Bepaling van het aandeel vroedkundige activiteiten, gecoverd door VG-MZG, op materniteit en verloskunde

Christine Vrielinck
Vroedkundige werklast in tijden van een verkort materniteitsverblijfDe overheid heeft plannen om te besparen in de gezondheidszorg. Zo streeft ze naar een efficiënter gebruik van beschikbare ziekenhuisbudgetten. Deze plannen kunnen leiden tot een even veilig, maar korter materniteitsverblijf. De vraag kan gesteld worden of de vroedvrouw dan meer zorg zal verstrekken in kortere tijd. Hoe kan de werklast van de vroedvrouw er dan uitzien?Om zicht te krijgen op de vroedkundige werklast is het nodig om de bovenstaande vraag in stukjes te verdelen. Wat wordt verstaan onder werklast?

Bepaling van het aandeel vroedkundige activiteiten, gecoverd door VG-MZG, op materniteit en verloskunde

Vroedkundige werklast in tijden van een verkort materniteitsverblijf

De overheid heeft plannen om te besparen in de gezondheidszorg. Zo streeft ze naar een efficiënter gebruik van beschikbare ziekenhuisbudgetten. Deze plannen kunnen leiden tot een even veilig, maar korter materniteitsverblijf. De vraag kan gesteld worden of de vroedvrouw dan meer zorg zal verstrekken in kortere tijd. Hoe kan de werklast van de vroedvrouw er dan uitzien?

Om zicht te krijgen op de vroedkundige werklast is het nodig om de bovenstaande vraag in stukjes te verdelen. Wat wordt verstaan onder werklast? Welke activiteiten voert de vroedvrouw uit? Hoe kan vroedkundige werklast gemeten worden? Is de werklast dezelfde in alle ziekenhuizen? Hoeveel van de vroedkundige werklast is gekend door de overheid?

Om op deze vragen een antwoord te vinden, werd gespecialiseerde literatuur geraadpleegd. Bovendien werden 73 vroedvrouwen in vijf Vlaamse ziekenhuizen geobserveerd tijdens hun activiteiten op de afdelingen verloskunde en materniteit. Tussen de ziekenhuizen bevonden zich een universitair ziekenhuis en een ziekenhuis dat erkend is als baby vriendelijk ziekenhuis.

Wat wordt begrepen onder de term “werklast”? Werklast is de inspanning die nodig is om werk uit te voeren. Hierbij zijn de snelheid, de kwaliteit en de hoeveelheid van werk belangrijk. Vroedkundige werklast wordt hierbij onderverdeeld in patiëntenzorg en niet-patiëntenzorg.

Patiëntenzorg wordt uitgevoerd voor een specifieke patiënt.Niet-patiëntenzorg bevat activiteiten die nodig zijn om de verpleegafdeling te doen draaien.

Wat doet de vroedvrouw? De vroedvrouw[1] is bevoegd voor de zorg rondom de geboorte. Hierbij kan ze medische zorgen verstrekken aan de moeder en de pasgeborene. Ze voert ook verpleegkundige taken uit. Hiertoe hoort de zorg voor basisbehoeften zoals voeding en hygiëne. De vroedvrouw dient geneesmiddelen toe en verzorgt wonden. Ze beperkt risico’s. Ze voorkomt ziektes en zorgt voor pijnstilling. Ze ondersteunt de moeder en de vader in hun rol als ouder. Hierbij geeft ze veel uitleg over allerlei onderwerpen zoals het babybadje en de voeding.

Op de ziekenhuisafdelingen verloskunde en materniteit komen bepaalde activiteiten veel voor. Naast uitleg geven, gerust stellen en overleggen, verzorgt de vroedvrouw administratieve en vroedkundige taken. Ze volgt veel parameters op, zoals de bloeddruk van de moeder. Ook het gewicht en de temperatuur van de baby volgt ze op. De vroedvrouw helpt de barende vrouw om zich te ontspannen. Ze volgt het verloop van de arbeid en de bevalling nauwgezet op. Na de bevalling ondersteunt ze de evolutie van de moeder en de baby. Ze moedigt het knuffelen met de baby aan. Ook zorgt ze ervoor dat moeder, vader en hun baby zoveel mogelijk samen kunnen blijven.

Hoe kan de werklast van vroedvrouwen gemeten worden? In België worden de vroedkundige activiteiten geregistreerd met het VG-MZG-meetinstrument[2]. Hieronder valt ook de vroedkundige werklast. De verkregen resultaten schetsen een betrouwbaar beeld van de zorgactiviteiten in de ziekenhuizen.

Is de werklast van vroedvrouwen overal dezelfde? Ja, ongeveer. In de huidige studie kan er geen betrouwbaar verschil in vroedkundige werklast vastgesteld worden tussen de verschillende ziekenhuizen en de verschillende beleidsvormen. De vroedkundige werklast in het universitair ziekenhuis, of in het baby vriendelijk ziekenhuis, verschillen niet van de werklast in de andere ziekenhuizen in de studie.

Welk aandeel van de vroedkundige werklast is gekend door de overheid? Ongeveer de helft van de vroedkundige werklast (49%) is gekend door de overheid.Uit de studie blijkt dat de vroedvrouw 66% van haar arbeidstijd besteedt aan patiëntenzorg. Hiervan wordt 25% niet meegedeeld aan de overheid. Deze niet meegedeelde activiteiten hebben hun waarde in de praktijk niet bewezen. Daarnaast besteedt de vroedvrouw 34% van haar tijd aan niet-patiëntenzorg. Deze niet-patiëntenzorg wordt helemaal niet gerapporteerd.

Deze cijfers liggen in de lijn van de verpleegkundige werklast op andere ziekenhuisafdelingen. De gegevens in deze studie zijn betrouwbaar. Toch ligt de betrouwbaarheid van de gegevens hoger op de afdeling materniteit dan op de afdeling verloskunde. Tevens zijn de gegevens van de activiteiten die uitgevoerd worden bij de moeder betrouwbaarder dan bij de pasgeborene. Vermoedelijk is het verschil in grootte van de onderzochte groepen hiervan de oorzaak.

Wat is nu het praktisch nut van deze studie?Er wordt een helder beeld gegeven van de activiteiten van de vroedvrouwen. In het merendeel van de dagelijkse activiteiten van de vroedvrouw is er sprake van patiëntenzorg. Van de vroedkundige activiteiten blijkt ongeveer de helft een bewezen waarde te hebben. Het kan nuttig zijn om na te gaan welke activiteiten zonder bewezen waarde kunnen verminderd of vermeden worden. Zo verplaatsen de vroedvrouwen zich veel in de grote ziekenhuizen. Deze verplaatsingen kunnen bijvoorbeeld verminderd worden door een efficiënte inrichting van een verpleegafdeling of een zorgvuldig opgemaakte zorgplanning.

De onvoorspelbaarheid van vroedkundige werklast bemoeilijkt een correcte personeelstoewijzing. Door rekening te houden met de periodes waarin de meeste spontane geboortes plaatsvinden is het mogelijk om een gepast aantal personeelsleden te voorzien.

In de studie worden verschillende werklast-meetinstrumenten vergeleken. Zo houdt het Birthrate Plus® instrument rekening met de afhankelijkheid van de zwangere en de moeder-kind eenheid. Het Belgische VG-MZG-instrument houdt rekening met de activiteiten bij moeder én kind. Uit deze vergelijking blijkt dat Belgische vroedkundige werklast het best gemeten wordt met het VG-MZG-instrument. Dit instrument voldoet, zelfs al wordt slechts de helft van de activiteiten gerapporteerd.

Vanuit de studie kan tegemoet gekomen worden aan de bezuinigingsplannen van de overheid. Zo kan het interessant zijn om het meest rendabel zorgprofiel op te stellen. Tevens kan nagegaan worden hoe het aandeel ‘niet-patiëntenzorg’ kan verlaagd worden. Er kan onderzocht worden of een geboortecoach kan instaan voor continue ondersteuning van de zwangere tijdens de arbeid. Deze niet medisch geschoolde coach, of doula, kan ook thuis verdere ondersteuning bieden.

De invoering van georganiseerd multidisciplinair overleg kan een positieve invloed hebben op de vroedkundige werklast en op efficiëntie. Dit overleg tussen gynaecologen, pediaters, vroedvrouwen, kinesisten, en eventuele thuiszorg, zou de communicatie ten goede kunnen komen. Communicatie blijkt nu net de meest uitgevoerde activiteit van de vroedvrouwen te zijn. Is deze studie niet hoopgevend?

[1] Omwille van de leesbaarheid wordt er verder naar de vroedvrouw verwezen met ‘zij’, hoewel ook mannen als vroedvrouw werkzaam zijn.

[2] VG-MZG = Verpleegkundige gegevens- minimale ziekenhuisgegevens

 

Bibliografie

Literatuurlijst

AAP, & ACOG. (2007). Guidelines for perinatal care (6th ed.). Elk Grove Village, IL: American Academy of Pediatrics & American College of Obstetricians and Gynecologists. ISBN 1581102704.

Acca. (2013, april). Werklastmeting draagt bij tot efficiënte personeelsinzet in UZBrussel. Opgeroepen op 09 10, 2014, van http://www.actualcare.be/default.asp?Taal=NL&Pag=Detail&IdPulicatieInho….

Aiken, L. H., Clarke, S. P., Sloane, D. M., Sochalski, J., & Silber, J. H. (2002). Hospital Nurse Staffing and Patient Mortality, Nurse Burnout, and Job Dissatisfaction. The Journal of the American Medical Association 288(16), 1987-1993. doi:10.1001/jama.288.16.1987.

Aiken, L. H., Xue, Y., Clarke, S. P., & Sloane, D. M. (2007). Supplemental nurse staffing in hospitals and quality of care. The journal of nursing administration 37(7-8), 335-342. DOI: 10.1097/01.NNA.0000285119.53066.ae.

Aiken, L., Sloane, D. M., Bruyneel, L., Van den Heede, K., Griffiths, P., Busse, R., Diomidous, M., Kinnunen, J., Kózka, M., Lesaffre, E., McHugh, M.D., Moreno-Casbas, M.T., Rafferty, A.M., Schwendimann, R., Scott, P.A., Tishelman, C., van Achterberg, T., Sermeus, W. (2014). Nurse staffing and education and hospital mortality in nine European countries: a retrospective observational study. The Lancet 383 (9931), 1824-1830. doi:10.1016/S0140-6736(13)62631-8Image removed.

Allen, M., & Thornton, S. (2013). Providing one-to-one care in labour. Analysis of 'BirthratePlus' labour ward staffing in real and simulated labour ward environments. BJOG: An International Journal of Obstetrics and Gynaecology, 120, 100-107. DOI: 10.1111/j.1471-0528.2012.03483.

Aschan, H., Junttila, K., Fagerström, L., Kanerva, A., & Rauhala, A. (2009). RAFAELA Patient Classification System as a tool for management. Studies in Health Technology and Informatics, 478-482. Doi: 10.3233/978-1-60750-024-7-478.

Ashcroft, B., Elstein, M., Boreham, N., & Holm, S. (2003). Prospective semistructured observational study to identify risk attributable to staff deployment, training, and updating opportunities for midwives. British medical journal BMJ, 327, 584-586. Opgeroepen van http://dx.doi.org/10.1136/bmj.327.7415.584.

Bakker, R. H., Groenewegen, P. P., Jabaaij, L., Meijer, W., Sixma, H., & de Veer, A. (1996). 'Burnout' among Dutch midwives. Midwifery. 12 (4), 174-181. doi:10.1016/S0266-6138(96)80004-0.

Ball, J. A., & Washbrook, M. (1996). Birthrate Plus: A Framework for Workforce Planning and Decision Making for Midwifery Services. Hale, Cheshire, UK: Books for Midwives Press, Hochland & Holland.  ISBN 13: 9781898507413.

Ball, J. A., & Washbrook , M. (1996). ACUITY* ASSESSMENT. Acuity* Assessment For Risk Management; Measuring Client Need With Number Of Midwives Available In Labour Ward. Opgeroepen op 11 24, 2014, van Birthrate Plus.co.uk Workforce planning for midwifery services: http://www.birthrateplus.co.uk/index.php?option=com_content&task=view&i….

Ball, J. A., & Washbrook, M. (2005). Workforce planning for midwifery services. Opgeroepen op 08 18, 2014, van BirthratePlus®.co.uk: http://www.birthrateplus.co.uk/index.php?option=com_content&task=view&i…

Baskett, T. F., & Sternadel, J. (2005). Maternal intensive care and near-miss mortality in obstetrics. BJOG: An International Journal of Obstetrics & Gynaecology 105(9), 981-984. DOI: 10.1111/j.1471-0528.1998.tb10261.

Beckmann, U., Baldwin, I., Durie, M., & Shaw, L. (1998). Problems associated with nursing staff shortage: an analysis of the first 3600 incident reports submitted to the Australian Incident Monitoring Study (AIMS-ICU). Anaesthesia and Intensive Care, 26(4), 396-400.

Bernitz, S., Aas, E., & Øian, P. (2012). Economic evaluation of birth care in low-risk women. A comparison between a midwife-led birth unit and a standard obstetric unit within the same hospital in Norway. A randomised controlled trial. Midwifery 28(5), 591-599. doi: 10.1016/j.midw.2012.06.001.

Bick, D., MacArthur, C., & Winter, H. (2009). Postnatal Care: Evidence and Guidelines for Management (2nd edn.). pp 215. London: Churchill Livingstone: Elsevier. ISBN: 0443064911, 9780443064913.

Bonsel, G. J., Poeran, V.J.J., de Graaf, J.P., Borsboom, G.J.J.M., Birnie, E., Steegers, E.A.P., Mackenbach, J.P. (2012). Gevolgen van concentratie van perinatale zorg. Rapport. Rotterdam: ErasmusMC.

Boom, J., Bakker, R., van Driel, K., van der Leun, E., Leseman, A., van der Linden, T., Mook, I., Post, E., Stam, G., Stuurman, M., van Wengerden, N. (2012, juni). Richtlijn 'Begeleiding bij Borstvoeding' 1e en 2e lijn. Utrecht: Lactatiekundig netwerk Utrecht Stad & omgeving. Opgeroepen op 07 12, 2014, van http://www.nvlborstvoeding.nl/sites/default/files/Richtlijn%20Begeleidi….

Breckenridge-Sproat, S., Johantgen, M., & Patrician, P. (2012). Influence of unit-level staffing on medication errors and falls in military hospitals. Western journal of nursing research 34(4), 455-474. doi:10.1177/0193945911407090.

Brennan, C. W., & Daly, B. J. (2009). Patient acuity: a concept analysis. Journal of advanced nursing 65(5), 1114-1126. doi: 10.1111/j.1365-2648.2008.04920.

Bulechek, G. M., Butcher, H. K., Dochterman, J. M., & Wagner, C. (2013). Part two. Taxonomy of Nursing Interventions. In G. M. Bulechek, H. K. Butcher, J. M. Dochterman, & C. Wagner, Nursing Interventions Classification (NIC). (Sixt Edition ed., pp. 37-60). St. Louis, Missouri, United States of America: Elsevier.

Cammu, H., Martens, E., Martens, G., Van Mol, C., & Jacquemyn, Y. (2014). Perinatale Activiteiten in Vlaanderen 2013. Brussel: SPE.

Carayon, P., & Gürses, A. P. (2005). A human factors engineering conceptual framework of nursing workload and patient safety in intensive care units. Intensive and Critical Care Nursing, 21(5), 284-301. Doi: 10.1016/j.iccn.2004.12.003.

Carayon, P., & Gurses, A. P. (2008). Chapter 30. Nursing Workload and Patient Safety—A Human Factors Engineering Perspective. In H. R.G., Patient Safety and Quality: An Evidence-Based Handbook for Nurses. Rockville (MD): AHRQ. Agency for Healthcare Research and Quality.

Carolan, S., Brosnan, M., & Withero, P. R. (2009). Planning the workforce for delivering the future. Midwifery Workforce Planning Report. pp 57. Opgeroepen van http://www.rcsileadership.org/files/institute_of_leadership/20100216115….

Cattrell, R., Lavender, T., Wallymahmed, A., Kingdon, C., & Riley, J. (2005). Postnatal care: what matters to midwives. British Journal of Midwifery, 13 (4), 206-213. DOI: http://dx.doi.org/10.12968/bjom.2005.13.4.17978.

Cerbinskaite, A., Malone, S., McDermott, J., & Loughney, A.D. (2011). Emergency Caesarean Section: Influences on the Decision-to-Delivery Interval. Journal of Pregnancy, 1-6. doi:10.1155/2011/640379

Chaharsoughi, N., Ahrari, S., & Alikhah, S. (2014). Comparison the effect of teaching of SBAR technique with role play and lecturing on communication skill of nurses. Journal of caring sciences 3(2), 141-147. doi:10.5681/jcs.2014.015

Chatzimihaloglou, A., Moraitou, M., & Stalikas, A. (2003). Stress and depression measurement in midwifes. Paper session in the 1st Scientific Conference "Research and new data in midwifery". Athens: Parisianou Publications.

Cheng, C.-Y., Fowles, E. R., & Walker, L. O. (2006). Postpartum Maternal Health Care in the United States: A Critical Review. The Journal of Perinatal Education, 15 (3), 34-42. doi: 10.1624/105812406X119002.

Choi, S. P., Pang, S. M., Cheung, K., & Wong, T. K. (2011). Stabilizing and destabilizing forces in the nursing work environment: A qualitative study on turnover intention. International Journal of Nursing Studies 48(10), 1290-1301. DOI: 10.1016/j.ijnurstu.2011.03.005.

Christie, J., Poulton, B. C., & Bunting, B. P. (2008). An integrated mid-range theory of postpartum family development: a guide for research and practice. Journal of Advanced Nursing 61(1), 38-50. Doi: 10.1111/j.1365-2648.2007.04464.

Chukwudi, O. E., & Okonkwo, C. A. (2014). Decision - delivery interval and perinatal outcome of emergency caesarean sections at a tertiary institution. Pakistan Journal of Medical sciences 30(5), 946-950. doi: http://dx.doi.org/10.12669/pjms.305.5470.

Crommelynck, A., Degraeve, K., & Lefèbvre, D. (2013). De organisatie en financiering van de ziekenhuizen. Opgeroepen op 04 24, 2014, van https://www.cm.be/binaries/CM-253-NL-Infofiche_tcm375-130004.pdf.

Cummings, M. L., & Nehme, C. E. (2009). Modeling the impact of workload in network centric supervisory control settings. Under stress symposium (pp. 1-10). Massachusetts Institute of Technology, College Park, MD, Massachusett: mit.edu.

De Bodt, G., Desmet, M., Fruyt, P., Paternostre, T., Smaers, M., Van Bever, V., & Van Hecke, A. (2012). Eindrapport. Sociaal werk in kaart gebracht: Ontwikkelen van een sturingsinstrument binnen sociaal werk in het ziekenhuis. pp. 152-153, Brussel: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

de Graaf, J.P.. (2013). Perinatal and maternal health inequalities: effects of places of residence and delivery. PHD thesis. Rotterdam, The Netherlands: Erasmus University.

de Graaf, J.P., Ravelli, A.C.J., Visser, G.H.A., Hukkelhoven, C., Tong, W.H., Bonsel, G.J., & Steegers, E.A.P. (2010). Increased adverse perinatal outcome of hospital delivery at night. An International Journal of Obstetrics and Gynaecology 117(9), 1098-1107. DOI: 10.1111/j.1471-0528.2010.02611.

De Groot, H. (1989). Patient Classification System Evaluation. Part 1: Essential System Elements. Journal of Nursing Administration, 19(6), 30-35.

Defloor, T., Grypdonck, M., Gobert, M., Folens, B., Daem, M., Vanderwee, K., Bulteel, L., De Waegeneer, E., Filion, N., Piron, C., caillet, O., de Bonhome, A., Lardennois, M. (2010). Belgian Screening Tools. Opgeroepen op 01 05, 2014, van Best: www.best.ugent.be

DelliFraine, J., Langabeer II, J., Williams, J. F., Gong, A. K., Delgado, R. I., & Gill, S. L. (2011). Cost comparison of baby friendly and non-baby friendly hospitals in the United States. Pediatrics. Official Journal of the American Academy of Pediatrics, 127 (4). doi:10.1542/peds.2010-1591.

Dick-Read, G. (2013). Childbirth without fear: The principles and practice of natural childbirth. London: Pinter & Martin. ISBN: 978-1-78066-055-4.

Duffield, C., Diers, D., O'Brien-Pallas, L., Aisbett, C., Roche, M., King, M., & Aisbett, K. (2011). Nursing staffing, nursing workload, the work environment and patient outcomes. Applied Nursing Research 24(4), 244-255. doi:10.1016/j.apnr.2009.12.004.

Eerdekens, A. (2014, 03 26). BFHI in 2014. 1-42. (A. Dr. Eerdekens, & U. L. Dienst neonatologie, Samenstellers) Leuven: UZ Leuven. Opgeroepen op 05 07, 2014, van http://nvkvv.be/file?fle=628769&ssn=7ba9ae9ea3791a33bf3ae92d348d33b540a….

Elderman, H. J. (2010). Onderzoek naar de werkdruk van spoedeisende hulp artsen in het Deventer Ziekenhuis. University of Twente. Student Theses.

Engelbrecht, S. (2006). Motivation and burnout in human service work. The case of midwifery in Denmark. Tidsskrift fot Arbejdsliv. Opgehaald van www.nyt-om-arbeidsliv.dk.

Estilita, J., Dias, C. C., Costa-Pereira, A., Granja, C., Aragio, I., & Orwelius, L. (2014). Is the Golden hour important? Looking at disability and health-related quality of life in a Portuguese trauma registry. Critical Care 18 (Suppl 1), 63. doi: 10.1186/cc13253.

Fagerström, L., & Rainio, A.-K. (1999). Professional assessment of optimal nursing care intensity level: a new method of assessing personnel resources for nursing care. Journal of Clinical Nursing 8(4), 369–379.

Fagerström, L., & Vainikainen, P. (2014). Nurses’ Experiences of Nonpatient Factors That Affect Nursing Workload: A Study of the PAONCIL Instrument’s Nonpatient Factors. Nursing Research and Practice 2014, 1-9. Opgeroepen van http://dx.doi.org/10.1155/2014/167674.

Fenwick, J., Butt, J., Dhaliwal, S., Hauck, Y., & Schmied, V. (2010). Western Australian women's perceptions of the style and quality of midwifery postnatal care in hospital and at home. Women and Birth, 23(1) , 10-21. doi: 10.1016/j.wombi.2009.06.001.

FNV. (2003, januari). Stress en Werkdruk. Opgeroepen op 10 15, 2013, van http://home.fnv.nl/02werkgeld/arbo/themas/werkdruk/werkdruk/werkdruk.ht….

FOD. (2011, Januari). Codeerhandleiding Verpleegkundige Gegevens van de MZG. VG-MZG. Januari 2011. Officiële versie 1.6. 1- 130. FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu. DG 1. Dienst Datamanagement.

Fortis, A., Mathas, C., Laskou, M., Kolias, S., & Maguina, N. (2004). Therapeutic Intervention Scoring System-28 as a tool of post ICU outcome prognosis and prevention. Minerva Anestesiologica 70(1-2), 71-81.

Frilund, M., & Fagerström, L. (2009). Managing the optimal workload by the PAONCIL method - a challenge for nursing leadership in care of older people. Journal of nursing management 17(4), 426-434. doi: 10.1111/j.1365-2834.2009.01013.

Galanakis, M., Moraitou, M., Garivaldis, F. J., & Stalikas, A. (2009). Factorial Structure and Psychometric Properties of the Maslach Burnout Inventory (MBI) in Greek Midwives. Europe's Journal of Psychology 4, 52-70. Opgeroepen van http://dx.doi.org/10.5964/ejop.v5i4.240.

Geissler, A., Quentin, W., Scheller-Kreinsen, D., & Busse, R. (2011). chapter two. Introduction to DRGs in Europe: Common objectives across different hospital systems. In R. Busse, A. Geissler, W. Quentin, & M. Wiley, Diagnosis-Related Groups in Europe. Moving towards transparency, efficienty and quality in hospitals (pp. 9-22). Berkshire, England: Open University Press.

George, M. O. (2010). The lean six sigma guide to doing more with less: cut costs, reduce waste, and lower your overhead (pp 327). Hoboken: John Wiley and Sons. ISBN 978-0-470-53957-6.

Gobert, M., Alvarez, I. L., Berckmans, G., Coêffé, M., Dardenne, O., Ghysselinckx, S., Van Durme, T., Myny, D., Debergh, D., Gossiaux, F., Vaes, T., Vandenbrande, T., Van Pelt, P., Ver Heyen, W., Lamberts, M. Optimalisatie van het roosterbeleid en de mobiele equipe voor onmiddellijke vervanging: naar meer gezonde en voorspelbare roosters door de efficiënte inzet van de mobiele equipe. UCL – UZ Gent –HIVA; juli 2009.

Goldenhar, L. M., Williams, L. J., & Swanson, N. G. (2003). Modelling relationships between job stressors and injury and near- miss outcomes for construction laborers. Work and Stress: an international journal of work, health & organisations17(3), 218-240.  Doi: 10.1080/02678370310001616144.

GRASP_MistroClef. (2012). Grasp (R) systems overview. Opgeroepen op 12 14, 2014, van http://www.graspinc.com/pdf/GRASP_Systems_Overview.pdf

Guccione, A., Morena, A., Pezzi, A., & Iapichino, G. (2004). The assessment of nursing workload. Minerva Anestesiologica 70(5), 411-416.

Hariharan, S., Chen, D., Merritt-Charles, L., Bobb, N., DeFreitas, L., Esdelle-Thomas, J. M.., Charles, D., Colley, K., Renaud , E. (2007). The utilities of the therapeutic intervention scoring system (TISS-28). Indian Journal of Critical Care Medicine 11 (2), 61-66. Opgeroepen op Oct 19, 2014, van http://www.ijccm.org/text.asp?2007/11/2/61/33387.

Harper, K., & McCully, C. (2007). Acuity Systems Dialogue and Patient Classification System Essentials. Nursing Administration Quarterly 31 (4), 284-299.

Hatten-Masterson, S., & Griffiths, M. (2009). SHAREing Maternity Care: clinical handover between visiting medical officers and midwifes. Public report on pilot study. Brisbane: Mater Health Services Ltd.

Hatten-Masterson, S. J., & Griffiths, M. L. (2009). SHARED maternity care: enhancing clinical communication in a private maternity hospital setting. Medical journal of Australia 190(11), S150-S151.

Hayes, L. J., O'Brien-Pallas, L., Duffield, C., Shamian, J., Buchan, J., Hughes, F., Laschinger, H.K.S.,North, N., Stone, P. W. (2006). Nurse turnover: A literature review. International Journal of Nursing Studies, 43(2), 237- 263. doi:10.1016/j.ijnurstu.2005.02.007.

Hellema, F. (2002, september). De ICIDH en de NANDA, NIC en NOC. Opgeroepen op 12 05, 2013, van http://www.verpleegkunde.net/GORDON/bestanden/nic_noc_nanda%20hellema.p…

Hemminki, E., Heino, A., & Gissler, M. (2011). Should births be centralised in higher level hospitals? Experiences from regionalised health care in Finland. BJOG An International Journal of Obstetrics and Gynaecology 118(10), 1186-1195. doi: 10.1111/j.1471-0528.2011.02977

Heres, M. H., Pel, M., Borkent-Polet, M., Treffers, P. E., & Mirmiran, M. (2000). The hour of birth: comparisons of circadian pattern between women cared for by midwives and obstetricians. Midwifery 16(3), 173-176. doi:10.1054/midw.1999.0210.

Hildingsson, I., Westlund, K., & Wiklund, I. (2013). Burnout in Swedish midwives. Sexual & Reproductive Healthcare, 4 (3), 87-91. Opgeroepen van http://dx.doi.org/10.1016/j.srhc.2013.07.001.

Hobgood, C., Villani, J., & Quattlebaum, R. (2005). Impact of emergency department volume on registered nurse time at the bedside. Annals of emergency medicine 46(6), 481-489.

Hodnett, E. D., Downe, S., Walsh, D. (2012). Alternative versus conventional institutional settings for birth (Review, 8). Cochrane Database of Systematic Reviews.DOI: 10.1002/14651858.CD000012.pub4.

Hodnett, E. D., Gates, S., Hofmeyr, G. J., & Sakala, C. (2013). Continuous support for women during childbirth. Cochrane Database of Systematic Reviews , Issue 7. doi:CD003766. 10.1002/14651858.CD003766.pub5.

Holden, R., Scanlon, M. C., Patel, N. R., Kaushal, R., Escoto, K. H., Brown, R. L., Alper, S.J., Arnold, J.M., Shalaby, T.M., Murkowski, K., Karsh, B.T. (2012). A human factors framework and study of the effect of nursing workload on patient safety and employee quality of working life. BMJ 20(1), 15-24. doi:  10.1136/bmjqs.2008.028381.

Houppe, J.-F. (2009). Kwalitatieve analyse van het gebruik van de VG-MZG door de algemene ziekenhuizen: Verslag van de enquête gevoerd in het kader van het eindstageverslag. FOD Volksgezondheid, DG1, Data management. Opgeroepen op 05 04, 2014, van http://www.health.fgov.be/internet2Prd/groups/public/@public/@dg1/@data….

Houppe, J.-F., de Jamblinne, C., & Scheerlinck, K. (2013). Procedure externe audit VG-MZG. Brussel: DG Gezondheidszorg - Datamanagement - cel 'Audit verpleegkundige activiteiten'.

Hurst, K. (2002). Selecting and Applying Methods for Estimating the Size and Mix of Nursing Teams. A systematic review of the literature commissioned by the Department of Health. ISBN 1 903475 30 9.

Hurst, K. (2005). Relationships between patient dependency, nursing workload and quality. International Journal of Nursing Studies 42(1) , 75-84. doi:10.1016/j.ijnurstu.2004.05.011.

IBM. (2013). IBM SPSS Statistics for Windows, Version 22.0. Armonk, NY: IBM Corp.

ICN. (2010). Definition of Nursing. International Council of Nurses. Opgeroepen op 08 22, 2014, van http://www.icn.ch/about-icn/icn-definition-of-nursing/

IGZ. (2011). Risico’s ziekenhuiszorg in avond, nacht en weekend moeten beter afgedekt. Onderzoek door de Inspectie voor de Gezondheidszorg in samenwerking met RIVM en TNO. Utrecht: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Opgeroepen van http://www.igz.nl/Images/2011-09%20Rapport%20ANW_tcm294-308091.pdf.

Johnson, M.P., Duffy, J.F., Dijk, D.J., Ronda, J.M., Dyal, C.M., & Czeisler, C.A. (1992). Short-term memory, alertness and performance: a reappraisal of their relationship to body temperature. Journal of Sleep Research 1(1), 24-29.

Kalisch, B. J., Landstrom, G. L., & Hinshaw, A. S. (2009). Missed nursing care: a concept analysis. Journal of Advanced Nursing, 65 (7), 1509-1517. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2009.05027.

Kalisch, B. J., Landstrom, G., & Williams, R. A. (2009). Missed nursing care: Errors of omission. Nursing Outlook 57(1), 3-9. doi:10.1016/j.outlook.2008.05.007.

Kane, R. L., Shamliyan, T. A., Mueller, C., Duval, S., & Wilt, T. J. (2007). Nursing staffing and quality of patient care. Evidence report/Technology assessment No 151 (Prepared by the Minnesota evidence-based practice center under contract no. 290-02-0009.) AHQR publication No. 07-E005. Rockville, MD: Agency for Healthcare Research and Quality. March 2007.

Kane, R. L., Shamliyan, T. A., Mueller, C., Duval, S., & Wilt, T. J. (2007). The association of registered nurse staffing levels and patient outcomes. Systematic review and meta-analysis. Medical Care 45 (12), 1195-1204. DOI: 10.1097/MLR.0b013e3181468ca3.

KB. nr. 78. 10 november 1967. Koninklijk besluit betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen (W 2001-08-10/49, art.27) artikel 2§2, lid 1.

KB. nr. 78. 10 november 1967. Koninklijk besluit betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen (W 2001-08-10/49, art.27) artikel 21 quater §4.

KB. (1996, 08 20). Koninklijk besluit houdende vaststelling van de normen waaraan een functie van regionale perinatale-zorg (P*-functie) moet voldoen om te worden erkend. Châteauneuf-de-Grasse.

KB. 18 JUNI 1990. -[Koninklijk besluit houdende vaststelling van de lijst van de technische verpleegkundige verstrekkingen en de lijst van de handelingen die door een arts aan beoefenaars van de verpleegkunde kunnen worden toevertrouwd, alsmede de wijze van uitvoering van die verstrekkingen en handelingen en de kwalificatievereisten waaraan de beoefenaars van de verpleegkunde moeten voldoen. Met wijziging Art. 7ter bij KB 2007-04-21/72, art 2, 006

KB. 01 februari 1991. Koninklijk besluit betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw. Opgeroepen op 02 22, 2014, van http://www.hrzkmo.fgov.be/Portals/hrzkmo/nl/Wetgeving/Intellectuele%20b….

KB. (2007). Koninklijk besluit houdende vaststelling van de lijst van de technische verstrekkingen en de lijst van de handelingen die door een arts aan beoefenaars van de verpleegkunde kunnen worden toevertrouwd, alsmede de wijze van uitvoering van die verstrekkingen. KB. 18 JUNI 1990, art. 7ter. vernummerd bij KB 2007-04-21/72, art.2, 006; ED: 24-05-2007.

KB. 10.04.2014. Koninklijk Besluit van 10 april 2014betreffende de preventie van psychosociale risico's op het werk.  Afdeling 2. Art. 3. (B.S. 28.04.2014).

Kirsch, M., & Van den Berghe, W. (2010). werkdruk in het hoger onderwijs. Synthese van een literatuurstudie in het kader van het WERC-project.

Knape, N., Mayer, H., Schnepp, W., & Zu Sayn-Wittgenstein, F. (2014). The association between attendance of midwives and workload of midwives with the mode of birth: secondary analyses in the German healthcare system. BioMed Central Pregnancy & Childbirth 14(1), pp 21. Opgeroepen van http://www.biomedcentral.com/1471-2393/14/300.

Knape, N., Schnepp, W., Krahl, A., & Zu Sayn- Wittgenstein, F. (2013). The efficiency of one-to-one support during labour- A literature analysis. Zeitschrift fur Geburtshilfe und Neonatologie, 217 (5), 161-172. DOI: http://dx.doi.org/10.1055/s-0033-1355382.

Lavender, T., Hart, A., & Smyth, R. M.D. (2008). Effect of partogram use on outcomes for women in spontaneous labour at term (Review). Cochrane Database of Systematic Reviews. 4. Wiley J. & Sons, Ltd. Art. No.: CD005461. DOI: 10.1002/14651858.CD005461.pub2.

LLenore, E., & Ogle, K. R. (1999). Nurse-patient communication in the intensive care unit: a review of the literature. Australian Critical Care 12(4), 142-145.

Lundgren, S., & Segesten, K. (2001). Nurses' use of time in a medical–surgical ward with all-RN staffing. Journal of Nursing Management 9 (1), 13-20. DOI: 10.1111/j.1365-2834.2001.00192.

Mälstam, J., & Lind, L. (1992). Therapeutic intervention scoring system (TISS)--a method for measuring workload and calculating costs in the ICU. Acta anaesthesiologica Scandinavica 36 (8), 758-763. DOI: 10.1111/j.1399-6576.1992.tb03559.

Mac Neela, P., Scott , P., Treacy, M. P., & Hyde, A. (2006). Nursing minimum data sets: A conceptual analysis and review. Blackwell Publishing Ltd, Nursing Inquiry 13(1), 44-51. DOI: 10.1111/j.1440-1800.2006.00300.

Mambourg, F., Gailly, J., & Wei-Hong, Z. (2010). Richtlijn voor goede klinische praktijk bij laag risico bevalling. Good clinical practice (GCP). KCE reports 139A. Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg. Centre fédéral d’expertise des soins de santé. doi:D/2010/10.273/62.

Marchant, S. (2004). 6. Transition to motherhood: from the woman's perspective. In Pregnancy, Birth and Maternity Care: Feminists Perspectives (pp. 71-84). London: Stewart, S.H.M. United Kingdom: BfM , Books for Midwives. ISBN 13: 9780750656016.

McInnes, R. J., & Chambers, J. A. (2008). Supporting breastfeeding mothers: qualitative synthesis. Journal of Advanced Nursing 62(4), 407-427. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2008.04618.

McLennan, M. (2005). Nurses’ views on work enabling factors. Journal of Nursing Administration, 35(6), 311-318.

Microsoft. (2013). What's new in Excel 2013. Microsoft. Opgeroepen van http://office.microsoft.com/en-001/excel-help/what-s-new-in-excel-2013-….

Minyard, K., Wall, J., & Turner, R. (1986). RNs may cost less than you think. Journal of Nursing Administration 16, 28-34.

Miranda, D. R., de Rijk, A., & Schaufeli, W. (1996). Simplified Therapeutic Intervention Scoring System: the TISS-28 items--results from a multicenter study. Critical Care Medicine 24(1), 64-73.

Mollart, L., Skinner, V.M., Newing, C., & Foureur, M. (2013). Factors that may influence midwives work-related stress and burnout. Women and Birth, 26 (1), 26-32. doi: 10.1016/j.wombi.2011.08.002.

Morris, R., MacNeela, P., Scott, A., Treacy, P., & Hyde, A. (2007). Reconsidering the conceptualization of nursing workload: literature review. Journal of Advanced Nursing, 57(5), 463-471. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2006.04134.

Morrow, J., McLachlan, H., Forster, D., Davey, M. A., & Newton, M. (2013). Redesigning postnatal care: exploring the views and experiences of midwives. Midwifery 29(2), 159-166. doi:10.1016/j.midw.2011.11.006.

Mueller, M., Boldt, C., Grill, E., Strobl, R., & Stucki, G. (2008 ). Identification of ICF categories relevant for nursing in the situation of acute and early post-acute rehabilitation. Bio Med Central Nursing 7(3). doi:10.1186/1472-6955-7-3.

Myny, D. (2012). De ontwikkeling van een werklastinstrument voor verpleegkundigen op basis van de VG-MZG. Stand van zaken. UZ Gent.

Myny, D., Van Goubergen, D., Limère, V., Gobert, M., Verhaeghe, S., & Defloor, T. (2010). Determination of standard times of nursing activities based on a Nursing Minimum Dataset. Journal of advanced Nursing 66(1), 92-102. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2009.05152.

Myny, D., De Bacquer, D., Van Hecke, A., Beeckman, D., Verhaeghe, S., & Van Goubergen, D. (2013). Validation of standard times and influencing factors during the development of the Workload Indicator for Nursing. Journal of Advanced Nursing, 70(3) 1-13. DOI: 10.1111/jan.12232.

Myny, D., Defloor, T., Alvarez-Irusta, L., Annys, D., Demeyere, F., De Vreese, I., Proenca, V, Vandermolen, M., Vanderwee, K., Van hecke, A., Gobert, M. (2010). Eindrapport Welame.p 282. Gent: FOD Wetenschapsbeleid.

Myny, D., Van Goubergen, D., Gobert, M., Vanderwee, K., Van Hecke, A., & Defloor, T. (2011). Non-direct patient care factors influencing nursing workload: a review of the literature. Journal of Advanced Nursing 67 (10), 2109-2129. doi: 10.1111/j.1365-2648.2011.05689.

Myny, D., Van Hecke, A., De Bacquer, D., Verhaeghe, S., & Gobert, M., Defloor, T., Van Goubergen, D. (2012). Determining a set of measurable and relevant factors affecting nursing workload in the acute care hospital setting: A cross-sectional study. International journal of nursing studies 49(4), 427-436. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2011.10.005.

Nachreiner, F. (1999). International standards on mental work-load: the ISO 10,075 series. Industrial Health 37(2), 125-133. DOI: 10.2486/indhealth.37.125.

Nap, R. E., Andriessen, M. P., Meessen, N. E., Miranda, D., & van der Werf, T. S. (2008). Pandemic Influenza and Excess Intensive-Care Workload. Emerging Infectious Diseases 14(10), 1518-1525. doi:  10.3201/eid1410.080440.

NICE. (2007). Intrapartum care. Care of healthy women and their babies during childbirth - NICE Clinical guideline 55. National Collaborating Centre for Women’s and Children’s Health. London: Commissioned by the National Institute for Health and Clinical Excellence. guidance.nice.org.uk/cg55.

NICE. (2014). Intrapartum care. Care of healthy women and their babies during childbirth - NICE Clinical guideline 190. National Collaborating Centre for Women’s and Children’s Health. London: Commissioned by the National Institute for Health and Clinical Excellence. guidance.nice.org.uk/cg190.

Nieuwerth, S. (2013). Inzicht krijgen in de werklast op de verpleegafdeling. Bacheloropdracht Technische Bedrijfskunde. Opgeroepen op 11 28, 2014.

NQB. (2014). How to ensure the right people, with the right skills, are in teh right place at the right time. A guide to nursing, midwifery and care staffing capacity and capability. National Quality Board. Opgeroepen van http://www.england.nhs.uk/wp-content/uploads/2013/11/nqb-how-to-guid.pdf.

 NQF. (2010). Safe practices for better healthcare- 2010 update: A consensus report. Washington DC: National Quality Forum.

NZa. (2009). Visiedocument. Eerstelijns verloskundige zorg. Een advies over vrije prijsvorming. Nederlandse Zorgautoriteit. Opgeroepen op 05 06, 2014, van http://www.nza.nl/104107/10057/Visiedocument_Eerstelijns_verloskundige_….

Padilha, K. G., Cardoso de Sousa, R. M., Garcia, P. C., Bento, S. T., Finardi, E. M., & Hatarashi, R. H. (2010). Nursing workload and staff allocation in an intensive care unit: A pilot study according to Nursing Activities Score (NAS). Intensive and Critical Care Nursing 26(2), 108-113. doi: 10.1016/j.iccn.2009.12.002.

Page, A. (2003). Keeping patients safe: Transforming the work environment of nurses. Washington, D.C.: Committee on the Work Environment for Nurses and Patient Safety. Institute of Medicine Report. ISBN: 9780309090674.

Page, A. (2004). Keeping patients safe: Transforming the work environment for nurses and patient safety. Washington, DC: National Academy of Sciences.

Paterson, J.L., Dorrian, J., Pincombe, J., Grech, C., & Dawson, D. (2010). Mood change and perception of workload in Australian midwives. Industrial Health, 48(4), 381-389. DOI: 10.2486/indhealth.MSSW-01.

Pendry, P. S. (2007). Moral distress: Recognizing it to retain nurses. Nursing Economics, 25(4), 217- 221.

Pirson, M., Delo, C., Di Pierdomenico, L., Laport, N., Biloque, V., & Leclercq, P. (2013). Variability of nursing care by APR-DRG and by severity of illness in a sample of nine Belgian hospitals. BioMed Central Nursing 12 (26). doi:10.1186/1472-6955-12-26.

Plenevaux, G. (2011, 03 29). Revue de littérature. Staffing et planification des ressources infirmières: que doit-on espérer des solutions informatiques? Mont-Godinne (UCL): SIXI.

Polit, D. F., & Beck, C. T. (2010). Part 4: Data Collection. Chapter 13. Data Collection Methods. In D. F. Polit, & C. T. Beck, Essentials of nursing research. Appraising evidence for nursing practice. Seventh Edition (pp. 337-368). Philadelphia: Wolters Kluwer/ Lippincott Williams & Wilkins.

Polit, D. F., & Beck, C. T. (2010). Part 4: Data collection. Chapter 14. Measurement and Data Quality. In D. F. Polit, & C. T. Beck, Nursung research. Appraising Evidence for Nursing Practice. Seventh Edition (pp. 369-388). Philadelphia, Baltimore, New York, London: Wolters Kluwer. Lippincott Williams & Wilkins.

Prescott, P. A., Ryan, J. W., Soeken, K. L., Castorr, A. H., Thompson, K. O., & Phillips, C. Y. (1991). The Patient Intensity for Nursing Index: a validity assessment. Research in Nursing & Health 14(3), 213-221. doi:10.1002/nur.4770140308.

Quinn, K. (2014). After the revolution: DRGs at age 30. Annals of internal medicine 160 (6), 426-429. doi:10.7326/M13-2115.

Rafferty, A. M., Clarke, S. P., Coles, J., Ball, J., James, P.,  McKee, M., Aiken, L.H. (2007). Outcomes of variation in hospital nurse staffing in English hospitals: cross-sectional analysis of survey data and discharge records. International Journal of Nursing Studies 44 (2), 175-182. doi:10.1016/j.ijnurstu.2006.08.003.

Rauhala, A., & Fagerström, L. (2004). Determining optimal nursing intensity: the RAFAELA method. Journal of Advanced Nursing, 45(4), 351-359.

Rauhala, A., Kivimäki, M., Fagerström, L., Elovainio, M., Virtanen, M., Vahtera, J., Rainio, A.K., Ojaniemi, K., Kinnunen, J. (2007). What degree of work overload is likely to cause increased sickness absenteeism among nurses? Evidence from the RAFAELA patient classification system. Journal of Advanced Nursing 57 (3), 286-295. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2006.04118.Rayner, J., Forster, D., McLachlan, H., Yelland, J., & Davey, M. (2008). A state-wide review of hospital postnatal care in Victoria, Australia: the views and experiences of midwives. Midwifery, 24 (3) , 310-320. doi:10.1016/j.midw.2006.10.008.

 Rayner, J., McLachlan, H., Forster, D.,Peters, L. &Yelland, J. (2010). A statewide review of postnatal care in private hospitals in Victoria, Australia. BioMed Central Pregnancy and childbirth, 10(26) , pp 11. Opgeroepen van http://www.biomedcentral.com/1471-2393/10/26.

 

Ryan, P., Revill, P., Devane, D., & Normand, C. (2013). An assessment of the cost-effectiveness of midwife-led care in the United Kingdom. Midwifery 29(4), 368-376. doi: 10.1016/j.midw.2012.02.005.

Sandall, J. (1998). Occupational burnout in midwives: new ways of working and the relationship between organizational factors and psychological health and wellbeing. Risk Decision and Policy.3.3, 213-232. DOI: 10.1080/135753098348167.

Sandall, J., Soltani, H., Gates, S., Shennan, A., & Devane, D. (2013). Midwife-led continuity models versus other models of care for childbearing women (review). Opgeroepen van http://summaries.cochrane.org/CD004667/midwife-led continuity models versus other models of care for childbearing women. Cochrane Database of Systematic Reviews, 8. doi:0.1002/14651858.CD004667.pub3.

Schmied, V., Cooke, M., Gutwein, R., Steinlein, E., & Homer, C. (2008). Time to listen: strategies to improve hospital-based postnatal care. Women and Birth, 21(3), 99-105. doi: 10.1016/j.wombi.2008.04.002.

Schouppe, L., Defloor, T., Gobert, M., & Van Goubergen, D. (2007). Workload Indicator for Nursing. Eindrapport Wetenschapsbeleid. Federale Overheidsdienst Wetenschapsbeleid.

Semenics, S., Childerhose, J. E., Lauzière, J., & Groleau, D. (2012). Barriers, facilitators, and recommendations related to implementing the Baby-Friendly Initiative (BFI): an integrative review. Journal of Human Lactation, 28(3), 317-334. doi: 10.1177/0890334412445195.

Sermeus, W. (2010, 01 27). Registratie van minimale verpleegkundige gegevens. PROREC. opgeroepen op 05 03, 2014 van http://www.slideserve.com/dorinda/registratie-van-minimale-verpleegkund….

Sermeus, W., Gillet, P., Tambeur, W., Gillain, D., Grietens, J., Laport, N., Michiels, G., Thonon, O., Vanden Boer, G., Van Herck, P., Swartenbroeckx, N., Ramaekers, D. (2007). Financiering van verpleegkundige zorg in ziekenhuizen. KCE reports 53A. Brussel: Health services research (HSR). Federaal Kenniscentrum voor de gezondheidszorg (KCE). doi:D/2006/10.273/06.

Sermeus, W., Delesie, L., Michiels, D., Van den Heede, K., Van Herck, P., & Van Landuyt, J. (2006). Actualisatie van de minimale verpleegkundige gegevens. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven. Faculteit geneeskunde. School voor maatschappelijke gezondheidszorg. Centrum voor ziekenhuis- en verplegingswetenschap.

Sermeus, W., Gillet, P., Gillain, D., Grietens, J., Laport, N., Michiels, D., Thonon, O., Vanden Boer, G., Van herck, P.,  Van den Heede, K. (2009). Development and validation of nursing resource weights for theBelgian Nursing Minimum Dataset in general hospitals: A Delphi questionnaire survey approach. International Journal of Nursing Studies 46(2), 256–267. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2008.09.007.

Simon, M., Yankovskyy, E., Klaus, S., Gajewski, B., & Dunton, N. (2011). Midnight census revisited: Reliability of patient day measurements in US hospital units. International journal of nursing studies 48(1), 56-61. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2010.07.002.

Simpson, K. R. (2009). Safe nurse staffing for contemporary perinatal practice. The American Journal of Maternal Child Nursing 34(6), 396.

Stafseth, S. K., Solms, D., & Bredal, I. S. (2011). The characterisation of workloads and nursing staff allocation in intensive care units: a descriptive study using the Nursing Activities Score for the first time in Norway. Intensive & critical care nursing: the official journal of the British Association of Critical Care Nurses, 27(5), 290-294. doi: 10.1016/j.iccn.2011.07.003.

StAZ. (2009). 4.1 Werkdrukonderzoek. 4 Instrumenten voor onderzoek en analyse. Den Haag. Opgeroepen op 05 22, 2014, van http://www.betermetarbo.nl/fileadmin/user_upload/PSA/92004637-dl_aanpak….

StAZ. (2009). 4.2 Werklastonderzoek. 4 Instrumenten voor onderzoek en analyse. Opgeroepen op 05 22, 2014, van http://www.betermetarbo.nl/fileadmin/user_upload/PSA/92004637-dl_aanpak….

Stock, G. N., & McDermott, C. (2009). Operational and contextual drivers of hospital costs. Journal of Health organization and Management, 25(2), 142-158. Opgeroepen van http://dx.doi.org/10.1108/14777261111134392.

Sullivan, K., Lock, L., & Homer, C. S. (2011). Factors that contribute to midwives staying in midwifery: a study in one area health service in New South Wales, Australia. Midwifery 27(3), 331-335. doi: 10.1016/j.midw.2011.01.007.

Thomas, J., Paranjothy, S., & James, D. (2004). National cross sectional survey to determine whether the decision to delivery interval is critical in emergency caesarean section. British Medical Journal 328 (7441), 665–668. doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.38031.775845.7C.

Thonon, O., Gillain, D., Laport, N., Sermeus, W., Van Herck, P., & Robyns, N. (2013). Profi(e)l DI-VG.Visualiseren en gebruik van zorgprofielen VG-MZG in het budget van de financiële middelen (BFM). Luik & Leuven: CHU de Liège - Federale Overheidsdienst - Katholieke Universiteit Leuven.

Tourangeau, A. E., Cranley, L. A., & Jeffs, L. (2006). Impact of nursing on hospital patient mortality: a focused review and related policy implications. Quality and safety in Health Care; 15 (1), 4-8. doi: 10.1136/qshc.2005.014514.

Twigg, D., Duffield, C., Bremner, A., Rapley, P., & Finn, J. (2012). Impact of skill mix variations on patient outcomes following implementation of nursing hours per patient day staffing: a retrospective study. Journal of Advanced Nursing, 68(12), 2710-2718. doi:10.1111/j.1365-2648.2012.05971.

Van de Voorde, C., Gerkens, S., Van den Heede, K., & Swartenbroekx, N. (2013). Een vergelijkende studie van de financiering van ziekenhuiszorg in vijf landen- Synthese. KCE report 207 As. Health Services Research (HSR). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). Centre Fédéral des soins de Santé. D/2013/10.273/58.

Van Den Heede, K., Diya, L., Lesaffre, E., Vleugels, A., & Sermeus, W. (2008). Benchmarking nurse staffing levels: the development of a nationwide feedback tool. Journal of Advanced Nursing, 63(6), 607- 618. doi: 10.1111/j.1365-2648.2008.04724.

Van den Heede, K., Sermeus, W., Diya, L., Clarke, S. P., Lesaffre, E., Vleugels, A., & Aiken, L. H. (2009). Nurse staffing and patient outcomes in Belgian acute hospitals: cross-sectional analysis of administrative data. International journal of nursing studies 46(7), 928-939. doi: 10.1016/j.ijnurstu.2008.05.007.

Van Esterik, P. (2005). 1990-2005 Celebrating the Innocenti Declaration on the protection, promotion and support of breastfeeding. Past Achievements, Present Challenges and the Way Forward for Infant and Young Child Feeding. Florence, Italy: Unicef Innocenti Research Centre. Opgeroepen op 07 12, 2014, van http://www.unicef-irc.org/publications/pdf/1990-2005-gb.pdf.

Van Kelst, L., Spitz, B., Sermeus, W., & Thomson, A. M. (2013). A hermeneutic phenomenological study of Belgian midwives' views on ideal and actual maternity care. Midwifery 29(1), e9-e17. doi: 10.1016/j.midw.2011.10.002.

Van Parijs, A.-S., Lucet, C., Remacle, A., Di Zinno, T., Verstraelen, H., Mambourg, F., Peeters, G., Temmerman, M. (2008). Intensieve maternele verzorging (Maternal Intensive Care) in België KCE reports 94A. Health Services Research (HSR). Brussel: Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE). Centre fédéral d’expertise des soins de santé. D/2008/10.273/77.

van Veldhoven, M. (2014). Chapter 5. Quantitative job demands. To be published in Peeters, M., De Jonge, J. & Taris, T. An Introduction to Contemporary Work Psychology (p. 42). Chichester: Wiley-Blackwell.

VAZG. (2013, 11 06). Overzicht erkenningen. Erkenning van algemene ziekenhuizen. Brussel. Opgeroepen op 05 07, 2014, van http://www.zorg-en-gezondheid.be/Beleid/Procedures/Ziekenhuizen/Erkenni….

Verhaeghe, R., Vlerick, P., Gemmel, P., Van Maele, G., & De Backer, G. (2006). Impact of recurrent changes in the work environment on nurses’psychological well-being and sickness absence. Journal of advanced nursing 56(6), 646-656. DOI: 10.1111/j.1365-2648.2006.04058.

Vlerick, P. (1996). Burnout and work organization in hospital wards: A cross-validation study. Work & Stress, 10 (3), 257-265. DOI: 10.1080/02678379608256805.

Warshawsky, N. E., & Havens, D. S. (2012). Global Use of the Practice Environment Scale of the Nursing Work Index. Nurs res 60(1), 17-31.

WHO. (1994 ). World Health Organization partograph in management of labour. Lancet 343(8910), 1399-1404.

WHO. (2003). Essential Antenatal, Perinatal and Postpartum Care. Training modules. pp. 392. World Health Organization, WHO. Regional Office for Europe, Copenhagen. Opgeroepen op 05 04, 2014, van http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/131521/E79235.pdf.

WHO. (2003). Essential antenatal, perinatal and postpartum care. Training modules. Module 10. Labour. pp 136-183. World Health Oraganization - 2003, WHO. Regional Office for Europe, Copenhagen. Opgeroepen op 05 04, 2014, van http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/131521/E79235.pdf.

WHO. (2003). Essential antenatal, perinatal and postpartum care. Training modules. Module 18. Care of the baby at birth and resuscitation. pp 276- 291. World Health Organization- 2003, WHO Regional Office for Europe, Copenhagen. Opgehaald op 05 04, 2014 van http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/131521/E79235.pdf.

WHO. (2003). Essential antenatal, perinatal and postpartum care. Training modules. Module 19. Care of mother and baby in the first week after birth. pp. 292-309. World Health Organization - 2003, WHO Regional Office for Europe, Copenhagen. Opgeroepen op 05 04, 2014, van http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/131521/E79235.pdf.

WHO. (2003). Essential antenatal, perinatal and postpartum care. Training modules. Module 3. Antenatal Care. pp 22-57. World Health Oraganization - 2003, WHO. Regional Office for Europe, Copenhagen. Opgeroepen op 05 04, 2014, van http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0013/131521/E79235.pdf.

WHO. (2010). Working with Individuals, Families and Communities to Improve Maternal and Newborn Health. Making Pregnancy Safer initiative. Making Pregnancy Safer initiative (pp. 1-52). Geneva: World Health Organisation.

Wiegers, T., & Janssen, B. (2005). Monitor verloskundige zorgverlening. Rapportage vierde meting, najaar 2004. Utrecht: Nivel. Opgehaald op 13 12, 2014 van http://www.nivel.nl/

Wiezer, N., Smulders, P., & Nelemans, R. (2005). De invloed van organisatiekenmerken op werkdruk in organisaties [How organizational characteristics influence work pressure in organizations]. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken 3(21), 228-244.

Williams, H., Harris, R., & Turner-Stokes, L. (2009). Work sampling: a quantitative analysis of nursing activity in a neuro-rehabilitation setting. Journal of Advanced Nursing 65 (10), 2097-2107. doi: 10.1111/j.1365-2648.2009.05073.

Workforce Planning for Midwifery Services. (2010). RATIOS For Midwifery Workforce Planning at National, SHA and Local Level. Opgeroepen op 03 09, 2014, van http://www.birthrateplus.co.uk/index.php?option=com_content&task=view&i….

Yerkes, R. M., & Dodson, J. D. (1908). The relation of strenght of stimulus to rapidity of habit-formation. Journal of Comparative Neurology and Psychology, 18(5), 459-482. DOI: 10.1002/cne.920180503.

Yoshida, Y., & Sandall, J. (2013). Occupational burnout and work factors in community and hospital midwives: A survey analysis. Midwifery 29(8), 921-926. doi:10.1016/j.midw.2012.11.002.

 

 

Universiteit of Hogeschool
Master of Science in de verpleegkunde en vroedkunde
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: