Hogere werkbereidheid bij 50+ werknemers op de Vlaamse arbeidsmarkt. Een toepassing van het ‘Motivation-Ability-Opportunity’ model op de vervroegde uittredingskwestie.

Dorien Verckist
Werken tot 67 jaar: “het is van de moetens”, maar hoe?59,6 jaar. Dat is de gemiddelde leeftijd waarop Belgen hun werk inruilen voor het pensioen. Het maakt van België een land met één van de jongste uittredingsleeftijden van de Europese Unie. Samen met een werkzaamheidsgraad (dit is het aandeel werkenden in de actieve bevolking  van zo’n 42% voor de 50-plussers in ons land resulteert dit cijfer in een hoog kostenplaatje voor de sociale zekerheid. Om de financiële dam te stutten, heeft de regering beslist om de wettelijke pensioenleeftijd op te trekken tot 67.

Hogere werkbereidheid bij 50+ werknemers op de Vlaamse arbeidsmarkt. Een toepassing van het ‘Motivation-Ability-Opportunity’ model op de vervroegde uittredingskwestie.

Werken tot 67 jaar: “het is van de moetens”, maar hoe?

59,6 jaar. Dat is de gemiddelde leeftijd waarop Belgen hun werk inruilen voor het pensioen. Het maakt van België een land met één van de jongste uittredingsleeftijden van de Europese Unie. Samen met een werkzaamheidsgraad (dit is het aandeel werkenden in de actieve bevolking  van zo’n 42% voor de 50-plussers in ons land resulteert dit cijfer in een hoog kostenplaatje voor de sociale zekerheid. Om de financiële dam te stutten, heeft de regering beslist om de wettelijke pensioenleeftijd op te trekken tot 67. Geen onbesproken maatregel; uit de publieke reactie blijkt dat langer werken voor heel wat (oudere) mensen moeilijk of zelfs onmogelijk is. Welke drempels bestaan er op onze arbeidsmarkt? Kan de werkbereidheid worden verbeterd door op deze drempels in te spelen? Deze vragen werden beantwoord aan de hand van een nieuw uitgedacht, conceptueel model.

Moeten, moeten, moeten (?)

Langer werken is voor veel oudere werknemers geen evidentie. De verplichting om tot 67 jaar actief te blijven op de arbeidsmarkt blijkt voor velen een bittere pil om te slikken. Wat maakt dat veel 50-plussers weerspannig staan tegenover de uitgestelde pensioenleeftijd? Een eenduidig antwoord is er op deze vraag niet. Terwijl voor de ene de job fysiek te zwaar is, wordt de andere liever meer uitgedaagd. Hoewel sommigen meer tijd willen om met hun familie door te brengen, leven anderen eeuwig voor hun carrière. Kortom, wat voor de ene een drempel tot langer werken is, vormt voor de andere geen probleem. Hoe stel je dan een gepast beleid op, dat universeel werkt, maar ook voldoende op individuele noden kan inspelen? Eerst en vooral moeten de sleutelfactoren in de uittredingsbeslissing bloot worden gelegd. Hiervoor wordt de arbeidsmarktsituatie van 50-plussers herleid tot drie kwesties: oudere werknemers moeten willen, mogen en kunnen werken. Om deze multidimensionaliteit in kaart te brengen, werd een origineel conceptueel model uitgewerkt.

‘Met volle goesting’

Een belangrijke drijfveer is motivatie. 50-plussers moeten zin hebben om aan de slag te blijven, ze moeten willen werken. De werktevredenheid is hierbij van groot belang. Naast een hogere productiviteit leidt een hogere werktevredenheid tot meer werkbetrokkenheid. Anders gezegd: ouderen die tevreden zijn over hun werk, zullen dit beter uitvoeren en met meer passie. Het tegenovergestelde geldt ook. Uit onderzoek blijkt dat een zeer slechte werktevredenheid de kans om tot aan de wettelijke pensioenleeftijd te werken vermindert met maar liefst 270%. Wie slecht scoort voor werktevredenheid, heeft 180% minder kans om langer te werken.

Ook de sociale omgeving speelt een rol. In bedrijven waarin langer aan het werk blijven wordt gestimuleerd door collega’s en leidinggevenden, blijken 50-plussers het pensioen uit te stellen. Ook gesteund en gewaardeerd worden door de organisatie, helpt. De kans om langer aan het werk te zijn, verdubbelt wanneer je steun krijgt van een leidinggevende.

Een gepaste job

Het volstaat echter niet om mensen te motiveren tot langer werken. Ze moeten ook kunnen werken. 50-plussers worden er vaak van verdacht trager te zijn, minder productief, tegen technologische veranderingen, enz. Niets is minder waar. Het grote probleem schuilt vaak in het takenpakket van oudere werknemers. Hoewel sommige vaardigheden, zoals het zicht, het abstracte redeneervermogen, … afnemen, worden andere sterker. Zo blijkt uit onderzoek dat onder andere de beroepsspecifieke kennis en de communicatievaardigheden toenemen. Op die manier compenseren oudere werknemers bepaalde verminderde vaardigheden. Het is door ouderen een gevarieerd takenpakket voor te schotelen, dat ze zich ten volle kunnen inzetten. Het gevoel van tevredenheid, motivatie en betrokkenheid resulteert in een latere uittredingsleeftijd.

Wanneer ouderen enkel worden ingezet voor een job waar vaardigheden zoals kracht of geheugenwerk worden gevraagd, leidt dat tot problemen. Zo kan dergelijke job als ‘te moeilijk’ worden ervaren. In dat geval is de kans dat men de arbeidsmarkt vroeger verlaat bijna twee keer zo groot. Wanneer een werknemer aangeeft dat niet alle vaardigheden worden benut op het werk, geeft onderzoek aan dat de kans op werken tot aan het pensioen afneemt met zo’n 50%.

Kwaliteit is cruciaal

Tot slot moeten 50-plussers de kans krijgen om te mogen werken. Dit kan ruim worden opgevat. Zo maken enerzijds bepaalde pensioenregelingen werken minder aantrekkelijk. Anderzijds is de vraag naar ‘oude arbeid’ vaak klein. Ook de werkbaarheid (de kwaliteit) van het werk, bepaalt of een oudere werknemer aan het werk kan blijven. Die kwaliteit wordt gemeten aan de hand van de Werkbaarheidsmonitor van de SERV. Deze monitor bestaat uit vier knelpunten.

De kwaliteit van arbeid blijkt cruciaal te zijn. Een job met vier knelpunten vermindert de kans op langer werken met bijna 350%. Drie knelpunten doet die kans afnemen met 300%. Anders gezegd is de kans (meer dan) drie keer zo groot dat een 50-plusser zijn job moet opzeggen wanneer de kwaliteit ervan slecht is. Twee knelpunten verdubbelen de kans om vroegtijdig voor het pensioen te kiezen. Een job met één knelpunt resulteert in een kans op vroeger uittreden van 134%.

Aangepast werk, graag

Kortom, langer werken is zowel een noodzaak als een verplichting, maar het is geen vanzelfsprekendheid. Oudere werknemers ondervinden immers heel wat obstakels op de arbeidsmarkt. Werken tot 67 jaar moet dus gepast worden ondersteund. Dit kan door een leeftijdsbewust personeelsbeleid op poten te zetten. Bovendien moet aangepast werk voor 50-plussers een concrete invulling krijgen. Een eerste aanzet hiertoe is het conceptueel model dat werd uitgewerkt in het onderzoek.

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bibliografie

 

Arshadi, N. (2011). The Relationships of Perceived Organizational Support (POS) with Organizational Commitment, In-Role Performance, and Turnover Intention: Mediating Role of Felt Obligation. Social and Behavioral Sciences 30, 1103-1108.

Bakker, A., Demerouti, E., & Schaufeli, W. (2003b). Dual processes at work in a call centre: An application of the job demands-resources model. European Journal of Work and Organizational Psychology 12, 393-417.

Bakker, A., Demerouti, E., De Boer, E., & Schaufeli, W. (2003a). Job demands and job resources as predictors of absence duration and frequency. Journal of Vocational Behavior 62, 341.

De Coen, A., Forrier, A., Lamberts, M., & Sels, L. (2007). Leeftijd en werk. Over inzet en inzetbaarheid van ouderen op de arbeidsmarkt. VIONA-onderzoeksprogramma. Leuven/Antwerpen: Universiteit Leuven.

Dorn, D., & Sousa-Poza, A. (2008). 'Voluntary' and 'involuntary' early retirement: an international analysis. Applied Economics 42(4), 427-438.

Duval, R. (2003). The Retirement Effects of Old-Age Pensions and Early Retirement Schemes in OECD Countries. OECD Economics Departent Working Papers, No. 370. OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/308728704511.

Harrison, D., Newman, D., & Roth, P. (2006). How important are job attitudes? Meta-analytical comparison of integrative behavioral outcomes and time sequences. Academy of Management Journal 49(2), 305-325.

Ilmakunnas, P., & Ilmakunnas, S. (2014). Age segregation and hiring of older employees: low mobility revisited. International Journal of Manpower 35(8), 1090-1115.

Judge, T., Thoreson, C., Bono, J., & Patton, G. (2001). The job satisfaction-job performance relationship: A qualitative and quantitative review. Psychology Bulletin 127, 376-407.

Kanfer, R., & Ackerman, P. (2004). Aging, adult development, and work motivation. Academy of Management Review, 29(3), 29(3 (p.440-458)), 440-458.

Masquillier, C., Kovalenko, M., & Mortelmans, D. (2012). Influence of work quality on the retirement intentions of low-educated and work disabled of 50 years or older in Flanders. Leuven: Steunpunt Werk en Sociale Economie.

OECD. (2015, oktober 1). Ageing and Employment Policies - Statistics on average effective age of retirement. Opgehaald van OECD: http://www.oecd.org/els/emp/ageingandemploymentpolicies-statisticsonaverageeffectiveageofretirement.htm

Perryer, C., Jordan, C., Firns, I., & Travaglione, A. (2010). Predicting Turnover Intentions: The Interactive Effects of Organizational Commitment and Perceived Organizational Support. Management Research Review 33 (9), 911-923.

Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived Organizational Support: A Review of the Literature. Journal of Applied Psychology 87(4), 698-714.

Schmitt, N., Coyle, B. W., Rauschenberger, J., & White, J. K. (1979). Comparison of early retirees and nonretirees. Personnel Psychology 32, 327-340.

Skirbekk, V. (2003). Age and individual productivity: A literature review. Working Paper 2003-028. Rostock: Max Planck Institute for Demographic Research.

                Steunpunt WSE. (2015, Februari 23). Cijfers: Werkzaamheidsgraad naar geslacht en leeftijd                (Gewesten, België, EU; 1983-2013). Opgehaald van Steunpunt WSE:                http://www.steunpuntwse.be/node/2748

Von Bonsdorff, M. E., Vanhala, S., Seitsamo, J., Janhonen, M., & Husman, P. (2010). Employee Well-Being, Early-Retirement Intentions, and Company Performance. Journal of Occupational and Environmental Medicine 52(12), 1255.

werk.be. (2015, oktober 1). Werkzaamheidsgraad. Opgehaald van Cijfers: Trends en Conjunctuur: http://www.werk.be/cijfers/trends-en-conjunctuur/werkzaamheidsgraad

Zacher, H., & Frese, M. (2011). Maintaining a focus on opportunities at work: The interplat between age, job complexity, and the use of selection, optimization, and compensation strategies. Journal of Organizational Behavior 32, 291-318.

Zacher, H., Heusner, S., Schmitz, M., Zwierzanska, M. M., & Frese, M. (2010). Focus on opportunities as a mediator of the relationships between age, job complexity, and work performance. Journal of Vocational Behavior 76, 374-386.

Zaniboni, S., Truxillo, D., & Fraccaroli, F. (2013). Differential effects of task variety and skill variety on burnout and turnover intentions for older and younger workers. European Journal of Work and Organizational Psychology 22(3), 306–317.

 

 

 

 

 

Bibliografie

Acton, T., & Golden, W. (2003). Training the knowledge worker: a descriptive study of training practices in Irish software companies. Journal of European Industrial Training 27(2), 137-146.

Adams, G., Prescher, J., Beehr, T., & Lepisto, L. (2002). Applying work-role attachment theory to retirement decision-making. International Journal of Ageing and Human Development 54(2), 125-137.

Adams, S., & Heywoord, J. (2007). The age of hiring and deferred compensation: evidence from Australia. Economic Record 83(261), 174-190.

Ajzen, I. (1985). From intention to actions: A theory of planned behavior. In J. Kuhl, & J. (. Beckmann, Action-control: From cognition to behavior (pp. 11-39). Heidelberg: Springer.

Ajzen, I. (1988). Attitudes, personality and behavior. Milton Keynes: Open University Press.

Argote, L. (2011). Organizational learning research: Past, present and future. Management Learning 42(4), 379-393.

Armeli, S., Eisenberger, R., Fasolo, P., & Lynch, P. (1998). Perceived organizational support and police performance: The moderating influence of socioemotional needs. Journal of Applied Psychology 83, 288-297.

Armstrong-Stassen, M., & Schlosser, F. (2011). Perceived organizational membership and the retention of older workers. Journal of Organizational Behavior 32, 319-344.

Armstrong-Stassen, M., & Ursel, N. (2009). Perceived organizational support, career satisfaction and the retention of older workers. Journal of Occupational and Organizational Psychology 82, 201-220.

Arrighi, H. M., & & Hertz-Picciotto, I. (1994). The evolving concept of the healthy worker survivor effect. Epidemiology, 189-196.

Arshadi, N. (2011). The Relationships of Perceived Organizational Support (POS) with Organizational Commitment, In-Role Performance, and Turnover Intention: Mediating Role of Felt Obligation. Social and Behavioral Sciences 30, 1103-1108.

Avey, J., Luthans, F., & Jensen, S. (2009). Psychological Capital: A Positive Resource for Combating Employees Stress and Turnover. Human Resource Management 48, 677-693.

Avolio, B., & Barrett, G. (1987). Effects of age stereotyping in a simulated interview. Psychology and Aging 2, 56-63.

Bagozzi, R. (1982). A field investigation of causal relations among cognitions, affect, intentions and behavior. Journal of Marketing Research 19, 562-584.

Bakker, A., & Demerouti, E. (2007). The Job Demands-Resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology 22, 309-328.

Bakker, A., Demerouti, E., & Schaufeli, W. (2003b). Dual processes at work in a call centre: An application of the job demands-resources model. European Journal of Work and Organizational Psychology 12, 393-417.

Bakker, A., Demerouti, E., De Boer, E., & Schaufeli, W. (2003a). Job demands and job resources as predictors of absence duration and frequency. Journal of Vocational Behavior 62, 341.

Bal, A., Reiss, A., Rudolph, C., & Baltes, B. (2011). Examining positive and negative perceptions of older workers: a meta-analysis. The Journals of Gerontology; Series B: Psychological Sciences and Social Sciences 66, 687-698.

Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist 37, 122-147.

Bandura, A. (1991). Social-cognitive theory of self-regulation. Organizational Behavior and Human Decision Processes 50.

Bazzoli, G. (1985). The early retirement decision: new empirical evidence on the influence of health. Journal of human resources , 214-234.

Becker, G. (1962). Investment in Human Capital: A Theoretical Analysis. Journal of Political Economy 70(5), 9-49.

Beehr, T., Glazer, S., Nielson, N., & Framer, S. (2000). Work and Nonwork Predictors of Employees’ Retirement ages. Journal of V ocational B ehavior, 57, 206-225.

Belga. (2015, Februari 20). Vlamingen werken ruim jaar langer. De Morgen.

Belk, R. (1975). Situational variables and consumer behavior. Journal of Consumer Research 2, 157-164.

Bergeson, D., Block, C., & Echtenkamp, B. (2006). Disabling the able: Stereotype threat and women's work performance. Human Performance 19, 133-158.

Billingsley, B., & Cross, L. (1992). Predictors of commitment, job satisfaction, and intent to stay in teaching: a comparison of general and special educators. The Journal of Special Education 25, 453-471.

Blau, P. (1964). Exchange and Power in Social Life. New York: Wiley.

Blekesaume, M., & Solem, P. (2005). Working conditions and early retirement: a prospective study of retirement behavior. Researh on Ageing 27, 3-20.

Blöndal, S., & Scarpetta, S. (1999). The retirement decision in OECD countries. OECD Economics Department Working Papers, No. 202. Paris: OECD Economics Department.

Blöndel, S., & Scarpetta, S. (1998). The retirement decision in OECD countries. OECD Economics Department Working Papers No.(98)15.

Borghgraef, A., Denaeghel, K., Mortelmans, D., & Van Looy, D. (2010). Individuele kenmerken die vervroegde uittrede bepalen. Belgische pensioenen in Europees perspectief. Over.Werk. Tijdschrift van het Steunpunt WSE. 20(1), 73-82. Leuven: Steunpunt Werk en Sociale Economie / Uitgeverij Acco.

Boumans, N., de Jong, A., & Vanderlinden, L. (2008). Determinants of early retirement intentions among Belgian nurses. Journal of Advanced Nursing 63(1), 64-74.

Brief, A., & Motowidlo, S. (1986). Prosocial organizational behaviors. Academy of Management Review 11, 710-725.

Brief, A., & Weiss, H. (2002). Organizational behavior: Affect in the workplace. In S. (. Fiske, Annual review of psychology 53 (pp. 279-307). Palo Alto, CA: Annual Reviews.

Burkhauser, R. (1979). The pension acceptance decision of older workers. Journal of Human Resources 14, 63-75.

Burnay, N. (2009). Older Workers in Changing Social Policy Patterns. Studies in Social Justice 3, 155-171.

Burnette, J., Pollack, J., & Hoyt, C. (2010). Individual differences in implicit theories of leadership ability and self-efficacy. Journal of Leadership Studies 3, 46-56.

Carraher, S., & Buckley, M. (2008). Attitudes towards benefits and behavioral intentions and their relationship to Absenteeism, Performance and Turnover amongst nurses. Health Care Management Journal 4, 89-109.

Carstensen, L. (1991). Selectivity theory: Social activity in life-span context. Annual Review of Gerontology and Geriatrics 11, 195-217.

Carstensen, L. (1992). Social and emotional patterns in adulthood: Support for socioemotional selectivity theory. Psychology and Aging 7, 331-338.

Cate, R., & John, O. (2007). Testing models of the structure and development of future time perspective: Maintaining a focus on opportunities in middle age. Psychology and Aging, 22, 186-201.

Chao, G., & Willaby, H. (2007). International employment discrimination and implicit social cognition: New directions for theory and research. Applied Psychology: An International Review 56, 678-688.

Chen, M., & Bargh, J. (1999). Consequences of automatic evaluation: Immediate behavioral predispositions to approach or avoid the stimulus. Personality and Social Psychology Bulletin 25, 215-224.

Cheung, F., & Wu, A. (2013). Older workers' successful aging and intention to stay. Journal of Managerial Psychology 28(6), 645-660.

Choi, B. (1992). Definition, sources, magnitude, effect modifiers, and strategies of reduction of the healthy worker effect. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 34(10), 979-988.

Choo, S., & Bowley, C. (2007). Using training and development to affect job satisfaction within franchising. Journal of Small Business and Enterprise Development 14(2), 339-352.

Conde-Ruiz, J., & Galasso, V. (2003). Early retirement. Review of Economic Dynamics 6(1), 12–36.

Crocker, J., & Major, B. (1989). Social stigma and self-esteem: the self-protective properties of stigma. Psychological Review 96, 608-630.

Cropanzano, R., & Mitchell, M. (2005). Social exchange theory: An interdisciplinary review. Journal of Management 31, 874-900.

De Coen, A., Forrier, A., Lamberts, M., & Sels, L. (2007). Leeftijd en werk. Over inzet en inzetbaarheid van ouderen op de arbeidsmarkt. VIONA-onderzoeksprogramma. Leuven/Antwerpen: Universiteit Leuven.

Demerouti, E., Bakker, A. B., Nachreiner, F., & Schaufeli, W. B. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology 86(3), 499.

Desmette, D., & Gaillard, M. (2008). When a "worker" becomes an "older worker": The effects of age-related social identity on attitudes towards retirement and work. Career Development International 13(2), 168-185.

Desmette, D., Bourguignon, D., & Herman, G. (2001). “Menace du stéréotype et déficit cognitif: une étude des processus auto-handicapants. In H. Paugam-Moisy, V. Nyckees, & J. (. Caron-Pargue, La cognition entre individu et société (pp. 57-68). Paris: Hermes-Lavoisier.

Desmette, D., Gaillard, M., & Liénard, G. (2005). “Lorsque l’âge devient stigmate: le rôle de l'identité de travailleur 'âgé' dans l'intention de prépension. In A. Battistelli, M. Depolo, & F. (. Fraccaroli, La qualité de la via au travail dans les années 2000 (pp. 828-836). Bologna: CLUEB.

Dholakia, R., Dholakia, N., & Firat, A. (1983). From social psychology to political economy: A model of energy use behavior. Journal of Economic Psychology 3, 231-247.

Disney, R. (1996). Can We Afford to Grow Older: A perspective on the Eonomics of Aging. Cambridge, Massachussets: MIT Press.

Disney, R., Hawkes, D., & Heden, Y. (2006). Declining job opportunities for older workers in Britain: the role of job-specific characteristics. Nottingham: University of Nottingham.

Dorn, D., & Sousa-Poza, A. (2008). 'Voluntary' and 'involuntary' early retirement: an international analysis. Applied Economics 42(4), 427-438.

Duncan, C. (2003). Assessing anti-ageism routes to older worker engagement. Work, Employment and Society 17, 101-120.

Duval, R. (2003). The Retirement Effects of Old-Age Pensions and Early Retirement Schemes in OECD Countries. OECD Economics Departent Working Papers, No. 370. OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/308728704511.

Ebner, N., Freund, A., & Baltes, P. (2006). Developmental changes in personal goal orientation from young to late adulthood: From striving for gains to maintenance and prevention of losses. Psychology and Aging, 21, 664-678.

EC. (2015, 5 3). Active ageing. Opgehaald van Employment, social affairs & inclusion: http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=1062&langId=en

Eder, P., & Eisenberger, R. (2008). Perceived Organizational Support: Reducing the Negative Influence of Co-Worker Withdrawal Behavior. Journal of Management 34 (1), 55-68.

Edwards, M., & Peccei, R. (2010). Perceived organizational support, organizational identification, and employee outcomes. Journal of Personnel Psychology 9, 17-26.

Eisenberger, R., Armeli, S., Rexwinkel, B., Lynch, P., & Rhoades, L. (2001). Reciprocation of perceived organizational support. Journal of Applied Psychology 86, 42-51.

Eisenberger, R., Huntington, R., Hutchison, S., & Sowa, D. (1986). Perceived organizational support. Journal of Applied Psychology 71, 500-507.

Eisenberger, R., Rhoades, L., & Cameron, J. (1999). Does pay for performance increase or decrease perceived self-determination and intrinsic motivation? Journal of Personality and Social Psychology 77, 1026-1040.

Euwals, R. (2014). The Labour Market for Older Workers: Mechanisms and Institutions. De Economist 162, 309-313.

Felstead, A. (2011). The importance of 'Teaching Old Dogs New Tricks': Training and learning opportunities for older workers. In E. Parry, & S. (. Tyson, Managing an Age Divers Workforce (pp. 189-205). Basingstoke: Palgrave.

Finkelstein, L., Burke, M., & Raju, N. (1995). Age Discimination in Simulated Employment Contexts: An Integrative Analysis. Journal of Applied Psychology 80, 652-663.

Fischer, J., & Sousa-Posa, A. (2006). The institutional determinants of early retirement in Europe. Discussion Paper no. 2006-08. Beschikbaar op http://www.vwa.unisg.ch/RePEc/usg/.

Fishbein, R., & Ajzen, I. (1975). Beliefs, attitudes, intention and behavior. Reading, MA: Addison-Wesley.

FOD WASO. (2015, maart). Stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag. Opgehaald van werk.belgie.be: http://www.werk.belgie.be/defaulttab.aspx?id=743

Forrier, A., & Sels, L. (2003). The concept employability: a complex mosaic. Int. J. Human Resources Development and Management, Vol. 3, No. 2, 3(2).

Freund, A. (2006). Age-differential motivational consequences of optimization versus compensation focus in younger and older adults. Psychology and Aging 21, 240-252.

Frins, W., Van Ruysseveldt, J., & Syroit, J. (2011). Doorwerken tot aan het pensioen? Samenhang tussen werkkenmerken en het ingeschatte doorwerkvermogen. Gedrag & Organisatie 24(4), 393-411.

Fritzsche, B., DeRouin, R., & Salas, E. (2009). The effects of stereotype threat and pacind on older adult's learning outcomes. Journal of Applied Social Psychology 39, 2737-2755.

Fugate, M., Kinicki, A., & Ashforth, B. (2004). Employability: A psycho-social construct, its dimensions and applications. Journal of Vocational Behavior 65(1), 14-38.

Gaillard, M., & Desmette, D. (2010). (In)validating stereotypes about older workers influences their intentions to retire early and to learn and develop. Basic and Applied Social Psychology 32, 86-98.

Geiger, D., & Schreyögg, G. (2009). Coping with the concept of knowledge: Toward a discursive understanding of knowledge. Management Learning 40(4), 475-480.

George, J., Reed, T., Ballard, K., Colin, J., & Fielding, J. (1993). Contact with AIDS patients as a source of work-related distress: effects of organizational and social support. Academy of Management Journal 36, 157-171.

Gordon, R., & Blinder, A. (1980). Market wages, reservation wages, and retirement decisions. Journal of Public Economics 14, 277-308.

Gould, S. (1979). An equity-exchange model of organizational involvement. Academy of Management Review 4, 53-62.

Gouldner, A. (1960). The norm of reciprocity: A preliminary statement. American Sociological Review 25, 161-178.

Groot, W., & Maassen van den Brink, H. (2000). Education, training and employability. Applied Economics, Vol. 32, 573-581.

Gruber, D., & Wise, D. (2002). Social Security Programs and Retirement Around the World: Micro Estimation. NBER Working Paper No. 9407.

Gruber, J., & Wise, D. (. (1999). Social security and retirement around the world. Chicago: University of Chicago Press.

Gustman, A., & Steinmeier, T. (1984). Partial retirement and the analysis of retirement behavior. Industrial and Labor Relations Review 37, 403-415.

Gustman, A., & Steinmeier, T. (2000). Retirement in dual-career families: a structural model. Journal of Labor Economics 18, 503-545.

Hanisch, K., & Hulin, C. (1990). Job attitudes and organizational withdrawal: An examination of retirement and other voluntary withdrawawl behaviors. Journal of Vocational Behavior 37(1), 60-78.

Hanisch, K., & Hulin, C. (1991). General attitudes and organizational withdrawal: An evaluation of a causal model. Journal of Vocational Behavior 39, 110-128.

Hansson, R., DeKoekkoek, P., Neece, W., & Patterson, D. (1997). Succesful aging at work: Annual review, 1992-1996: the older worker and transitions to retirement. Journal of Vocational Behavior 51, 202-233.

Hansson, R., Robson, S., & Limas, M. (2001). Stress and coping among older workers. Work 17, 247-256.

Harrison, D., Newman, D., & Roth, P. (2006). How important are job attitudes? Meta-analytical comparison of integrative behavioral outcomes and time sequences. Academy of Management Journal 49(2), 305-325.

Hayes, D., & Ninemeier, J. (2009). Human Resources Management in the Hospitality Industry. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.

Hedeker, D. (2003). A mixed-effects multinomial logistic regression model. Statistics in medicine 22(9), 1433-1446.

Henkens, K. (1999). Retirement intentions and spousal support: A multi-actor approach. Journals of Gerontology Series B -Psychological Sciences and Social Sciences, 54(2), 63-73.

Herrbach, O., Mignonac, K., Vandenberghe, C., & Negrini, A. (2009). Perceived HRM practives, organizational commitment and voluntary early retirement among late-career managers. Human Resource Management 48, 895-915.

Hess, T., Auman, C., Colcombe, S., & Rahhal, T. (2003). The impact of stereotype threat on age differences in memory performance. Journal of Gerontology: Psychological Sciences and Social Sciences 58B, 3-11.

Heyma, A., van der Werff, S., Nauta, A., & van Sloten, G. (2014). What Makes Older Job-Seekers Attractive to Employers? De Economist 162, 397-414.

Higgs, P., Mein, G., Ferrie, J., Hyde, M., & Nazroo, J. (2003). Pathways to early retirement: Structure and agency in decision-majing among British civil servants. Ageing and Society 23, 761-778.

Hobfoll, S., Freedy, J., Lane, C., & Geller, P. (1990). Conservation of social resources: social support resource theory. Journal of Social and Personal Relationship 7, 465-478.

Horn, J., & Cattell, R. (1967). Age differences in fluid and crystallized intelligence. Acta Psychologica 26, 107-129.

House, R. (1971). A path goal theory of leader effectiveness. Administrative Science Quarterly 16, 321-328.

Hu, L. (2003). The hiring decisions and compensation structures of large firms. Industrial and Labor Relations Review 56(4), 663-681.

Hulin, C. (1991). Adaptation, persistence, and commitment in organizations. In M. Dunnette, & L. (. Hough, Handbook of industrial and organizational psychology 2(2) (pp. 445-505). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.

Hummert, M. (1990). Multiple stereotypes of elderly and young adults: A comparison of structure and evaluations. Psychology and Aging 5, 182-193.

Humphrey, S. E., Nahrgang, J. D., & Morgeson, F. P. (2007). Integrating motivational, social and contextual work design features: A meta-analytical summary and theoretical extension of the work design literature. Journal of Applied Psychology 92, 1332-1356.

Hutchens, R. (1999). Social security benefits and employer behavior: evaluating social security early retirement benefits as a form of unemployment insurance. International Economic Review 40, 659-678.

Ilmakunnas, P., & Ilmakunnas, S. (2014). Age segregation and hiring of older employees: low mobility revisited. International Journal of Manpower 35(8), 1090-1115.

Ilmarinen, J. (2006). Towards a longer worklife. Ageing and the quality of worklife in the European Union. Helsinki: Finnish Institute of Occupational Health.

Jones, D. (2000). Evaluation of the Code of Practice on Age Diversity in Employment. London: DfEE.

Jousten, A., Lefèbvre, M., Perelman, S., & Pestieau, P. (2008). The effects of early retirement on youth unemployment: the case of Belgium. IMF Working Paper 08/30. Washington: IMF.

Judge, T., Thoreson, C., Bono, J., & Patton, G. (2001). The job satisfaction-job performance relationship: A qualitative and quantitative review. Psychology Bulletin 127, 376-407.

Kanfer, R., & Ackerman, P. (2004). Aging, adult development, and work motivation. Academy of Management Review, 29(3), 29(3 (p.440-458)), 440-458.

Karasek, R., Baker, D., Marxer, F., Ahlbom, A., & Theorell, T. (1981). Job decision latitude, job demands, and cardiovascular disease: a prospective study of Swedish men. American Journal of Public Health, 71, p. 694-705.

Kim, M., & Hunter, J. (1993). Attitude-behavior relations: A meta-analysis of attitudinal relevance and topic. Journal of Communication 43, 101–142.

Kosloski, K., Ekerdt, D., & DeViney, S. (2001). The role of job-related rewards in retirement planning. Journals of Gerontology Series B -Psychological Sciences and Social, 56(3), 160-169.

Krause, N., Lynch, J., Kaplan, G., Cohen, R., Goldberg, D., & Salonen, J. (1997). Predictors of disability retirement. Scandinavion Journal of Work, Environment and Health 23, 403-413.

Kurtessis, J., Eisenberger, R., Ford, M., Buffardi, L., Stewart, K., & Adis, C. (2015). Perceived Organizational Support: A Meta-Analytical Evaluation of Organizational Support Theory. Journal of Management 20(10), 1-31.

Lazazzara, A., Karpinska, K., & Henkens, K. (2013). What factors influence training opportunities for older workers? Three factorial surveys exploring the attitudes of HR professionals. The International Journal of Human Resource Manageent 24(11), 2154-2172.

Lazear, E. (1986). Retirement from the Labor Force. In O. Ashenfelter, & R. (. Layard, Handbook of Labor Economics Vol. 1. North Holland, Amsterdam.

Lee, C. (2003). Labor Market Status of Older Males in The United States, 1880-1940. NBER Working Paper No. 9550.

Levine, L., & Bluck, S. (1997). Experienced and remembered emotional intensity in older adults. Psychology and Aging 12, 514-523.

Lewin, K. (1938). The Conceptual Representative and the Measurement of Psychological Forces. Durham, N.C.: Duke University Press.

Lewin, K. (1939). Field theory and experiment in social psychology: Concepts and methods. American Journal of Sociology 44, 868-896.

Locke, E. (1976). The nature and causes of job satisfaction. In M. (. Dunnette, Handboek of industrial and organizational psychology (pp. 1297-1349). Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.

Loi, R., Ngo, H., & Foley, S. (2006). Linking employees’ justice perceptions to organizational commitment and intention to leave: the mediating role of perceived organizational support. Journal of Occupational and Organizational Psychology 79, 101-120.

Lumsdaine, R., & Mitchell, O. (1999). New Developments in the Economic Analysis of Retirement. In O. Ashenfelter, & D. (. Card, Handbook of Labor Economics Vol. 3. North Holland, Amsterdam.

Lumsdaine, R., Stock, J., & Wise, D. (1996). Why are Retirement Rates so High at Age 65. In D. Wise, Advances in the Economics of Aging. Chicago: The University of Chicago Press.

Lund, T., & Villadsen, E. (2005). Who retires early and why? Determinants of early retirement pension among Danish employees 57–62 years. European Journal of Ageing, 2, 275-280.

Luthans, F., Norman, S. M., Avolio, B. J., & Avey, J. B. (2008). The mediating role of psychological capital in the supportive organizational climate-employee performance relationship. Journal of Organizational Behavior 29, 219-238.

Martens, H., Vandenberk, A., & De Weerdt, S. (2004). Werken en 50-plussers: belevingen en inzetbaarheid. In H. J., & M. K. (red.), Staten-Generaal van de Limburgse Werkgelegenheid (pp. p.211-232). Tielt: Lannoo-Campus.

Masquillier, C., Kovalenko, M., & Mortelmans, D. (2012). Influence of work quality on the retirement intentions of low-educated and work disabled of 50 years or older in Flanders. Leuven: Steunpunt Werk en Sociale Economie.

McCauley, C., Stitt, C., & Segal, M. (1980). Stereotyping: From prejudice to prediction. Psychological Bulletin 87, 195-208.

Meijman, T., & Mulder, G. (1998). Psychological aspects of workload. Handbook of work and organizational psychology: Work psychology, volume 2, 5-33. Hove: Psychology Press Ltd.

Mein, G., Martikainen, P., Stansfeld, S., Brunner, E., Fuhrer, R., & Marmot, M. (2000). Predictors of early Retirement in British Civil Servants. Age and Ageing, 29, 529-536.

Meyer, J., & Allen, N. (1991). A three-component conceptualization of organizational comitment. Human Resource Management Review 1, 61-89.

Mulder, M. (2001). Competence development - Some background thoughts. Journal of Agricultural Education and Extension 7, 147-159.

Munk, K. (2003). The older worker: Everyone’s future. Journal of Occupational Health and Safety 19, 437-445.

Munk, K. (2003). The older worker: Everyone's future. Journal of Occupational Health and Safety 19, 437-445.

Munnell, A., & Sass, S. (2008). Working Longer. The Solution to The Retirement Income Challenge. Washington, D.C.: Brookings Institution Press.

Murrells, T., Robinson, S., & Griffiths, P. (2008). Is satisfaction a direct predictor of nursing turnover? Modelling the relationship between satisfaction, expressed intention and behaviour in a longitudinal cohort study. Human Resources for Health 6, 22-34.

Naylor, J., Pritchard, R., & Ilgen, D. (1980). A theory of behavior in organizations. New York: Academic Press.

Newman, J. (1975). Understanding the Organizational Structure - Job Attitude Relationship Through Perceptions of Work Environment. Organizational Behavior and Human Performance 14, 371-397.

Ng, T., & Feldman, D. (2009). Age, work experience, and the psychological contract. Journal of Organizational Behavior 30, 1053-1075.

Ng, T., & Feldman, D. (2010). The relationship of age with job attitudes: a meta-analysis. Personnel Psychology 63, 677-718.

Ng, T., & Feldman, D. (2012). Evaluating six common stereotypes about older workers with meta-analytical data. Personnel Psychology 65, 821-858.

OESO. (2005). Ageing and Employment Policies: Australia. Canberra: OECD Publishing.

OESO. (2006). Work longer, live longer. Parijs: OESO.

Patrickson, M., & Hartmann, L. (1998). Managing an ageing workforce. Sydney: Business and Professional Publishing.

Pearlman, D., & Schaffer, J. (2013). Labor issues within the hospitality and tourism industry: a study of Louisiana's attempted solutions. Journal of Human Resources in Hospitality & Tourism 12(3), 217-242.

Peracchi, F., & Welch, F. (1994). Trends in Labor Force Transitions of Older Men and Women. Journal of Labour Economics 12(2).

Perry, E., & Finkelstein, L. (1999). Toward a broader view of age discrimination in employment-related decisions: A joint consideration of organizational factors and cognitive processes. Human Resource Management Review 9, 21-49.

Perryer, C., Jordan, C., Firns, I., & Travaglione, A. (2010). Predicting Turnover Intentions: The Interactive Effects of Organizational Commitment and Perceived Organizational Support. Management Research Review 33 (9), 911-923.

Phelps, E. (1972). Inflation policy and unemployment theory: the cost-benefit approach to monetary planning. London: MacMillan.

Phelps, E. (1972). The statistical theory of racism and sexism. The American Economic Review , 659-661.

Pienta, A., & Hayward, M. (2002). Who expects to continue working after age 62? The retirement plans of couples. Journals of Gerontology Series B-Psychological Sciences and Social Sciences, 57(4), 199-208.

Pieters, R. (1989). Attitudes and behavior in a source separation program. A garbology approach. Delft: Euburon.

Pieters, R. (1991). Changing garbage disposal patterns of consumers: Motivation, ability and performance. Journal of Public Policy and Marketing 10, 59-76.

Poiesz, T. (1989). De transformatie van een karikatuur. Inaugurele rede Katholieke Universiteit Brabant.

Posthuma, R., & Campion, M. (2009). Age Stereotypes in the Workplace: Common Stereotypes, Moderators and Future Research Directions. Journal of Management 35, 158-188.

Prskawetz, A., & Veliov, V. (2007). Age-specific dynamic labor demand and human capital investment. Journal of Economic Dynamics and Control 31, 3741-3777.

Prskawetz, A., Fent, T., & Guest, R. (2008). Workforce Aging and Labor Productivity: The Role of Supply and Demand for Labor in the G7 countries. Population and Development Review, Vol. 34, Population Aging, Human Capital Accumulation and Productivity Growth, 298-323.

Quinn, J. (1977). Microeconomic determinants of early retirement. A cross-sectional view of white married men. Journal of Human Resources, 329-346.

Raymo, J., & Sweeney, M. (2006). Work-family conflict and retirement preferences. Journals of Gerontology Series B-Psychological Sciences and Social Sciences, 61(3), 161-169.

Reinharth, L., & Wahba, M. (1975). Expectancy Theory as a Predictor of Work Motivation, Effort Expenditure and Job Performance. Academy of Management Journal 18(3), 520-537.

Reitzes, D., Mutran, E., & Fernandez, M. (1998). The decision to retire: A career perspective. Social Science Quarterly 79, 607-619.

Remery, C., Henkens, K., Schippers, J., van Doorne-Huiskes, J., & Ekamper, P. (2001). Organisaties, veroudering en management: een onderzoek onder werkgevers. Den Haag: NiDi: Nederlands interdisciplinair demografisch instituut.

Rhoades, L., & Eisenberger, R. (2002). Perceived Organizational Support: A Review of the Literature. Journal of Applied Psychology 87(4), 698-714.

Richer, S., Blanchard, C., & Vallerand, R. (2002). A motivational model of work turnover. Journal of Applied Social Psychology 32, 2089-2113.

Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening. (2015, maart). Werkloosheid met bedrijfstoeslag/Brugpensioen. Opgehaald van RVA.be: http://www.rva.be/nl/burgers/werkloosheid/werkloosheid-met-bedrijfstoes…

Riketta, M. (2002). Attitudinal organizational commitment and job performance: A meta-anaysis. Journal of Organizational Behavior 23, 257-266.

Rivardo, M., Rhodes, M., Camaione, T., & Legg, J. (2011). Stereotype threat leads to reduction in number of math problems women attempt. North American Journal of Psychology 13, 5-16.

Robroek, J., Van den Berg, I., & Burdorf, A. (2011). De invloed van psychosociale en fysieke werkgerelateerde factoren op vroegpensioen in elf Europese landen. Gedrag & Organisatie (24)4, 453-465.

Robson, S., Hansson, R., Abalos, A., & Booth, M. (2006). Succesful aging: criteria for aging well in the workplace. Journal of Career Development 33, 156-177.

Rymkevitch, O., & Villosio, C. (2008). Age Discrimination in Italy. In M. (. Sargeant, The Law on Age Discrimination in the EU (pp. 111-133). Alphen aan den Rijn: Kluwer Law International.

Sarver, V. (1983). Ajzen and Fishbein's "theory of reasoned action": A critical assessment. Journal for the Theory of Social Behavior 13, 155-163.

Schils, T. (2006). Vervroegd pensioen in Europa. Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, 22(2), 109-125.

Schils, T. (2008). Early Retirement in Germany, the Netherlands, and the United Kingdom: A Longitudinal Analysis of Individual Factors and Institutional Regimes. European Sociological Review 24(3), 315-329.

Schmitt, N., Coyle, B. W., Rauschenberger, J., & White, J. K. (1979). Comparison of early retirees and nonretirees. Personnel Psychology 32, 327-340.

Schreurs, B., Van Emmerik, H., De Cuyper, N., Notelaers, G., & De Witte, H. (2011). Job demands-resources and early retirement intention: Differences between blue- and white-collar workers. Economic and Industrial Democracy 32(1), 47-68.

Schultz, K., & Taylor, M. (2001). The predictors of retirement: a meta-analysis. Symposium on Evolving Concepts of Retirement for the 21st Century at the 109th Annual Convention of the American Psychological Association. San Francisco, CA.

Sels, L., Herremans, W., De Winne, S., & Tielens, M. (2008). Welke bedrijfstakken kraken onder demografische druk? Een vergelijking Wallonië-Vlaanderen. Steunpunt Werk en Sociale Economie. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven: Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen.

SERV. (2013). Informatiedossier Vlaamse werkbaarheidsmonitor werknemers 2013. Brussel: SERV - Stichting Innovatie & Arbeid.

SERV. (2013). Vlaamse Werkbaarheidsmonitor loontrekkenden 2013: Indicatoren voor de kwaliteit van arbeid op de Vlaamse arbeidsmarkt, evolutie 2004-2007-2010-2013. Brussel: SERV - Stichting Innovatie en Arbeid.

SERV. (2014, mei). Informatiedossier - Wat maakt werk werkbaar 2004-2007-2010-2013? Werknemers. Onderzoek naar determinanten van werkbaar werk op basis van de Vaamse Werkbaarheidsmonitor 2004-2007-2010-2013 voor werknemers. Brussel: SERV-Stichting Innovatie & Arbeid.

SERV. (2015). Werkbaar werk. Opgehaald van Werkbaar werk: http://www.werkbaarwerk.be/werkbaarwerk

SERV. (2015, Februari 23). Werken aan Werkbaar Werk - Toolkit: CAO 104, een opportuniteit voor mijn HR-beleid. Opgehaald van Werkbaar Werk: http://www.werkbaarwerk.be/werkbaarwerk/kennisdocument/cao-104-een-oppo…

Shepperd, J. (1993). Productiity loss in performance groups: A motivation analysis. Psychological Bulletin 113, 67-81.

Shore, L., & Shore, T. (1995). Perceived organizational support and organizational justice. In R. Cropanzano, & K. (. Kacmar, Organizational politics, justice, and support: Managing the social climate of the workplace (pp. 149-164). Wesport, CT: Quorum.

Siegrist, J., Wahrendorf, M., Von Dem Knesebeck, O., Jürges, H., & & Börsch-Supan, A. (2007). Quality of work, well-being, and inteded early retirement of older employees - baseline results from the SHARE studt. The European Journal of Public Health 17(1), 62.

Siegrist, J., Wahrendorf, M., Von dem Knesebeck, O., Jürges, H., & Börsch-Supan, A. (2007). Quality of work, well-being, and intended early retirement of older employees - baseline results from the SHARE study. The European Journal of Public Health 17(1), 62-68.

Skirbekk, V. (2003). Age and individual productivity: A literature review. Working Paper 2003-028. Rostock: Max Planck Institute for Demographic Research.

Sommersville, K. (2007). Hospitality Employee Management and Supervision: Concepts and Practical Applications. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, Inc.

Spiezia, V. (2002). The greying population: A wasted human capital or just a social liability. International Labour Review 141(1-2), 71-113.

Steele, C., & Aronson, J. (1995). Stereotype threat and the intellectual test performance of African Americans. Journal of Personality and Social Psychology 69(5), 789-811.

Steele, J., & Ambady, N. (2006). Math is hard: the effect of gender priming on women's attitudes. Journal of Experimental Social Psychology 42(4), 428-436.

Steers, R. (1977). Antecedents and outcomes of organizational commitment. Administrative Science Quarterly 22, 46-56.

Steunpunt WSE. (2015, Februari 23). Cijfers: Werkzaamheidsgraad naar geslacht en leeftijd (Gewesten, België, EU; 1983-2013). Opgehaald van Steunpunt WSE: http://www.steunpuntwse.be/node/2748

Summers, T., & Hendrix, W. (1991). Development of a turnover model that incorporates a matrix measure of valence-instrumentality-expectancy perceptions. Journal of Business and Psychology 6, 227-245.

Tajfel, H., & Turner, J. (1979). An integrative theory of intergroup conflict. In W. Austin, & S. (. Worche, The Social Psychology of Intergroup Relations (pp. 33-48). Pacific Grove: Brooks-Cole.

Taylor, P., & Urwin, P. (2001). Age and participation in vocational education and training. Work, Employment & Society 15, 763-779.

Taylor, P., & Walker, A. (1995). Utilizing older workers. Employment Gazette 103, 141-145.

Taylor, P., Brooke, L., & Di Biase, T. (2010). European employer policies concerning career management and learning from a life-span perspective. In G. (. Naegele, Soziale Lebenslauf Politik (pp. 474-497). Wiesbaden: VS Verlag.

Thijssen, J. (2000). Employability in het brandpunt. Aanzet tot verheldering van een diffuus fenomeen. Tijdschrift HRM, Vol.1, 7–34.

Thøgersen, J. (1994). A model of recycling behaviour, with evidence from Danish source separation programmes. International Journal of Research in Marketing, 145-163.

Tolman, E. (1932). Purposive Behavior in Animals and Men. New York: Appleton-Century.

Triandis, H. (1977). Interpersonal behavior. Monterey, CA: Books/Cole.

Triandis, H. (1977). Interpersonal Behavior. Monterey, California: Brooks-Cole Publishing Company.

Triandis, H. (1979). Values, attitudes and interpersonal behavior. In M. Page, Nebraska symposium on motivation (pp. 195-259). Lincoln, NB: University of Nebraska Press.

Triandis, H. (1980). Values, attitudes, and interpersonal behavior. In M. (. Page, Nebraska symposium on motivation 1979 (pp. 195-259). Lincoln, NB: University of Nebraska Press.

Truxillo, D. M., Cadiz, D. A., & Rineer, J. R. (2012). Designing jobs for an aging workfore: An opportunity for occupational health. In J. Houdmont, S. Leka, & R. (. Sinclair, Contemporary occupational health psychology: Global perspectives on research and practive 2 (pp. 109-125). Oxford: Oxford University Press.

Truxillo, D. M., Cadiz, D. M., Rineer, J. R., Zaniboni, S., & Fraccaroli, F. (2012). A lifespan perspective on job design: Fitting the worker to the job to promote job satisfaction, engagement, and performance. Organizational Psychology Review 2, 340-360.

Van Dalen, H., & Henkens, K. (2002). Early-retirement reform: can it and will it work? Ageing and Society 22(2), 209-231.

van Dalen, H., Henkens, K., & Schippers, J. (2007). Oudere werknemers door de lens van de werkgevers. Den Haag: NiDi.

Van der Heijde, C., & Van der Heijden, B. (2005). The development and psychometric evaluations of a multi-dimensional measurement instrument of employability - and the impact of ageing. In G. Costa, W. Goedhard, & J. (. Ilmarinen, Assessment and promotion of work ability, health and well-being of ageing workers. Proceedings of the 2nd International Symposium on Work Ability, Verona, Italy, October 18-20 (2004). International Congres Series (ICS) 1280. San Diego, CA: Elsevier.

Van der Heijde, C., & Van der Heijden, B. (2006). A competence-based and multidimensional operationalization and measurement of employability. Human Resource Management 45(3), 449-476.

Van Eerde, W., & Thierry, H. (1996). Vroom's Expectancy Models and Work-Related Criteria: A Meta-Analysis. Journal of Applied Psychology 81(3), 575-586.

Van Looy, D., Kovalenko, M., Mortelmans, D., & De Preter, H. (2014). Working hours-reduction in the move to full retirement: How does this affect retirement preferences of 50+ individuals in Flanders? Leuven/Antwerpen: Steunpunt WSE/CELLO, Universiteit Antwerpen.

Van Raaij, W. (1988). The use of natural resources. In W. van Raaij, G. van Veldhoven, & K. (. Wärneryd, Handbook of economic psychology (pp. 638-655). Dordrecht: Kluwer Academic Publishers.

van Solinge, H., & Henkens, K. (2011). Besluitvorming rondom pensioneren: de invloed van werk- en organisatiecontext. Gedrag & Organisatie (24)4, 430-452.

van Solinge, H., & Henkens, K. (2011). Besluitvorming rondom pensioneren: de invloed van werk- en organisatiecontext. Gedrag & Organisatie 24(4), 430-452.

Vandenberghe, V. (2011). Are firms willing to employ a greying and feminizing workforce. Labour Economics 22, 30-46.

Vandeputte, R. (1987). Sociale geschiedenis van België 1944-1985. Tielt: Lannoo.

Vanderleyden, L., & Schoenmaeckers, R. (2009). De gewenste en verwachte pensioenleeftijd in Vlaanderen: een onderzoek naar de determinanten. Vlaanderen Gepeild. Studiedienst van de Vlaamse Regering.

Vandeweghe, B., Valsamis, D., & Van der Beken, W. (2011). Succesfactoren en hinderpalen om langer aan de slag te blijven volgens werknemers en werkgevers. In V. v. (VBO), Experience is our capital: hoe 50+'ers langer aan het werk houden (pp. 63-69).

Verhallen, T., & Pieters, R. (1984). Attitude theory and behavioral costs. Journal of Economic Psychology 5, 223-249.

Vermeiren, P., & Mortelmans, D. (2008). Leefbaar werken, een loopbaan lang. Een levensloopperspectief op loopbanen. Leuven: Steunpunt WSE.

Vlaanderen In Actie. (2015, 04 29). Arbeidsmarkt. Opgehaald van Vlaanderen in Actie - Pact 2020: http://www.vlaandereninactie.be/over/arbeidsmarkt

Von Bonsdorff, M. E., Vanhala, S., Seitsamo, J., Janhonen, M., & Husman, P. (2010). Employee Well-Being, Early-Retirement Intentions, and Company Performance. Journal of Occupational and Environmental Medicine 52(12), 1255.

Vroom, V. (1964). Work and motivation. New York: Wiley.

Walker, A. (2005). Towards an international political economy of ageing. Ageing & Society, 25, 815-839.

Weber, R., & Crocker, J. (1983). Cognitive processes in the revision of stereotyping beliefs. Journal of Personality and Social Psychology 3, 961-977.

werk.be. (2015, Februari 23). Cijfers - Trends en conjunctuur: Werkzaamheidsgraad. Opgehaald van werk.be : http://www.werk.be/cijfers/trends-en-conjunctuur/werkzaamheidsgraad

White, A., & Spector, P. (1987). An investigation of age-related factors in the age-job-satisfaction relationship. Psychology and Aging 2, 261-265.

Wood, R., & Bandura, A. (1989). Impact of conceptions of ability on self-regulatory mechanisms and complex decision making. Journal of Personality and Social Psychology 56, 407-415.

Zacher, H., & Frese, M. (2011). Maintaining a focus on opportunities at work: The interplat between age, job complexity, and the use of selection, optimization, and compensation strategies. Journal of Organizational Behavior 32, 291-318.

Zacher, H., Heusner, S., Schmitz, M., Zwierzanska, M. M., & Frese, M. (2010). Focus on opportunities as a mediator of the relationships between age, job complexity, and work performance. Journal of Vocational Behavior 76, 374-386.

Zaniboni, S., Truxillo, D., & Fraccaroli, F. (2013). Differential effects of task variety and skill variety on burnout and turnover intentions for older and younger workers. European Journal of Work and Organizational Psychology 22(3), 306–317.

 

 

 

 

 

 

Universiteit of Hogeschool
Sociaaleconomische wetenschappen
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: