Zorggarantie en vraaggestuurde zorg voor personen met een beperking.

Renilde De Coster Renilde De Coster
WAAROM NIET IK?Klinkt deze vraag me niet vertrouwd? Als ik zie hoe sommige mensen het geluk lijkt toe te lachen, voel ik die vraag bij mij opborrelen: 'waarom niet ik'. Anderzijds vloek ik bij mezelf: 'waarom ik', als het lot mij zwaar valt.Durf ik even in de huid kruipen van mensen met een ernstige beperking? Gelukkig hoor ik daar niet bij, ... nog niet, hopelijk nooit. Toch kan het ook mij overkomen, na een ongeluk, een ziekte en ja, waarom niet ik? Word ik dan afhankelijk van anderen, van het beleid?In de zorgsector vinden vele werknemers grote waardering en arbeidsvreugde.

Zorggarantie en vraaggestuurde zorg voor personen met een beperking.

WAAROM NIET IK?

Klinkt deze vraag me niet vertrouwd? Als ik zie hoe sommige mensen het geluk lijkt toe te lachen, voel ik die vraag bij mij opborrelen: 'waarom niet ik'. Anderzijds vloek ik bij mezelf: 'waarom ik', als het lot mij zwaar valt.

Durf ik even in de huid kruipen van mensen met een ernstige beperking? Gelukkig hoor ik daar niet bij, ... nog niet, hopelijk nooit. Toch kan het ook mij overkomen, na een ongeluk, een ziekte en ja, waarom niet ik? Word ik dan afhankelijk van anderen, van het beleid?

In de zorgsector vinden vele werknemers grote waardering en arbeidsvreugde. Toch loopt ook daar heel wat fout en liggen er nog heel wat uitdagingen, waarom niet voor mij?

Voor personen met ernstige beperkingen en hun gezin heeft de Vlaamse overheid de laatste decennia een gevarieerd en uitgebreid ondersteuningsaanbod uitgewerkt. Nog maar een minderheid van de doelgroep maakt daarvan gebruik. Vele anderen proberen zo lang mogelijk zichzelf te beredderen. Zij menen op het overheidsaanbod te kunnen terugvallen als de nood zich voordoet. Dit blijkt meer en meer een illusie.

Economische schulden of sociale schuld:

Nu de economie van de ene crisis in de andere lijkt te vallen, acht de overheid de verdere uitbouw van het ondersteuningsaanbod onbetaalbaar. Daarom zijn recent prioriteitencommissies geïnstalleerd. Deze moeten de toegang tot de zorg exclusief voorbehouden aan personen met de hoogste ondersteuningsnood. Wie als niet prioritair de toegang blijft ontzegd, balt de vuisten en vloekt: 'waarom ik niet'.

België heeft net als heel wat andere VN-landen de conventie geratificeerd die gelijke rechten afdwingt voor personen met een handicap. Deze conventie wil voor die mensen een gelijkwaardige integratie in de samenleving garanderen. Kan Vlaanderen dit waarmaken met haar besparings- en prioriteringsbeleid of verschuiven die een economische schuld naar sociale schulden?

Vanuit een persoonlijke betrokkenheid bij getroffen gezinnen, werd dit onderzoek opgestart. Kan de Vlaamse overheid met haar strategische doelstellingen de belofte inlossen van garantie op vraaggestuurde zorg en ondersteuning voor personen met een beperking?

Wel leerplicht maar geen recht op zorg:

In 1914 werd de wet op de leerplicht in België goedgekeurd. Nu honderd jaar later moeten personen met een beperking nog via de rechtbank zorg en ondersteuning van de overheid afdwingen. Sinds de leerplicht is ingevoerd, organiseert de overheid gratis het nodige onderwijs voor alle kinderen met een gemiddelde begaafdheid. Het is onbegrijpelijk, dat diezelfde overheid meer dan honderd jaar later nog geen zorgplicht vervult voor kinderen en volwassenen met een lagere begaafdheid, personen met een beperking. Ik kan gratis studeren in de school van mijn keuze. Waarom moet mijn naaste omwille van zijn beperking dan jaren op een wachtlijst staan als hij naar een gepaste voorziening wil?

De overheid blijft de zorg ontoereikend budgetteren zodat er zelfs niet altijd een aanbod is om schrijnende nood te lenigen. In 1914 kostte de invoering van de leerplicht ook veel geld. Toen luidde de gruwelijke wereldoorlog een langdurige economische crisis in. Toch koos men voor de toekomst van de kinderen. In het welvarende Vlaanderen van 2014 garandeert men nog steeds niet de hoogst nodige zorg of ondersteuning van personen met een beperking en stopt men zich weg achter de crisis. Overtreft de huidige economische malaise dan een oorlogscrisis?

Politiekelijke vrijheid:

In deze studie wordt het actuele beleid in Vlaanderen voor personen met een beperking onder de loep genomen. Als eerste is er het Perspectiefplan 2020, dat ambieert om de wachtlijsten tegen 2020 te doen verdwijnen. Voor zo’n 22.000 personen met een beperking en hun familie die vandaag op de wachtlijst staan, is 2020 te verre toekomst.

Uit het Perspectiefplan 2020 zijn beleidsaanbevelingen afgeleid en daarop is het decreet Persoonsvolgende Financiering gebaseerd. Dit is goedgekeurd in april 2014.

In het Perspectiefplan 2020 doet de Vlaamse Regering beloften onder de vorm van twee hoofddoelstellingen. De eerste doelstelling beoogt zorggarantie: mensen met een beperking die nood hebben aan zorg of ondersteuning kunnen die krijgen. De tweede doelstelling belooft vraaggestuurde zorg: mensen met een beperking krijgen zorg en ondersteuning op maat.

Deze studie zocht antwoord op drie hoofdvragen:

  • Op het macroniveau: hoe interpreteert het beleid deze doelstellingen en werkt ze deze uit in een context van economische besparingen?
  • Op het mesoniveau: kunnen organisaties en voorzieningen deze doelstellingen helpen omzetten in de praktijk?
  • Op het microniveau: hoe ervaren personen met een beperking en hun familie deze evoluties en beloften?

Uit het onderzoek blijkt, dat het van groot belang is om begrippen duidelijk te omschrijven en af te bakenen. De begrippen ‘zorggarantie’ en ‘vraaggestuurde zorg’ worden op verschillende manieren ingevuld. Het decreet Persoonsvolgende Financiering voorziet enkel garanties zolang de voorraad strekt, geen garanties dus. Personen met een beperking en hun familie enerzijds en betrokken organisaties en voorzieningen anderzijds hechten hogere verwachtingen aan deze begrippen, dan wat het beleid voor ogen heeft. Zij geloven er niet in, dat het huidige beleid de wachtlijsten kan wegwerken of zal zorgen dat elke persoon met een beperking de nodige ondersteuning krijgt, zelfs niet na 2020.

Kwetsbaarheid en creativiteit genegeerd:

Het onderzoek wijst er ook op, dat meer dan de helft van de personen met een beperking in Vlaanderen geen enkele vorm van gespecialiseerde zorg of ondersteuning vraagt of geniet. Hieruit zijn nog heel wat nieuwe zorgvragen te verwachten en vele noodsituaties zullen blijven opduiken. Aan zelfzorg en mantelzorg zijn grenzen. Recent moesten de media te vaak gezinsdrama’s en rechtszaken rapporteren in verband met ontbeerde zorg. Het is dus de hoogste tijd, dat er proactief wordt gewerkt aan deze problematiek.

Uit deze masterproef blijkt de dringende nood aan vervolgonderzoek, enerzijds naar mogelijke creatieve zelfzorg initiatieven, die kunnen sluimeren bij de omvangrijke groep zelfzorgers en anderzijds naar schrijnende kwetsbaarheid bij die groep. Hun situatie doet denken aan de tijd van voor de leerplicht zoals Louis Paul Boon in zijn boek 'Pieter Daens' beschrijft. Vele jonge kinderen groeiden op in erbarmelijke omstandigheden. Ook toen sloot het beleid te lang de ogen.

 

Bibliografie

Allan, J. (2008). Rethinking inclusive education: the philosophers of difference in practice. New York: Springer.

American Psychological Association (2010). Publication manual of the American Psychological Association (6th ed.). Washington, DC: American Psychological Association.

Amnesty International. (2010). VN-verdragen (1966), VN-verdrag (BuPo), VN-verdrag (EcSoCu). Geraadpleegd via http://www.amnesty.nl/

Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216-224. doi: 10.1080/01944366908977225

Beel, V. (2013, 27 april). Je moet de sprong in het donker wagen. De Standaard, pp. 25-27.

Belga. (2013, 17 mei). Vrijwilligers nemen ontslag uit commissie die zorg verdeelt. De Morgen, p. 19

Belgische Federale Overheidsdiensten. (2012). Discriminatie. Geraadpleegd via http://www.belgium.be/nl/

Berk, L. E. (2010). Development through the lifespan (5th Edition). Boston: Pearson Education.

Bouverne-De Bie, M. (2007). Sociale agogiek. Gent: Academia Press.

Bouverne-De Bie, M., & van Ewijk, H. (2008). Deel 1 – een inleiding aan de hand van een aantal kernbegrippen. In M. Bouverne-De Bie, & H. van Ewijk (red.), Sociaal werk in Vlaanderen en Nederland: een begrippenkader (pp. 17-54). Mechelen: Kluwer.

Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101. doi: 10.1191/1478088706qp063oa

Broekaert, E. (2008). Theoretische orthopedagogiek. In E. Broekaert, F. De Fever, P. Schoorl, G. Van Hove, & B. Wuyts, Orthopedagogiek en maatschappij (4e druk) (pp. 9-33). Antwerpen: Garant.

Broekaert, E. (2009). Naar een integratieve handelingsorthopedagogiek. Antwerpen: Garant.

Bronfenbrenner, U. (1994). Ecological models of human development. In international encyclopedia of education (Vol.3, 2nd ed.). Oxford: Elsevier. Reprinted in: Gauvain, M. & Cole, M. (Eds.). (1993). Readings on the development of children (2nd ed.) (pp. 37-43). New York: Freeman.

Brown, R. I., Schalock, R. L., & Brown, I. (2009). Quality of life: its application to persons with intellectual disabilities and their families – introduction and overview. Journal of Policy and Practice in Intellectual Disabilities, 6(1), 2-6. doi: 10.1111/j.1741-1130.2008.00202.x

Burke, P. (2010). Brothers and sisters of disabled children: the experience of disability by association. Brittish Journal of Social Work, 40(6), 1681-1699. doi: 10.1093/bjsw/bcp088

Centrum voor gelijkheid van kansen en racismebestrijding. (2013). Advies van het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding. Geraadpleegd via http://www.diversiteit.be/

Claes, L. (2013). Wederzijdse emotionele beschikbaarheid binnen onderzoek. In E. De Belie & G. Van Hove (red.), Wederzijdse emotionele beschikbaarheid: mensen met een verstandelijke beperking, hun context en begeleiders samen op weg (pp. 219-246). Antwerpen: Garant.

Clapton, J., & Fitzgerald, J. (1997). The history of disability: a history of ‘otherness’. New Renaissance Magazine, 7(1). Geraadpleegd via: http://www.ru.org/

College voor de Rechten van de Mens. (2012). Verdragen en wetten. Geraadpleegd via http://www.mensenrechten.nl/

De Belie, E., & Van Hove, G. (red.). (2005). Ouderschap onder druk: ouders en hun kind met een verstandelijke beperking. Antwerpen: Garant.

De Belie, E., & Van Hove, G. (red.). (2013). Wederzijdse emotionele beschikbaarheid: mensen met een verstandelijke beperking, hun context en begeleiders samen op weg. Antwerpen: Garant.

De Clercq, R., & Procureur, G. (2013, 16 januari). Man slaapt negen maanden in kantoor. Het Nieuwsblad, p.16.

De Coninck, K. (2013, 6 april). Vijf jaar wachten op thuishulp voor kind met autisme. Het Nieuwsblad, p.13.

De Coster, L. (2013, 17 mei). Uitkering gehandicapten. Het Nieuwsblad, p. 33

De Fever, F. (2008). Orthopedagogisch onderzoek. In E. Broekaert, F. De Fever, P. Schoorl, G. Van Hove, & B. Wuyts, Orthopedagogiek en maatschappij (4e druk) (pp. 117-144). Antwerpen: Garant.

De Groote, M. (2012, 18 oktober). Wachtlijst voor gehandicapten is een etterende wonde. De Morgen, p.9.

De Naegel, E. (2014). Vermaatschappelijking van de zorg: de ontspoorde besparingslogica van de overheid. Oproep om de impasse te doorbreken. Geraadpleegd via http://www.pwww.be/index.html

De Persgroep. (2010). De stand van het land. Geraadpleegd via http://www.demorgen.be/

De Roeck, A. (2012). Onderweg: van plan naar ondersteuning. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 44-49). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

De Rycke, R. (2007). De vermaatschappelijking van de zorg. Psychiatrie en Verpleging, 83(5), 359-363.

Debreuck, K. (2012). Vraaggestuurde zorg: een traject op maat. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (p. 43). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Debrouwere, L. (2013, 9 maart). Ik zie hem doodgraag, maar soms kan ik het niet aan. Het Nieuwsblad, pp. 28-29.

Decruynaere, F. (2013). De kracht van het engagement: de vermaatschappelijking van de zorg in de dagelijkse praktijk. Brussel: Luc Moens.

Deneef, S. (2004/2005). Persoonsgerichte ondersteuning van personen en hun netwerk. Landegem: beschutte werkplaats Nevelland.

Devlieger, P., Rusch, F., & Pfeiffer, D. (2005). Rethinking disability as same and different! Towards a cultural model of disability. In: P. Devlieger, F. Rusch, & D. Pfeiffer (red.), Rethinking disability. The emergence of new definitions, concepts and communities. Antwerpen: Garant.

Edwards, G. (2008). The ‘Lifeworld’ as a resource for Social Movement Participation and the Consequences of its Colonization. Sociology, 42(2), 299-316. doi: 10.1177/0038038507087355

Europees Sociaal Handvest van 3 mei 1996 - Herzien, European Treaty Series, 163.

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens van 4 november 1950, European Treaty Series, 5.

Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid. (2013). Gehandicaptenbeleid in België: een overzicht. Geraadpleegd via http://www.handicap.fgov.be/nl

Glesne, C. (2011). Prestudy tasks: doing what is good for you. In G. Van Hove & L. Claes (Eds.), Qualitative research and educational sciences: a reader about useful strategies and tools (pp. 1-36). Harlow: Pearson Education Limited.

Goodley, D. (1997). Locating Self-advocacy in Models of Disability: understanding disability in the support of self-advocates with learning difficulties. In G. Van Hove (red.), Disability Studies: basisteksten uitgediept (pp. 34-46). Antwerpen: Garant.

H.D. (2013, 20 juli). Brief van de dag: wie kan zijn hele leven zorgen voor een gehandicapt kind? Het Nieuwsblad, p. 50.

Handvest van de grondrechten van de Europese van 18 december 2000, Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen, C 364/1.

Harpur, P. (2012). Embracing the new disability rights paradigm: the importance of the convention on the rights of persons with disabilities. Disability & Society, 27(1), 1-14. doi: 10.1080/09687599.2012.631794

Hautekeur, G., & Broekman, H. A. C. (2008). Hoofdstuk 4 – Samenlevingsopbouw en buurtwerk. In M. Bouverne-De Bie, & H. van Ewijk (red.), Sociaal werk in Vlaanderen en Nederland: een begrippenkader (pp. 131-152). Mechelen: Kluwer.

Howitt, D. (2011a). Qualitative interviewing. In G. Van Hove & L. Claes (Eds.), Qualitative research and educational sciences: a reader about useful strategies and tools (pp. 77-108). Harlow: Pearson Education Limited. 

Howitt, D. (2011b). Thematic analysis. In G. Van Hove & L. Claes (Eds.), Qualitative research and educational sciences: a reader about useful strategies and tools (pp. 179-202). Harlow: Pearson Education Limited. 

Howitt, D. (2011c). Discourse analysis. In G. Van Hove & L. Claes (Eds.), Qualitative research and educational sciences: a reader about useful strategies and tools (pp. 231-259). Harlow: Pearson Education Limited.

Interfederaal gelijkekansencentrum. (2007). De antidiscriminatiewet van 10 mei 2007. Geraadpleegd via http://www.diversiteit.be/

Internationaal Verdrag inzake economische, politieke en culturele rechten van 19 december 1966, United Nations Treaty Series, 999, 171.

Jokinen, N. S., & Brown, R. I. (2005). Family quality of life from the perspective of older parents. Journal of Intellectual Disability Research, 49(10), 789-793. doi: 10.1111/j.1365-2788.2005.00753.x

Jonckheere, R. (2012). Inclusie bij de doelgroepen waar dit niet onmiddellijk vanzelfsprekend lijkt. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 18-19). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Kennes, R. (2012). Inclusief beleid voor mensen met een beperking in de praktijk: de Vlaamse overheid zet de toon gisteren, vandaag en morgen. In Vlaamse Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 20-22). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Kuiper, M., Van de Velde, B., & Van Zuydam, S. (2012). Leren van vermaatschappelijking in het Verenigd Koninkrijk, Australië en Scandinavië. Geraadpleegd via http://www.rob-rfv.nl/

Le Bacq, T. (2013, 17 mei). Basisuitkering is kaakslag voor ouders met gehandicapt kind. Het Nieuwsblad, p. 15.

Liga voor Mensenrechten. (2011). Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap. Geraadpleegd via http://www.mensenrechten.be/index.php

Mattheus, R. (2012). Reflecties op het concept en het concept ondernemen in welzijn in debat. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 73-76). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Mittler, P. (2012). It’s our convention: use it or lose it? Disability, CBR & Inclusive Development, 23(2), 7-21. doi:  10.5463/DCID.v23i2.141

Moyson, T. (2004). En dan nu... brussentijd. Oikonde nieuws, 13(3), 1-10.

Neuman, W. L. (2011). How to review the literature and conduct ethical studies. In G. Van Hove & L. Claes (Eds.), Qualitative research and educational sciences: a reader about useful strategies and tools (pp. 37-76). Harlow: Pearson Education Limited. 

Noels, G. (2010). Econoshock: hoe zes economische schokken uw leven fundamenteel zullen veranderen. Antwerpen: Houtekiet.

Obokata, T., & O’Connell, R. (2010). Ambition, achievement and potential: the UK and the universal declaration of human rights at sixty. The International Journal of Human Rights, 14(3), 394-406. doi: 10.1080/13642980802611178

Peersman, G., & Schoors, K. (2012). De perfecte storm: hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken. Gent: Borgerhoff & Lamberigts.

Peirsegaele, S. (2013, 20 juli). Dochter met Down vermoord. Het Nieuwsblad, p. 50.

Penders, P. (2012). Schets van een veranderende context. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 65-66). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Provincieraad West-Vlaanderen. (2013). Art. 2,3 van het impulsreglement: bestuursakkoord 2013. Geraadpleegd via http://www.west-vlaanderen.be/Pages/Startpagina.aspx

Ruijssenaars, A. J. J. M., Van den Bergh, P., & Schoorl, P.M. (2011). Orthopedagogiek: ontwikkelingen, theorieën en modellen: een inleiding (4e druk). Antwerpen: Garant.

Ruitinga, V. (2011). Ideal Theory and Utopia. Erasmus Student Journal of Philosophy, 1, 48-54.

Schuelka, M.J. (2013). A faith in humanness: disability, religion and development. Disability & Society, 28(4), 500-513. doi: 10.1080/09687599.2012.717880

Serneels, D., & Delaruella, H. (2012). Voorwoord. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020, we werken eraan! (pp. 4-5). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Smeyers, P., & Levering, B. (2010). Over het verband tussen wetenschap en opvoeding: bij wijze van inleiding. In P. Smeyers & B. Levering (red.), Grondslagen van de wetenschappelijke pedagogiek: modern en postmodern (5e druk) (pp. 13-31). Den Haag: Boom Lemma.

Sorée, V. (2012). Kiezen waar je woont, met wie je woont en wie er je vrienden zijn. Dit is vraagsturing ten voeten uit. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 62-63). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Stalker, K., & Connors, C. (2004). Children’s perceptions of their disabled siblings: ‘she’s different but it’s normal for us’. Children & Society, 18(3), 218-230. doi: 10.1002/CHI.794

Stimulansz. (2013). Vermaatschappelijking. Geraadpleegd via http://www.thesauruszorgenwelzijn.nl/index2.htm

Summers, J. A., Poston, D. J., Turnbull, A. P., Marquis, J., Hoffman, L., Mannan, H., & Wang, M. (2005). Conceptualizing and measuring family quality of life. Journal of Intellectual Disability Research, 49(10), 777-783. doi: 10.1111/j.1365-2788.2005.00751.x

UN Publications. (2013). Convention on the rights of persons with disabilities. Geraadpleegd via http://www.un.org/en/index.shtml

Valcke, M. (2007). Onderwijskunde als ontwerpwetenschap: een inleiding voor ontwikkelaars van instructie en voor toekomstige leerkrachten. Gent: Academia Press.

Van den Berg, H. (2004a). Discoursanalyse. KWALON 26, 9(2), 29-39.

Van den Berg, H. (2004b). Discoursanalyse in de praktijk. KWALON 27, 9(3), 27-34.

Van der Pas, A. (2012). Handboek methodische ouderbegeleiding 2: naar een psychologie van ouderschap (7e druk). Amsterdam: SWP.

Van Dun, F. (2002). De filosofie van het liberalisme in een tijd van vermaatschappelijking. Geraadpleegd via http://rothbard.be

Van Gennep, A. (1997). Paradigma-verschuiving in de visie op zorg voor mensen met een verstandelijke handicap. Tijdschrift voor Orthopedagogiek, 36, 189-201.

Van Houten, D. (2008). Werken aan inclusie. Sociale interventie, 17(3), 45-56.

Van Hove, G, & Van Loon, J. (2007). Personen met een verstandelijke beperking. In E. Broekaert & G. Van Hove (red.), Handboek bijzondere orthopedagogiek (9e druk) (pp. 17-43). Antwerpen: Garant.

Van Hove, G. (2008). Over orthopedagogiek als wetenschap en de inherente paradigma-wissels: normalisatie is dood, leve Quality of Life! In E. Broekaert, F. De Fever, P. Schoorl, G. Van Hove, & B. Wuyts, Orthopedagogiek en maatschappij (4e druk) (pp. 144-161). Antwerpen: Garant.

Van Hove, G. (2009). En toen was daar ineens de UN-Conventie. In G. Van Hove (red.), Disability Studies: basisteksten uitgediept (pp. 325-363). Antwerpen: Garant.

Van Pee, M., Malaise, P., & Dehandschutter, W. (2013, 12 maart). Negen dagen kamperen om autistisch kind in te schrijven. Het Nieuwsblad, p.6.

Van Rompaey, F., & Stroo, J. (2012). Conditio sine qua non bij het Vlaamse Welzijnsverbond. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (p. 7). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Vanacker, L. (2013, 26 januari). Bent u niet beschaamd, minister? Het Nieuwsblad, p.42

Vanbael, L. (2012). Ondernemen in welzijn door de bril van gebruikers. In Vlaams Welzijnsverbond (red.), Perspectief 2020: we werken eraan! (pp. 82-85). Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Vandelanotte, G., & Boone, M. (2010). Beter samen: een pleidooi voor een gevarieerde samenleving. Tielt: Lannoo.

Vanderplasschen, W., Vandevelde, S., Claes, C., Broekaert, E., & Van Hove, G. (2010). Orthopedagogische werkvelden in beweging: organisatie en tendensen (4e druk). Antwerpen: Garant.

Vanlerberghe, M. (2013). Inclusief: impulsen voor een sociaal West-Vlaanderen: speech Vanlerberghe. Geraadpleegd via http://www.west-vlaanderen.be/Pages/Startpagina.aspx

Verheye, N. (2012, 23 november). Grote verschillen maar dezelfde verlangens. Visie, p. 11.

Verstraete, P. (2009). Het weerspiegelde denken: geschiedenis van de zorg voor personen met een handicap in het licht van Michel Foucaults biopolitiek. In M. Depaepe, F. Simon, & A. Van Gorp (red.), Paradoxen van pedagogisering: handboek pedagogische historiografie (3e druk) (pp. 193-212). Leuven: Acco.

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (2003-2007). Meerjarenanalyse: een achteruit- en vooruitblik op de zorgbehoeften van personen met een handicap. Geraadpleegd via http://www.vaph.be/vlafo/view/nl/11151-home.html

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (2007). Ondersteuning aanvragen. Geraadpleegd via http://www.vaph.be/vlafo/view/nl/11151-home.html

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (2010). Handinfo: handige informatie voor personen met een handicap (5e herziene druk). Brugge: Die Keure.

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (2011). Diensten Ondersteuningsplan. Geraadpleegd via http://www.vaph.be/vlafo/view/nl/11151-home.html

Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. (2013). Zorgregierapport 30 juni 2013. Geraadpleegd via http://www.vaph.be/vlafo/view/nl/

Vlaams Parlement. (2013). Ontwerp van decreet houdende de algemene uitgavenbegroting van de Vlaamse Gemeenschap voor het begrotingsjaar 2014. Stuk 15, nr. 7.

Vlaams Welzijnsverbond. (2012). Perspectief 2020: we werken eraan! Brussel: Vlaams Welzijnsverbond.

Vlaamse Regering. (2010). Conceptnota: perspectief 2020 nieuw ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap. Geraadpleegd via http://www.jovandeurzen.be/nl

Vlaamse Regering. (2012). Overzicht beleidsaanbevelingen na 6 en 7 juni 2012. Geraadpleegd via http://www.onafhankelijkleven.be/

Vlaamse Regering. (2013). Voorontwerp van Decreet houdende de Persoonsvolgende Financiering voor personen met een handicap en tot hervorming van de wijze van financiering van de zorg en de ondersteuning voor personen met een handicap.

Vlaamse Regering. (2014). Ontwerp van Decreet houdende de Persoonsvolgende Financiering voor personen met een handicap en tot hervorming van de wijze van financiering van de zorg en de ondersteuning voor personen met een handicap. Stuk 2429, Nr. 1.

VN-Conventie voor de Rechten van Personen met een Beperking van 8 februari 2007, United Nations Treaty Series, 993, 3.

Vogels, M. (2012). Gedachtenwisseling over de stand van zaken van het projectplan zorgvernieuwing na het tweedaagse colloquium perspectiefplan 2020. Geraadpleegd via http://www.vlaamsparlement.be/vp/index.html

Wilcox, D. (1994). The guide to effective participation. Geraadpleegd via http://www.partnerships.org.uk/index.htm

Wilken, J. P. (2007). Zorg en ondersteuning in de samenleving. Voorwaarden voor succesvolle vermaatschappelijking van de gehandicaptenzorg. Amsterdam: SWP.

Wuyts, B. (2008). Maatschappelijke positie van mensen met een handicap. In E. Broekaert, F. De Fever, P. Schoorl, G. Van Hove, & B. Wuyts (red.), Orthopedagogiek en maatschappij (4e druk) (pp. 35-75). Antwerpen: Garant.

 

 

Universiteit of Hogeschool
Pedagogische wetenschappen, optie orthopedagogiek
Publicatiejaar
2014
Kernwoorden
Share this on: