008). Out of the Box: een boek om te kleuren en te denken over interculturaliteit en politie: Diversiteit in diversiteit. Brussel: Politeia.

Eppink, A. (1981). Culturele verschillen en communicatie. Problemen bij de hulpverlening aan migranten in Nederland. Alphen aan den Rijn: Samsom Uitgeverij.

Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie (2010). Nationaliteit van de bevolking per gemeente, Retrieved from: http://economie.fgov.be/nl/modules/publications/statistiques/bevolking/…

Federale Overheidsdienst Justitie, DG Penitentiaire inrichtingen (2010), Activiteitenverslag 2011, Retrieved from: http://www.moniteur.be/epi/doc/activiteitenverslag_2010_nl.pdf

Federale Overheidsdienst Justitie (2011), Justitie in cijfers 2011. Retrieved from: http://justitie.belgium.be/nl/binaries/JIC_2011_NL_tcm265-157786.pdf

Federale Overheidsdienst Justitie DG Justitiehuizen (2011). Activiteitenrapport 2010. Retrieved from: http://justitie.belgium.be/nl/binaries/mjh_2010_nl_tcm265-140110.pdf

Federale Overheidsdienst Justitie (2011). Een betere toegang tot justitie. Retrieved from: http://justitie.belgium.be/nl/binaries/Een%20betere%20toegang%20tot%20j…

Federale Overheidsdienst Justitie (2012). Thema’s en Dossiers. Justitiehuizen. Verdachte misdrijf. Retrieved from: http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/justitiehuizen/verdach…

Federale Overheidsdienst Justitie, Directoraat–generaal Justitiehuizen, Dienst conceptuele aansturing en beleidsondersteuning, 15.02.2012, uw vraag naar allochtonen, andere etniciteit en culturen.(renate.vandenberghe@student.kuleuven.be).

FOD Justitie. Directoraat-generaal penitentiaire inrichtingen (2010). Activiteitenverslag directoraat-generaal penitentiaire inrichtingen. Retrieved from http://www.moniteur.be/epi/doc/activiteitenverslag_2010_nl.pdf

Feys, J. (1999). Etniciteit en criminaliteitsonderzoek. Enkele bedenkingen bij de mogelijkheid van onderzoek naar de relatie tussen allochtonen en criminaliteit. Panopticon. 510- 522(6).

G4S, basisopleiding bewakingsagent, Retrieved from: http://www.g4s.be/nl-BE/What%20we%20do/Services/Training/Legal%20traini…

Gibens, S. (2005). Justitiehuizen. Welzijnsgids – Welzijnszorg, Rechtshulp, 56, 99-118.

Hammer, M.R. (2008). The Intercultural Development Inventory (IDI): An Approach for assessing and building intercultural competence. In M.A. Moodian (Ed.), Contemporary leadership and intercultural competence: Understanding and utilizing cultural diversity to build successful organizations. Thousand Oaks, CA: Sage.

Hammer, M.R. (2009). Intercultural Development Inventory v. 3 (IDI) Organization: Individual Profile Report, Retrieved from: http://www.idiinventory.com/pdf/idi_sample.pdf

Hammer, M.R. (2011). Additional crosscultural validity testing of the Intercultural Development Inventory, International Journal of Intercultural Relations, 35, 474-487.

Hanrath, J. (2003). Slachtofferhulp. In F. Bovenkerk (eds.), Multiculturaliteit in de strafrechtspleging. Den Haag: Boom Juridische Uitgevers.

Jackson, K.F., & Samuels, G.M. (2011). Multiracial Competence in Social Work: Recommendations for Culturally Attuned Work with Multiracial People, Social Work, 56, 235-245 (3).

Jonckheere, A., & Maes, E. (2010). Opgesloten of vrij onder voorwaarden in het kader van het vooronderzoek in strafzaken? Analyse van het profiel van verdachten en onder aanhoudingsmandaat en vrij onder voorwaarden (VOV) op basis van justitiële databanken (jaar 2008). In L. Pauwels, S. De Keulenaer, S. Deltenre, S. Pleysier, P. Ponsaers, E. Van Dael, L. Deschamps, H. Elffers, E. Maes, J. Goethals, R. Kerkab & J. Forceville (eds.), Criminografische ontwikkelingen: van (victim)-survey tot penitentiaire statistiek (pp. 107-140). Antwerpen: Maklu.

Justitiehuis Antwerpen (2012). Daderbegeleiding en Slachtofferonthaal, Retrieved from http://justitiehuisantwerpen.be/

Justitiehuis Antwerpen (2012). Afbeelding strafverloop, Retrieved from http://justitiehuisantwerpen.be/beelden/Strafbepaling.png

Karstedt, S. (2001). Comparing cultures, comparing crimes: challenges, prospects and problems for a global criminology, Crime, Law & Social Change, 36, 285-308.

Komen, M. (2005). Straatkwaad en jeugdcriminaliteit: Naar een algemene of een etnisch-specifieke aanpak?. Amsterdam: Het Spinhuis.

Kool, R. (2011). ‘If you shoot one bird, the others will fly away’ Culturele verschillen als remmende factor voor toepassing van herstelrecht bij minderjarigen.. In G. Frerks, M. Breukelaar, T. Jongbloed, F. Schonewille & M. Uitslag (red.) Interculturele mediation (pp. 45-56). Antwerpen: Maklu.

Lipsky, M. (1980). Street-level Bureaucracy: Dilemmas of the individual in public services. New York: Russel Sage Publications.

Mary, P. (2009). De justitiehuizen tussen humanisering en efficiëntie. Van de oorspronkelijke naar de huidige perspectieven. In 10 jaar justitiehuizen: Balans & Perspectieven. Congresverslagboek: Colloquium 2 & 3 september (pp. 65-77). Federale Overheid Justitie.

Mortelmans, D. (2007). Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden. Leuven: Acco

Nederhoed, P. (2007). Helder rapporteren. Een handleiding voor het opzetten en schrijven van rapporten, scripties, nota’s en artikelen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.

Nellis, M. (2003). Probation Training and the community justice curriculum. British Journal of Social work, 33, 943-959.

Pinto, D. (2004). Interculturele communicatie, conflicten en management. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum.

Ponsaers, P., Pauwels., L., & Decorte, T. (2008). De steekproeftrekking in kwantitatief en kwalitatief onderzoek. In J. Goethals & L. Pauwels (eds.) Kwantitatieve en kwalitatieve criminologische onderzoeksmethodes: een introductie (pp. 71-90). Leuven: Acco.

Ponterotto, J.G., Gretchen, D., Utsey, S.O., Rieger, B.P., & Austin, R. (2002). A Revision of the Multicultural Counseling Awareness Scale. Journal of Multicultural counseling and development, 30, 153-180 (7).

Portaal belgium.be, Informatie en Diensten van de Overheid. Organisatie Justitiehuizen. Retrieved from: http://www.belgium.be/nl/justitie/Organisatie/justitiehuizen/

Shadid, W.A. (2007). Grondslagen van interculturele communicatie. Studieveld en werkterrein. Kluwer.

Shearer, R.A., & King, P.A. (2004). Multicultural Competencies in Probation- Issues and Challenges, Federal Probation, 68, 3-9.

Silverman, D. (2010). Doing Qualitative research. London: SAGE publications Ltd.

Stad Antwerpen (2008). Jaarboek 2008: bevolkingscijfers. Retrieved from: http://www.antwerpen.be/eCache/ABE/80/42/091.Y29udGV4dD04MDM2ODY3.html

Talloen, D. (2012). Waarom interculturelingsprocessen zo moeilijk ingang vinden. Enkele mythen ontkracht. Tijdschrift voor welzijnswerk. 36 (321), 23-28.

van den Bergh, G. (2011). Interculturele bemiddeling. Overbruggen van codeverschillen bij conflicten. In G. Frerks, M. Breukelaar, T. Jongbloed, F. Schonewille & M. Uitslag (red.) Interculturele mediation (pp. 57-62). Antwerpen: Maklu.

van San, M., & Leerkes, A. (2001). Criminaliteit en criminalisering: Allochtone jongeren in België. Amsterdam: Amsterdam University press.

Vanneste, C. & Jonckheere, A. (2009). Onderzoeksnota in het kader van de wetenschappelijke exploitatie van SIPAR, databank van de Justitiehuizen: Analyse van de gegevens betreffende het jaar 2006. Nationaal Inistituut voor Criminalistiek en Criminologie.

Vanneste, C., Jonckheere, A. & Burssens, D. (2009). Onderzoek betreffende de wetenschappelijke exploitatie van databanken in het kader van de Justitiehuizen: Voorstelling van het onderzoek. Nationaal Inistituut voor Criminalistiek en Criminologie.

Vanneste, C., & Burssens, D. (2011). Bemiddeling in strafzaken: onderzoeksnota in het kader van de wetenschappelijke exploitatie van SIPAR, databank van de Justitiehuizen. Nationaal Instituut voor Criminalistiek en Criminologie.

Vermeersch, E. (2011). De multiculturele samenleving. Antwerpen: Luster.

Walgrave, L. (2007). Vijf onwetenschappelijke evidenties naar aanleiding van de dodelijke messteken op Joe Van Holsbeek. In J. Christiaens, E. Enhus, A. Nuytiens, S. Snacken & P. Van Calster (eds.), Criminologie: tussen kritiek en realisme (pp.417-426). VUBPRESS: Brussel.

Ward, T., Melser, J., & Yates, P.M. (2007). Reconstructing the Risk-Need-Responsitivity model: A theoretical elaboration and evaluation, Agression and Violent Behavior, 12, 208-228.

Williams, P. (2006). Designing and delivering programmes for minority ethnic offenders. In S. Lewis, P. Raynor, D. Smith & A. Wardak (eds.). Race and Probation (pp. 145-163). Devon: Willan Publishing.
 

Universiteit of Hogeschool
master of Science in de criminologische wetenschappen
Publicatiejaar
2012
Promotor(en)
Prof. J. MAESSCHALCK
Share this on: