Tomorrow Never Knows: Technostalgie en Retro Branding in Hedendaagse Muziekproducties

Roel D'Hont
Deze thesis bestudeert de fenomenen van technostalgie en retromarketing en -branding in de hedendaagse totstandkoming van populaire muziek. Dit verlangen naar gedateerde audiotechnologieën wordt vooreerst gekaderd binnen een algemenere retrospectie, die door auteurs als Svetlana Boym en Simon Reynolds wordt erkend als een historisch maar ook eigentijds fenomeen met particuliere karaktereigenschappen. In haar peiling naar de drijfveren achter anachronistische consumptie stelt deze meesterproef die nostalgische verklaring echter in vraag.

Tomorrow Never Knows: Technostalgie en Retro Branding in Hedendaagse Muziekproducties

Deze thesis bestudeert de fenomenen van technostalgie en retromarketing en -branding in de hedendaagse totstandkoming van populaire muziek. Dit verlangen naar gedateerde audiotechnologieën wordt vooreerst gekaderd binnen een algemenere retrospectie, die door auteurs als Svetlana Boym en Simon Reynolds wordt erkend als een historisch maar ook eigentijds fenomeen met particuliere karaktereigenschappen. In haar peiling naar de drijfveren achter anachronistische consumptie stelt deze meesterproef die nostalgische verklaring echter in vraag. Esthetische intenties, voorkeuren voor bepaalde werkprocedés en sonische preferenties van muzikant en producer worden daarbij opgeworpen ter verrijking van het technostalgie-begrip.

De onvermijdelijke introductie van harmonische en dynamische vervormingen blijkt analoge technologieën en componenten, zoals elektronenbuis, transistor, transformator en magneetband, te onderscheiden van digitale opnamen, die zich kenmerken door een grotere technologische neutraliteit. Technologische veranderingen zijn niet alleen hoorbaar maar ook voelbaar in de hervormde opnamepraktijk, die de meerwaarde van heel wat ondersteunend studiopersoneel doet betwijfelen en een meer geïndividualiseerde praxis mogelijk maakt. De impact van technologie op studiocultuur vertaalt zich dan in de verschuiving van een noodzakelijk collectivisme naar een door de homestudio gedomineerd individualisme, waarbinnen de functies van artiest en producer tot één gecombineerde functie zijn geïmplodeerd.

Deze meesterproef merkt op dat het fenomeen van technostalgie zich niet beperkt tot de hernieuwde interesse in vintage apparatuur en instrumentatie. Zo laten heel wat historische merken zich in met de fabricage van reissues, al dan niet met behulp van verouderde assemblagemethoden. Ook boutique merken vallen vaak (maar zeker niet altijd) terug op een zeker cultureel verleden, waarmee ze een aura van authenticiteit naar zich toe trekken. Hun combinatie van kwaliteit en originaliteit, samen met zeldzaamheid en dus een hogere prijs, draagt dan enkel bij aan een exclusieve charisma. De eertijdse geluiden worden tenslotte ook digitaal gesimuleerd, hetzij binnen de native software van het DAW, hetzij als mobiele applicaties en plug-ins door derden. De digitale simulaties gedragen zich dan als skeuomorfen, de uiterlijke vorm aannemend van technologieën die ze niet meer zijn.

Hoopvol voor een verheldering van de maatschappelijke mechanismen die leiden tot technostalgie, richt deze thesis zich tot de postmoderne theorie. Deze reikt de individuele, eclectische zoektocht naar authenticiteit aan ter verklaring van anachronistische consumptie, wat alvast accordeert met de opgemerkte technologische hybridisatie van de studio. Toch biedt het postmodernisme weinig opheldering over de technische en sociale aspecten die de keuze voor technologie dirigeren. De thesis beargumenteert daarentegen dat technostalgie zich op een eeuwenoud snijpunt bevindt van het geloof in technologisch determinisme (al dan niet in zijn meest extreme vorm van techno-utopisme) en de sociale constructie van technologie. Het fenomeen is daarmee het gevolg van de actieve - en voor een stuk ook postmoderne - zoektocht naar een specifiek geluid, gevoel, proces en cultuur, een zoektocht die zich bovendien steeds voltrekt binnen een geldende technologische omkadering, die de opnamepraktijk op haar eigen specifieke wijze determineert.

Bibliografie

Anthony, Lucas. “Breaking in Your Speakers.” N.p., 17 Mar. 2009. Web. “http://www.premierguitar.com/articles/Breaking_in_Your_Speakers”.

Auner, Joseph. “Making Old Machines Speak: Images of Technology in Recent Music.” Vol. 2. Echo, 2000. 1–16. Google Scholar. Web. 26 Jan. 2015.

Barbour, Eric. “The Cool Sound of Tubes.” IEEE Spectrum (1998): 24–35. Print. Baudrillard, Jean. Simulacra and Simulation. Trans. Sheila Faria Glaser.

Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press, 1995. Print.

Bell, Adam, Ethan Hein, and Jarrod Ratcliffe. “Beyond Skeuomorphism: The Evolution of Music Production Software User Interface Metaphors.” Journal on the Art of Record Production 9 (2015). Web. 5 May 2015. “http://arpjournal.com/beyond-skeuomorphism-the-evolution-of-music- production-software-user-interface-metaphors-2/”.

Benjamin, Walter. “Theses on the Philosophy of History.” Illuminations. Ed. Hannah Arendt. Schocken Books Inc., 1968. 253–264. Print.

Bennett, Samantha. “Endless Analogue: Situating Vintage Technologies in the Contemporary Recording & Production Workplace.” Journal on the Art of Record Production 7 (2015). Web. 5 May 2015. “http://arpjournal.com/endless-analogue-situating-vintage- technologies-in-the-contemporary-recording-production-workplace/”.

---. “Revolution Sacrilege! Examining the Technological Divide among Record Producers in the Late 1980s.” Journal on the Art of Record Production 4 (2009). Web. “http://arpjournal.com/revolution-sacrilege- examining-the-technological-divide-among-record-producers-in-the- late-1980s/”.

Blencowe, Merlin. Designing Tube Preamps for Guitar and Bass (second Edition). Jacksonville, Florida: Wem Publishing, 2012. Print.

Boym, Svetlana. The Future of Nostalgia. New York City, New York: Basic Books, 2001. Print.

Brown, Stephen. Marketing: The Retro Revolution. London, United Kingdom: Sage Publications Ltd, 2001. Print.

---. “The Retromarketing Revolution: L’imagniation Au Pouvoir.” International Journal of Management Reviews 3(4) (2001): 303–320. Print.

Brown, Stephen, Robert Kozinets, and John Sherry. “Sell Me the Old, Old Story: Retromarketing and the Art of Brand Revival.” Journal of Customer Behavior 2 (2003): 85–98. Print.

---. “Teaching Old Brands New Tricks: Retro Branding and the Revival of Brand Meaning.” Journal of Marketing 67 (2003): 19–33. Print.

Byrne, David. How Music Works. Edinburgh, United Kingdom: Canongate Books, 2013. Print.

Case, Alex. “Somewhere There’s Music.” Journal of the Audio Engineering Society 57(9) (2009): 758–759. Print.

Clark, Mark. Magnetic Recording: The First 100 Years. Wiley Press, 1998. Print.

Cogan, Jim. “Bill Putnam: The Art of Engineering.” MIX 2003: 33–38. Print.

Croucher, Phil. Professional Helicopter Pilot Studies. N.p., 2008. Print.

DONNX. “UA 1176 Reissue Sound Bad?” Gearslutz 26 Nov. 2008. Web. “https://www.gearslutz.com/board/high-end/345563-ua-1176-reissue- sound-bad.html”.

Drozdowski, Ted. “The Mystique of the 1959 Gibson Les Paul Standard.”, 26 Dec. 2012. Web. “http://www2.gibson.com/news-lifestyle/features/en-us/the- mystique-of-the-1959-gibson-les-paul-standard.aspx”.

Featherstone, Mike. Consumer Culture and Postmodernism (second Edition). London, United Kingdom: Sage Publications Ltd, 2007. Print.

Fender Custom Shop. Fender Custom Shop Exclusive: Don Was. N.p., 2013. Film. Exclusive.

---. “Original-Era Finishes.” Time machine, a shrine to our heritage. N.p., n.d. Web. “http://www.fendercustomshop.com/series/time-machine/”.

Fletcher, Neville, and Thomas Rossing. The Physics of Musical Instruments (second Edition). New York City, New York: Springer Science, 1998. Print.

Fuston, Lynn. “Universal Audio’s Classic 1176 Compressor - a History.” N.p., mei 2012. Web. “http://www.uaudio.com/blog/analog-obsession-1176- history”.

Grohl, Dave. Sound City. BBC Worldwide, 2013. Film.

Hamilton, Joel. “Boutique Compressors... What’s out There??” Gearslutz 21 Sept. 2007. Web. “https://www.gearslutz.com/board/high-end/146205-boutique- compressors-whats-out-there.html?highlight=boutique+compressors”.

Hamm, Russell. “Tubes versus Transistors: Is There an Audible Difference?” Journal of the Audio Engineering Society 21(4) (1973): 267–273. Print.

Hansen, Colin. “Fundamentals of Acoustics.” Occupational Health. World Health Organization. 23–52. Web.

Hesmondhalgh, David. The Cultural Industries (second Edition). London, United Kingdom: Sage Publications Ltd, 2007. Print.

Hood, John Linsley. Valve and Transistor Audio Amplifiers. Oxford, United Kingdom: Elsevier Inc., 2006. Print.

Huber, David Miles. Modern Recording Techniques. Ed. Robert Runstein. Oxford, United Kingdom: Elsevier Inc., 2010. Print. 7.

IFPI. IFPI Digital Music Report 2014: Lighting up New Markets. IFPI, 2015. Web.

I.T. “UA 1176 Reissue Sound Bad?” Gearslutz 26 Nov. 2008. Web. “https://www.gearslutz.com/board/high-end/345563-ua-1176-reissue- sound-bad.html”.

Jameson, Frederic. Postmodernism, Or, the Cultural Logic of Late Capitalism. Durham, North Carolina: Duke University Press, 1991. Print.

Jupiter Condenser. “About Us.” N.p., 6 Mar. 2015. Web. “http://jupitercondenser.com/about-us/”.

Katz, Mark. Capturing Sound: How Technology Has Changed Music. Los Angeles, California: University of California Press, 2010. Print.

Kirby, Alan. Digimodernism: How New Technologies Dismantle the Postmodern and Reconfigure Our Culture. London, United Kingdom: The Continuum International Publishing Group, 2009. Print.

Kirkboss. “1176 Vintage vs. Reissue.” Gearslutz 24 July 2008. Web. “https://www.gearslutz.com/board/low-end-theory/264232-1176-vintage- vs-reissue.html”.

Kittler, Friedrich. Gramophone, Film, Typewriter. Ed. Timothy Lenoir and Hans Ulrich Gumbert. Stanford, California: Stanford Univeristy Press, 1999. Print.

Lee, Moonyoung. “Nostalgia as a Feature of ‘Glocalization’: Use of the Past in Post-Soviet Russia.” Post-Soviet Affairs 27(2) (2011): 158–177. Print.

Lewis, Amanda. “Microphone Practice on Bon Iver’s ‘Skinny Love.’” Journal on the Art of Record Production 5 (2011): n. pag. Web. “http://arpjournal.com/microphone-practice-on-bon-iver%E2%80%99s- %E2%80%9Cskinny-love%E2%80%9D-2/”.

Ling, Daniel, and Mead Killion. “New versus Old: Playing-in Instruments through Vibratory Transmission of Music to the Bridge.” Catgut Acoustical Society Journal 3(3) (1997): 42–44. Print.

McIntyre, Phillip. “Tradition and Innovation in Creative Studio Practice: The Use of Older Gear, Processes and Ideas in Conjunction with Digital Technologies.” Journal on the Art of Record Production 9 (2015): n. pag. Web. 5 May 2015. “http://arpjournal.com/tradition-and-innovation-in- creative-studio-practice-the-use-of-older-gear-processes-and-ideas- in-conjunction-with-digital-technologies/”.

Midgley, Mary. Evolution as a Religion: Strange Hopes and Stranger Fears. London, United Kingdom: Methuen, 1985. Print.

Moore, Austin. “All Buttons in: An Investigation into the Use of the 1176 FET Compressor in Popular Music Production.” Journal on the Art of Record Production 6 n. pag. Web. “http://arpjournal.com/all-buttons-in-an- investigation-into-the-use-of-the-1176-fet-compressor-in-popular- music-production/”.

Nardelli, Matilde. “Moving Pictures: Cinema and Its Obsolescence in Contemporary Art.” Journal of Visual Culture 8(3) (2009): 243–263. Print.

Olivier, Marc. “Civilization Inoculated: Nostalgia and the Marketing of Emerging Technologies.” The Journal of Popular Culture 44(1) (2011): 134– 157. Print.

Orkin, Dan. “Fender and the CBS Takeover.” N.p., 3 July 2014. Web. “https://reverb.com/blog/fender-and-the-cbs-takeover”.

Pinch, Trevor, and David Reinecke. “Technostalgia: How Old Gear Lives on in New Music.” Sound Souvenirs: Audio Technologies, Memory and Cultural Practices. Ed. Karin Bijsterveld and José van Dijck. Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press, 2009. 152–166. Print.

Pittman, Aspen. The Tube Amp Book. Ed. Dave Hunter. Milwaukee, Wisconsin: Backbeat Books, 2003. Print.

Pleniceanu, Anda. “Nostalgia in Homer’s Odyssey and Ovid’s Tristia and Epistulae Ex Ponto.” Western University Canada, 2012. Print.

Premier Builders Guild. “About Premier Builders Guild.” N.p., n.d. Web. “http://www.premierbuildersguild.com/about/”.

Quartermaine, M. L. Magnetic Recording: Wire and Tape. London, United Kingdom: Norman Price (Publishers) LTD., 1952. Print.

Reynolds, Simon. Retromania: Pop Culture’s Addiction to Its Own Past. London, United Kingdom: Faber and Faber Ltd, 2012. Print.

Riedelsheimer, Thomas. Touch the Sound: A Sound Journey with Evelyn Glennie. Shadow Distribution, 2005. DVD.

Shanks, Will. “100% UA, Part 9, with the 610 Console.” N.p., 19 Nov. 2008. Web. “http://www.uaudio.com/blog/100-percent-ua-610-console/”.

---. “1176 and LA-2A Hardware Revision History.” N.p., 16 June 2011. Web. “http://www.uaudio.com/blog/1176-la2a-hardware-revision-history

---. “Featured Employee: The Man behind Your 1176 LN Reissue Is David Stepka.” Universal Audio WebZine 2004. Web. “http://www.uaudio.com/webzine/2004/september/text/content1.html”.

Shelley, Herman. “Bill Putnam: In Memoriam.” Journal of the Audio Engineering Society 37(6) (1989): 532. Print.

Smith, Merrit Roe. Does Technology Drive History? The Dilemma of Technological Determinism. Ed. Leo Marx. London, United Kingdom: MIT press, 1998. Print.

Stacanova. “Ultimate Guide to Boutique Amps.” Gearslutz 28 Feb. 2015. Web. “https://www.gearslutz.com/board/so-many-guitars-so-little- time/990577-ultimate-guide-boutique-amps.html”.

Sutheim, Peter. “An Afternoon with Bill Putnam.” Journal of the Audio Engineering Society 37(9) (1989): 723–730. Print.

Syra. “Pultec EQP1A. The Quest Is Over.” Gearslutz 18 Feb. 2010. Web. “https://www.gearslutz.com/board/high-end/467637-pultec-eqp1a-quest- over.html?highlight=pultec+boutique”.

Taylor, Timothy. Strange Sounds: Music, Technology & Culture. Psychology Press, 2001. Print.

TED Talks. Embrace the Shake. N.p., 2013. Film. “https://www.youtube.com/watch?v=YrZTho_o_is”.

Tony. “Speaker Break-in: Tech Talk with Big Tony.” Eminence. News & Media. N.p., n.d. Web. “http://www.eminence.com/2011/06/speaker-break-in/”.

Toulson, Rob. “Can We Fix It? The Consequences of ‘Fixing It in the Mix’ with Common Equalization Techniques Are Scientifically Evaluated.” Journal on the Art of Record Production 3 (2008): n. pag. Web. “http://arpjournal.com/can-we-fix-it-%E2%80%93-the-consequences-of- %E2%80%98fixing-it-in-the-mix%E2%80%99-with-common-equalisation- techniques-are-scientifically-evaluated/”.

Turner, Fred. “How Digital Technology Found Utopian Ideology: Lessons from the First Hacker’s Conference.” Critical Cyberculture Studies: Current Terrains, Future Directions. Ed. David Silver and Adrienne Massanari. New York City, New York: New York University Press, 2006. 323. Print.

Universal Audio. “1176 Classic Limiter Plug-in Collection.” N.p., n.d. Web. “http://www.uaudio.com/store/compressors-limiters/1176- collection.html”.

---. The Sound of ’73: UAD Neve 1973 Preamp & EQ Plug-in Collection. N.p., 2014. Film. “https://www.youtube.com/watch?v=bk4M75QLq4E”.

---. “UAD Plug-Ins Manual - Software Version 8.1.” 2015. Web. “http://www.uaudio.com/media/support/downloads/UAD_Plug- Ins_Manual_v81.pdf”.

---. “Universal Audio: Our Story.” N.p., n.d. Web. “http://www.uaudio.com/about/our-story”.

Williams, Alan. “Technostalgia and the Cry of the Lonely Recordist.” Journal on the Art of Record Production 9 (2015): n. pag. Web. 5 May 2015. “http://arpjournal.com/technostalgia-and-the-cry-of-the-lonely- recordist/”.

Wilson, Jonathan. “When Hand-Built Is Cooler.” Engineering & Technology 2009: 60–62. Print.

Woodhouse, J. “Body Vibration of the Violin: What Can a Maker Expect to Control?” Catgut Acoustical Society Journal 4(5) (2002): 43–49. Print.

Zölzer, Udo, and Pierre Dutilleux. “Nonlinear Processing.” DAFX - Digital Audio Effects. Sussex, United Kingdom: John Wiley & Sons, LTD., 2002. 93– 136. Print.

 

Universiteit of Hogeschool
Culturele Studies
Publicatiejaar
2015
Kernwoorden
Share this on: