Bruggen bouwen voor Genkse Turkse seniorenvrouwen

Selma Yaylagul
 Hebben Turkse seniorenvrouwen andere noden en behoeften dan bijvoorbeeld Suzanne, Mia of Gertrude?Senioren en hun sociaal isolement vormen een steeds groter deel van onze maatschappij, een belangrijke uitdaging voor dienstverleners en overheden. Wie, wat, waarom en hoe zit dat met Turkse seniorenvrouwen uit Genk? Idem dito? En vooral, hoe pakken we dat aan, hoe halen we hen uit hun isolement? Studente Bachelor in het Sociaal Werk, Selma Yaylagul, onderzocht één en ander in het kader van haar bachelorproef en de conclusie?

Bruggen bouwen voor Genkse Turkse seniorenvrouwen

 

Hebben Turkse seniorenvrouwen andere noden en behoeften dan bijvoorbeeld Suzanne, Mia of Gertrude?

Senioren en hun sociaal isolement vormen een steeds groter deel van onze maatschappij, een belangrijke uitdaging voor dienstverleners en overheden. Wie, wat, waarom en hoe zit dat met Turkse seniorenvrouwen uit Genk? Idem dito? En vooral, hoe pakken we dat aan, hoe halen we hen uit hun isolement? Studente Bachelor in het Sociaal Werk, Selma Yaylagul, onderzocht één en ander in het kader van haar bachelorproef en de conclusie? Bruggen bouwen!

Etnisch-culturele minderheden, we kennen de hindernissen op weg naar integratie en ‘meer Belg worden’: andere taal, andere cultuur, andere verwachtingen en andere religie. Klopt, maar wat als dit alles een drempel te veel blijkt voor ouderen en hulpbehoevenden? Wat als hulpverleners hun ‘zwerende best’ doen, maar merken dat een belangrijke doelgroep de weg niet blijkt te vinden naar dienstencentra en bijstand allerhande? Selma Yaylagul –klinkt Turks, wel tweede generatie en dus met uitzicht op de twee werelden- trok op pad en vond enkele geestesgenoten bij het Genkse OCMW, Dienstencentrum De Steymer en Turkse seniorenvrouwenvereniging ‘Özlem’. Goed voor een stage en een verkenningronde die haar langsheen senioren, vrijwilligers, hulpverleners en overheden voerde. Met de nodige vragen en vooral ook resultaten als eindproduct aan het eind van een boeiende scriptie.

Het wat en waarom:

Een degelijke voorbereiding is het halve werk, dat bleek al gauw uit contacten en overleg met de medewerkers van het Genkse OCMW. Wat bij hen vooral klonk als ‘We doen er alles aan, maar deze bevolkinggroep lust ons menu niet’, werd bevestigd door een uitgebreide literatuurstudie. Meest treffend is de eindbalans in het werk van Cuyvers en Kavs over ‘De huidige en toekomstige behoeften van allochtone ouderen aan welzijns- en gezondheidsvoorzieningen’: taalbarrières, het verschil tussen onze en de Turkse keuken is groot, Turkse ouderen denken dat dienstverlening te duur is, onwetendheid over hoe en wat, culturele, rationele en religieuze drempels. Voorspelbaar en evident? Misschien, maar ongetwijfeld een hele klus voor wie het daar niet bij laat.

Komen we bij de visie achter deze bachelorproef: ‘Hoe bouwen we bruggen naar en voor Genkse seniorenvrouwen?’ en een welzijnsluik bovenop, want hoe komt het dat het aantal mensen met diabetes type 2 bij Turkse vrouwen op leeftijd een veelvoud bedraagt dan het cijfer bij de Vlaamse leeftijdsgenoten? En, ‘Hoe organiseren we de sensibilisering rond dit thema?’ Meteen ook de missie en drie concrete doelstellingen en daarnaast ook drie ‘operationele antwoorden’:

·       ‘Genkse seniorenvrouwen van Turkse origine komen tot meer welzijn door te participeren in het aanbod van het Dienstencentrum De Steymer’. Dus: We organiseren een gezondheidssessie ‘Blijf diabetes voor’ in het dienstencentrum, verzorgen meteen een rondleiding en voorstelling van De Steymer en doen achteraf een vragen- en evaluatieronde.

·       ‘Formuleren en overbrengen van structurele aanbevelingen voor het OCMW-beleid.’ Dus: We maken een rapport en laten een aantal senioren die overmaken aan het OCMW-beleid, met ondersteuning van de stuurgroep.

·       ‘De participatie van Genkse Turkse seniorenvrouwen aan het dienstencentrum is duurzaam.’ Dus: twee keer per maand wordt voor deze doelgroep activiteiten georganiseerd door de vrijwilligers/animatrice van het centrum.

Het hoe:

Informele contacten, enkele boeiende infonamiddagen in het dienstencentrum en een heleboel interessante feedback leidden tot een concreet actieplan dat inmiddels is uitgegroeid tot een nieuw project binnen het OCMW van Genk. Een project dat bij het provinciebestuur werd ingediend als een structurele aanpak die zal leiden tot duurzaamheid en beleidsaanbevelingen.

Dankzij de inzet van ‘bruggenbouwers’ –synoniem met al dan niet vrijwillige medewerkers met gelijkaardige roots en (vooral ook) taal- worden wel degelijk drempels gesloopt. Het resultaat van netwerking is de reactivatie van een Turkse seniorenvereniging, het organiseren van specifieke activiteiten voor deze doelgroep is een aanloop voor de toekomstige deelname aan gemeenschappelijke activiteiten. In dialoog treden met deze vrouwen is op dezelfde wijze een aanloop naar deelname in de werking van en een rol binnen de organisatie. Want, betrokkenheid is ook hier de optimale formule voor succes. Op macroniveau is de opname van personen met een andere origine in de beeldvorming en communicatie een duidelijk pluspunt.

Of: participatie als kroon op het werk. Dat mocht ook blijken uit een bundel aan aanbevelingen die één van de belangrijkste producten waren van dit project:

·       De inschakeling van personeel, vrijwilligers en/of tussenpersonen van Turkse origine.

·       Langdurig werkzoekenden van Turkse origine inschakelen in de werking van het dienstencentrum.

·       Regelmatig activiteiten organiseren waarin eenvoudige lessen Nederlands een rode draad vormen.

·       De activiteitenkalender van het dienstencentrum opstellen in samenspraak met Genkse Turkse seniorenvrouwen.

·       De inschakeling van een OCMW-voertuig voor transport.

·       Het invoeren van vegetarische en/of vismaaltijden op het menu.

·       Een afgezonderd gebedshoekje.

Er is nog heel veel werk aan de winkel en graag was er nog tijd geweest voor een nog concretere aanpak, maar ‘Ik ben heel gelukkig dat ik zaadjes heb mogen strooien op verschillende akkers en dat ik mee de basis heb kunnen leggen voor wat komen zal…’ klinkt het in het besluit. ‘Ik voelde me een beetje een bruggenbouwer en dat raakt de kern van de zaak’, aldus Selma Yaylagul. ‘Je hoeft die zogenaamde drempels niet te slopen. Die blijven gelukkig symptomen van het erfelijk materiaal dat personen met andere etnisch-culturele achtergronden en Vlaamse mensen met zich meedragen. Wij hebben ervaren dat er bruggen bestaan die er toe leiden dat die drempels geen hindernissen hoeven te zijn…’

 

Bibliografie

Literatuurlijst

 

Boeken en andere zelfstandige, niet-periodieke werken

Hoffman, Edwin. (2009, tweede druk, eerste oplage). Interculturele gespreksvoering: theorie en praktijk van het TOPOI-model. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. P. 11-13.

Talloen, David. (2007). Zorg voor allochtone ouderen. Mechelen: Wolters Kluwer Belgium NV.

Van Den Buys, Els. (2009-2010). Onuitgegeven cursus van het Centrum voor Volwassenenonderwijs Hoger Instituut Der Kempen. Keuzemodule Omgaan met diversiteit. Geel: CVO HIK.

 

Internet

Decreet van 30 april 2009 tot wijziging van het decreet van 28 april 1998 inzake het Vlaamse beleid ten aanzien van etnisch-culturele minderheden (1). (2009, 2 juli). Belgisch Staatsblad. Geraadpleegd op 5 december 2012 op het internet. http://www.ejustice.just.fgov.be/cgi/article_body.pl?language=nl&caller=summary&pub_date=2009-07-02&numac=2009035504

OCMW Genk. (2012). Missie & Visie. Geraadpleegd op 28 november 2012 op het internet. http://www.ocmwgenk.be/content/collections/record.php?ID=10&s_navID=12

OCMW Genk. (2013). Dienstencentra in Genk. Geraadpleegd op 2 maart 2013 op het internet. http://www.ocmwgenk.be/content/content/record.php?ID=313&s_navID=275

Stad Genk. (2012). Genk in de tijd. Geraadpleegd op 28 november 2012 op het internet. http://www.genk.be/Over_Genk/Genk_in_de_tijd

Sterkte- zwakteanalyse. (2013). Geraadpleegd op 15 mei 2013 op het internet. http://nl.wikipedia.org/wiki/Sterkte-zwakteanalyse

Vlaamse Diabetesvereniging vzw. (2013). Geraadpleegd op 2 maart 2013 op het internet. http://www.diabetes.be/

 

Persoonlijke communicatie

Cuyvers, G. & Kavs, J. (s.a.). Oud worden in een vreemd land: allochtone ouderen en hun zorg. (E-mailbericht, 21 november 2012).

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in het Sociaal Werk
Publicatiejaar
2013
Kernwoorden
Share this on: