LGBTIQ-rights are human rights: Een toetsing van de Russische antipropagandawetgeving aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens

Justine De Kerf
 Op 29 juni 2013 zette de Russische president Poetin zijn beslissende handtekening onder een nieuwe federale wet waardoor het verboden werd om in het bijzijn van minderjarigen “niet-traditionele relaties” te propageren. Kinderen zouden zowaar het idee kunnen krijgen dat dergelijke relaties sociaal gelijkwaardig zijn aan traditionele relaties. De nieuwe Russische wetgeving kreeg van de internationale media al snel de naam “antihomowet” of “antipropagandawet”.

LGBTIQ-rights are human rights: Een toetsing van de Russische antipropagandawetgeving aan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens

 

Op 29 juni 2013 zette de Russische president Poetin zijn beslissende handtekening onder een nieuwe federale wet waardoor het verboden werd om in het bijzijn van minderjarigen “niet-traditionele relaties” te propageren. Kinderen zouden zowaar het idee kunnen krijgen dat dergelijke relaties sociaal gelijkwaardig zijn aan traditionele relaties. De nieuwe Russische wetgeving kreeg van de internationale media al snel de naam “antihomowet” of “antipropagandawet”. Het was duidelijk dat men zich niet liet misleiden door de bewoording van de wet: “niet-traditioneel” is een catch-all bepaling die iedereen omsluit die buiten de lijnen kleurt van het dominante binaire gendermodel en het heteronormatieve maatschappijbeeld.

De hele LGBT-gemeenschap wordt hierdoor geviseerd. Het is nu van Moskou tot Vladivostok bij  wet verboden om zich positief uit te laten over lesbiennes, gays, biseksuelen of transgenders in het bijzijn van kinderen. Niet alleen LGBT-activisten worden zo belemmerd in het voeren van acties, ook leerkrachten die jongeren informatie verschaffen over “niet-traditionele” relaties lopen het risico ontslagen en gearresteerd te worden. De broodnodige ontwikkeling van LGBT-rechten in Rusland wordt afgeremd terwijl het homo- en transfoob geweld alsmaar toeneemt.  De Russische overheid onderschrijft met het enkele bestaan van deze wetgeving de discriminatie op basis van seksuele oriëntatie en genderidentiteit  en legitimeert sociale uitsluiting en stigmatisering van LGBT’s.

De Verenigde Naties en verschillende NGO’s waaronder ILGA en Amnesty International veroordeelden de wet en stelden zich vragen over de waarde die in Rusland  aan geratificeerde mensenrechtenverdragen wordt toegekend. Rusland is sinds 1996 immers een lidstaat van de Raad van Europa en formeel heeft het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) directe werking. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft als taak toe te zien op de minimumstandaard van de mensenrechtenbescherming in Europa, waarbij het de lidstaten steeds vrij staat om meer bescherming te bieden.

De antipropagandawetgeving is niets minder dan een wettelijk verankering van de status van LGBT’s als tweederangsburgers en zou anno 2015 geen enkele kans mogen maken om een toetsing door het Hof aan het EVRM te doorstaan. Een gedetailleerde analyse van de relevante rechtspraak van dit Hof wijst echter uit dat de huidige minimumstandaarden niet voldoende zijn. Het erkennen van LGBT rechten onder het Verdrag was en is nog steeds een moeizaam proces. Slechts met mondjesmaat werd het toepassingsgebied van het Verdrag ten aanzien van LGBT’s uitgebreid. De federale antipropagandawet zal naar alle waarschijnlijkheid wel veroordeeld worden als zijnde in strijd met de vrijheid van meningsuiting en vereniging (artikel 10 en 11 van het EVRM). Dit is nochtans niet voldoende. De rechtspraak onder artikel 8 (recht op eerbiediging van privé- familie- en gezinsleven) en artikel 12 (recht te huwen) moet zich ook verder ontwikkelen om volledig inclusief te werken ten aanzien van de LGBT-gemeenschap. Bovendien wijst de toename van verbaal en fysiek geweld jegens LGBT’s op de noodzaak tot uitbreiding van het toepassingsgebied van artikel 3 EVRM, het folterverbod.

Manieren om deze minimumstandaard omhoog te krijgen worden gevonden in enerzijds het verlaten van de theorie van de “margin of appreciation”: kort gesteld verstaat men onder dit begrip de ‘manoeuvreerruimte’ die de lidstaten toebedeeld krijgen in het nakomen van haar verdragsverplichtingen. De tijd is echter gekomen dat het Hof autonoom beslist over de inhoud en draagwijdte van de verdragsrechten. Een geloofwaardig mensenrechtenhof laat zich niet dicteren wie wel en wie geen bescherming verdient. Anderzijds is de huidige manier van toetsing door het Hof aan artikel 14 EVRM (discriminatieverbod) niet voldoende om de structurele ongelijkheid en discriminatie van LGBT’s aan te pakken. Structurele ongelijkheid van LGBT’s wordt veroorzaakt door en manifesteert zich in de vorm van stereotypen, meer bepaald genderstereotypen. Het Hof moet dan ook meer aandacht besteden aan het erkennen, benoemen en bestrijden van deze (gender)stereotypen

Tot op heden blijft het gebruik van de "margin of aprreciation" en de wijze van toetsing aan artikel 14 EVRM ongewijzigd. De onvoorspelbaarheid die hiermee gepaard gaat raakt aan de geloofwaardigheid van het Hof terwijl ze dit in confrontatie met de antipropagandawetgeving zeer hard nodig heeft. Doordat President Poetin erin geslaagd is het LGBT-debat onlosmakelijk te verbinden met de traditionele Russische waarden is het een delicate zaak om zich tegen het Russische beleid af te zetten zonder bij de bevolking de indruk te wekken ingegeven te zijn door russofobie. Geloofwaardigheid in haar engagement om iedereen, ongeacht geaardheid of genderidenteit, de bescherming van het verdrag te bieden is noodzakelijk.

In een mensenrechtendebat is geen plaats voor stereotypering, cultureel relativisme noch manoeuvreerruimte: Gelijkwaardigheid is een concept zonder marge.

Bibliografie

BIBLIOGRAFIE

Image removed.Image removed.Image removed.

Verdragen, conventies , resoluties en verklaringen

Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, 4 november 1950, Rome, BS 19 augustus 1955.

  • Protocol nr. 11 bij Het verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden betreffende herstructurering van het controlemechanisme ingesteld bij dat Verdrag, Straatsburg, 11 mei 1994.

  • Protocol nr. 12 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, Rome, 4 juni 2000.

  • Protocol nr 14bis bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, Straatsburg, 27 mei 2009

  • Protocol nr. 14 bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, betreffende wijziging van het controlesysteem van het Verdrag; Straatsburg, 13 mei 2004.

    Vienna Declaration and Programme of Action, 12 juli 1993, UN Doc A/CONF.157.23, 12 juli 1993

    Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (10 december 1948), UN Doc. A/RES/217 (III) (1968).

    Statuten

    Statuut van de Raad van Europa, 5 mei 1949, Londen.

    Rapporten , verslagen en aanbevelingen

    Verenigde naties

    General Comment No. 34, UN Doc. CCCPR/C/GC/34, 2011

    CRC, Concluding Observations (United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland), UN Doc. CRC/C/15/Add. 188

    Report of the Special Rapporteur on the Right to Education, Vernor Munoz Villalobos, UN Doc. A/HRC/8/10/Add.1

    United Nations High Commissioner for Human rights, report Discriminatory laws and practices and acts of violence against individuals based on their sexual orientation and gender identity, 17 november 2011, A/HRC/19/41

    UNESCO, Education Sector Responses to homophobic bullying, 2012, www.unesco.org.

    Raad van Europa

    Council of Europe, Letter to Mr Sergey Naryshkin, Chairman of the State Duma of the Federal Assembly of the Russian Federation, 24 januari 2013, www.coe.int.

Image removed.

118

Council of Europe, Statement by the Secretary General of the Council of Europe on legislation in the Russian Duma prohibiting “propaganda of non-traditional relations” among minors, press release 13 juni 2013, www.wcd.coe.int.

Council of Europe, Factsheet- Sexual orientation issues, juli 2014, www.echr.coe.int.; Council of Europe, Factsheet- Gender Identity Issues, juli 2014, www.echr.coe.int. Council of Europe, Factsheet- Hate speech, juli 2013, www.echr.coe.int.

Venice Commission, Opinion 707/ 2012 on the issue of the prohibition of so-called “propaganda of homosexuality” in the light of recent legislation in some member states of the Council of Europe, Venice, 14-15 juni 2013, www.venice.coe.int

Human Rights Report on “Discrimination on grounds of sexual orientation and gender identity in Europe”, Commissioner for Human Rights of the Council of Europe, Council of Europe Publishing, 2nd edition, 2011

COMMITTEE OF MINISTERS, Decision Case nr. 23 againgst the Russian Federation, 7 maart 2013, www.wcd.coe.int.

Recommendation CM/Rec(2010)5 of the Committee of Ministers to member states on measures to combat discrimination on grounds of sexual orientation or gender identity, 31 maart 2010.

HAMMARBERG, T., Discrimination on grounds of sexual orientation and gender identity in Europe (2nd Edition), Council of Europe publishing, 2011, 132 p, https://www.coe.int/t/commissioner/Source/LGBT/LGBTStudy2011_en.pdf

WEBER, A., Manual on Hate Speech, Council of Europe Publishing, 2009, 86 p.

Non-gouvernementele organisaties

AMNESTY INTERNATIONAL, “Russia: A year on, Putin’s ‘foreign agents law’ choking freedom’”, 20 november 2013, www.amnesty.org.

AMNESTY INTERNATIONAL, “Russia’s anti-gay ‘propaganda law’ assault on freedom of expression”, 25 januari 2013, www.amnesty.org.

AMNESTY INTERNATIONAL, “Russian journalist accused of anti-gay ‘propaganda’ defeats charges”, 21 februari 2014, www.amnesty.org.uk.

ARTICLE 19, “Russia: Federal Laws introducing ban of propaganda of non-traditional sexual relationships”, 2013, www.article19.org.

ARTICLE 19, “Traditional values? An attempt to censor sexuality”, London, Free word centre, 2013, 36.

AVERT, “Homosexual or gay?”, http://www.avert.org/homosexual.htm.

COMING OUT, “The Bill banning so-called “propaganda of homosexuality and pedophilia to minors” passed in the 3rd reading in St. Petersburg city parliament”, www.comingoutspb.ru/en/en- news/3rdreadingpassed.

COMING OUT, “Triumph of militant ignorance in St. Petersburg city parliament”, http://www.comingoutspb.ru/en/en-news/triumphofmilignorance.

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

119

COMING OUT, Russian LGBT-Network, and ILGA-Europe joint submission to the Committee of Ministers of the Council of Europe in the cases of Alekseyev v. Russia, nos 4916/07, 25924/08 and 14599/09, 13 februari 2014, https://wcd.coe.int.

COPPOLA, N., “European Union Commissioner joins German President in boycotting Sochi Olympics”, GLAAD 12 december 2013, www.glaad.org.

DOMI, T., “Send Athletes to the Sochi Olympics, but Boycott the Games”, NY Times 6 februari 2014, www.nytimes.com.

EQUALITY AND HUMAN RIGHTS COMMISSION, “Article 11: Freedom of assembly and association”, Human Rights Review 2012, 377- 421, www.equalityhumanrights.com.

EQUALITY AND HUMAN RIGHTS COMMISSION, “Article 11: Freedom of assembly and assocation”, Human Rights Review 2012, 377-421.

GAY RUSSIA, “Campaigns”, http://www.gayrussia.

GAY RUSSIA, “Pending Court Cases”, http://www.gayrussia.eu/m/en/about-us/1279/.

GLAAD, “Media Reference Guide - Offensive Terms To Avoid” , www.glaad.org.

GLAAD, “Russia’s ‘anti-propaganda’ law punishes 9th grader, marks her for life”, 4 februari 2014, www.glaad.org.

HUMAN DIGNITY TRUST, “Russia: the Anti-propaganda law”, 24 april 2014,http://www.humandignitytrust.org/uploaded/Library/Other_Material/Briefi… _anti-propaganda_law.pdf.

HUMAN RIGHTS CAMPAIGN FOUNDATION, “Russia Year in Review Report”, 7 juli 2014, http://www.hrc.org/resources/entry/russia-year-in-review-report.

HUMAN RIGHTS FIRST, “Convenient Targets: The Anti-“Propaganda” Law & the Threat to LGBT Rights in Russia, 2013, 15, www.humanrightsfirst.org.

HUMAN RIGHTS FIRST, “Spread of Russian-Style Anti-Propaganda Laws”, 27 februari 2014, www.humanrightsfirst.org.

HUMAN RIGHTS WATCH, “Human Rights Watch Recommendations in advance of EU-Russia Human Rights Consultations”, 20 mei 2008, http://www.hrw.org.

HUMAN RIGHTS WATCH, “Russia: block St. Petersburg’s homophobic law”, 12 maart 2012, http://www.hrw.org.

HUMAN RIGHTS WATCH, “Russia: Governments against Rights groups”, 20 november 2014, www.hrw.org.

HUMAN RIGHTS FIRST, “Spread of Russian-Style Antipropaganda Laws”, 17 juni 2014, http://www.humanrightsfirst.org/resource/spread-russian-style-antipropa….

ILGA, “State-sponsored Homophobia: A world survey of laws: Criminalisation, protection and recognition of same-sex love ”, mei 2013, www.ilga.org.

ILGA-Europa, Rainbow map, ”, http://www.ilga- europe.org/home/publications/reports_and_other_materials/rainbow_europe.

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

120

ILGA-EUROPE, “Committee of Ministers of Council of Europe continues to challenge Russia ove the Moscow Prides case and ‘propaganda for homosexuality’ laws”, 28 maart 2013, www.ilga-europe.org.

ILGA-EUROPE, “Recommendation of the Committee of Ministers on LGBT rights”, www.ilga- europe.org.

ILGA-EUROPE, “Russia's Constitutional Court upholds "homosexual propaganda" ban”, 29 september 2014, www.ilga-europe.org.

INTERNATIONAL COMMISSION OF JURISTS AND ILGA EUROPE, “Homosexual propaganda bans: analysis and recommendations”, juni 2012, 1-24.

INTERNATIONAL COMMISSION OF JURISTS, “Application on compliance of provisions of article 7.1 of St Petersburg Law of 12 May 2010 no. 273-70 “On adminstrative Offenses in St. Petersburg” with the Charter of St. Petersburg”, 1 oktober 2012, www.icj.org.

LGBTQ NATION, “Prison sentence reduced for leader of Russian anti-gay vigilante group”, 12 november 2014, www.lgbtqnation.com

LGBTQ NATION, “Human Rights Watch video documents increased violence against LGBT Russians”, 4 februari 2014

LGBTQ NATION“WATCH: British Tv Documentary reports on brutal attacks on LGBT Russians”, 5 februari 2014”, www.lgbtqnation.com.

RUSSIAN LGBT NETWORK, “The State Duma passed the bill on ‘non-tradtional sexual relations’”, 2013, http://www.lgbtnet.ru.

RUSSIAN LGBT NETWORK, “The State Duma passed the bill on ‘non-tradtional sexual relations’”, http://www.lgbtnet.ru.

T. LOKSHINA, “Russia: International Human Rights Law Breached by Russian Ban on ‘homosexual propaganda’ “, Human rights watch 29 juni 2012, www.hrw.org.

UNICEF, “Adolescent death from suicide in Russia 2011”, www.unicef.org.

Europese Unie

European Commission, Report: Trans and Intersex people. Discrimination on the ground of sex, gender indentity and gender expression, 2012, 104 p, http://bookshop.europa.eu/en/trans-and- intersex-people-pbDS3212033.

RechtspraakEuropese Commissie voor de Rechten van de Mens

ECmRM, W.B. v. Federal Republic of Germany, 1955. ECmRM, X v. Germany, 1975.ECmRM, X and Y v. UK ,1983;ECmRM, W.J. and D.P. v. UK,1986;

ECmRM, C. and L.M. v. UK, 1989 ECmRM, Z.B. v. UK,1990

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

121

ECmRM, Röösli v. Germany, 1996.ECmRM, Sutherland v. the United Kingdom, 1996. Europees Hof voor de Rechten van de MensEHRM, Handyside v United Kingdom, 1976.EHRM, Dudgeon v. the United Kingdom, 1981.EHRM, Müller and Others v. Switzerland, 1988.EHRM, Norris v. Ireland, 1988.EHRM, C. & L.M v. United Kingdom, 1989.EHRM, Ezelin v. France, 1992.EHRM, Rees v. The United Kingdom, 1986.EHRM, Cossey v. The United Kingdom, 1990.EHRM, X, Y and Z v. The United Kingdom, 1997.EHRM, Z. v. Finland, 1998.EHRM, Sheffield and Horsam v. The United Kingdom, 1998. EHRM, Petrovic v. Austria, 1998.EHRM, Smith and Grady v. United Kingdom, 1999.EHRM, Salgueiro da Silva Mouta v. Protugal, 1999.EHRM, A.D.T. v. United Kingdom, 2000.EHRM, Mata Estevez v. Spain, 2001.EHRM, Thlimmenos v. Greece, 2001.EHRM, Stec and Others v. the United Kingdom, 2001. EHRM, Christine Goodwin v. The United Kingdom, 2002. EHRM, Fretté v. France, 2002.EHRM, S.L. v. Austria, 2003.EHRM, Van Kück v. Germany, 2003.EHRM, Karner v. Austria, 2003.EHRM, L. and V. v Austria, 2003.EHRM, Parry v. The United Kingdom, 2005.EHRM, R. and F. v. The United Kingdom, 2006.

122

EHRM, D.H. and Others v. The Czech Republic, 2006. EHRM, Erbakan v. Turkey, 2006.EHRM, Bączkowski and Others v. Poland, 2007. EHRM, L v. Lithuania, 2007.

EHRM, E.B. v. France, 2008.EHRM, Munoz Diaz v. Spain, 2009.EHRM, Schlûmpf v. Switzerland, 2009.EHRM, Féret v. Belgium, 2009.EHRM, Schalk and Kopf v. Austria, 2010. EHRM, P.B. and J.S. v. Austria, 2010.EHRM, Kozak v. Poland, 2010.EHRM, Alekseyev v. Russia, 2010.EHRM, Genderdoc v. Moldova, 2012.EHRM, X. v. Turkey, 2012.EHRM, Markin v. Russia, 2012.EHRM, X and Others v. Austria, 2013.EHRM, Vallianatos and Others v. Greece, 2013. EHRM, Hämälaïnen v. Finland, 2014.

Hangende zaken

EHRM, Y.Y. v. Turkey, (no. 14793/08). EHRM, Bayev. v. Russia, (no. 67667/09). EHRM, Kiselev. v. Russia, (no. 44092/12). EHRM, Alekseyev. v. Russia, (no. 56717/12).

Mensenrechtenraad Verenigde Naties

UNHRC , Fedotova v Russian Federation, 2012.

Wetgeving België

• Wet van 13 februari 2003 tot openstelling van het huwelijk voor personen van hetzelfde geslacht en tot wijziging van een aantal bepalingen van het Burgerlijk Wetboek, BS 28 februari 2003.

123

  • Wet van 18 mei 2006 tot wijziging van een aantal bepalingen van het Burgerlijk Wetboek teneinde de adoptie door personen van hetzelfde geslacht mogelijk te maken, BS 20 juni 2006.

  • Wet van 5 mei 2014 houdende de vaststelling van de afstamming van de meemoeder, BS 7 juli 2014.

  • Art 315 BW.

  • Art 317 BW.

  • Art 319 BW.

  • Art 329bis BW.

    Litouwen

• Law On the Protection of Minors against the Detrimental Effect of Public Information, 2002. Rusland

  • Federale wetgevingSection 6.21. 3/ 4 of the Code of Administrative Offences Foreign Agent Act 2012

  • Regionale wetgevingRyazan Law on the Protection of Morality and health of MinorsSection 3.10 Ryazan Regional Law on Administrive OffencesSection 7.1 of the St Petersburg Region Law on Administrative Offences

    Verenigd Koninkrijk

• Gender Recognition Act 2004 Websites

http://www.article19.orghttp://www.coe.inthttp://www.comingoutspb.orghttp://www.echrblog.blogspot.comhttp://www.glbtq.comhttp://www.hudoc.echr.coe.inthttp://www.ilga.orghttp://www.lgbtnet.ruhttp://www.ohchr.orghttp://www.strasbourgobservers.comhttp://www.thestonewallinnnyc.comhttp://www.thewelcomingproject.orghttp://www.transgenderinfo.behttp://www.unfe.orghttp://www.venice.coe.int

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

124

Artikels

ANDERSON, J. “Putin and the Russian Orthodox Church : Asymmetric Symphonia?”, Journal of International Affairs 2007, 185-201.

ASLUND, A., “An Assessment of Putin’s Economic Policy”, CESifo Forum 2008, 16-21.

BAMFORTH, N., “Familes but not (yet) marriages? Same-sex partners and the developing European Convention ‘margin of appreciation’”, Child and Family Law Journal Quarterly 2011, 128-143.

BERNHARDT, R., “Report on the Conformity of the Legal Order of the Russian Federation with Council of Europe Standards, Human Rights Law Journal 1994, 287.

BOWLEG, L., “When Black + Lesbian + Woman ! Black Lesbian Woman: The Methodological Challenges of Qualitative and Quantitative Intersectionality Research”, Sex Roles 2008, 312-325.

BOWRING, B., “The Russian Federation, Protocol no. 14 (and 14bis), and the Battle for the Soul of the ECHR, Goettingen Journal of International Law 2 2010, 589-617.

CLERIX, K., “Een waterval aan arresten”, MO* 15 februari 2009, http://www.mo.be/artikel/een- waterval-aan-arresten.

DOTY, K. A., “From Fretté to E.B. : The European Court of Human Rights on Gay and Lesbain adoption”, Law and Sexuality Review: Lesbian Gay Bisexual & Legal Issues 2009, 121-141.

FAUSTO-STERLING, A., “The Five Sexes, Revisited.The Varieties of Sex Will Test Values and Social Norms ”, The Sciences 2000, 19-23.

FAUSTO-STERLING, A., “The Five Sexes: Why male and female are not enough”, The Sciences 1993, 20-24.

FRANKLIN, C., “The Anti-Stereotyping Principle in Constitutional Sex Discrimination Law”,New York University Law Review 2010, 101-191.

GELFMAN, I., “Because of Intersex: Intersexuality, Title VII, and the Reality of Discrimination ‘Because of....(perceived) sex’”, New York University Rev. Of L. & Social Change 55 2010, 55-122.

GESSEN, M., “When Putin declared war on gay families, it was time for mine to leave Russia”, Slate 26 augustus 2013, http://www.slate.com.

GREER, S., “The Interpretation of the European Convention on Human Rights: Universal principle or margin of appreciation?, UCL Human Rights Review 2010, 1-14.

GRIGOLO, M., “Sexualities and the ECHR: Introducing the Universal Sexual Legal Subject”, EJIL 2003, 1023-1044.

HARDING, R., “’Dogs are “Registered”, Peolple Shouldn’t Be’: Legal Consciousness and Lesbian and Gay Rights”, Social and Legal Studies 2006, 511-533.

HARRIS, A., “Non-binary Gender Concept and the Evolving legal Treatment of UK transsexed individuals: A Practical consideration of the Possibilities of Butler”, Journal of International Womens’s Studies 2012, 56-71.

HEINZE, E., “Cumulative Jurisprudence and Human Rights: The Example of Sexual Minorities and Hate Speech” , International Journal of Human Rights 2009, 193-209.

Image removed.Image removed.Image removed.

125

HEINZE, E., “Sexual Orientation and International Law: A Study in the Manufacture of Cross-Cultural ‘sensitivity’”, Michigan Journal of International law 22 2001, 285-309.

HEINZE, E., “Sexual orientation: A human right. An essay on international human rights law”, Dordrecht, Martinus Nijhof Publishers 1995, 105-116.

HINES, S., “A pathway to diversity? Human rights, citizenship and the politics of transgender”, Contemporary Politics 2009, 87-102.

HODSON, L., “Ties That Bind: Towards a Child-Centered Approach to Lesbian, Gay, Bi-Sexual and Transgender Families under the ECHR”, International Journal of Children’s Rights 2012, 1-22.

HOLZHACJER, R., “State-Sponsored Homophobia and the Denial of the Right of Assembly in Central and Eastern Europe: The “Boomerang” and the “Richochet” between European Organizations and Civil Society to Uphold Human Rights”, Law and Policy 2013, 1-28.

HOLZHACJER, R., “State-Sponsored Homophobia and the Denial of the Right of Assembly in Central and Eastern Europe: The “Bommerang” and the “Richochet” between European Organizations and Civil Society to Uphold Human Rights”, Law and Policy 2013, 1-28.

INTERGROUP ON LGBT RIGHTS, “Moldova secretly adopts homophobic ‘antipropaganda’ law”, 18 juli 2013, http://www.lgbt-ep.eu.

INTERGROUP ON LGBT RIGHTS, “Situation for LGBT people worsens in Russia, Crimea and Ukraine”, 29 april 2014, http://www.lgbt-ep.eu.

INTERGROUP ON LGBTI RIGHTS, “MEPs welcome the annulment of Moldovan ‘Propaganda Law”’, 15 oktober 2013, http://www.lgbt-ep.eu.

J. NOZAWA, “Drawing the Line: Same-sex adoption and the jurisprudence of the EctHR on the application of the “European consensus” standard under Article 14”, Journal International & European Law 2013, 66-75.

JANSEN, M. “De Tandem van Medvedev. en Poetin, wie heeft de macht?”, Internationale Spectator 2009, 20-23.

JEFFREY, A.,“The Margin of Appreciation and the Jurisprudence of the European Court of Human Rights: Threat to the Rule of Law”, Columbia Journal of European Law 2004-2005,113-150.

JOHNSON, P., “The Impact of H.v. Finland”, Jurist 14 november 2012, www.jurist.org. JOHNSON, P. “The impact of X. v. Turkey: Homosexuality and the ECHR”, 9 oktober 2012,

www.jurist.org.JOHNSON, P., “Vallianatos Judgement on Sexual Orientation Discrimination in Civil Partnerships”,

Echrblog 8 november 2013, www.echrblog.blogspot.be.JOHNSON, P., “Heteronormativity and the European Court of Human Rights”, Law and Critique (23)

2012, 43-67.

JOHNSON, P., “Homosexuality, Freedom of Assembly and the Margin of Appreciation Doctrine of the European Court of Human Rights: Alekseyev v Russia”, Human Right Law Review 2011, 578- 593.

KONDAKOV,A., “Resisting the Silence: The Use of Tolerance and Equality Arguments by Gay and Lesbian Activist Groups in Russia”, Canadian Journal of Law and Society 2013, 403- 424.

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

126

KUKURA, E., “Finding Family: Considering the Recognition of same-sex families in International Human Rights Law and the European Court of Human Rights”, Human Rights Brief 2006, 17-20.

KRATOCHVIL, J., “The Inflation of the Margin of Appreciation by the European Court of Human Rights”, Netherlands Quarterly of Human Rights 2011, 324-357.

M. ISSAEVA en M. KISKACHI, “immoral Truth vs. untruthful morals? Attempts To render rights and freedoms conditional upon sexual orientation in light of russia's international obligations, Russian law Journal 2014, 82-105.

MALFLIET, K., “De dynamiek van de Russische politiek: Rusland als Federatie”, MO* noordzuid cahier 2005, 63-76.

MASSIAS, J., “Russia and the Council of Europe: Ten Years Wasted?”, Russie Nei Visions 2007, 1-18, www.ifri.org.

MERTUS, J., “The Rejection of Human Rights Framings: the case of LGBT advocacy in the US”, Human rights quarterly 2007, 1036-1064.

MJÖLL ARNARDOTTIR, O., “Non-discrimination under article 14 ECHR: the burder of proof”, Scandanivian Studies in Law 51 2007, 13-39.

P. JOHNSON, “‘Homosexual Propaganda’ Laws in the Russian Federation: Are They in Violation of the European Convention on Human Rights?”, 8 juli 2013, 1- 26,.http://europeancourts.blogspot.be/2013/04/russias-anti-gay-propaganda-l….

P. JOHNSON, “X. v. Austria Judgement”, 21 februari 2013, http://echrblog.blogspot.be/2013/02/x-v- austria-judgment.html.

PARK, J., “What’s at Stake in Putin’s Culture War”, Council on Foreign Relations, 17 augustus 2012, www.cfr.org.

PUPPINCK, G., “X. and Others v? Austria (Part I): Had the Woman Been a Man...”, 4 maart 2013, http://strasbourgobservers.com/.

QUINCE, A., “The history of homosexuality in Russia: from soviet sex chances to gay gulags”, ABC 4 december 2013, www.abc.net.au.

RADACIC, I., “Gender Equality Jurisprudence of the European Court of Human Rights”, EJIL 19 2008, 841-857.

RADACIC, I., “Gender Equality Jurisprudence of the European Court of Human Rights”, EJIL 19 2008, 841-857.

ROTHROCK, K., “Online Campaign to Support Russian LGBT Teens is charged with ‘gay propaganda’”, 14 november 2014, www.globalvoicesonline.org.

SAIZ, I., “Bracketing Sexuality: Human Rights and Sexual Orientation: A decade of Development and Denial at the UN”, Health and Human Rights 2004, 48-80 http://www.jstor.org/stable/4065348.

SCHERPE, J. M., “The Legal Recognition of Same-Sex Couples in Europe and the Role of the European Court of Human Rights”, The Equal Rights Review 2013, 83-96.

SITNIKOVA,Y. “Transgender activism in Russia”, http://www.academia.edu/5886543/Transgender_activism_in_Russia.

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

127

SMET, S., “X. and Others v. Austria (Part II): a Narrow Ruling on a Narrow Issue”, 6 maart 2013,

http://strasbourgobservers.com/2013/03/06/x-and-others-v-austria-part-i…- narrow-issue/.

SMET, S., “X. and Others v. Austria (Part II): A Narrow Ruling on a Narrow Issue”, 6 maart 2013,

http://strasbourgobservers.com/.

THOMAS, K. L.,“We’re here, We’re Queer, Get used to it: Freedom of Assembly and Gay Pride in Alekseyev v. Russia”, Oregon Review of international Law 2012, 474-507.

THOMPSON, R.J., “Human Rights: The Key to Progressive Cross-movement Building in the United States”, Human Rights Brief 2008, 11-15.

TIMMER, A. “Towards an Anti-Stereotyping Approach for the European Court of Human Rights”, Human Rights Law Review 2011, 707-738.

TIMMER, A. “Same-sex marriage case should go to the Grand Chamber: more on Schalk and Kopf v. Austria”, 1 juli 2010, http://strasbourgobservers.com/2010/07/01/same-sex-marriage-case-should…- to-the-grand-chamber-more-on-schalk-and-kopf-v-austria/.

TIMMER, A., “Anti-Gay Hate Speech: Vejdeland an Others v. Sweden”, 14 februari 2012, www.strasbourgobservers.com.

TODD WEISS, J., “GL vs. BT: The archaelogy of Biphobia and Transphobia within the U.S. Gay and Lesbian Community”, Journal of Bisexuality 2003, 25-55.

WINT, B., “Queering the world”, 8 februari 2013, http://www.brandonwint.ca/?p=143.

Krantenartikels

BARRY, E., “Putin Once More Moves to Assume Top Job in Russia”, NY 24 september 2011,

www.nytimes.com.

DE FOER, S., “Actie & Reactie: Masha Gessen zet de strijd voort vanuit ballingschap”, De Standaard 1 maart 2014, http://www.standaard.be/cnt/dmf20140227_01001969.

DE FOER, S., “De lijdzaamheid van het Russische volk na de tsaren Stalen en nu Poetin”, De Standaard 29 maart 2014, http://www.standaard.be/cnt/dmf20140327_01044208.

DREGER, A., “Why Gender Dysphoria should no longer be considered a medical disorder”, Pacific Standard 18 oktober 2013, http://www.psmag.com/navigation/health-and-behavior/take-gender- identity-disorder-dsm-68308/.

DW, “Putin says gay ‘propaganda’ law not discriminatory”, DW 18 januari 2014, www.dw.de. ELDER, M., “Russians come out in force to protest against alleged electoral fraud”, The Guardian 10

december 2011, www.theguardian.com.

ELDER,M., “Russia passes law banning ‘gay propaganda’”, The guardian 11 juni 2013, http://www.theguardian.com/world/2013/jun/11/russia-law-banning-gay-pro… (consultatie 13 april 2014).

GESSEN, M., “Russische antihomowet creëert tweederangsburgers”, De Standaard 12 augustus 2013 , http://www.standaard.be/cnt/dmf20130811_00689738 (consultatie 12 april 2014).

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

128

HERSZENHORN, D., “Propaganda Gays faces Russian Curbs Amid Unrest”, NY Times 25 januari 2013,

http://www.nytimes.com/2013/01/26/world/europe/propaganda-by-gays-faces…- unrest.html (consultatie 12 april 2014).

LALLY, K., “Putin: Gay people will be safe at Olympics of they ‘leave kids alone’”, The Washington Post 17 januari 2014, www.washingtonpost.com.

MACKINNON, M., “How Vladimir Putin helped resurrect the Russian Orthodox Church, The Globe and Mail 16 januari 2014, www.theglobeandmail.com.

MCDONOUGH, K., “French President Francois Hollande to boycott Sochi Olympics”, Salon 16 december 2013, www.salon.com.

MERINO, J. ”Section 28 Timeline”, The guardian, www.theguardian.com.

NUNN, G., “A challenge to the Guardian: it's time to drop the word 'homosexual'”, The Guardian 18 november 2011, http://www.theguardian.com/media/mind-your-language/2011/nov/18/mind-yo…- language-word-homosexual?newsfeed=true.

OLTERMANN, P., “German president boycotts Sochi Winter Olympics, The Guardian 8 december 2013,

www.theguardian.com.

REDACTIE, “Same-sex Marriage Apocalyptic, Patriarch Says”, Moscow Times 22 juli 2013, www.themoscowtimes.com.

REDACTIE, “Verbod op homoseksuele propaganda in Rusland”, HLN 25 januari 2013,

http://www.hln.be/hln/nl/922/Nieuws/article/detail/1568594/2013/01/25/V…- propaganda-in-Rusland.dhtml.

REUTERS, “Antihomowet van kracht”, De standaard 1 juli 2013, http://www.standaard.be/cnt/dmf20130630_00642301.

REUTERS, “IOC demands Russia explain implementation of its anti-gay law”, ABC 9 augustus 2013, www.abc.net.au.

TASSIER, M., “Wie Rus is, noemt zich orthodox”, De Standaard 6 december 2008, www.destandaard.be.

TRUDOLYUBOV, M., “Russia’s Culture wars”, www.nytimes.com.WALKER, S., “Vladimir Putin: gay people at Winter Olympics must ‘leave children alone’”, the

guardian 17 januari 2014, www.theguardian.com.WINTEMUTE, R., “Russia should learn from Britain’s record on gay rights”, The guardian 24 juli 2013,

www.theguardian.com.X, “Finland legalises gay marriage”, the guardian 28 november 2014, www.theguardian.com.

X., “Russian Court: Ban of ‘gay propaganda to minors’ is Constitutional. Final say on the case is expected from the European Court of Human Rights”, Ukgaynews.org.uk 31 maart 2010, http://www.ukgaynews.org.uk/Archive/10/Mar/3101.htm.

Boeken

BELGE, K., en BIESCHKE, M., QUEER: the ultimate LGBT guide for teens, Houghton Mifflin Harcourt, 2011, 208 p.

Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.Image removed.

129

BREMS, E., “Should rights shape societies and their values , or should societies shape rights?: an examination in the case law of the European Court of Human Rights”, in SAJO, A. en UITZ, R. (eds.), Constitutional Topography: Values and Constitutions., Den Haag, Eleven International Publishing, 2010, 425 p.

D. HARRIS, D., O’BOYLE, M., BATES, E., en BUCKLEY, C., Law of the European Convention On Human Rights, Oxford, Oxford University Press, 2014, 1048 p.

DE HERT, P. en GEUENS, M., “Poetin: Een nieuwe Tsaar ondanks Ruslands grondwet van 1993” in MAGITS. M., Een leven van inzet, Liber Amicorum, Kluwer,2013, 790 p.

DONNELLY, J., Universal Human Rights in Theory and Practice, Cornell University Press 2013, 296 p.

EISNER, S. Bi: notes for a Bisexual Revolution, California, Seal Press, 2013, 224 p.

ESSIG, L., Queer in Russia: A story of Sex, Self , and the Other, Duke University Press, 1999, 244 p.

FOROWICZ, M., The Reception of International Law in the European Court of Human Rights, Oxford, Oxford University Press 2010, 412 p.

FREEMAN, M. A., CHINKIN, C., en RUDOLF, B., The UN Convention on the Eliminaton of all forms of Discrimination against Women: a commentary, Oxford University Press, 2012, 792 p.

GORBATSJOV, M., Perestrojka. Een nieuwe visie voor mijn land en de Wereld, Utrecht, Het Spectrum, 1987, 299 p.

GRAHAM, G., The Gay State.The Quest for an Independent Gay Nation-State and What it Means to Conservatives and the World’s Religions, New York, iUniverse, 2010, 267 p.

HAAS,M., International Human Rights: a comprehensive introduction, Oxon, Routledge, 2012, 464 p.

HAECK, Y., Procederen voor het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, Antwerpen, Intersentia, 2011, 427 p.

HAMMARBERG, T., Discrimination on ground of sexual orientation and gender identity in Europe (2nd Edition), Council of Europe Publishing, 2011, 129 p.

K. WAALDIJK, “Towards the Recognition of Same-Sex Partnersin European Union Law: Expectations Based on Trends in National Law”, in R. WINTEMUTE en M. ANDENAES (eds.), Legal recognition of same-sex partnerships: a study of national, European and International Law, Oxford, Hart Publishing 2001, p. 790 p.

KAVEY, M., “The public faces of privacy: rewriting Lustig-Prean and Beckett v. United Kingdom”, bijdrage in ,E. BREMS (ed.), Diversity and European Human Rights: Rewriting Judgments of the ECHR, Cambridge University Press 2012, 500 p.

KING, P.W., Climbing Maslow’s Pyramid, Leicester, Troubador Publishing, 2009, 298 p.

KLIJN, H., Russia, Our Distant Neighbour. The burden of conventional beliefs, Netherlands Atlantic Association, 2011, 132 p.

LUCAS, E., De nieuwe koude oorlog: Hoe het Kremlin Rusland en de wereld bedreigt, Nieuw Amsterdam, 2008, 224 p.

MALFLIET, K., Rusland na de Sovjet-Unie: een normaal land?, Leuven, Lannoo, 2004, 146 p.

130

MALFLIET, K., Hoever kan Europa Oostwaarts reiken? De Russische factor, Leuven, Lannoo Campus, 2008, 191 p.

MALFLIET, K., De geest van het Russisch recht, Leuven, Acco, 2010, 160 p.

MARINGELE, S., European Human Rights Law: The Work of the European Court of Human Rights, Hamburg, Anchor Academic Publishing, 2014, 144 p.

MJÖLL ARNARDOTTIR, O., Equality and non-discrimination under the European Convention on Human Rights, Martinus Nijhoff Publishers 2003,De Haag, 265 p.

MOTMANS, J., DE BIOLLEY, I. en DEBUNNE, S., Leven als transgender in België. De sociale en juridische situatie van transgender personen in kaart gebracht, Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen, 2009, 199 p.

ONWIJN, K., Rusland, Amsterdam, KIT PUBLISHERS, 2006, 140 p.

P. JOHNSON, Homosexuality and the European Court of Human Rights, New York, Routledge, 2013, 272 p.

SAUNDERS, R. A., en STRUKOV, V., Historical dictionary of the Russian Federation, Londen, Scarecrow Press, 2010, 772 p.

SWEENEY, A., The European Court of Human RIghts in the Post-Cold War Era. Universality in Transition, New York, Routledge, 2013, 262 p.

TIMMER, A., “Genderstereoptypen en het EHRM”, in BREMS E. en STEVENS L. (eds.), Recht en Gender in België, Brugge, die keure, 2011, 266 p.

EIUC –Summer School LGBTI Rights 27 juni-6 juli 2013

ALIDADI, A., “LGBTI Rights and the UN: Between Dissent and Momentum”, EIUC Venice School of Human Rights 27 juni- 6 juli 2013

PIZARRO BELEZA, T., “LGBTI, Gender and Human rights” ,EIUC Venice School of Human Rights 27 juni- 6 juli 2013

PIZARRO BELEZA, T., “HR are our responsibility. Current Challenges in HR.”,EIUC, 2013, https://canvas.eiuc.org

 

Universiteit of Hogeschool
Rechten en Notariaat
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: