Geschiedenis van de Vlaamse onderzoeksjournalistiek - Een analyse

Frédéric Piccavet
ONDERZOEKSJOURNALISTIEK, TERUG VAN NOOIT WEGGEWEEST?Je kent het gevoel vast wel: je slaat een krant open, kijkt naar Het Journaal of schuimt Facebook af, op zoek naar interessante, originele informatie. Die zoektocht eindigt echter snel. Origineel, interessant nieuws is gewoonweg nergens te vinden. Meer dan de helft lijkt copy paste te zijn van andere nieuwskanalen, de andere helft gaat enkel over celebrities of mode. Wat is er aan de hand met de journalistiek? Waar blijft de onderzoeksjournalistiek? En hoe ging het er vroeger aan toe?De media zijn de vierde macht, zo wordt weleens gezegd.

Geschiedenis van de Vlaamse onderzoeksjournalistiek - Een analyse

ONDERZOEKSJOURNALISTIEK, TERUG VAN NOOIT WEGGEWEEST?

Je kent het gevoel vast wel: je slaat een krant open, kijkt naar Het Journaal of schuimt Facebook af, op zoek naar interessante, originele informatie. Die zoektocht eindigt echter snel. Origineel, interessant nieuws is gewoonweg nergens te vinden. Meer dan de helft lijkt copy paste te zijn van andere nieuwskanalen, de andere helft gaat enkel over celebrities of mode. Wat is er aan de hand met de journalistiek? Waar blijft de onderzoeksjournalistiek? En hoe ging het er vroeger aan toe?

De media zijn de vierde macht, zo wordt weleens gezegd. Het is aan de media om de burgers zo goed als mogelijk te informeren over allerhande actuele feiten. Het is aan diezelfde media om niet enkel een doorgeefluik te zijn van voorverpakt nieuws, uitgestuurd door politieke organisaties, bedrijven of lobbygroepen. Het moet ook nieuws aan het licht brengen dat er zonder toedoen van de journalist niet geweest zou zijn. Daarnaast zou de media niet enkel over sensationele feitjes moeten berichten. Ook over dossiers die een veel groter en indringender effect op ons leven uitoefenen, hebben de media een taak om te informeren. In een ideale wereld wordt informatie verzameld, geanalyseerd, gecontroleerd. Daarna wordt die evenwichtig aan de wereld gerapporteerd.

Zouden, moeten, mochten, wensen… De voorwaardelijke wijs komt heel wat aan bod als het gaat over de noodzakelijke aanwezigheid van fatsoenlijke, kwaliteitsvolle en kritische journalistiek. Maar hoe gaat het er vandaag eigenlijk echt aan toe in het medialandschap? Of beter, hoe zeer is er vandaag (nog) sprake van onderzoekjournalistiek in Vlaanderen? Het is een vraag die niet zo eenvoudig te beantwoorden lijkt. Men blijkt namelijk bijna niets te weten over de geschiedenis van dit genre in Vlaanderen. Het recent onderzoek over dit thema schept wat duidelijkheid.

Welke geschiedenis?

Er kan al eens wat lacherig gedaan worden over de Vlaamse onderzoeksjournalistiek. Zo zou die ten eerste onbestaande zijn en wordt de historische aanwezigheid ervan in vraag gesteld. Onderzoek naar die geschiedenis werd echter nog nooit uitgevoerd. Ook over de relevantie van de onderzoeksjournalistiek vandaag de dag, is nauwelijks iets geweten. Maar om te weten hoe het er vandaag aan toegaat, moet eerst gekeken worden naar het verleden. Daarom werd een historische analyse uitgevoerd die onderzocht hoezeer deze soort van journalistiek vroeger werd bedreven. Daaruit blijkt dat de aanwezigheid van onderzoeksjournalistiek in het medialandschap afhangt van heel wat factoren op economisch, politiek en technologisch vlak. Maar ook de ingesteldheid en de daarbij horende professionaliteit van de journalist en de redactie zijn twee factoren die duidelijk naar boven komen.

Deze factoren werden gedestilleerd uit een vergelijkend onderzoek naar de situatie van de onderzoeksjournalistiek vanaf de Tweede Wereldoorlog, en specifieker vanaf de jaren ’70. Doordat er bitter weinig literatuur bestaat over dit thema kon men niet besluiten in hoeverre men vroeger aan onderzoeksjournalistiek deed. Wel zag men, door de diverse factoren in achterhoofd te houden, dat er duidelijke lijnen opdoken in de Vlaamse onderzoeksjournalistiek.

De depolitisering, of met andere woorden, de dalende invloed van politieke partijen op verschillende organisaties, heeft een positief effect op de onderzoeksjournalistiek. Ook de toenemende journalistieke professionalisering brengt zo’n positief effect teweeg. De commercialisering, daarentegen, heeft een uitgesproken negatief impact op de Vlaamse onderzoeksjournalistiek. De technologische veranderingen blijken zowel positieve als negatieve gevolgen te hebben.

De gloriejaren

Het was in de jaren ’90 dat er een opstoot van onderzoeksjournalistiek werk plaatsvond. Alles leek plots te kloppen. De depolitisering zorgde voor redacties die onafhankelijk van politieke zuilen konden functioneren. De drang naar sensationeler nieuws zette journalisten ertoe aan om meer te graven naar belangrijke verhalen. De technologische vooruitgang hielp de onderzoeksjournalist aan nieuwe tools. Ook de professionalisering van de journalist leek hem ten goede te komen. Een switch in het denken bij zowel redactie als journalist was het gevolg. Wanneer vandaag gesproken wordt over de hoogdagen van de onderzoeksjournalistiek, dan wordt nog steeds verwezen naar deze periode.

Zo snel als de onderzoeksjournalistiek opgang maakte in de jaren ’90, zo gezwind verdween zij midden datzelfde decennium terug van het toneel. Een te sterke sensationaliseringsdrang en een te competitieve reactie aan het hoofd van de Vlaamse redacties zorgde ervoor dat het genre danig verbrand raakte.

De institutionalisering

Steeds meer werd in Vlaanderen een belangrijke taak toegedicht aan onderzoeksjournalistiek. Ondanks het verbrande imago die het genre opliep in de jaren ’90, doken twee instellingen op die het genre op een structurele manier wensten te ondersteunen. De geboorte van het Fonds Pascal Decroos en de Vereniging van Onderzoeksjournalisten rond de eeuwwisseling zorgde voor een positieve vibe in de journalistieke wereld. Ze betekenden een kwantumsprong in de ondersteuning en verdere professionalisering van het genre. Toch zou op structureel vlak bij de redacties niet veel veranderen.

Opkomst van het internet

Sneller dan iemand ooit kon vermoeden, drong het internet binnen in de vele Vlaamse huiskamers. Het zadelde de journalistiek op met nieuwe problemen, maar voorzag het ook met nieuwe mogelijkheden. Tot de problemen behoorde de hernieuwde concurrentiedruk en de start van het aanbieden van gratis online nieuws. Dit werd echter gecompenseerd door de komst van het grootste archief in mensenheugenis om zo gelijk wat te gaan opzoeken. Nieuwe contacten, geheime documenten, big data, noem maar op.

Nieuwe uitdagingen dienen zich vandaag aan voor de Vlaamse onderzoeksjournalistiek. Maar er werd tegelijk een vruchtbare bodem geschapen om meer dan ooit aan kritische en diepgravende journalistiek te doen. Het lijkt nu meer dan ooit aan de journalist en aan zijn of haar redactie te liggen om hier gebruik van te maken. Als deze analyse iets duidelijk maakte, dan is het wel dat de drang om aan onderzoeksjournalistiek te doen verminderde en groeide over decennia. We kunnen echter vrijwel zeker zijn dat ze nooit zal uitsterven. Meer dan ooit zijn het de journalisten en redacties zelf die hun toekomst en dus hun geschiedenis kunnen kneden.

Bibliografie

Anderson, D. & Benjaminson, P.  (1976). Investigative reporting. Bloomington: Indiana university press.

Apache (2012, 7 september). Onderzoeksjournalistiek onder commerciële en andere druk. Geraadpleegd op 1 augustus 2013 op het World Wide Web: http://www.apache.be/2012/09/07/onderzoeksjournalistiek-onder-comerciel…

Apache (2013, 5 februari). De luidruchtige terugkeer van onderzoeksjournalistiek. Geraadpleegd op 1 augustus 2013 op het World Wide Web: http://www.apache.be/2013/02/05/de-luidruchtige-terugkeer-van-onderzoek…

Armao, R. (2000). The history of investigative reporting. In M. Greenwald & J. Bernt (Eds.), The big chill. Investigative reporting in the current media environment (pp. 35-50). Iowa: Iowa State Press.

Aucoin, J. L. (2005). The evolution of American investigative journalism. Missouri: University of Missouri Press.

Bagdikian, B. H. (2000). The media monopoly. Boston (Mass.): Beacon Press.

Baggi, G.R. (2011). Nonprofit investigative journalism in Europe: motives, organizations and practices. Niet-gepubliceerde thesis, Hamburg, Vakgroep Kunstwetenschappen.

Baker, C.E. (2002). Media, markets and democracy. Cambridbge: Cambridge University Press.

Bakker, P. , Schreurders, G. & van Stegeren T. (Eds.) (1991). Onthullingsjournalistiek. Groningen: Wolters-Noordhoff.

Barr, L. (2000). Libel insurance. Taking care of business. In M. Greenwald & J. Bernt (Eds.), The big chill. Investigative reporting in the current media environment (pp. 157-175). Iowa: Iowa State Press.

Biltereyst, D. (2010). Internationale communicatie. Gent: Academia Press.

Caenen, I. (1998). Onthullingsjournalistiek in Vlaanderen. Case-study: de affaire Delcroix. Niet-gepubliceerde licentiaatsverhandeling, Gent, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

Cannie, H. & Voorhoof, D. (2010). Hoofdstuk 7: de opvattingen van de Vlaamse beroepsjournalist. In S. Paulussen & K. Raeymaeckers (Eds.), Journalisten: profiel van een beroepsgroep (pp. 99-113). Tielt: LannooCampus.

Chalaby, J. (1996). Journalism as an Anglo-American invention: a comparision of the development of French and Anglo-American journalism, 1830s-1920s. European Journal of Communication, 11, 303-326.

Coppens, L. (2000). Dwarsdoorsnede van het Fonds Pascal Decroos. De Journalist, 22, 7-8.

Cox, M. (2000). The development of Computer Assisted Reporting. Paper gepresenteerd voor de Newspaper Division, Association for Education in Journalism and Mass Communication, Southeast Colloquium, Chapel Hill.

De Bens, E. & Østbye, H. (1998). The European newspaper market. In D. McQuail & K. Siune (Eds.), Media policy: convergence, concentration and commerce. London: Sage.

De Bens, E. & Raeymaeckers, K. (2010). De pers in België. Tielt: Uitgeverij LannooCampus.

De Bens, E. (1983). Het socio-demografisch en politiek-ideologisch profiel van de beroepsjournalist in Vlaanderen. Brussel: VUB

De Bens, E. (1997). De pers in België. Het verhaal van de Belgische dagbladpers gisteren, vandaag en morgen. Tielt: Lannoo.

De Bock, W. (1995, 11 maart). Mijn getuige en ik. De Morgen.                                             

De Brant, F. (2011). Mediaconcentratie en de gevolgen voor het pluralisme en de redactionele onafhankelijkheid: een onderzoek binnen Corelio. Niet-gepubliceerde masterproef, Gent, Vakgroep Politiek en Sociale Wetenschappen.

de Burgh, H. (Ed.) (2000). Investigative journalism: context and practice. London: Routledge.

de Burgh, H. (Ed.) (2008). Investigative journalism (2nd ed.). New York: Routledge.

De Clerck, J. (1994). Investigative Journalsim. Niet-gepubliceerde scriptie, Gent, Vakgroep Communicatiewetenschappen.                                                                                                            

De Keyser, J. (2010). Hoofdstuk 6: bronnen en nieuwe technologie voor nieuwsgaring. In S. Paulussen & K. Raeymaeckers (Eds.), Journalisten: profiel van een beroepsgroep (pp. 81-97). Tielt: LannooCampus.

De Keyser, J. (2012). Journalistieke autonomie in Vlaanderen. Niet-gepubliceerd onderzoeksrapport, Gent, Center for Journalism Studies.

de Ridder, H. (2001). Geen blad voor de mond. Notities voor een biografie. Tielt: Uitgeverij Lannoo nv.

De Waele, M. (2001). Onderzoeksjournalistiek anno 2000: een zoektocht naar de mogelijkheden en beperkingen case study: Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek. Niet‑gepubliceerde scriptie, Gent, Vakgroep Communicatiewetenschappen.

Debeer, D. (2009). Onderzoeksjournalistiek in Vlaanderen. Niet-gepubliceerde thesis, Brussel, Faculteit Taal en Letteren.

Deltour, P. (1996). Man bijt hond: over pers, politiek en gerecht. Antwerpen: Icarus.

Doig, A. (1997). The decline of investigatory journalism. In M. Bromley & T. O’Malley (Eds.). London, New York: Routledge.

Engelman, L. (1991). Op jacht in de regio. In P. Bakker , G. Schreurders. & T. van Stegeren  (Eds.), Onthullingsjournalistiek (pp. 98-109). Groningen: Wolters-Noordhoff.

Ettema, J. & Glasser, T. (1998). Custodians of conscience. New York: Colombia University Press.

Evens, T. (2013, 20 september). Mediaconcentratie is wel degelijk een gevaar voor pluralisme en diversiteit. De Tijd.

Everaerts, J-P. (2011, 22 februari). 40 jaar "Knack" - Maar waar bleef "Spectator"? Geraadpleegd op 20 juli 2013 op het World Wide Web: http://www.mediakritiek.be/blog/2011/02/40_jaar_knack_maar_waar_bleef_s…

Feldstein, M. (2006). Muckraking model: investigative reporting cycles in American history. The Harvard International Journal of Press/Politics, 11(2), 105-120.

Folkerts, J & Teeter, D. L.. (1998). Voices of a nation: a history of mass media in the United States (3rd ed.). Boston: Allyn & Bacon.

Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek (1999, november). Nieuwsbrief 1. Geraadpleegd op 20 juli 2013 op het World Wide Web: http://issuu.com/fondspascaldecroos/docs/128ceedcb0bfc036b26bb3c9d92136

Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek (2003, 11 juni). Nieuws - Memorandum van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek aan de nieuwe federale regering - Brussel, 11 juni 2003. Geraadpleegd op 1 juli 2013 op het World Wide Web: http://www.fondspascaldecroos.org/inhoud/nieuws/memorandum-van-het-fond…

Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek (2013, 22 januari). Jaarverslag 2012. Geraadpleegd op 1 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.fondspascaldecroos.org/sites/fondspascaldecroos.org/files/im…

Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek (n.d.). Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek. Geraadpleegd op 1 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.fondspascaldecroos.org/

Goossens, K. (2006). Onderzoeksjournalistiek als waakhond van de democratie(?). Onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

Greenwald, M. & Bernt, J. (2000). The big chill. Investigative reporting in the current media environment. Iowa: Iowa Press State.

Hallin, D. C., & Mancini, P. (2004). Comparing media systems. Three models of media and politics. Cambridge: Cambridge University Press.

Harris, J. M. & Stein, H. H. (Eds.) (1973). Muckraking: past, present and future. University Park: Pennsylvania State University Press.

Hodges, L. W. (1988). Undercover, masquerading, surreptitious taping. Journalism of mass media ethics, 3(1), 26-36.

Hoebeke, T. & Paulussen, S. (2010). Hoofdstuk 3: De opleiding van de Vlaamse beroepsjournalist. In S. Paulussen & K. Raeymaeckers (Eds.), Journalisten: profiel van een beroepsgroep (pp. 39-51). Tielt: LannooCampus.

Hofstadter, R. (1955). The age of reform: from Bryan to FDR. New York: Vintage Books.

Houston, B. (2010). The future of investigative journalism. Daedalus, 139(2), 45-56.

Humo (2012, 21 mei). 'Keizer van Oostende': het machtsmisbruik van Johan Vande Lanotte. Geraadpleegd op 1 augustus 2013 op het World Wide Web: http://www.humo.be/humo-archief/137008/keizer-van-oostende-het-machtsmi…

Journalismfund.eu (2014a) Funding. Geraadpleegd op 15 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.journalismfund.eu/funding-0

Journalismfund.eu (2014b, 11 februari). Resultatenrekening 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.fondspascaldecroos.org/sites/fondspascaldecroos.org/files/im…

Journalismfund.eu (n.d.). Jaarverslag 2013. Geraadpleegd op 10 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.journalismfund.eu/sites/default/files/u8/JF%20Jaarverslag%20…

Kussendrager, N. (Ed.) (2007). Onderzoeksjournalistiek. Groningen: Wolters-Noordhoff.

Kussendrager, N., van der Lugt, D. & Rogmans, B. (1992). Basisboek journalistiek. Groningen: Wolters-Noordhoff.

Lievens, S. (2005). Investigative journalism. Een kritische analyse. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

McChesney, R.W. (2003). The problem of journalism: a political economic contribution to an explanation of the crisis in contemporary US journalism. Journalism Studies, 4(3), 299-329.

McNair, B. (1998). The sociology of journalism. London: Arnold.

McQuail, D. (2010). Mass Communication Theory (6th ed.). London: Sage Publications.

Merckx, E. (2007). Grenzen van de onderzoeksjournalistiek. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

Meyer, P. (1979). Precision journalism: a reporter's introduction to social science methods. Bloomington: Indiana University Press.

Miraldi, R. (1991). Muckraking, democratie en vooruitgang. In P. Bakker , G. Schreurders. & T. van Stegeren  (Eds.), Onthullingsjournalistiek (pp. 55-69). Groningen: Wolters-Noordhoff.

Paulussen, S. & Raeymaeckers, K. (Eds.) (2010). Journalisten: profiel van een beroepsgroep. Tielt: LannooCampus.

Paulussen, S. (2004). Journalistiek@Internet.be. Een studie naar de mogelijkheden en gevolgen van het internet voor journalistieke nieuwsgaring en nieuwsproductie. Niet-gepubliceerd proefschrift, Gent.

Protess, D.L., Cook ,F.L., Jack, C., Doppelt, J.C., & Ettema, J.S., Leff, D.R., Miller, P. (1991). The journalism of outrage: investigative reporting and agenda building in America. New York: Guilford.

Raad voor de Journalistiek. (2007). Richtlijn over undercoverjournalistiek. Niet-gepubliceerde richtlijn, Brussel.

Raeymaeckers, K., Heinderyckx, F., De Vuyst, S., Libert, M., De Maeyer, J., De Dobbelaer, R., Le Cam, F., Deprez, A., De Keyser, J. (2013). De Belgische journalist in 2013. Gent: Academia Press.

Redelfs, M. (1996). Investigative reporting in den USA- Strukturen eines Journalismus der Machtkontrolle. Hamburg: Westdeutscher Verlag.

Schram, F. (2009). Juridische evaluatie van het decreet van 26 maart 2004 betreffende de openpenbaarheid van bestuur. Niet-gepubliceerd onderzoeksrapport, KULeuven.

Schreurders, G. (1991). Inleiding. In P. Bakker , G. Schreurders. & T. van Stegeren  (Eds.), Onthullingsjournalistiek (pp. 13-24). Groningen: Wolters-Noordhoff.

sdf (2013, 4 december). Freelancers steunen op Pascal Decroos. De Standaard.

Shapiro, B. (Ed.) (2003). Shaking the foundations: 200 years of investigative journalism in America. New York: Nation Books.

Smit, M. (2012). Deterence of fraud with EU funds through investigative journalism in EU-27. Brussel: Policy Department D: Budgetary Affairs.

Tabaku, A. (2005). Onderzoeksjournalistiek in Vlaanderen. Analyse aan de hand van 2 cases: Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek en de Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ). Niet-gepubliceerde thesis, Gent, Vakgroep Communicatiewetenschappen.

Terzis, G. (2009) European Journalism Education. Bristol: Intellect.

Ullman, J. & Colbert, J. (Eds.) (1991). The Reporter's Handbook: An Investigator's Guide to Documents and Techniques (2nd ed.). New York: St. Martin’s Press.

Van den Bossche, F. (1999). Waar eindigt onthullingsjournalistiek en begint sensatiejournalistiek? Niet-gepubliceerde thesis, Gent, Vakgroep Communicatiewetenschappen.

van Eijk, D. (2005). Investigative journalism in Europe. Amsterdam: VVOJ.

van Eijk, D. (Ed.) (2003). Investigative journalism in the US and in Sweden. Amsterdam: VVOJ.

Van Nieuwenhuyse, K. (2005). De klauw van een papieren leeuw: een politieke geschiedenis van de krant De Standaard (1947-1976). Leuven: Uitgeverij ACCO.

Vandeneede, H. (1996). De politieke onderzoeksjournalistiek van de jaren negentig: analyse van de situatie in België en Frankrijk. Onuitgegeven licentiaatsverhandeling, Gent, Faculteit Politieke en Sociale Wetenschappen.

Verhoeven, K. (2011, 28 januari). Hoe ‘De Standaard’ inzage kreeg in de diplomatieke documenten van WikiLeaks. Geraadpleegd op 2 augustus 2013 op het World Wide Web: http://www.standaard.be/cnt/dmf20110128_078

VLHORA (2007). Journalistiek. Een onderzoek naar de kwaliteit van de professioneel gerichte bacheloropleiding Journalistiek aan de Vlaamse hogescholen. Geraadpleegd op 5 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.vlaamsehogescholenraad.be/documenten/KZvisitatierapporten/20…

VLUHR (2014). Persbericht. Grote verschillen in kwaliteit opleidingen journalistiek. Geraadpleegd op 7 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.vluhr.be/media/docs/Visitatierapporten/persbericht_journalis…

Voorhoof, D. (2003). Handboek mediarecht. Brussel: Larcier.

Voorhoof, D. (2010). Openbaarheid van bestuur in België: een losse flodder. Samenleving en Politiek, 17(3), 56-61.

Voorhoof, D. (2011). Handboek mediarecht. Brussel: Larcier.

Voorhoof, D. (Ed.) (2008). Het journalistiek bronnengeheim onthuld. Brugge: Die Keure.

VRM (2013). Mediaconcentratie in Vlaanderen. Rapport 2013. Brussel: Digitale Drukkerij Vlaamse Overheid.

VRT (n.d.) Panorama. Geraadpleegd op 1 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.canvas.be/programmas/panorama/c0f01e73-857b-402b-83d8-3fb148…

VVOJ (2002). Onderzoeksjournalistiek in Nederland en Vlaanderen. Amsterdam: VVOJ.

VVOJ (2004a). Uitvoering werkplan 2004-2006. Amsterdam: VVOJ.

VVOJ (2011a). Een nieuwe impuls voor onderzoeksjournalistiek. Geraadpleegd op 5 mei 2013 op het World Wide Web: http://www.vvoj.nl/cms/docs/Rapport%20Marjan%20Agerbeek.pdf

VVOJ (2012a, 17 november). Werkplan 2013-2015. Geraadpleegd op 5 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.vvoj.nl/new/docs/conferentie2012/ALV%202012/Goedgekeurd%20we…

VVOJ (2012b, 17 november). Jaarverslag 2011. Geraadpleegd op 20 juli 2013 op het World Wide Web: http://www.vvoj.nl/cms/docs/conferentie2012/ALV%202012/definitief%20Jaa…

VVOJ (2013, 16 november). Jaarverslag 2012. Geraadpleegd op 4 mei 2014 op het World Wide Web: http://www.vvoj.nl/new/wp-content/uploads/Jaarverslag-2012-Goedgekeurd…

VVOJ (Eds.) (2003). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2003. Amsterdam: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2004b). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2004. Amsterdam: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2005). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2005. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2006). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2006. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2007). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2007. Zellik: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2008). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2089. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2009). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2009. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2010). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2010. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2011b). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2011. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (Eds.) (2012c). Jaarboek onderzoeksjournalistiek 2012. Utrecht: VVOJ.

VVOJ (n.d.). Onderzoeksjournalistiek. Geraadpleegd op 20 april 2014 op het World Wide Web: http://www.vvoj.nl/cms/vereniging/profiel/onderzoeksjournalistiek

Weaver, D. (Ed.) (1998). The global journalist. News people around the world. Cresskill, New Jersey: Hampton Press.

Williams, K. (2005). European Media Studies. London: Bloomsbury Publishing Plc.

Williams, K. (2011). European media studies.London: Bloomsbury Academic.

Winch, S. P. (2000). Ethical Challenges for Investigative Journalism. In M. Greenwald & J. Bernt (Eds.), The big chill. Investigative reporting in the current media environment (pp. 121-136). Iowa: Iowa State Press.

Witte, E. (1993). Media en politiek. Een inleiding tot de literatuur. Brussel: VUB press.

Zelizer, B. & Allan, S. (2010). Keywords in news and journalism studies. Berkshire: Open University Press.

Universiteit of Hogeschool
Master in de Communicatiewetenschappen: Journalistiek
Publicatiejaar
2014
Kernwoorden
piccavet
Share this on: