De professionalisering van toekomstige leerkrachten lager onderwijs met betrekking tot de sociale, emotionele en persoonlijke begeleiding en ondersteuning in de klas

Katrien Hens
 Wat mogen we verwachten van onze toekomstige leerkrachten?Jonge kinderen krijgen meer dan ooit te maken met echtscheidingen, eenzaamheid, een druk gevulde agenda, werkende ouders, een laag zelfbeeld,... De vraag van deze kinderen om hierin begeleid te worden is groter dan ooit. De leerkracht is vaak de eerste persoon die deze signalen kan opvangen en aanpakken omdat ze samen veel tijd doorbrengen op school. Maar willen en kunnen onze leerkrachten dat wel?

De professionalisering van toekomstige leerkrachten lager onderwijs met betrekking tot de sociale, emotionele en persoonlijke begeleiding en ondersteuning in de klas

 

Wat mogen we verwachten van onze toekomstige leerkrachten?

Jonge kinderen krijgen meer dan ooit te maken met echtscheidingen, eenzaamheid, een druk gevulde agenda, werkende ouders, een laag zelfbeeld,... De vraag van deze kinderen om hierin begeleid te worden is groter dan ooit. De leerkracht is vaak de eerste persoon die deze signalen kan opvangen en aanpakken omdat ze samen veel tijd doorbrengen op school. Maar willen en kunnen onze leerkrachten dat wel? En in hoeverre beïnvloedt de lerarenopleiding dit?

Katrien Hens stelde deze vraag in haar masterproef aan de opleiding ‘Opleidings- en onderwijswetenschappen’ aan de Universiteit Antwerpen.
 In deze studie ontdekte ze dat derdejaarsstudenten bachelor lager onderwijs het als hun taak zien om leerlingen sociaal en emotioneel te begeleiden. Toch staat het overbrengen van vakkennis nog altijd bovenaan hun takenlijstje. De meeste studenten voelen zich bekwaam om leerlingen met zorgvragen te begeleiden. Maar dit is niet zozeer het gevolg van wat ze in de opleiding meekrijgen, maar eerder van de stageschool waarin ze terecht komen. Studenten die door hun stageschool en stage-mentor onder de arm genomen worden in dit leerproces, hebben meer het gevoel dat ze kunnen omgaan met de verschillende zorgvragen.

Van onze leerkrachten mag verwacht worden dat ze meegaan met de maatschappelijke veranderingen. Zich nascholen is dan ook cruciaal om op de hoogte te blijven van wat er reilt en zeilt in deze maatschappij. Hoewel de noodzaak tot nascholing helemaal niet populair is onder de Vlaamse leerkrachten, geven de studenten aan dat ze zich wél willen blijven professionaliseren om een betere leerkracht te worden. Opvallend hierbij is dat de studenten die zich nu al bekwaam voelen om een goede sociale en emotionele begeleiding te bieden, zich eerder zullen gaan bijscholen eens ze in het werkveld staan. Dat klinkt logisch, want iets dat je goed kan, doe je liever en daarom besteed je er meer tijd aan.

Onze leerlingen staan er dus nog niet zo slecht voor. Maar de overheid moet wel blijven investeren in een goed zorgbeleid op alle scholen. Alleen op die manier kunnen leerkrachten én stagiaires leerlingen de begeleiding geven die ze nodig hebben. De lerarenopleiding moet dan weer op zijn beurt investeren in doordachte en aangepaste stages waar de sociale en emotionele begeleiding even veel aandacht krijgt. Tenslotte moet het volgen van nascholingen dringend aangemoedigd worden bij al onze (toekomstige) leerkrachten.

 

Bibliografie

Referenties

Arbeidsmarktrapport prognose 2011-2015. (n.d.) Verkregen op http://www.ond.vlaanderen.be/beleid/personeel/files/AMR_2013.pdf

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The excercise of control. New York: Freeman. Bartlett, M.S. (1954). A note on the multiplying factors for various chi square

approximations. Journal of the Royal Statistical Society, 16 (Series B), 296-8.

Best, R. (1999). The impact on pastoral care of structural, organizational and statutory changes in schooling: some empirical evidence and a discussion. British Journal of Guidance and Counselling, 27(1), 55 – 70.

Calver, M. (2009). From pastoral care to are: meanings and practices. Pastoral Care in Education 27(4), p. 267-277.

Cayci, B. (2011). The realtionship between the elementery teacher candidates’ teacher efficacy and their attitudes towards the profession of teaching. Education, 132(2), 402-418.

Chan, D.W. (2005). Counselling values and their relationships with self-efficacy among chinese secondary eduaction school teachers in Hong Kong. Counseling Psychology Quarterly, 18(3), 183-192.

Commissie Beleidsevaluatie Lerarenopleidingen. (2013). Beleidsevaluatie lerarenopleidingen. Rapport van de Commissie Beleidsevaluatie Lerarenopleidingen. Brussel: Vlaamse Regering.

Conger, S. (1994). Guidancein education, work, lifelong learning, equity and mobility. International Association for Educational and Vocational Guidance Newsletter, 21, 1-2.

Cornelissen, F. (2013). Beroepspraktijk vraagt om (h)erkenning en ontwikkeling van persoonlijke professionaliteit. Tijdschrift voor Lerarenopleiders, 34(2), p 69- 80.

De Maeyer, S., Kavadias, D. & Coertjens, L. (2009). Open leerpakket inleiding tot multilevel- analyse. Antwerpen: Universiteit Antwerpen.

Deneire, A., Van Petegem, P., & Gijbels, D. (2009). Onze leerkrachten vandaag. Lesgeven in de eerste graad van het secundair onderwijs. Eerste resultaten van de teaching and learning international survey (TALIS). Brussel: Flemish department of education.

Detrez, C. , Bosman, L., & Gombeir, D. (2002). Geïntegreerde leerlingenbegeleiding. Een concept voor de geïntegreerde begeleiding van jongeren in het onderwijs. Handboek leerlingenbegeleiding Twee, 1, 11-44.

DeVellis, R.F. (2012). Scale development: Theory and applications (3rd edn). Thousand Oaks, California: Sage.

Drefs, M. (2003). Developmental considerations for school-wide comprehensive guidance and counseling programs. Britisch Journal of Guidance & Counseling, 18(4), 153-160.

Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students' social and emotional learning: A meta- analysis of school based universal interventions. Child Development, 82 (i), 405-432.

Emmer, E. T. & Hickman, J. (1991). Teacher Efficacy in Classroom Management and Discipline. Educational and Psychological Measurement, 51(3), 755-765.

Erawan, P. (2011). A Path Analysis for Factors Affecting Pre-service Teachers' Teaching Efficacy. American Journal of Scientific Research, 13, 47-58

Finney, D. (2006). Stretching the boundaries: Schools as therapeutic agents in mental health. Is it a realistic proposition? Pastoral Care in Education, 24(3), 2227.

Galassi, J.P., & Akos, P. (2004). Developmental advocay: twenty-first century school counseling. Journal of counseling & development, 82, 146-157.

Geijsel, F., Sleegers, P., van den Berg, R., & Kelchtermans, G. (2001). Conditions fostering the implementation of large-scale innovation programs in schools: Teachers' perspectives. Educational Administration Quarterly, 37(1), 130-166.

school guidance program (2nd ed.). Alexandria, VA: American Counseling Association.

Gysbers, N.C. & Henderson, P. (1997). Comprehensive Guidance Programs thatWorkÐ II. Greensboro: ERIC/CASS.

Gysbers, N.C., & Henderson, P. (2001). Comprehensive guidance and counseling programs: a rich history and an bright future. Professional School Counseling, 4(4), 246-256.

Harris, B. (2008). Befriending the two-headed monster: personal, social and emotional development in schools in challeging times. Britisch Journal of Guidance & Counselling, 36(4), 367-383

Hawkins, J. D., Kosterman, R., Catalano, R. F., Hill, K. G., & Abbott, R. D. (2005). Positive adult functioning through social development intervention in child- hood: Long-term effects from the Seattle Social Development Project. Archives of Pediatrics and Adolescent Medicine, 155(1), 25-31.

Hornby, G., & Atkinson, M. (2003). A framework for promoting mental health in school. Pastoral Care in Education, 21(2), 39.

HUI, E.K.P. (1994). Teaching in Hong Kong: Guidance and counselling. Hong Kong: Longman.

Husu, J. & Tirri, K. (2007). Developing whole school pedagogical values – A case of going through the ethos of ‘good schooling’. Teaching and teacher Education 23, 390-401.

Huyge, E., Siongers, J. & Vangoidsenhoven, G. (2009/13). Het beroep van leraar doorgelicht. Een cross-sectionele en longitudinale studie naar het profiel van de leraar in vergelijking met anderen beroepsgroepen. Samenvatting van de

Gysbers, N. C., & Henderson, P . (1994). Developing

and managing your

onderzoeksresultaten. Brussel: Vrije Universiteit Brussel. Antwerpen: Universiteit Antwerpen.

Jacobs, K. (2012). Social and emotional guidance in secondary Education. Teachers’ perceptions and the effect of a supportive Network at Schools. Universiteit Antwerpen.

Jacobs, K., & Struyf, E. (2010). Socio-emotionele geïntegreerde leerlingbegeleiding op school: de constructvaliditeit en betrouwbaarheid van de SEG-vragenlijst. Pedagogische Studiën: Tijdschrift voor Onderwijskunde en Opvoekunde, 87(6), 394-411.

Kaiser, H.F. (1974). An index of factorial simplicity. Pyschometrika, 39, 31-36.

Kelchtermans, G. (2001). Reflectief ervaringsleren voor leerkrachten. Een werkboek voor opleiders, nascholers en stagebegeleiders (Cahiers voor Didactiek nr. 10). Deurne: Wolters.

Kelchtermans, G. (Ed.). (2004b.) De stuurbaarheid van onderwijs. Tussen kunnen en willen, mogen en moeten. (Studia Paedagogica nr. 37). Leuven: Universitaire Pers Leuven.

Klasse lanceert campagne om startende leraren in het onderwijs te houden.

Opgeroepen op 7 febrauri 2014, van Klasse: http://www.klasse.be/leraren/41927/klasse-lanceert-campagne-om-startende- leraren-in-onderwijs-te-houden/

Lama, S. K. Y., & Huib, E. K. P. (2010). Factors affecting the involvement of teachers in guidance and counselling as a whole-school approach. British Journal of Guidance & Counselling 38(2), 219-234.

Lambert, N.M. & McCombs, B.L. (1998). Introduction. Learner-centered schools and classrooms as a direction for school reform, in: N.M. Lambert and B.L. McCombs (Eds) How students learn: reforming schools through learner- centered education (Washington, DC, American Psychological Association), 1- 15.

Lapan, R. T., Gysbers, N. C., & Petroski, G. (2001). Helping 7th graders be safe and academically successful: A statewide study of the impact of comprehensive guidance programs. Journal of Counseling and Development, 79, 320-330.

Lohrmann, S., Forman, S., Martin, S., & Palmieri, M. (2008). Understanding school personnel’s resistance to adopting schoolwide positive behavior support at a universal level of intervention. Journal of Positive Behavior Interventions, 10(4), 256269.

März, V, Baeyens, C, De Greve, H & Vanassche, E. (2011). Evaluatie van het professionaliseringsbeleid van basis- en secundaire scholen. Onderzoeksproject. Katholieke Universiteit Leuven, Faculteit psychologie en pedagogische wetenschappen.

Mclaughlin, C. (1993). Counselling in a secondary setting developing policy and practice. In K. Bovair & C. McLaughlin (Eds), Counselling in Schools: a Reader (pp. 36-51). London: David Fulton.

Miller, F.W., Fruehling, J.A. & Lewis, G.J. (1978). Guidance principles and services. New York: Bell &Howell.

Moore, D. (1999). Introduction. In S. Decker, S. Kirby, A. Greenwood & D. Moore (Eds), TakingChildren Seriously: Application of Counselling and Therapy in Education (xv-xviii). London: Cassell.

OECD (2009). Creating effective teaching and learning environments: First results from TALIS. Paris: OECD Publishing.

Pajares, F. (1997). Current Directions in Self-Effi- cacy Research. In M. L. Maehr & P. R. Pintrich (Eds.), Advances in Motivation and Achievement, 10, 1-49.

Puurula, A., Neill, S., Vasileiou, L., Husbands, C., Lang, P., Katz, Y. J. et al. (2001). Teacher and students attitudes to affective education: a European collaborative research project. Compare, 31(2), 168-186.

Rothi, D. M., Leavy, G., & Best, R. (2008). On the front-line: Teachers as active observers of pupils’ mental health. Teaching and Teaching Education, 24,

1217–1231.Rots, I. & Van Rompaey, L. (2013). Een leraar is meer dan een wiskundige optelsom

van competenties. Basis, 120(11), p. 15-18.Schultz, P. W., Shriver, C., Tabanico J. J., & Khazian A. M. (2004). Implicit

connections with nature, Journal of Environmental Psychology, 24, 31-42.

Schwarzer, R. & Schmitz, G.S. (2005). Percieved self-efficacy and teacher burn-out: a longitudinal study in ten schools. Research paper. Freie Universität Berlin, Germany.

Shechtman, Z. & Leichtentritt, J. (2004). Affective teaching: a method to enhance classroom managment. European Journal of Teacher Education 27(3), 323- 333.

Shertzer, E.F. & Stone, S.C. (1981). Fundamentals of Guidance (4th ed.). Boston: Houghton Mifflin.

Sink, C. A., & Stroh, H. R. (2003). Raising achievement test scores of early elementary school students through comprehensive school counseling programs. Professional School Counseling, 6, 350-364.

Statusrapport lerarenopleiding. Hoger onderwijs. (n.d.). Verkregen op http://www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/werken/studentadmin/student… egevens/Statusrapportlerarenopleiding.pdf.

Stein, M. K. & Wang, M. C. (1988). Teacher development and school improvement: The process of teacher change. Teaching and Teacher Education, 4(2), 171-187.

Struyf, E., Verschueren, K., Verachtert, P., & Adriaensens, S. (2012). Zorgbeleid in het gewoon basisonderwijs en secundair onderwijs in Vlaanderen: kenmerken, predictoren en samenhang met taakopvatting en handelingsbekwaamheid van leerkrachten. (Guidance in regular primary and secondary education in Flanders: characteristics, predictors and correlations with task perception an dself-efficacy of teachers). Final report OBPWO 09.05 (March, 2012).

Triliva, S., & Poulou, M. (2006). Greek teachers’ understandings and constructions of what constitutes social and emotional learning. School Psychology International, 27, 315-338.

Vanderlinde, R., Rots, I., Tuytens, M., Rutten, K., Ruys, I., Soetaert, R., & Valcke, M. (2013). Essays over de leraar en de toekomst van de lerarenopleiding. Gent: Academia Press.

Veen, K. van, Zwart, R., Meirink, J., & Verloop, N. (2010). Professionele ontwikkeling van leraren. Een reviewstudie naar effectieve kenmerken van professionaliseringsinterventies van leraren. Leiden: ICLON/Expertisecentrum Leren en Docenten.

Woolfolk, A., Hughes, M. & Walkup, V. (2008). Psychology in education. White Plains: Pearson Longman.

WU, W. T. (1993). Counseling and guidance in the twentieth century: the Taiwan experience. Asia Journal of Counselling, II(1), 1-6.

Yilmaz, M., Köseoglu, R, Gerçek, C. & Soran, H. (2004). Teacher self-efficacy belief. Journal of Education in the Light of Science and Reason, 58.

Yuen, M., Chan, R. M. C., Lau, P. S. Y., Gysbers, N. C., & Shea, P. M. K. (2007). Comprehensive guidance an counselling programmes in the primary schools of Hong Kong: Teachers’ perceptions and involvement. Pastoral Care, 25(4), 17- 24. 

 

Universiteit of Hogeschool
Opleidings- en onderwijswetenschappen
Publicatiejaar
2014
Kernwoorden
Share this on: