Schijnt de Arabische Lentezon ook in Europa? De impact van de Arabische Lente op de inhoud van Europese democratiepromotie.

Frederik De Roeck
Persbericht

Schijnt de Arabische Lentezon ook in Europa? De impact van de Arabische Lente op de inhoud van Europese democratiepromotie.

“Europese ondersteuning van Egyptische democratisering ontoereikend”

GENT  Aan de Universiteit Gent is een nieuw onderzoek verschenen dat de Europees-Egyptische relaties evalueert in het licht van de Arabische Lente. Opvallend hierbij is dat het onderzoek erg kritisch is voor de EU. Zo wordt de te eenzijdige focus van Europa op economische groei en de slechte relaties met plaatselijke politieke organisaties aan de kaak gesteld.

Tekortkomingen ondanks retoriekHet onderzoek verscheen al in juli via de vakgroep EU-studies van de Ugent, maar werd nu pas door de media opgepikt. Via een analyse van beleidsdocumenten, aangevuld met interviews, werd er gekeken naar de inspanningen die de Unie doet om democratisering in Egypte te bevorderen.

Alhoewel Europa sterke inspanningen doet om zichzelf een positiever imago aan te meten in het land, hinkt het concrete beleid volgens het bewuste onderzoek nog steeds sterk achterop. Dit ondanks een nog steeds precaire situatie. Er zijn wel een aantal initiatieven genomen, zoals de belofte om regelmatig samen te zitten met het land in zogenaamde Task Forces, maar deze wegen onvoldoende op tegen een aantal fundamentele tekortkomingen in het beleid.

Verschillende kritiekenIn het artikel worden verschillende punten van kritiek geformuleerd. Zo gaat Europa volgens het onderzoek teveel uit van economische recepten om democratische hervormingen in Egypte te ondersteunen. “Het credo dat economische vooruitgang leidt tot democratisering wordt nog steeds gehanteerd als leidmotief in het Europese democratiseringsbeleid”, aldus de tekst. Dit zou ten koste gaan van meer politieke initiatieven die de democratie in Egypte een duwtje in de rug zouden kunnen geven. De EU schuift vooral het vooruitzicht tot een vrijhandelszone tussen beide partijen naar voor, maar hiervoor bestaat volgens de tekst weinig animo bij de Egyptische beleidsmakers.

Ten tweede wordt de slechte relatie tussen Europa en lokale politieke organisaties aan de kaak gesteld. De EU verbindt zich er onder andere toe om financiële middelen vrij te maken voor organisaties die zich inzetten voor een democratischer Egypte. Ook hier zou er nog teveel fout lopen. Zo zijn bijvoorbeeld de procedures om voor Europese steun in aanmerking te komen nog steeds hopeloos ingewikkeld, waardoor veel organisaties noodgedwongen moeten afhaken. Dit ondermijnt sterk de slagkracht van de Europese inspanningen in Egypte.

Verder werkt de EU volgens de tekst nog steeds met te weinig kennis van zaken en is haar geloofwaardigheid bij diezelfde organisaties nog steeds erg laag. Dit laatste komt vooral door de stilzwijgende steun die de EU (en bij uitbreiding het Westen) gaf aan het Mubarak-regime. Zeker in de nasleep van 9/11 was Mubarak immers een objectieve bondgenoot voor het Westen in de strijd tegen internationaal terrorisme. Voor een concrete impact te hebben op het politieke speelveld in Egypte, is het echter noodzakelijk om de banden met deze organisaties te herstellen. Er wordt dan ook gepleit voor een gerichter beleid met een betere aanpassing aan de lokale context.

Een concreet voorstel is bijvoorbeeld het sociale aspect van het beleid te versterken. In een Arabische context is immers de gemeenschap een belangrijk gegeven, iets wat volgens het onderzoek nog te weinig aandacht krijgt in het EU-beleid. Het zou volgens de auteur geen slecht idee zijn om maatregelen inzake vrijhandel aan te vullen met een sterkere focus op herverdeling en armoedebestrijding.

European Endowment for DemocracyToch is het artikel hoopvol naar de toekomst toe. Zo werd er een nieuw orgaan opgericht dat op een meer gerichte en vooral minder complexe manier moet instaan voor steun aan Egyptische organisaties. Deze zogenaamde European Endowment for Democracy zou de ommekeer kunnen betekenen die zo hard nodig zou zijn. Het valt natuurlijk nog af te wachten in welke mate deze nieuwe EED de verwachtingen kan inlossen.

Steun voor democratisering meer dan ooit nodigHet onderzoek, dat nochtans geschreven werd voor de omverwerping van het regime Morsi, is nog steeds brandend actueel. De democratische transitie in Egypte is door het recente geweld en repressieve acties van het nieuwe regime tegen de Moslimbroeders meer dan ooit in gevaar. De Europese ministers van buitenlandse zaken besloten in augustus om, ondanks het geweld, de hulp aan Egypte niet stop te zetten. De EU gelooft immers dat het meer kan bereiken door een ‘kritische partner’ te zijn ten opzichte van de nieuwe machtshebbers. Op deze manier kan ze haar invloed blijven aanwenden om democratisering in het land te bevorderen. Naast een kritisch partnerschap met het regime zal het ook van cruciaal belang zijn om de onafhankelijke organisaties die democratisering in Egypte nastreven financieel en technisch te blijven ondersteunen. “Als Europa zich aan haar partnerschap met het volk wil houden, zal ze snel en sterk moeten reageren op recente ontwikkelingen. Anders dreigt het streefdoel van civiele organisaties als volwaardige partners in de beleidscreatie weer voor een lange tijd onmogelijk te worden.”

 

Bibliografie

BibliografieAmirah-Fernandez, H., & Menéndez, I. (2009). Reform in Comparative Perspective: US and EU Strategies of Democracy Promotion in the MENA Region after 9/11. Journal of Contemporary European Studies , 3, 325-338.Bhutto, B. (2009). Reconciliation: Islam, Democracy and the West. New York: HarperCollins.Bicchi, F. (2006). ‘Our size fits all’: Normative Power Europa and the Mediterranean. Journal of European Public Policy , 13 (2), 286-303.Bicchi, F. (2009). Democracy Assistance in the Mediterranean: An Overview. Mediterranean Politics , 14 (1), 61-78.Bicchi, F. (2007). European Foreign Policy Making Towards the Mediterranean. New York: Palgrave, Macmillan.Bicchi, F. (2011). The Union for the Mediterranean, or the changing context of Euro-Mediterranean relations. Mediterranean Politics , 16 (1), 3-19.Biscop, S. (2012). Raiders of the Lost Art: Strategy Making in Europe. Brussel: Egmont Royal Institute for International Relations.Börzel, T. A. (2009). Transformative Power Europe? The EU Promotion of Good Governance in Areas of Limited Statehood. ERD Workshop. Transforming Political Structures: Security, Institutions, and Regional Integration Mechanisms. Firenze, 16-17 April 2009.Börzel, T. A. & Risse, T. (2004). One Size Fits all! EU Policies for the Promotion of Human Rights, Democracy and the Rule of Law. Workshop on Democracy Promotion, Oct. 4-5, 2004, Center for Development, Democracy and the Rule of Law. Stanford: Stanford University.Börzel, T. A., & Risse, T. (2009). Venus Approaching Mars? The European Union as an Emerging Civilian World Power. Berlin Working Paper on European Integration, 11. Berlijn: Vrije Universiteit Berlijn.Caïro Institute for Human Rights Studies. Morsi's government must withdraw bill to nationalize civil society from Shura Council and reject FJP bill to stifle human rights organisations. Opgeroepen op April 4, 2013, van http://www.cihrs.org/?p=6011&lang=en.Cavatorta, F., Pace, M. & Seeberg, P. (2010). The European Union's Democratization Agenda in the Mediterranean. New York: Routledge.Cavatorta, F., & Volpi, F. (2007). Democratization in the Muslim World: Changing Patterns of Authority and Power. Londen & New York: Routledge Chapman & Hall.Comelli, M. (2010). Dynamics and Evolution of the Eu-Egypt Relationship Within the ENP Framework. Documenti IAI 10/02. Rome: Istituto Affari Internazionali.Comelli, M., Eralp, A., & Üstün, C. (2009). The European Neighbourhood Policy and the Southern Mediterranean. Ankara: Middle Easter Technical University Press.Coolsaet, R. (Ed.) (2012). Actuele Vraagstukken in de Internationale Politiek: Editie 2012-2013. Gent: Academia Press.Crawford, G. (2002). Evaluating European Union Promotion of Human Rights, Democracy and Good Governance: Towards a Participatory Approach. Journal of International Development , 14 (6), 911-926.De Smet, B. (2013). In opstand tegen de farao: een ifriet waait door het Midden-Oosten. In S. Zemni, Het Midden Oosten: The times they are a-changin' (pp. 49-78). Antwerpen: EPO.Debeuf, K. (2012). EU-Egypt Task Force: The Perfect Misunderstanding. Opgeroepen op Maart 10, 2013, van http://blogs.euobserver.com/debeuf/2012/11/15/eu-egypt-taskforce-the-pe…, L. (2010). Why Are There No Arab Democracies? Journal of Democracy , 1, 93-104.Dimitrova, A., & Pridham, G. (2004). International Actors and Democracy Promotion in Central and Eastern Europe: The Integration Model and its Limits. Democratization , 11 (5), 91-112.Dunne, M., & Radwan, T. (2013). Egypt: Why Liberalism Still Matters. Journal of Democracy , 1, 86-100.EuropeAid. (2011). Delivering on the Arab Spring. Brussel: EuropeAid.Europees Parlement. (2011). European Parliament resolution of 7 July 2011 on EU external policies in favour of democratisation. Brussel: Europees Parlement.Europees Parlement (2012). Policy Briefing: Egypt a Strategic Partner for the EU. Brussel: Europees Parlement.Europe's Mediterranean Designs: An Analysis of the Euromed Relationship with Special Reference to Egypt. (1997). Third World Quarterly , 18 (5), 865-882.Europese Commissie. (2007). A Strong European Neighbourhood Policy. Brussel: Europese Commissie.Europese Commissie. (2011). Action Fiche for Arab Republic of Egypt. Brussel: Europese Commissie.Europese Commissie. (2011). Action Fiche for Neighbourhood Civil Society Facility 2011. Brussel: Europese Commissie.Europese Commissie. (2012). Delivering on a new European Neighbourhood Policy. Brussel: Europese Commissie.Europese Commissie. (2012). EU Support for Sustainable Change in Transition Societies. Brussel: Europese Commissie.Europese Commissie; EEAS. (2011). A Partnership for Democracy and Shared Prosperity With the Southern Mediterranean. Brussel: Europese Unie.Europese Commissie; EEAS. (2011). A New Response to a Changing Neighbourhood: A Review of the European Neighbourhood Policy. Brussel: Europese Unie.Europese Raad. (2012). EU Strategic Framework and Action Plan on Human Rights and Democracy. Luxemburg: Europese Raad.Europese Unie. (2012). EU-Egypt Task Force - Co-chairs conclusions. Brussel: Europese Unie.Europese Unie. (2013). EU's response to the “Arab Spring”: The State-of-Play after Two Years. Brussel: Europese Unie .Europese Unie. (2005). Factsheet: The Euro-Mediterranean Partnership~The Barcelona Process. Brussel: Europese Unie.Europese Unie. (2008). Principles for the Implementation of a Governance Facility Under the ENPI. Brussel: Europese Unie.Freedom House. (2012). Constitution signals step away from democracy in Egypt. Opgeroepen op Februari 9, 2013, van http://www.freedomhouse.org/article/constitution-signals-step-away-demo…, T., Lavenex, S., Schimmelfennig, F., Skripka, T., & Wetzel, A. (2009). EU Promotion of Democratic Governance in the Neighbourhood. Journal of European Public Policy , 16 (6), 916-934.Gillespie, R. (2004). A Political Agenda for Region-building? The EMP and Democracy Promotion in North Africa. Working Paper AY0405-30. Berkeley: Institute of European Studies, UC Berkeley.Gomez, R. (2003). Negotiating the Euro-Mediterranean Partnership: Strategic Action in EU Foreign Policy? Hampshire: Ashgate Publishing.Haddadi, S. (2004). Political Securitisation and Democratisation in the Maghreb: Ambiguous Discourses and Finetuning Practices for a Security Partnership. Working Paper AY0403-23. Berkeley: Institute for European Studies.Hamzawy, A. (2005). Euro-Mediterranean Partnership and Democratic Reform in Egypt: Contemporary Policy Debates. In H. Amirah-Fernandez, & R. Youngs (Eds.), The Euro-Mediterranean Partnership: Assessing the First Decade (pp. 131-139). Madrid: FRIDE.Hänggi, H. (2000). Interregionalism: Empirical and Theoretical Perspectives. Worskhop "Dollars, Democracy and Trade: External Influence on Economic Integration in the Americas”. Los Angeles: The Center for Applied Policy Research.Hearst, D., & Hussein, A.R. (2012). Egypt's supreme court dissolves parliament and outrages Islamists. Opgeroepen op Februari 8, 2013, van http://www.guardian.co.uk/world/2012/jun/14/egypt-parliament-dissolved-…, D. (2008). Democracy Assistance in the Middle East and North Africa: A Comparison of US and EU Policies. Mediterranean Politics , 13 (1), 43-62.Jamal, A., Robbins, M., & Tessler, M. (2012). New Findings on Arabs & Democracy. Journal of Democracy , 4, 89-103.Jamal, M. A. (2012). Democracy Promotion, Civil Society Building, and the Primacy of Politics. Comparative Political Studies , 45 (1), 3-31.Joffé, G. (2005). The Euro-Mediterranean Partnership and Foreign Investments. In H. Amirah-Fernandez, & R. Youngs (Eds.), The Euro-Mediterranean Partnership: Assessing the First Decade (pp. 35-45). Madrid: FRIDE.Joffé, G. (2008). The European Union, Democracy and Counter-Terrorism in the Maghreb. Journal of Common Market Studies , 1, 147-171.Jünneman, A. (2005). German Policies in the Mediterranean. In H. Amirah-Fernandez, & R. Youngs (Eds.), The Euro-Mediterranean Partnership: Assesing the First Decade (pp. 111-121). Madrid: FRIDE.Kausch, K. (2010). Assessing Democracy Assistance: Egypt. Project Report: Assessing Democracy Assistance. Madrid: FRIDE.Kunz, R. (2012). Eu External Migration Policy and EU Mobility Partnerships. Europees Extern Beleid. Gent, 11 December 2012.Kurki, M. (2012). How the EU Can Adopt a New Type of Democracy Support. Working Paper nr. 112. Madrid: FRIDE.Magen, A., McFaul, M. A. & Risse, T. (2009). Promoting Democracy and the Rule of Law. Hampshire: Palgrave MacMillan.Merkel, W. (2004). Embedded and Defective Democracies. Democratization , 11 (5), 33-58.Meyer-Resende, M. (2006). Exporting Legitimacy: The Record of EU Election Observation in the Context of EU Democracy Support. CEPS Working Document no. 241. Brussel: Centre For European Policy Studies.Orbie, J., & Wetzel, A. (2011). Promoting Embedded Democracy? Researching the Substance of EU Democracy Promotion. European Foreign Affairs Review , 16, 565-588.Orbie, J., & Wetzel, A. (2012). The EU’s Promotion of External Democracy: In Search of the Plot. CEPS Working Document no. 281. Brussel: Centre for European Policy Research.Orbie, J., & Wetzel, A. (2011). With Map and Compass on Narrow Paths and through Shallow Waters: Discovering the Substance of EU Democracy Promotion. European Foreign Affairs Review , 16, 705-725.Oxfam. (2011). Power to the People? Reactions to the EU’s response to the Arab Spring. Oxford: Oxfam.Pace, M. (2002). The Ugly Duckling of Europe: The Mediterranean in the Foreign Policy of the European Union. Journal of European Area Studies , 10 (2), 189-210.Parfitt, T. (1997). Europe's Mediterranean Designs: an analysis of the Euromed relationship with special reference to Egypt. Third World Quarterly, 18 (5), 865-881.Provencher, N. (2011). Is Islam Compatible with Democracy: A Critical Reexamination of Existing Theory to Establish Renewed Potential. Georgia Political Science Association Annual Conference. Georgia, 11 November 2011.Reynaert, V. (2011). Preoccupied with the Market: The EU as a Promotor of Shallow Democracy in the Mediterranean. European Foreign Affairs Review , 16, 623-637.Sadiki, L. (2000). Popular Uprisings and Arab Democratization. International Journal of Middle East Studies , 32 (1), 71-95.Sadiki, L. (2012). The Arab Spring's First Constitution. Opgeroepen op Februari 9, 2013, van http://www.aljazeera.com/indepth/opinion/2012/12/201212309136755227.htm…, A. (2012). The Paradox of Transition to 'Democracy' Under Military Rule. Social Research , 79 (2), 397-434.Samhouri, M. (2013). Egypt's Hard Economic Choices. Opgeroepen op Februari 9, 2013, van http://carnegieendowment.org/2000/01/01/undefined/flgwSchimmelfennig, F., & Scholtz, H. (2008). EU Democracy Promotion in the European Neighbourhood: Political Conditionality, Economic Development and Transnational Exchange. European Union Politics , 9 (2), 187-215.Shuriye, A. O. (2012). The Culture of Election and Democracy in the Taxonomy of Islamic Political Literature in Relation to the Democratic Revolutions in the Middle East and North Africa. Asian Social Science , 8 (1), 194-201.Silvestri, S. (2005). EU Relations with Islam in the Context of the EMP's Cultural Dialogue. Mediterranean Politics , 10 (3), 385-403.Smith, K. E. (2005). The Outsiders: The European Neighbourhood Policy. International Affairs , 81 (4), 757-773.Stahn, A. & van Hüllen, V. (2007). Different Actors, Different Tools? Approaching EU and US Democracy Promotion in the Mediterranean and the Newly Independent States. EUSA Tenth Biennial International Conference. Montreal: Vrije Universiteit Berlijn.Stengel, R. (2012). President or Pharaoh? Opgeroepen op Februari 8, 2013, van http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,2130401,00.html.Tassin…, F., & Holm, U. (2010). Values Promotion and Security Management in Euro-Mediterranean: 'Making Democracy Work' or 'Good Enough Governance'. DIIS Working Paper 2010: 17. Kopenhagen: Danish Institute for International Studies.Tsoukalis, L. (1977). The EEC and the Mediterranean: Is 'Global' Policy a Misnomer? International Affairs , 53 (3), 422-438.Van Hüllen, V. (2009). EU Democracy Promotion in the Mediterranean: Cooperation Against All Odds? Working Paper KFC: The Transformative Power of Europe. Berlijn: Vrije Universiteit Berlijn.Youngs, R. (2004). European Democracy Promotion in the Middle East. Friedrich-Ebert-Stiftung Conference. Berlijn, December 2003.Youngs, R. (2006). Europe's Flawed Approach to Democracy Promotion. Centre for European Reform Essays. Londen: Centre for European Reform.Youngs, R. (2008). Is European Democracy Promotion on the Wane?. CEPS Working Document no. 292. Brussel: Centre for European Policy Studies.Youngs, R. (2002). The EU and Democracy Promotion in the Mediterranean: A New or Disingenuous Strategy? International Seminar: The EU and Civil Society Development in North Africa. Rabat, 6 April 2002.

Universiteit of Hogeschool
Internationale Politiek
Publicatiejaar
2013
Kernwoorden
Share this on: