De implementatie van de WHO-aanbevelingen inzake harmreduction in een penitentiaire context.

Tatiana Kazadi Tshikala
Gevangenissen worden geconfronteerd met overbevolking, gewelddadige incidenten en  weinig basishygiëne. Daarnaast hebben gedetineerden  vaak een slechte gezondheid en/of  een verleden van (injecterend) druggebruik. Idealiter is de gezondheidszorg in de gevangenis gelijkwaardig aan die van de samenleving.Deze gelijkwaardigheid van gezondheidszorg vloeit voort uit het normaliseringsbeginsel.

De implementatie van de WHO-aanbevelingen inzake harmreduction in een penitentiaire context.

Gevangenissen worden geconfronteerd met overbevolking, gewelddadige incidenten en  weinig basishygiëne. Daarnaast hebben gedetineerden  vaak een slechte gezondheid en/of  een verleden van (injecterend) druggebruik. Idealiter is de gezondheidszorg in de gevangenis gelijkwaardig aan die van de samenleving.Deze gelijkwaardigheid van gezondheidszorg vloeit voort uit het normaliseringsbeginsel. Het blijkt echter dat deze gelijkwaardigheid in weinig gevangenissen bereikt wordt

Harmreduction-initiatieven zijn maatregelen die ervoor moeten zorgen dat gezondheidsrisico’s die gepaard gaan met druggebruik zo veel mogelijk gereduceerd worden .Een detentieperiode is een uitgelezen kans om schadebeperkende gedragingen over te brengen aan gedetineerden, maar het specifieke karakter van een gevangenisomgeving kan deze opportuniteit bemoeilijken

De problematische gezondheidzorg in gevangenissen, en harmreduction als onderdeel daarvan, werd al herhaaldelijk aan medisch en criminologisch wetenschappelijk onderzoek onderworpen. De criminologische relevantie van deze bachelorproef bevindt zich dan ook op het kruispunt van de problematiek van een penitentiaire opsluiting en het fundamentele mensenrecht op degelijke gezondheidszorg.

Uit deze bachelorproef blijkt dat de Vlaamse gedetineerden weinig toegang hebben tot harmreduction-initiatieven in de gevangenis.Het gezondheidsboekje dat hen hierover informatie moet verschaffen, wordt arbitrair verdeeld aan gedetineerden. Daarenboven stroken de Belgische richtlijnen maar op sommige vlakken met de aanbevelingen van de wereldgezondheidsorganisatie op het vlak van harmreduction.

 

Bibliografie

Ball, A. L. (2007). HIV, injecting drug use and harm reduction : a public health response. Addiction 102(5), 684-690.

Centrale Toezichtsraad voor het gevangeniswezen (2011). Jaarverslag Centrale Toezichtsraad voor het gevangeniswezen. Brussel.

Commissie voor de Justitie.(2012). Handelingen Commissie voor de Justitie : 7 november 2012.  Brussel: Belgische senaat.

Davoli, M., Simon, R. & Griffiths, P. (2010). Current and future perspectives on harm reduction in the European Union. In T. Rhodes & D. Hedrich (eds.), Harm Reduction : evidence, impacts and challenges. EMCDDA Monographs nr.10 (pp. 437-465). Luxembourg: Publications Office of the European Union.

De Clerck, S. (2010). Beleidsnota Straf- en strafuitvoeringsbeleid : Overzicht & ontwikkeling.  Brussel.

Deprez, N., Antoine, J., Asueta-Lorente, J.-F., Bollaerts, K., Van der Linden, T., & Van Bussel, J. (eds.). (2011). Belgian national report on drugs 2011. Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid:

EMCCDA.

Dienst gezondheidzorg bij de gevangenissen.(2008). Procedure nr. E 05. Voorschrijven, afleveren en bedelen van methadon of buprenorfine. 15/7/2008.  Brussel.

Dienst gezondheidzorg bij de gevangenissen (2010). Procedure nr. D 05 . Diagnose en behandeling van  hepatitis C. 1 maart 2010.  Brussel.

Dienst gezondheidzorg bij de gevangenissen, & Modus Vivendi (2010). Gezondheid in de gevangenis : Je leven sturen, ook binnen de muren ! Brussel: Vzw Modus Vivendi.

Directoraat Generaal Penitentiarie Inrichtingen (2011). Activiteitenverslag 2011. Brussel: FOD Justitie.

Directoraat Generaal Uitvoering van straffen en maatregelen (2006). Ministeriële omzendbrief nr.1785 van 18 juli 2006. Omzendbrief met betrekking tot de drugproblematiek in de gevangenissen.  Brussel: FOD Justitie,.

Dolan, K., Wodak, A. & Hall, W. (1999). HIV risk behaviour and prevention in prison : a bleach programme for inmates in NSW. Drug and Alcohol Review, 18(2), 139-143.

Eshrati, B. (2008). Preventing HIV transmission among Iranian prisoners: Initial support for providing education on the benefits of harm reduction practices. Harm Reduction Journal, 5(21).

European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (2003). Treating drug users in prison - a critical area for health promotion and crime reduction policy. Lisbon: EMCCDA.

Fazel, S., Bains, P., & Doll, H. (2006). Substance abuse and dependence in prisoners : a systematic review. Addiction, 101(2), 181-191.

FOD Justitie (2011a). Aankomst  Retrieved 09/05/2013, from http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/gevangenissen/leven_in_de_gevangenis/regime/aankomst/

FOD Justitie (2011b). Cel  Retrieved 09/05/2013, from http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/gevangenissen/leven_in_de_gevangenis/regime/cel/

FOD Justitie (2011c). Centrale Toezichtsraad voor het gevangeniswezen  Retrieved 10/05/2013, from http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/gevangenissen/toezicht_en_advies/centrale_toezichtsraad_voor_het_gevangeniswezen/

FOD Justitie (2011d). Drugsbeleid : Informatie en preventie  Retrieved 05/05/2013, from http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/gevangenissen/leven_in_de_gevangenis/drugsbeleid/informatie_en_preventie/

FOD Justitie (2011e). Kledij  Retrieved 09/05/2013, from http://justitie.belgium.be/nl/themas_en_dossiers/gevangenissen/leven_in_de_gevangenis/regime/kledij/

Gatherer, A. Moller, L., & Hayton, P. (2005). The world health organization european health in prison project after 10 years : Persistent barriers and achievements. American Journal of Public Health, 95(10), 1696-1700.

Godlee, F. (1995). The World Health Organisation: WHO in Europe: does it have a role? British Medical Journal, 310(389).

Hawkes, N. (2011). "Irrelevant" WHO outpaced by younger rivals. British Medical Journal, 343(5012).

Heppassist. (2004). Hepatitis C vandaag : Profiel van een groot gezondheidsprobleem. In Hepassist (Ed.). Brussel.

Interministeriële Conferentie Drugs. (2010). Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België  Retrieved 24/05/2013, from http://www.belspo.be/belspo///organisation/Call/forms/drug2011/IMC%20drugs-algemene%20verklaring%2025%20januari%202010.pdf

Liga voor de mensenrechten (2005). Basiswet betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden (2005) | Detentie  Retrieved 24/05/2013, from http://www.mensenrechten.be/index.php/site/wetten_verdragen/basiswet_betreffende_het_gevangeniswezen_en_de_rechtspositie_van_de_gedetin

MacGregor, S., & Whiting, M. (2010). The development of European drug policy and the place of harm reduction within this. In T. Rhodes & D. Hedrich (eds.), Harm Reduction : evidence, impacts and challenges. EMCDDA monographs nr. 10 (pp. 59-77). Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Merino, P. P. (2005). Inventory of European social and health policies, measures and actions concerning drug users in prison. Lisbon: EMCDDA.

Mesquita, F., Jacka, D., Ricard, D., Shaw, G., & Tieru, H. (2008). Accelerating harm reduction interventions to confront the HIV epidemic in the Western Pacific and Asia : the role of WHO(WPRO). Harm Reduction Journal, 5(26).

Michel, L. (2011). Limited access to HIV prevention in French prisons ( ANRS PRI²DE) : implications for public health and drug policy. BMC Public Health, 11(400), 8.

Rehm, J., Fischer, B., Hickman, M., Ball, A., Atun, R., Kazatchkine, M., & Room, R. (2010). Perspectives on harm reduction - what experts have to say. In T. Rhodes & D. Hedrich (Eds.), Harm Reduction : evidence, impacts and challenges. EMCDDA Monographs nr.10 (pp. 79-111). Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Rhodes, T., & Hedrich, D. (2010). Harm reduction and the mainstream. In T. Rhodes & D. Hedrich (Eds.), Harm Reduction : evidence, impacts and challenges. EMCDDA Monographs nr.10 (pp. 19-33). Luxembourg: Publications Office of the European Union.

Ritter, A., & Cameron, J. (2005). A systematic review of harm reduction. Fitzroy: Turning Point Alcohol and Drug Centre.

Ritter, A., & Cameron, J. (2006). A review of the efficacy and effectiveness of harm reducion strategies for alcohol , tobacco and illicit drugs. Drug and Alcohol Review, 25(6), 611-624.

Stöver, H., & Michels, I. I. (2010). Drug use and opioid substitution treatment for prisoners. Harm Reduction Journal, 7(17).

Todts, S. (2006). Nieuwe omzendbrief over de drugproblematiek in de gevangenissen. VAD-berichten, 2006(5), 10-11.

Todts, S. (2009). Middelengebruik en psychiatrische aandoeningen in de gevangenissen. In T. Daems, P. Pletinckx, L. Robert, V. Scheirs, A. van de Wiel & K. Verpoest (eds.), Achter tralies in België (pp. 145-162). Gent: Academia Press.

Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen (2003). Harm reduction - basisinfo| dossier. Brussel.

VRG Alumni (Ed.). (2005). Recht in beweging. 12de VRG-Alumnidag 2005 Antwerpen: Maklu.

Weatherburn, D. (2009). Dilemmas in harm minimization. Addiction, 104(3), 353-359.

Wet van 12 januari 2005 betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden. BS, 1 februari 2005.

World Health Organization (2006). Engaging for health. Eleventh General Programme of work 2006-2015. A global health agenda. World Health Organization.

World Health Organization (2007). Health in prisons. A WHO guide to the essentials in prison health. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe.

World Health Organization & Joint United Nations Programme on HIV/AIDS. (2006). HIV/AIDS Prevention, Care, Treatment and Support in Prison Settings. Vienna: United Nations Office On Drugs And Crime.

World Health Organization, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS, & United Nations Office on Drugs and Crime (2007). Effectiveness of interventions to HIV in prisons. Geneva: WHO Press.

World Health Organization Europe (2005). Status Paper on Prisons, Drugs and Harm Reduction.  Copenhagen: WHO Regional Office for Europe.

Universiteit of Hogeschool
Criminologische wetenschappen
Publicatiejaar
2013
Kernwoorden
Share this on: