Karakterisatie van neuromedine U-, tachykinine- en GnRH-verwante receptoren bij Caenorhabditis elegans

Elien Van Sinay
Signaaloverdracht tussen zenuwcellen: onderzoek op de rondworm C. elegansHet belang van de vrijlevende rondworm Caenorhabditis elegans in wetenschappelijk onderzoek is niet te onderschatten, zoals blijkt uit de bekroning van zes C. elegans onderzoekers met maar liefst drie Nobelprijzen in de laatste elf jaar. Ook de onderzoeksgroep Functionele Genomics en Proteomics maakt dankbaar gebruik van de unieke eigenschappen van deze worm om meer inzicht te krijgen in de functies van neuropeptiden.

Karakterisatie van neuromedine U-, tachykinine- en GnRH-verwante receptoren bij Caenorhabditis elegans

Signaaloverdracht tussen zenuwcellen: onderzoek op de rondworm C. elegans

Het belang van de vrijlevende rondworm Caenorhabditis elegans in wetenschappelijk onderzoek is niet te onderschatten, zoals blijkt uit de bekroning van zes C. elegans onderzoekers met maar liefst drie Nobelprijzen in de laatste elf jaar. Ook de onderzoeksgroep Functionele Genomics en Proteomics maakt dankbaar gebruik van de unieke eigenschappen van deze worm om meer inzicht te krijgen in de functies van neuropeptiden. Dit zijn kleine eiwitten die geproduceerd worden in het zenuwstelsel en zorgen voor de chemische communicatie tussen cellen. De structuur, signaalweg en uiteindelijke functie van deze neuropeptiden zijn vaak goed bewaard gebleven tijdens de evolutie. Hierdoor kan de kennis verzameld bij C. elegans bijdragen tot het beter begrijpen van gelijkaardige processen bij de mens en andere diersoorten.

Ook cellen kunnen met elkaar communicerenCommunicatie tussen cellen onderling en tussen cellen en hun omgeving is essentieel voor de regulatie van fundamentele biologische processen waaronder beweging, voortplanting, vertering, groei en ontwikkeling. Deze communicatie verloopt via signaalwegen waarbij een extern signaalmolecule, een ligand genaamd, wordt gedetecteerd door een specifieke receptor. De geactiveerde receptor geeft het signaal vervolgens door via boodschappermoleculen waardoor er een fysiologische respons wordt gegenereerd. Dergelijke signaalsystemen zijn van cruciaal belang voor het normaal functioneren van een organisme. Een verstoorde signaaltransductie kan namelijk aanleiding geven tot heel wat ziekten zoals kanker, diabetes en hart- en vaatziekten.

De neuropeptiden vormen de grootste klasse van signaalmoleculen bij meercellige dieren. Ze zijn onder meer betrokken bij de communicatie tussen hersencellen en hebben een sterke invloed op ons gedrag en gemoed. Het bestuderen van dergelijke signaalwegen in het menselijk brein is echter niet evident. Onze hersenen zijn een erg complex orgaan; ze bestaan uit vele miljarden zenuwcellen en ieder daarvan maakt gemiddeld contact met zo’n 10000 andere zenuwcellen. Daarom wordt voor het ontrafelen van neuropeptide signaaltransductie-systemen gewerkt met het modelorganisme C. elegans. Net zoals de mens, maakt ook deze kleine bodemworm gebruik van neuropeptiden voor de intercellulaire communicatie. Maar in tegenstelling tot de miljarden zenuwen in het menselijk brein, beschikt een volwassen worm over slechts 302 zenuwcellen. Dit kan erg eenvoudig lijken, maar desondanks zijn de biochemische signaalprocessen verrassend gelijkend aan deze in meer complexe organismen, inclusief die bij de mens.

Identificatie van nieuwe neuropeptide-receptor koppelsVolgens computersimulaties behoort 7% van de eiwit-coderende genen in C. elegans tot de familie van G-eiwit gekoppelde receptoren (GPCR’s). Deze receptoren danken hun naam aan de zogenaamde G-eiwitten. Dit zijn boodschappermoleculen die door een GPCR geactiveerd worden, het signaal doorgeven in de cel en zo een verandering in de cel bewerkstelligen. De GPCR’s vormen bovendien de belangrijkste groep van moleculaire doelwitmoleculen voor therapeutische geneesmiddelen: ongeveer 40% van de huidige medicijnen zijn gericht tegen GPCR’s. Ondanks deze voorspellingen zijn er nog een groot aantal C. elegans GPCR’s waarvan het activerende ligand niet gekend is, de zogenaamde weesreceptoren.

In deze masterthesis werd er op zoek gegaan naar de liganden van een aantal weesreceptoren. We gebruikten hiervoor een techniek die bekend staat als ‘omgekeerde farmacologie’, waarbij de receptor dienst doet als lokaas om de activerende signaalmoleculen op te vissen. Bij het uitvoeren van zo’n experiment wordt de weesreceptor in contact gebracht met 261 verschillende synthetische C. elegans peptiden. Wanneer een peptide erin slaagt om aan de receptor te binden en deze te activeren, wordt er een fluorescent lichtsignaal geproduceerd dat wordt opgevangen door een detector. Op deze manier zijn we erin geslaagd om twee voorspelde C. elegans GPCR’s te ‘ontwezen’. De eerste receptor (CE16937) wordt geactiveerd door twee peptiden die verwant zijn met de tachykininen. De tachykininen vormen een multifunctionele peptidenfamilie en komen zowel bij ongewervelde als gewervelde diersoorten voor. Het bekendste lid van de tachykininenfamilie is ‘Substantie P’, een neuropeptide dat onder meer betrokken is bij het waarnemen van pijn. Het tweede ontdekte neuropeptide-receptor signaalsysteem is verwant met de neuromedine U signaalweg bij de gewervelde dieren. Leden van de neuromedine U peptidenfamilie vervullen uiteenlopende biologische functies, gaande van het stimuleren van spiercontracties tot het reguleren van stress.

Lokalisatie en functionele karakterisatie van een tachykinine-verwant signaalsysteemVervolgens legden we ons toe op een verdere karakterisering van het nieuw ontdekte tachykinine-verwant signaalsysteem met als doel de functie ervan te ontrafelen in de worm. Hiervoor zijn we nagegaan in welke cellen de receptor (CE16937) en de twee tachykinine peptiden tot expressie komen. Wetenschappers hebben hiervoor een erg handig trucje uitgevonden. Door het eiwit van interesse, in dit geval de receptor of de neuropeptiden, te koppelen aan een groen fluorescent proteïne (GFP), wordt het visueel waarneembaar onder een gewone microscoop uitgerust met een fluorescente lichtbron. En doordat C. elegans transparant is, is het zelfs mogelijk om deze fusie-eiwitten in een levende worm te observeren. Het tachykininepeptide-GFP fusie-eiwit werd waargenomen in een aantal zenuwcellen in de kop en de staart van de worm, alsook in spiercellen van de lichaamswand. Verder onderzoek is nodig om deze zenuwcellen te identificeren en na te gaan waar de receptor gelokaliseerd is. Kennis over de cellulaire lokalisatie van de receptor en zijn liganden kan namelijk aanwijzingen geven over de functionele rol van het neuropeptide signaalsysteem aangezien de positie van alle 959 cellen, alsook de functie van veel van deze cellen, in detail gekend is.

Heel wat ziektegenen en signaalwegen betrokken bij aandoeningen bij de mens blijken ook aanwezig te zijn bij de nematode C. elegans. Deze conservering alsook de beschikbaarheid van een uitgebreide genetische toolbox maakt van de worm een ideaal modelorganisme voor het ontrafelen van dergelijke communicatiemechanismen. De identificatie van twee nieuwe C. elegans neuropeptide signaalsystemen is een eerste stap vooruit om betere inzichten te verwerven in de moleculaire werkingsmechanismen en de functies van deze complexe systemen. 

Bibliografie

Altun, Z.F. and Hall, D.H., 2009a. Excretory system. In WormAtlas.

Altun, Z.F. and Hall, D.H., 2009b. Introduction. In WormAtlas.

Altun, Z.F. and Hall, D.H., 2009c. Alimentary system, pharynx. In WormAtlas.

Altun, Z.F. and Hall, D.H., 2011. Nervous system, general description. In WormAtlas.

Ambros, V., 2000. Control of developmental timing in Caenorhabditis elegans. Curr. Opin. Genet. Dev.10:428-433.

Ashrafi, K., Chang, F.Y., Watts, J.L., Fraser, A.G., Kamath, R.S., Ahringer, J., Ruvkun, G., 2003. Genome-wide RNAi analysis of Caenorhabditis elegans fat regulatory genes. Nature, 421:268-272.

Bargmann, C.I., Horvitz, H.R., 1991. Chemosensory neurons with overlapping functions direct chemotaxis to multiple chemicals in C. elegans. Neuron, 7:729-742.

Barrett, P., Gerard, N.P., Gerard, C., 1996. Cloning and characterization of tkr-1, a tachykinin receptor homolog, in C. elegans. East Coast Worm Meeting.

Beets, I., Lindemans, M., Janssen, T., Verleyen, P., 2011. Deorphanizing G protein-coupled receptors by a calcium mobilization assay. Methods Mol. Biol., 798:377-391.

Beets, I., Janssen, T., Meelkop, E., Temmerman, L., Suetens, N., Rademakers, S., Jansen, G., Schoofs, L., 2012. Vasopressin/oxytocin-related signaling regulate gustatory associative learning in C. elegans. Science, 338:543-545.

Birnboim, H.C., Doly, J., 1979. A rapid alkaline extraction procedure for screening recombinant plasmid DNA. Nucleic Acids Res., 7:1513-1523.

Brenner, S., 1974. The Genetics of Caenorhabditis elegans. Genetics, 7:71–94.

Brighton, P.J., Szekeres, P.G., Willars, G.B., 2004. Neuromedin U and its receptors: structure, function an physiological roles. Pharmacol. Rev., 56:231-248.

Brownlee, D.J.A. and Fairweather, I., 1999. Exploring the neurotransmitter labyrinth in nematodesTrends Neurosci., 22:16-24.

Bulant, M., Roussel, J-P., Astier, H., Nicolas, P., Vaudry, H., 1990. Processing of thyrotropin-releasing hormone prohormone (pro-TRH) generates a biologically active peptide prepro-TRH-(160-169), which regulates TRH-induced thyrotropin             secretion. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 87:4439-4443.

Butash, K. A., Natarajan, P., Young, A., Fox, D. K., 2000. Reexamination of the effect of endotoxin on cell proliferation and transfection efficiency. Biotechniques, 29(3):610-614, 616, 618-619.

Byerly, L., Cassada, R.C., Russell, R.L., 1976. The life cycle of the nematode Caenorhabditis elegans. Dev. Biol.51:23-33.

Cassada, R.C. and Russell, R.L., 1975. The dauerlarva, a post-embryonic developmental variant of the nematode Caenorhabditis elegans. Dev. Biol.46:326-342.

Chang, M.M., Leeman, S.E., Niall, H.D., 1971. Amino-acid sequence of substance P. Nat. New. Biol., 232:86-87.

Civelli, O., Saito, Y., Wang, Z., Nothacker, H.P., Reinscheid, R. K., 2006. Orphan GPCRs and their ligands. Pharmacol. Ther., 110:525-532.

De Loof, A., Lindemans, M., Liu, F., De Groef, B., Schoofs, L., 2012. Endocrine archeology: Do insects retain ancestrally inherited counterparts of the vertebrate releasing hormones GnRH, GHRH, TRH, and CRF? Gen. Comp. Endocrinol., 177:18-27.

Driscoll, M., 1995. Methods for the study of cell death in the nematode C. elegans. Methods Cell Biol.46:323-353.

Ebner, K., and Singewald, N., 2006. The role of substance P in stress and anxiety responses. Amino Acids, 31:251-272.

Fernald, R.D. and White, R.B., 1999. Gonadotropin-releasing hormone genes: phylogeny, structure, and functions. Front. Neuroendocrinol., 20:224–240. 

Filmore, D., 2004. It's a GPCR world. Modern Drug Discovery (American Chemical Society), 24-28.

Fink, G., 1988. Gonadotropin secretion and its control. In: The Physiology of Reproduction, 1349-1377. (Knobil, E. and Neill, J., eds.), Raven Press, New York.

Fredriksson, R., Lagerstrom, M.C., Lundin, L.G., Schioth, H.B., 2003. The G-protein coupled receptors in the human genome form five main families. Phylogenetic analysis, paralogon groups, and fingerprints. Mol. Pharmacol., 63:1256-1272.

Frooninckx, L., Van Rompay, L., Temmerman, L., Van Sinay, E., Beets, I., Janssen, T., Husson, S.J., Schoofs, L., 2012. Neuropeptide GPCRs in C. elegans. Front. Endocrinol., 3:167.

Gäde, G., Auerswald, L., 2003. Mode of action of neuropeptides from the adipokinetic hormone family. Gen. Comp. Endocrinol., 132(1):10-20.

Galas, L., Raoult, E., Tonon, M-C., Okada, R., Jenks, B.G., Castaño, J.P., Kikuyama, S., Malagon, M., Roubos, E.W., Vaudry, H., 2009. TRH acts as a multifunctional hypophysiotropic factor in vertebrates. Gen. Comp. Endocrinol., 164:40-50.

Greco, S.J., Corcoran, K.E., Cho, K.J., Rameshwar P., 2004. Tachykinins in the emerging immune system: relevance to bone marrow homeostasis and maintenance of hematopoietic stem cells. Front. Biosci., 9:1782-1793.

Grimmelikhuijzen, C.J.P., Leviev, I., Carstensen, K., 1996. Peptides in the nervous systems of cnidarians: Structure, function and biosynthesis. Int. Rev. Cytol.,         167:37-89.

Hanada, R., Nakazato, M., Murakami, N., Sakihara, S., Yoshimatsu, H., Toshinai, K., Hanada, T., Suda, T., Kangawa, K., Matsukura, S., Sakata, T., 2001. A role for        neuromedin U in stress response. Biochem. Biophys. Res. Commun., 289:225-228.

Herbison, A.E., 2006. Physiology of the gonadotropin-releasing hormone neuronal network. In: Physiology of reproduction, 1415–1482. (Neill, J. D., Eds.),  Raven Press, New York.

Hewes, R.S. and Taghert, P.H., 2001. Neuropeptides and neuropeptide receptors in the Drosophila melanogaster genome. Genome Res., 11:1126-1142.

Hökfelt, T., Millhorn, D., Seroogy, K., Tsuruo, Y., Ceccatelli, S., Lindh, B., Meister, B., Melander, T., Schalling, M., Bartfai, T., 1987. Coexistence of peptides with classical neurotransmitters. Experientia, 43:768-780.

Hornby, P.J., 2001. Central neurocircuitry associated with emesis. Am. J. Med.,             111(Suppl 8A), 106S-12S.

Hukema, R., Rademakers, S., Dekkers, M., Burghoorn, J., Jansen, G., 2006. Antagonistic sensory cues generate gustatory plasticity in Caenorhabditis elegans. EMBO J.25:312-22.

Husson, S.J., Mertens, I., Janssen, T., Lindemans, M., Schoofs, L., 2007. Neuropeptidergic signaling in the nematode Caenorhabditis elegans. Progress In Neurobiology, 82:33-55.

Iwakoshi, E., Takuwa-Kuroda, K., Fujisawa, Y., Hisada, M., Ukena, K., Tsutsui, K., Minakata, H., 2002. Isolation and characterization of a GnRH-like peptide from Octopus vulgaris. Biochem. Biophys. Res. Commun., 291:1187-1193.

Jansen, G., Weinkove, D., Plasterk, R.H., 2002. The G-protein gamma subunit gpc-1 of the nematode C. elegans is involved in taste adaptation. EMBO J.21:986-994.

Janssen, T., Meelkop, E., Lindemans, M., Verstraelen, K., Husson, S. J., Temmerman, L., Nachman, R. J., Schoofs, L., 2008. Discovery of a cholecystokinin-gastrin-like signaling system in nematodes. Endocrinology, 149:2826-2839.

Johnson, T.E., Mitchell, D.H., Kline, S., Kemal, R., Foy, J., 1984. Arresting development arrests aging in the nematode C. elegans. Mech. Age. Dev., 28:23-40.

Kage, R., McGregor, G.P., Thim, L., Conlon, M., 1988. Neuropeptide gamma: a peptide isolated from rabbit intestine that is derived from gamma-preprotachykinin. J. Neurochem., 50:1412-1417.

Kangawa, K., Minamino, N., Fukada, A., Matsuo, H., 1983. Neuromedin K: a novel mammalian tachykinin identified in porcine spinal cord. Biochem. Biophys. Res. Commun., 114:533-540.

Katsouni, E., Sakkas, P., Zarros, A., Skandali, N., Liapi, C., 2009. The involvement of substance P in the induction of aggressive behavior. Peptides, 30:1586-1591.

Kawaguchi, Y., Hoshimaru, M., Nawa, H., Nakanishi, S., 1986. Sequence analysis of cloned cDNA for rat substance P precursor: existence of a third substance P precursor. Biochem. Biophys. Res. Commun., 139: 1040-1046.

Kimura, S., Okada, M., Sugita, Y., Kanazawa, I., Munekata, E., 1983. Novel neuropeptides, neurokinin a and b, isolated from porcine spinal cord. Proc. Jpn. Acad., Ser. B., 59:101-104.

Klass, M. and Hirsh, D., 1976. Non-ageing developmental variant of Caenorhabditis elegans. Nature, 260:523-525.

Kotani, H., Hoshimaru, M., Nawa, H., Nakanishi, S., 1986. Structure and gene organization of bovine neuromedin K precursor. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 83: 7074-7078.

Kramer, M.S., Cutler, N., Feighner, J., Shrivastava, R., Carman, J., Sramek, J.J., Reines, S.A., Liu, G., Snavely, D., Wyatt-Knowles, E., Hale, J.J., Mills, S.G., MacCoss, M., Swain, C.J., Harrison, T., Hill, R.G., Hefti, F., Scolnick, E.M.,             Cascieri, M.A., Chicchi, G.G., et al., 1998. Distinct mechanism for antidepressant activity by blockade of central substance P receptors. Science, 281:1640-1645.

Krogh, A., Larsson, B., von Heijne, G., Sonnhammer, E.L., 2001. Predicting transmembrane protein topology with a hidden Markov model: application to   complete genomes. J. Mol. Biol., 305:567-580.

Kubiak, T.M., Larsen, M.J., Zantello, M.R., Bowman, J.W., Nulf, S.C., Lowery, D.E., 2003. Functional annotation of the putative orphan Caenorhabditis elegans G-protein-coupled receptor C10C6.2 as a FLP15 peptide receptor. J. Biol. Chem., 278:42115–42120.

Kurtz, M.M., Wang, R., Clements, M.K., Cascieri, M.A., Austin, C.P., Cunningham, B.R., Chicchi, G.G., Liu, Q., 2002. Identification, localization and receptor characterization of novel mammalian substance P-like peptides. Gene, 296(1-2):205-12.

Lai, J.P., Douglas, S.D., Rappaport, E., Wu, J.M., Ho, W.Z., 1998. Identification of a delta isoform of preprotachykinin mRNA in human mononuclear phagocytes. J. Neuroimmunol., 91: 121-128.

Lindemans, M., Feng, L., Janssens, T., Husson, S. J., Mertens, I., Gäde, G., Schoofs, L., 2009a. Adipokinetic hormone signaling through the gonadotropin-releasing hormone receptor modulates egg-laying in Caenorhabditis elegans. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 106:1642-1647.

Lindemans, M., Janssen, T., Husson, S.J., Meelkop, E., Temmerman, L., Clynen, E., Mertens, I., Schoofs, L., 2009b. A neuromedin-pyrokinin-like neuropeptide signaling system in Caenorhabditis elegans. Biochem. Biophys. Res. Commun., 379:760-764.

Li, C. and Kim, K., 2008. Neuropeptides in WormBook, ed. The C. elegans Research Community, WormBook, doi/10.1895/wormbook.1.142.1.

Lints, R. and Hall, D.H., 2009a. The cuticle. In WormAtlas.

Lints, R. and Hall, D.H., 2009b. Reproductive system, overview. In WormAtlas.

Liu, D., Jiang, L-S., Dai, L-Y., 2007. Substance P and its receptors in bone metabolism. Neuropeptides, 41:271-283.

Maggi, C.A., Patacchini, R., Rovero, P., Giachetti, A., 1993. Tachykinin receptors and tachykinin receptor antagonists. J. Auton. Pharmacol., 13:23-93.

Maier, W., Adilov, B., Regenass, M., Alcedo, J., 2010. A neuromedin U receptor acts with the sensory system to modulate food type-dependent effects on C. elegans lifespan. PLoS. Biol., 8(5): e1000376.

Mains, R.E. and Eipper, B.A., 1990. The tissue-specific processing of pro ACTH/endorphin. Trends Endocrinol. Metab.1:388-394.

Mains, R.E. and Eipper, B.A., 1999. The Neuropeptides. In: Basic Neurochemistry, 363-382. (Siegel, G.J., Agranoff, B.W., Albers, R.W., et al., eds.), Philadelphia, Lippincott-Raven.

Malendowicz, L.K., Ziolkowska, A., Rucinski, M., 2012. Neuromedins U and S involvement in the regulation of the hypothalamo-pituitary-adrenal axis. Front. Endocrinol., 3:156.

Melcher, C., Bader, R., Walther, S., Simakov, O., Pankratz, M.J., 2006. Neuromedin U and its putative Drosophila homolog hugin. PLoS. Biol., 4(3):e68.

Meng, X., Wahlstrom, G., Immonen, T., Kolmer, M., Tirronen, M., Predel, R., Kalkkinen, N., Heino, T.I., Sariola, H., Roos, C., 2002. The Drosophila hugin gene codes for myostimulatory and ecdysis-modifying neuropeptides. Mech. Dev., 117:5-13.

Mertens, I., Clinckspoor, I., Janssen, T., Nachman, R., Schoofs, L., 2006. FMRFamide related peptide ligands activate the Caenorhabditis elegans orphan GPCR Y59H11AL.1. Peptides, 27:1291-1296.

Minamino, N., Sudoh, T., Kangawa, K., Matsuo, H., 1985a. Neuromedins: novel smooth-muscle stimulating peptides identified in porcine spinal cord.           Peptides, 6:245-248.

Minamino, N., Kangawa, K., Matsuo, H., 1985b. Neuromedin-U-8 and neuromedin-U-25 - novel uterus stimulating and hypertensive peptides identified in porcine spinal-cord. Biochem. Biophys. Res. Commun., 130:1078-1085.

Mori, K., Miyazato, M., Ida, T., Murakami, N., Serino, R., Ueta, Y., Kojima, M., Kangawa, K., 2005. Identification of neuromedin S and its possible role in the mammalian circadian oscillator system. EMBO J., 24: 325-335.

Nawa, H., Hirose, T., Takashima, H., Inayama, S., Nakanishi, S., 1983. Nucleotide sequences of cloned cDNAs for two types of bovine brain substance P precursor. Nature, 306: 32-36.

Nelson, M.D., Fitch, D.H., 2011. Overlap extension PCR: an efficient method for transgene construction. Methods Mol. Biol., 772:459-470. 

Nigon, V., 1949. Les modalités de la reproduction et le déterminisme de sexe chez quelques Nématodes libres. Ann. Sci. Nat. Zool., Ser. 11, 2:1-132.

O’Connor, T.M., O’Connell, J., O’Brien, D.I., Goode, T., Bredin, C.P., Shanahan, F., 2004. The role of substance P in inflammatory disease. J. Cell. Physiol., 201:167-180.

Otsuka, M. and Yoshioka, K., 1993. Neurotransmitter functions of mammalian tachykinins. Phys. Rev., 73:229-308.

Page, N.M., Bell, N.J., Gardiner, S.M., Manyonda, I.T., Brayley, K.J., Strange, P.G., Lowry, P.J., 2003. Characterization of the endokinins: human tachykinins with cardiovascular activity. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 100(10):6245-50.

Perez, D.M., 2005. From plants to man: the GPCR "tree of life". Mol. Pharmacol., 67:1383–1384.

Pierce-Shimomura, J.T., Chen, B.L., Mun, J.J., Ho, R., Sarkis, R., McIntire, S.L., 2008. Genetic analysis of crawling and swimming locomotory patterns in C. elegans. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 105(52):20982-20987.

Raizen, D.M., Zimmerman, J.E., Maycock, M.H., Ta, U.D., You, Y., Sundaram, M.V., Pack, A.I., 2008. Lethargus is a Caenorhabditis elegans sleep-like state. Nature, 451:569-572.

Predel, R. and Wegener, C., 2006. Biology of the CAPA peptides in insects, Cell Mol. Life Sci., 63:2477-2490.

Price, D.A., Greenberg, M.J., 1977a. Purification and characterization of a cardioexcitatory neuropeptide from the central ganglia of a bivalve mollusc. Prep. Biochem., 7:261-268.

Price, D.A., Greenberg, M.J., 1977b. Structure of a molluscan cardioexcitatory neuropeptide.Science, 197:670-671.

Riddle, D.L., 1988. The dauer larva. In: The nematode Caenorhabditis elegans (ed. Wood, W.B.). pp 393-412. Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor, New York.

Ritter, S.L. and Hall, R.A., 2009. Fine-tuning of GPCR activity by receptor-interacting proteins. Nat. Rev. Mol. Cell Biol., 10:819-830.

Roch, G. J., Busby, E. R., Sherwood, N. M., 2011. Evolution of GnRH: Diving Deeper. Gen. Comp. Endocrinol., 171:1-16.

Salio, C., Lossi, L., Ferrini, F., Merighi, A., 2006. Neuropeptides as synaptic transmitters. Cell Tissue Res., 326:583-598.

Sanger, F., Nicklen S., Coulson A.R., 1977. DNA sequencing with chain-terminating inhibitors. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 74(12):5463–5467.

Satake, H., Kwada, T., Nomoto, K., Minakata, H., 2003. Insight into tachykinin-related peptides, their receptors and invertebrate tachykinins: A review. Zool. Sci., 30:533-549.

Schiöth, H.B. and Fredriksson, R., 2005. The GRAFS classification system of G-protein coupled receptors in comparative perspective. Endocrinol., 142:94-101.

Schoofs, L., Holman, G.M., Hayes, T.K., Nachman, R.J., De Loof, A., 1990. Locustatachykinin I and II, two novel insect neuropeptides with homology to peptides of the vertebrate tachykinin family. FEBS Lett., 261(2):397-401.

Schoofs, L., Vanden Broeck, J., De Loof, A., 1993. The myotropic peptides of Locusta migratoria: structures, distribution, functions and receptors. Insect Biochem. Mol. Biol., 23(8):859-881.

Schulte, G. and Bryja, V., 2007. The Frizzled family of unconventional G-protein-coupled receptors. Trends Pharmacol. Sci., 28:518-525.

Severini, C., Improta, G., Falconieri-Erspamer, G., Salvadori, S., Erspaer, V., 2002. The tachykinin peptide family. Pharmacol. Rev., 54:285-322.

Shimizu, Y., Matsuyama, H., Shiina, T., Takewaki, T., Furness, J.B., 2008. Tachykinins and their functions in the gastrointestinal tract. Cell. Mol. Life Sci., 65:295-311.

Shimomura, O. and Johnson, F. H., 1970. Calcium binding, quantum yield, and emitting molecule in aequorin bioluminescence. Nature, 227:1356-1357

Shuman, S., 1991. Recombination mediated by Vaccinia Virus DNA Topoisomerase I in Escherichia coli is sequence specific. Proc. Natl. Acad. Sci. USA, 88:10104-10108.

Silver, M.R., Kawauchi, H., Nozaki, M., Sower, S.A., 2004. Cloning and analysis of the lamprey GnRH-III cDNA from eight species of lamprey representing the three families of Petromyzoniformes. Gen. Comp. Endocrinol., 139:85–94.

Sower, S.A., Freamat, M., Kavanaugh, S.I., 2009. The origins of the vertebrate hypothalamic-pituitary-gonadal (HPG) and hypothalamic-pituitary-thyroid (HPT) endocrine systems: new insights from lampreys. Gen. Comp. Endocrinol., 161:20-29.

Staubli, F., Jorgensen, T. J. D., Cazzamali, G., Williamson, M., Lenz, C., Sondergaard, L., Roepstorff, P., Grimmelikhuijzen, C. J., 2002. Molecular identification of the insect adipokinetic hormone receptors. Proc. Natl. Acad. Sci. USA99:3446-3451.

Strand, F.L., 1999. Neuropeptides. MIT Press, Cambridge, MA.

Sulston, J.E. and Horvitz, H.R., 1977. Post-embryonic cell lineages of the nematode, Caenorhabditis elegans. Dev. Biol., 56:110-56.

Sulston, J.E., Schierenberg, E., White, J.G., Thomson, J.N., 1983. The embryonic cell lineage of the nematode Caenorhabditis elegans. Dev. Biol., 100:64-119.

Sulston, J., Hodgkin, J., 1988 Methods. In: The Nematode Caenorhabditis elegans (ed. Wood, W.B.). pp 587-606, Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor, New York.

Tatemoto, K., Lundberg, J.M., Jornvall, H., Mutt, V., 1985. Neuropeptide K: isolation, structure and biological activities of a novel brain tachykinin. Biochem. Biophys. Res. Commun., 128:947-953.

The C. elegans Sequencing Consortium, 1998. Genome sequence of the nematode C. elegans: a platform for investigating biology. Science, 282:2012-2018.

Tsai, P. S. and Zhang, L., 2008. The emergence and loss of gonadotropin-releasing hormone (GnRH) in protostomes: Orthology, phylogeny, structure, and function. Biol. Reprod., 79:798-805.

Van Loy, T., Vandersmissen, H.P., Poels, J., Van Hiel, M.B., Verlinden, H., Vanden Broeck, J., 2009. Tachykinin-related peptides and their receptors in invertebrates: A current view. Peptides, 31:520-524.

Verleyen, P., Clynen, E., Huybrechts, J., Van Lommel, A., Vanden Bosch, L., De Loof, A., Zdarek, J., Schoofs, L., 2004. Fraenkel’s pupariation factor identified at last. Dev. Biol., 273(1):38-47.

von Euler, U.S. and Gaddum, J.H., 1931. An unidentified depressor substance in certain tissue extracts. J. Physiol., 74-87.

Ward, S. and Carrel, J.S., 1979. Fertilization and sperm competition in the nematode Caenorhabditis elegans. Developmental Biology, 73:304-321.

Wadsworth, W.G. and Riddle, D.L., 1989. Developmental regulation of energy metabolism in Caenorhabditis elegans. Dev. Biol.132:167-173.

Watson, N., Linder, M.E., Druey, K.M., Kehrl, J.H., Blumer, K.J., 1996. RGS family members: GTPase-activating proteins for heterotrimeric G-protein alpha-  subunits. Nature, 383:172-175.

White, J.G., Southgate, E., Thomson, J.N., Brenner, S., 1986. The structure of the nervous system of the nematode C. elegans. Philos. Trans. R. Soc. Lond. B Biol. Sci., 314:1-340.

White, J., 1988. The Anatomy. In: The nematode Caenorhabditis elegans (ed. Wood, W.B.)  pp 81-122. Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor, New York.

Winther, A.M.E., Acebes, A., Ferrús, A., 2006. Tachykinin-related peptides modulate odor perception and locomotor activity in Drosophila. Mol. Cell. Neurosci., 31:399-406.

Winther, A.M.E., Ignell, R., 2010. Local peptidergic signaling in the antennal lobe shapes olfactory behavior.

Wood, W.B., 1988. The nematode Caenorhabditis elegans. Cold Spring Harbor Laboratory Press, New York.

Wray, S., 2002. Development of gonadotropin-releasing hormone-1 neurons. Front. Neuroendocrinol., 23:292-316.

Zhang, L., Tello, J. A., Zhang, W., Tsai, P. S., 2008. Molecular cloning, expression pattern, and immunocytochemical localization of a gonadotropin-releasing hormone-like molecule in the gastropod mollusk, Aplysia californica. Gen. Comp. Endocrinol., 156:201-209.

Universiteit of Hogeschool
Biochemie en biotechnologie
Publicatiejaar
2013
Kernwoorden
Share this on: