o=ndtiwcehrtpeerr

Stien Stessens
#YOLO OP GRAFISCHE, FILOSOFISCHE EN POËTISCHE WIJZEHoewel poëzie voor de meesten onder ons gaat over het op papier zetten van gedichten, kan het ook veel ruimer zijn. Poëzie is de kunst van de taal en taal is wat we allemaal gebruiken om te communiceren met elkaar. Of we nu spreken, schrijven of beeldtaal gebruiken. Maar zit er dan ook poëzie in onze dagelijkse omgang met taal? Bent u misschien eigenlijk ook een dichter? Door niet enkel dichtbundels als poëzie te bekijken, begrijpen we misschien sommige dingen anders.

o=ndtiwcehrtpeerr

#YOLO OP GRAFISCHE, FILOSOFISCHE EN POËTISCHE WIJZE

Hoewel poëzie voor de meesten onder ons gaat over het op papier zetten van gedichten, kan het ook veel ruimer zijn. Poëzie is de kunst van de taal en taal is wat we allemaal gebruiken om te communiceren met elkaar. Of we nu spreken, schrijven of beeldtaal gebruiken. Maar zit er dan ook poëzie in onze dagelijkse omgang met taal? Bent u misschien eigenlijk ook een dichter? Door niet enkel dichtbundels als poëzie te bekijken, begrijpen we misschien sommige dingen anders. Heb jij bijvoorbeeld het woord YOLO al eens bestudeerd alsof het een gedicht was? En kan het organiseren van een studentenfeest een filosofisch statement zijn?

We gebruiken allemaal woorden, heel de dag door, of we ze nu uitspreken of alleen maar denken. Als we een boom zien, moeten we eerst het woord ‘boom’ kennen en weten wat we daarmee bedoelen. We twijfelen er niet aan dat dit het juiste woord is voor iets met een bruine stam en groene bladeren.

In onze dagelijkse communicatie, is het vooral handig om het eens te zijn over wat we bedoelen met bepaalde woorden. Zo ontstaat er niet te veel verwarring. En toch zijn er ook mensen - dichters en schrijvers bijvoorbeeld - die het fijn vinden om bijvoorbeeld het omgekeerd te zeggen van wat ze bedoelen. Of die niet tevreden zijn met de zin ‘Ik zag een boom.’, maar daar liever een heel hoofdstuk over schrijven. Er zijn er ook die meer geïnteresseerd zijn in de vorm of klank van woorden. Laten wij dat ook eens proberen, maar dan zonder dat we er zelf een gedicht of boek over moeten schrijven.

We nemen als voorbeeld het woord ‘YOLO’. Populair bij tieners en jongeren en je komt het vooral online tegen, maar wat betekent het eigenlijk? Allereerst is YOLO een acroniem. Dat wil zeggen dat elke letter voor een woord staat en op die manier eigenlijk een soort samenvatting van een zin is. YOLO zou dus voor ‘Yoghurt Of Liever Ontbijtkoek’ kunnen staan, maar wij kennen het met de Engelse betekenis “You Only Live Once”. (Je leeft maar één keer).

Het klinkt wel luchtig, maar vat eigenlijk een hele levensfilosofie en geschiedenis samen. Zo gaat dit idee terug tot bij de Romein Horatius, die zichzelf als epicurist beschouwde en als levensmotto ‘Carpe Diem’ had. Steeds minder mensen studeren Grieks of Latijn – wat ben je daar nog mee tegenwoordig – dus of dit er nog toe doet, is betwijfelbaar. Misschien daardoor ook dat YOLO eerder ironisch gebruikt wordt, om bijvoorbeeld de drastische keuze om je haar roze te verven goed te praten. DIED MY HAIR PINK TODAY #YOLO.Als we het vormelijk bekijken, ziet YOLO er ook wel goed uit. Lekker symmetrisch: vier letters, twee medeklinkers en twee mooi ronde O’s. Er was ooit een dichter die de ronde O verbond met het OM-teken uit het Taoïsme. Dit OM-teken, ook wel zen-cirkel genoemd, stond symbool voor het lastige idee dat we eigenlijk altijd rond de kwestie praten en nooit over het ‘Ware’ of ‘Echte’. Wanneer we vandaag het woord YOLO gebruiken, doen we dit eigenlijk ook op een holle manier. Of staat u oprecht even stil bij de eindigheid van het leven wanneer u deze hashtag toevoegt aan een Twitter-bericht of Facebook-foto?

Dat we dat niet doen, is wel logisch, want de eindigheid van het leven jaagt ons schrik aan. Soms lijken we vooral bezig te zijn met het op afstand houden van al te ingewikkelde zaken. We houden het liever simpel en eenvoudig. Of we willen gewoon even vergeten dat het morgen allemaal gedaan kan zijn. Bijvoorbeeld door een hele nacht te feesten, te dansen op de bar en te veel te drinken. Heel erg YOLO, natuurlijk.

De filosoof Gadamer vergelijkt de manier waarop we een feest beleven met de ervaring van een kunstwerk. Iemand organiseert het feest, deelt het start- en (vermoedelijke) eind uur mee, voorziet hapjes, drank, muziek… mee. Als je er naar toe gaat en samenkomt met anderen, is dat dus enkel met het doel te vieren. Soms duurt een feest veel langer dan voorzien en soms is het vroeger gedaan. Net zo schrijft een dichter een gedicht. Hij voorziet woorden, zinnen en klanken en wanneer iemand zich nestelt in een zetel om het te lezen, doet die persoon dat enkel en alleen om het gedicht te ervaren. Soms moet je het wel drie keer lezen en denk je er dan nog vaak aan terug. Soms heb je meteen het gevoel dat jij en de auteur elkaar wel zouden begrijpen en soms vind je er gewoon niets aan. Hetzelfde kan je hebben met een kunstwerk, film, voorstelling of optreden.

In de masterscriptie “o=ndtiwcehrtpeerr” bestudeert Stien Stessens niet alleen het beroep van een grafisch ontwerper, maar ook de betekenis van je eigen naam, de letter S in het bijzonder, de stripfiguur Krazy Kat, Sesam Straat en het spelen van een spel; op dezelfde wijze. Net zoals het voorbeeld YOLO, leidt dit soms tot uitweidingen die ver van ‘de poëzie’ staan en bijna nooit tot echte antwoorden. Dat is gelukkig niet zo erg, want de vragen die gesteld werden, waren sowieso al niet erg economisch of wetenschappelijk relevant. Bovendien, zo beweerde de filosoof Heidegger ooit, kan nadenken op zich, ook een vorm van poëzie zijn.

Bibliografie

Literatuurlijst

 

Boeken

Blanchot, Maurice

L’espace littéraire

Parijs: Edition Gallimard, 1955

 

Maurice Blanchot translated by Charlotte Mandell

The Book to Come

Chicago: Stanford University Press, 2003

 

Davenport, Guy

The Geography of the imagination: 

Forty Essays by Guy Davenport

San Fransisco: North Point Press, 1981

 

Eggers, Dave

A heartbreaking work of staggering genius

London: Picador, 2007

 

Eisele, Petra ; Naegele, Isabel and Ludwig, Annette

Neue Schriften / New Typefaces: 

Positions & Perspectives

Zurich: Niggli 2013

 

Flaubert, Gustave

Haat is een deugd

Amsterdam/Antwerpen: De Arbeiderspers, 1979

 

Gadamer, Hans-Georg

De actualiteit van het Schone: 

Kunst als spel, symbool en feest

Amsterdam: uitgeverij Boom,1993

 

Herriman, George

Krazy & Ignatz 1939-1940: “A Brick Stuffed with Moom-bins” (Krazy and Ignatz) Paperback

Seattle:Fantagraphics Books, 2007

 

edited by Holder, Will

F.R. David – For Single Mothers

Amsterdam: de Appel, 2013

Hugo, Victor

France et Belgique - Alpes et Pyrénées: L’alphabet image

Parijs: Nelson, 1839

 

de Martelaere, Patricia 

Taoïsme – De weg om niet te volgen

Wommelgem: Veen Bosch & Keuning: 2006

 

de Martelaere, Patricia

Een verlangen naar ontroostbaarheid

Amsterdam: Meulenhof, Leuven:Kritak, 1993

 

Neruda, Pablo

Ode Aan de Typografie

Amsterdam: De Arbeiderspers, 1989

 

Noordzij, Gerrit 

De handen van de zeven zusters

Amsterdam: Van Oorschot, 2000 

 

edited by Parkes, Graham 

Heidegger and Asian Thought

First Indian Edition, Delhi, 1922

University of Hawaii Press, 1987 

 

Poynor, Rick

Notes from the Cosmic Typewriter 

The Life and Work of Dom Sylvester Houédard

- edited by Nicola Simpson

London: Occasional Papers, 2011

 

Stessens, Stien

(n)iets te zeggen – over concrete poëzie & grafisch ontwerp

Bachelorscriptie Gent: LUCA School of Arts, 2014

 

Verhelst, Peter

Tongkat

Amsterdam:Prometheus, 2010

 

Wallace, David Foster 

De Bleke Koning (oorspr. The Pale King)

Meulenhoff, 2013

 

Vande Weire, Frank

Als in een donkere spiegel : de kunst in de moderne filosofie: Hoofdstuk 9: Maurice Blanchot

Amsterdam: Sun, 2009

 

 

Internet

Ball, Hugo 

Dada Manifest, 1916. 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://en.wikisource.org/wiki/Dada_Manifesto_%281916,_Hugo_Ball%29

 

Bureau of Public Secrets 

Matsuo Bashô: Frog Haiku 

(Thirty-one Translations and One Commentary), n.d.

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

www.bopsecrets.org/gateway/passages/basho-frog.htm

 

Chris

The Name-Letter Effect: Or Why Chris is a Cognitive Psychologist, 2007. 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015 

http://scienceblogs.com/mixingmemory/2007/04/23/the-nameletter-effect-o…

 

Crocker, Elisabeth

Some Say it with a Brick: 

George Herriman’s Krazy Kat, 2008

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

www2.iath.virginia.edu/crocker/

 

Crocker, Elisabeth

To He, I am for Evva True: Krazy Kat’s Inderterminate Gender, Postmodern Culture, 1994

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://pmc.iath.virginia.edu/text-only/issue.194/pop-cult.194

 

Dada Companion

Yves Peyré, ‘Francis Picabia / Writings’. 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

www.dada-companion.com/picabia/poetry.php

Drake, 

The Motto

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://genius.com/425404/Drake-the-motto/You-only-live-once-thats-the-m…

 

Experimental Jetset 

Whitney Graphic Identity, May 2013 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

www.experimentaljetset.nl/archive/whitney-museum-identity

 

Finlay, Ian Hamilton

The Dancers Inherit the Party

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

www.scottishpoetrylibrary.org.uk/poetry/poems/dancers-inherit-party

 

Friedman, Norman

Not “e. e. cummings” – Revisited, 1996. 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

htttp://faculty.gvsu.edu/websterm/cummings/caps2.html

 

Hoogeboom,Megan

Epub Boem Paukeslag, n.d. 

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://mhoogenboom.nl/?portfolio=epub-boem-paukeslag

 

Kwan, Denise 

Jean-Michel Wicker “e industrial”, 2014

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

thisistomorrow.info/articles/jean-michel-wicker-e-industrial

 

Thorne, Sam

Will Holder

Frieze,  Issue 118 October 2008

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://www.frieze.com/issue/article/will_holder/

 

Wikipedia 

Carpe Diem, 2014

Laatst geraadpleegd op 18 mei 2015

http://nl.wikipedia.org/wiki/Carpe_diem

Pdf’s

Heidegger, Martin

Language, Poetry and Thought 

Translations and introduction by Albert Hofstadter 

Harper Perperennial – Modern Classics, 1971

ssbothwell.com/documents/ebooksclub.org__Poetry__Language__Thought__Perennial_Classics_.pdf

 

Hoogeboom, Megan

Boem Paukeslag digital or analogue: Can the poem Boem Paukeslag by Paul van Ostaijen be transformed to a digital medium, 2010

www.meganhoogenboom.nl/WebsiteOudBackup/photos/files/PaulvOstaijen_essa…

 

Lüthi, Louis

A die with 26 faces

BoTSL#3 2012 Apr 15 5:56 PM 14

www.servinglibrary.org/read.html?id=24654

 

Matsumoto, Lila

Imitation, Repetition, Tradition: Some Reflections on the Poetry of Ian Hamilton Finlay 

Forum Issue 15, 2012, University of Edinburgh

www.forumjournal.org/article/view/530/818

 

Pelham, Brett; Mirenberg, Matthew and Jones John 

Why Susie Sells Seashells by the Seashore: Implicit Egotism and Major Life Decisions

State University of New York at Buffalo, 2010

www.stat.columbia.edu/~gelman/stuff_for_blog/susie.pdf

 

Winter, Jessica 

Brought To You By The Letter I

BoTSL#3 2012 Apr 15 1:30 PM

www.servinglibrary.org/read.html?id=22020

 

 

Geluid

SON[I]A #94: Interview with Will Holder

07.01.2010 (6’ 59’’)

http://rwm.macba.cat/en/sonia/will_holder/capsula

 

Video

Sesame Street

ABC-DEF-GHI (1969)

www.youtube.com/watch?v=pr5er4ueWBQ 

 

Sesame Street

Howard, Harald & letter H

www.youtube.com/watch?v=alEz1TWLJXU

 

Sesame Street

Hungry Letter M

www.youtube.com/watch?v=JAXl1zbEavY

 

Sesame Street

James Earl Jones: Alphabet

www.youtube.com/watch?v=FJ6WwC174Yc

 

Sesame Street

The letter ‘I’ looks like a bone

www.youtube.com/watch?v=uX1h4_OGJ8k

 

Sesame Street

S for Scribble

https://www.youtube.com/watch?v=ss8OVEkZvfw

Universiteit of Hogeschool
Beeldende Kunsten, Grafisch Ontwerp
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: