Vrijwilligerswerk op school - draaiboek voor leerkrachten

Eva Colasse Lise Van Weddingen Charlotte Snauwaert
 Kijk verder dan jezelfToepassen, ervaren, leven!‘De geur blijft in de hand van degene die de roos geeft.’ K. RenfrumGodsdienstlessen worden vaak als praatuurtje gezien, een uurtje niets doen. Jezus en de kerk worden steeds vaker van de tafel geveegd en de theoretische lessen spreken de leerlingen alsmaar minder aan. Thema’s komen een aantal jaren op rij terug maar echt tastbaar zijn ze niet. Naastenliefde, je inzetten voor een ander en voorbeelden als Pater Damiaan en Jeanne Devos lijken ver van hun bed.

Vrijwilligerswerk op school - draaiboek voor leerkrachten

 

Kijk verder dan jezelf

Toepassen, ervaren, leven!

‘De geur blijft in de hand van degene die de roos geeft.’ K. Renfrum

Godsdienstlessen worden vaak als praatuurtje gezien, een uurtje niets doen. Jezus en de kerk worden steeds vaker van de tafel geveegd en de theoretische lessen spreken de leerlingen alsmaar minder aan. Thema’s komen een aantal jaren op rij terug maar echt tastbaar zijn ze niet. Naastenliefde, je inzetten voor een ander en voorbeelden als Pater Damiaan en Jeanne Devos lijken ver van hun bed. Daarom dat wij als toekomstige leerkrachten godsdienst dit in de praktijk willen omzetten. Laat leerlingen ervaren wat dit werkelijk inhoudt. En hoe kan je dit beter doen dan hen met mensen te laten werken, verhalen te ervaren en zelf in deze werelden mee te draaien. Zo kwam ons project tot stand: vrijwilligerswerk op school!

Iedereen zoekt naar geluk en zingeving in het leven. Maar waar kunnen we dit nog vinden? De media laat ons denken dat geld en luxeproducten het ultieme geluk zijn maar word je hier ook echt gelukkig van? Wat is kostbaar en wat is slechts kostelijk? Waarden zoals liefde, vriendschap en respect zijn vaak de waarden die leerlingen aanduiden als waardevol. Wij denken dat ze deze waarden eens zo goed zouden begrijpen wanneer ze zelfs aan de slag gaan. Mensen leren kennen waar ze soms niet naar omkijken, zich inleven in een ander maar vooral veel levenservaring opdoen en zich inzetten voor een ander, dat is waar wij naar toe willen werken.

Wij hielden een enquête in drie Vlaamse scholen en vroegen leerlingen een definitie te formuleren over wat vrijwilligerswerk voor hen betekende en welke ervaring zij hier al mee hadden. Ook werd hen de vraag gesteld of zij wilden deelnemen aan vrijwilligerswerk in de plaats van een examen godsdienst. Velen kozen voor het eerste en niet enkel omdat ze dan niet meer moesten leren. Jongeren willen actie, dingen zelf ontdekken en ervaren want dit onthouden ze veel langer dan een mooi verhaal in de les. En ondanks de vooroordelen die er soms de ronde gaan over onze jongeren, hebben ze hun hart nog steeds op de juiste plaats.

In samenwerking met een aantal organisaties in Vlaams – Brabant werkten we een lijst uit waarmee leerlingen aan de slag kunnen gaan. Eerst krijgen ze een aantal inleidende lessen waarin ze onder andere de betekenis van vrijwilligerswerk ontdekken en spelen ze ‘Het Grote Interessespel’. Aan de hand van stellingen, opdrachten en een leuk bordspel ontdekken de leerlingen in welk domein ze het liefst willen meedraaien om zo aan vrijwilligerswerk te doen. Wanneer ze dit ontdekt hebben, kunnen de leerlingen op de website www.vrijwilligerswerk.be alles lezen over de verschillende organisaties die wij in onze lijst mochten opnemen. Zo kiezen ze de organisatie die hen het meest aanspreekt en kunnen ze hier contact mee opnemen. Dit eerste contact wordt vakoverschrijdend aangebracht in een les Nederlands (een zakelijke e-mail opstellen).

De bedoeling is dat leerlingen minstens vijf keer gedurende een bepaalde tijd meedraaien in deze organisatie. Dit kan gaan van werken in een bejaardenhuis tot paarden verzorgen of het spelen met en verzorgen van kindjes in een kinderopvang. Elke leerling kan er wel iets vinden dat hem aanspreekt. Ook voor jongeren die minder sociaal aangelegd zijn, worden er organisaties aangeboden waar ze bijvoorbeeld de website kunnen opfrissen of een handje toesteken in een bibliotheek.

Tijdens hun sociale stage werken de leerlingen aan een portfolio. Hierin komen twee verslagen waarin ze hun ervaringen neerschrijven, hun bemerkingen meedelen en dit alles toepassen op de geziene leerstof. Dit kan dan resulteren in een punt als vervanging van hun examen godsdienst, mits een mondeling toelichtingsgesprek.

Een project als dit op poten zetten is nooit gemakkelijk. Zeker niet als je er als leerkracht alleen voor staat. Daarom maakten wij een handig draaiboek met daarin alle bestanden, het spel, de werkblaadjes en voorbereidingen die de leerkracht nodig heeft. Ook staan er alle organisaties in opgelijst met de gegevens van contactpersonen en activiteiten. Dit alles is ook te raadplegen op onze website (www.vrijwilligerswerk.be) onder de titel ‘Voor de leerkracht’.

We hopen dat we met ons eindwerk leerkrachten een duwtje in de rug kunnen geven om zelf een vrijwilligersproject op te starten in hun school. Het is heel leerrijk voor leerlingen om op deze manieren met groepen uit de maatschappij om te gaan waarmee ze niet zo vaak in contact komen. Zo ontwikkelen ze ook vaardigheden die in het leven erg van pas komen. Sociale en maatschappelijke vaardigheden komen in de lessen veel minder aan bod dus lijkt dit ons de ideale opstap. 

Bibliografie

 

Literatuur

Bosmans, L., The world book of happiness (geluk), Lannoo, 2010

Bracke, D., Het engelenhuis. Ravensburg, 2000

Corrie Van Dam, M.-M. G. Zicht op zorg en welzijn: vrijwilligers  Utrect: NIZW, p. 414,

Dewulf, L., Ik kies voor mijn talent. In L. Dewulf, Ik kies voor mijn talent, 2010, p. 137

Licap, Opdrachtverklaring, 1994.

N. T. Linden, Koning op een ezel, verhalen uit het Nieuwe Testament. Balans, 2008

. Lyubomirsky, De maakbaarheid van het geluk, Archipel, p. 398,  2009

Joh.4, Jezus'ontmoeting en volwaardig gesprek met de zondige, Samaritaanse vrouw aan de bron.

M.E. Duyveman, A.W.G. Jaakke, H. Sysling, C.M/L. Verdegaal e.a., Groot Nieuws Bijbel, Nederlandse Bijbelgenootschap, 1997

T. P., Naar wie zouden wij anders gaan? Ontmoetingen met Jezus de Christus. Leuven: Davidsfonds.

D. Verstraeten, Jezus en zijn boodschap in het tweede testamen, Leuven, 2011

VSKO, Sociale stage leren zich belangeloos inzetten, p. 114.

 

Internetbronnen

M. Huyghens, samenvatting zelfmotivatie, 

(http://www.slideshare.net/michaelhuyghens/samenvattingzelfmotivatie) (01/04/2012)

Slideshare, Mindfulness,

(http://nl.wikipedia.org/wiki/Mindfulness) (01/04/2012)

E. Colasse, C. Snauwaert, L. Van Weddingen, vrijwilligerswerk op school,

(www.vrijwilligerswerkopschool.be) (3/10/2012)

 

Universiteit of Hogeschool
Lerarenopleiding Secundair Onderwijs
Publicatiejaar
2012
Kernwoorden
Share this on: