Inclusie en duurzaamheid, een verzoenbaar verhaal?

Isabel Haentjens
In het kader van mijn opleiding sociaal-cultureel werk liep ik twee maal stage bij de organisatie Netwerk Bewust Verbruiken. Een organisatie die duurzame consumptie bevordert. Dit doet men aan de hand van verschillende projecten en vormingen die zich focussen op twee themas, nl. consuminderen (delen, ruilen, repareren…) en consumanderen (fair trade, lokaal, biologische,…). Daarnaast vormen ze een netwerkfunctie voor verschillende consumenten- milieu en ontwikkelingsorganisaties. Zowel lidorganisaties, de collega’s als ikzelf ondervonden dat NBV voornamelijk de blanke middenklasse bereikt.

Inclusie en duurzaamheid, een verzoenbaar verhaal?

In het kader van mijn opleiding sociaal-cultureel werk liep ik twee maal stage bij de organisatie Netwerk Bewust Verbruiken. Een organisatie die duurzame consumptie bevordert. Dit doet men aan de hand van verschillende projecten en vormingen die zich focussen op twee themas, nl. consuminderen (delen, ruilen, repareren…) en consumanderen (fair trade, lokaal, biologische,…). Daarnaast vormen ze een netwerkfunctie voor verschillende consumenten- milieu en ontwikkelingsorganisaties. Zowel lidorganisaties, de collega’s als ikzelf ondervonden dat NBV voornamelijk de blanke middenklasse bereikt. Kijkend door mijn sociaal werk-bril zag ik al snel grote opportuniteiten voor kansengroepen. Enerzijds kunnen deze groepen geld besparen door deel te nemen aan deel- en repareerinitiatieven. Anderzijds kan men hun sociaal netwerk verder uitbreiden.

Met mijn bachelorproef wou ik tips and tricks verzamelen, gericht naar NBV, om hun doelgroep te verbreden naar mensen in kansarmoede. Om deze adviezen werkbaar te houden heb ik me gericht op twee specifieke projecten van NBV, nl. Op Wielekes en Repair Café. Op Wielekes is een kinderfietsdeelsysteem waar kinderen steeds toegang hebben op een kinderfietsje op maat. Repair Café is een gratis bijeenkomst waar buurtbewoners elkaar helpen bij het herstellen van kapotte voorwerpen. Meer info over deze projecten vind je op www.opwielekes.be en www.repaircafe.be

Om het probleem in kaart te brengen ging ik eerst en vooral in gesprek met de medewerkers van NBV en de lokale Repair Café-organisatoren. Daarnaast ging ik mosterd halen bij andere deel- en repareerinitiatieven, bv. LETS Sint-Niklaas, Ecokot,… Ten slotte ging ik ook aan de slag met de doelgroep. Ik heb er bewust voor gekozen me op verschillende domeinen te wagen om een veelheid aan inspiratie op te doen. Welke informatie ik daaruit heb kunnen abstraheren lees je in mijn bachelorproef.

Al snel werd duidelijk dat maatregelen wat betreft inclusiviteit vooral op lokaal niveau moeten plaatsvinden. Ik besloot een boekje te maken gericht naar lokale Repair Café-organisatoren als spin-off eindresultaat van mijn bachelorproef.

Tijdens de jaarlijkse trefdag voor de organisatoren werd dit boekje verspreid. Het boekje rekende op heel wat succes. Verschillende organisatoren toonden interesse en bestelden enkele extra exemplaren. Ook in het kader van het project Op Wielekes kwam de opgedane kennis goed van pas. Na mijn stageperiode kreeg ik de kans een aanzet te schrijven voor een opstartpakket van Op Wielekes. Met dit pakket kunnen steden, gemeenten, verenigingen, gemotiveerde groepen,… aan de slag om zelf hun Op Wielekes op te starten.

Veel plezier bij het lezen van mijn bachelorproef.

Bibliografie

7.1. Internetbronnen

Armentekort (2014) Over Armentekort. [online]. Antwerpen, http://www.armentekort.be/over/ (geraadpleegd op 19.05.2015)Autopia (2014) Over Autopia. [online]. Gent: Autopia, http://www.autodelen.net/overautopia (geraadpleegd op 18.05.2015)Belgisch Netwerk Armoedebestrijding, Centrum Kauwenberg, De Cirkel, e.a., (1994). Algemeen Verslag van de Armoede 1994 (Algemeen Verslag). Verslag (pdf-document). http://www.armoedebestrijding.be/publications/AVA95.pdf (geraadpleegd op 22.04.2015)DAKlozenhulp ANTwerpen (s.d.) vzw DAKlozenhulp ANTwerpen. [online]. Antwerpen: vzw Daklozenhulp Antwerpen, http://www.daklozenhulpantwerpen.be/index.html (geraadpleegd op 11.03.2015)Dashboard duurzame en slimme mobiliteit (2014). Profiel van de autodeler. [online]. Ede: KpVV CROW, http://kpvvdashboard-4.blogspot.be/2014/10/profiel-van-de- autodeler.html (geraadpleegd op 18.05.2015)

De Link vzw (s.d.) Over vzw De Link. [online]. Brussel: http://www.de- link.net/?page_id=990 (geraadpleegd op 19.05.2015)De Moazoart (2013) Aanbod. [online]. Lokeren: http://www.demoazoart.be (geraadpleegd op 19.05.2015)Ecopolis (2015) Over Ecopolis. [online]. Brussel: Oikos, http://ecopolis.be/nl/?show=ecopolis (geraadpleegd op 09.05.2015)Kind en Gezin (2005) Kansarmoede-index van Kind en Gezin. [online]. Brussel: Kind en Gezin, http://aps.vlaanderen.be/sgml/largereeksen/259.htm (geraadpleegd op 02.02.2015)LETS Vlaanderen (2011) Wat is LETS?. [online]. Aalst: LETS Vlaanderen, http://www.letsvlaanderen.be/WatisLets/tabid/420/Default.aspx (geraadpleegd op 18.05.2015)Mobiel 21 (2013) Weinig, minder, minst. Beperkte kansen door vervoersarmoede.[online]. Leuven: Mobiel 21, (pdf-document).http://www.mobiel21.be/sites/default/files/2013-10%20vervoersarmoede.pdf (geraadpleegd op 18.05.2015)Netwerk Bewust Verbruiken (2015) Netwerk Bewust Verbruiken. [online]. Brussel: Netwerk Bewust Verbruiken, http://www.bewustverbruiken.be/netwerk-bewust- verbruiken (geraadpleegd op 31.01.2015)Netwerk Bewust Verbruiken (2015) Projecten. [online]. Brussel: Netwerk Bewust Verbruiken, http://www.bewustverbruiken.be/projecten (geraadpleegd op 02.02.2015)Repair Café (2015) Repair Café. [online]. Brussel: Repair Café, http://www.repaircafe.be/nl/over-het-repair-cafe/ (geraadpleegd op 02.02.2015)TAO Armoede (s.d.) TAO Armoede. Ervaar deskundigheid in armoede en sociale uitsluiting. [online]. Brussel, http://www.tao-armoede.be/ (geraadpleegd op 20.05.2015)Wablieft (s.d.) Wat doet Wablieft?. [online]. Mechelen, http://www.wablieft.be/wablieft/over-wablieft (geraadpleegd op 20.05.2015)7.2. Niet-commerciële informatieBombeke, K. (2012). “LETS en armoede: kans of kloof?”, TUNNELS25, (2012): 26-27Dams, D. (2014), Repair Cafés: Een verkennend onderzoek. Masterproef Sociaal- Economische Wetenschappen. Antwerpen, Faculteit toegepaste en economische wetenschappen – Universiteit Antwerpen.De Droogh, L. (2014). Sociaal Cultureel Werk en Cultuur. Cursus. Gent, Faculteit Mens en Welzijn – Hogeschool Gent.Feijen, L., Seghers, L., Verhulst, M., e.a., (2014). Particulier autodelen in de wijk Rabot-Blaisantvest. Een uitzondering op de regel?. Beleidscasus en toegepaste onderzoeksmethoden. Gent, Faculteit Mens en Welzijn – Artevelde Hogeschool.Janssens, B. (2014), Subsidieaanvraag voor een participatie project in cultuur, jeugdwerk of sport. Subsidieaanvraag. Brussel, Netwerk Bewust Verbruiken.Keuchenius, C., Van Rhijn, K. Posthumus, A., e.a., (2013). Repair Café: een sociaal idee. Een onderzoek naar de ervaringen van vrijwilligers. Onderzoek. Amsterdam, Stichting Repair Café.Tuteleers, P. (2014). Cursus Gemeenschapsvorming. Cursus. Gent, Faculteit Mens en Welzijn – Hogeschool Gent.Van Engeland, T. (2010), Beleidsplan 2011-2015. Netwerk Bewust Verbruiken. Beleidsplan. Brussel, Netwerk Bewust Verbruiken.Van Moeffaert, S. (2015), Tips voor een geslaagd Repair Café. Intern document. Gent, Buurtwerk.7.3. BoekenBambust, F., Dhont, R., Jacques, A., e.a. (2009). Designing Change. Social marketing voor duurzaamheidstransities. Brussel, Change Designers.Coussée, F., Roets, G. (2013). “Lokaal vrijetijdsbeleid: tussen vereniging en voorziening”, In: Van Nieuwenhove, K., Bartholomeus, L., (red.). Lokaal jeugdbeleid. Brussel, Politeia. p.7.Desmet, A. (2008). “Middenveld en democratisch burgerschap”, In: Anthone, P. Handboek samenlevingsopbouw in Vlaanderen. Brugge, Die Keure. p. 167-189.Develtere, P. (red.) (2003). Draagvlak: voorwaarde voor duurzame ontwikkeling. Wat het is en zou kunnen zijn. Antwerpen, Uitgeverij De Boeck.Geldof, D., Driessens, K. (2009) “Cultuur in laagjes: Waarom we de écht participatiedrempels onvoldoende kennen”, In: Bultynk, M. (red.) 360° participatie. Berchem , EPO. p. 188 – 199.Holemans, D. (1999). Ecologie en burgerschap: pleidooi voor een nieuwe levensstijl.Antwerpen, Pelckmans.Migchelbrink, F. (2007). Praktijkgericht onderzoek in zorg en welzijn. 12de licht gewijzigde druk. Amsterdam, SWP.Peeters, J. (2010). Een veerkrachtige samenleving. Sociaal werk en duurzame ontwikkeling. Berchem, EPO. p. 134Tom Jones, P., De Meyere, V. (2010). Terra Reversa: De transitie naar rechtvaardige duurzaamheid. Berchem, EPO.Vranken, J., Dierckx, D., Wijckmans, J., (2009) “Participatie als window dressing: Een overroepen concept?”, In: Bultynk, M. (red.) 360° participatie. Berchem, EPO. p. 26- 39.7.4. BeeldmateriaalCLIMAXI: ON EST PEUT-ÊTRE RICHE?. Reg. Filip De Bodt. Victoria De Luxe, 2009.Kim van Dijk, EenVandaag (2013), Delen is hip. Hilversum: EenVandaag [online].http://www.eenvandaag.nl/binnenland/45507/delen_is_hip_ (geraadpleegd op 02.02.2015)

Universiteit of Hogeschool
Sociaal Werk
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Deel deze scriptie