Eb en vloed in het gemoed. Etenstijd in het woonzorgcentrum: Inclusieproject bij bewoners met dementie.

Stefan Van Beethoven
Inclusie is een filosofie, een manier van denken en naar de wereld kijken. In deze scriptie ontdekken we hoe de attitude en de benadering van de professional naar de persoon met dementie een cruciale rol kan spelen in de maaltijdbeleving. Omringen zonder in te sluiten!

Eb en vloed in het gemoed: een visie, een toekomst.

Samen met de verzilvering van onze bevolking groeit de incidentie van personen met dementie. Woonzorgcentra kennen een grote instroom van bewoners met dementie: aparte afdelingen worden ingericht. De benadering van deze doelgroep kent een zeer specifieke aanpak. Dit project wil personen met dementie actief kunnen betrekken voor, tijdens en na de maaltijd. Welke kennis, attitude heeft een zorgverlener nodig om dit te bewerkstelligen?

Het holistisch gebeuren binnen de zorgsector is de laatste jaren wat op de achtergrond geraakt "Onderzoek wijst uit dat we heel erg bezig zijn met het handelen en dan vooral volgens protocol. Protocollen zijn echter nooit patiëntgericht of holistisch, maar handelingsgericht" (Nursing, mei 2015).

Dit inclusieproject zorgt er net voor dat iedereen erbij hoort en richt zich op de mogelijkheden van personen met dementie. De mens- en maatschappijvisie van de zorgverlener staan hierbij centraal. Het onderzoek wil zorgverleners bewustmaken van hun positieve bijdrage die zij kunnen leveren tijdens de maaltijdzorg. Bewoners worden onder begeleiding ingeschakeld bij het maaltijdgebeuren. Een persoon met dementie bevindt zich in een specifieke belevingsfase. Dit inclusieproject biedt een flowchart aan om wegwijs te geraken binnen deze belevingsfasen. Welke houding nemen we aan en hoe benaderen we hen?

Een aantal bewoners helpen mee tijdens het maaltijdgebeuren. De leefruimte evolueert naar een gezellige ontmoetingsplaats: zorgverleners en personen met dementie groeien naar elkaar toe. Tijdens een nabespreking is bij de betrokken zorgverleners een hunkering waarneembaar naar een verderzetten van dit inclusieproject. Uiteindelijk beslist de campusverantwoordelijke om dit project te bestendigen. Zij maakt uren vrij voor een werknemer die op haar beurt dit project vorm kan geven. Inclusie is een continu proces.

Inclusie: een filosofie die kan gedragen worden door één persoon en anderen mee betrekt in dit verhaal.

Creatief zijn leer je niet in boeken, of zittend op een stoel : het zijn geen protocollen of theorieën , dat is veel meer zoals "ik ben wie ik ben" en "jij bent wie jij bent" ook buiten je job. Zelfs de verpleegkundige is een holistisch wezen met een visie en een toekomst!

Bibliografie

 

Amella, E., & Lawrence, J. (2007). Eating and Feeding Issues in Older Adults with Dementia: Part I: Assessment. alzheimer's association, 51-52.

Berg, G. (2006). The Importance of Food and Mealtimes in Dementia Care. USA: Jessica Kingsley. Opgeroepen op Mei 2015

Boekhorst, S., Depla, M., de Lange, J., Pot, A., & Eefsting, J. (2007). Kleinschalig wonen voor ouderen met dementie: een begripsverheldering. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie(38), 15-23. doi:10.1007/BF03074820

Boerjan, S. (2013). Als eten een zorg wordt. Leuven: Acco. Opgeroepen op April 2015

Bolsenbroek, A., & van Houten, D. (2010). Werken aan een inclusieve samenleving (1 ed.). Amsterdam, Nederland: Nelissen. Opgeroepen op Maart 20, 2016

Bos, S. (2016). Ik Kan Het Niet Alleen.

Buro Verschillig. (2014, April 25). Za 31 mei: ouderkracht en inclusie in het onderwijs! Opgeroepen op Maart 26, 2016, van Buro Verschillig: https://buroverschillig.wordpress.com/2014/04/25/za-31-mei-ouderkracht-…

Charras, K., & Frémontier, M. (2010). Sharing Meals With Instutionalized People With Dementia: A Natural Experiment. 53(5), 436-448. doi:10.1080/01634372.2010.489936

Cool, A. (2009-2010). The Time Being. “Wie zal het zeggen…”: portretten van mensen met de ziekte van Alzheimer. Alexandra Cool, Vollezele.

de Jonghe, J. (2009). Handboek dementie: Laatste inzichten in diagnostiek en behandeling. (C. Jonker, J. Slaets, & F. Verhey, Red.) Houten, Nederland: Bhon Stafleu van Loghum. doi:9789031362288

De Wilde, J., De Smet, J., & Van Oers, J. (2004). Moeder weer meisje.

Dröes, R.-M., Schols, J., & Scheltens, P. (2015). Meer kwaliteit van leven. Leusden: Diagnosis. Opgeroepen op Augustus 2015

Geelen, R. (2010). Praktijkboek dementiezorg, van achterdocht tot zwerfgedrag. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Opgeroepen op September 2015

Geldof, D. (2013). Superdiversiteit. Leuven: Acco. Opgeroepen op Oktober 20, 2015

Heltemes, M. (2014, Juni 6). Dementia and Alzheimer's: Related But Not the Same. Opgeroepen op Maart 20, 2016, van Mind-Start: http://www.mind-start.com/difference-between-Alzheimer's-and-dementia.h…

Inclusie Vlaanderen. (sd). Inclusie Vlaanderen en haar visie. Opgeroepen op Maart 5, 2016, van Inclusie Vlaanderen: http://www.inclusievlaanderen.be/over-inclusie/wat-is-inclusie-vlaander…

Kocks, M., Perry, M., & Olde Rikkert, M. (2007). De diffrentiële diagnose delier, dementie of depressie. Bijblijven, 33-40. doi:10.1007/BF03087538

Lambrecht, E. (sd). Opgeroepen op November 23, 2015, van Geriater Lambrecht: http://www.geriater-lambrecht.be/pdf/MMSE.pdf

Larmuseau, D. (2014). Folder Eureka Nederlands. Evere, Brussel. Opgeroepen op April 2, 2016, van https://www.zorggroepeclips.be/images/brochures/FolderEurekaNederlands…

Nouws, H. (2009). Kleinschalig wonen voor mensen met dementie. Amsterdam: Elsevier gezondheidszorg. Opgeroepen op September 2015

Nursing Standard. (2014, Maart 5). Whistleblowing students require full support and protection. Nursing Standard, 8. Opgeroepen op Oktober 20, 2015

Omgaan met dementie. (2007). Omgaan met dementie. Opgeroepen op November 23, 2015, van Omgaanmetdementie: http://www.omgaanmetdementie.be/pdf/1/niet_pluis_index.pdf

Ossenkoppele, G. (2014). Delier, depressie en dementie. BijZijn-XL, 25-34.

Peeters, J., Werkman, W., & Francke, A. (2012). Problemen, zorgbehoeften, zorggebruik en oordelen van mantelzorgers. Dementiemonitor Mantelzorg. Utrecht: NIVEL. Opgeroepen op Oktober 2015, van http://www.nivel.nl

Scheres, W., & De Rijdt, C. (2011). Ondersteunend communiceren bij dementie. Amsterdam: Reed Business Education. Opgeroepen op Augustus 2015

Schim van der Loeff-van Veen, R. (2012). Geriatrie. Basiswerken Verpleging en Verzorging. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Steyaert, J. (2015). Kennisprogramma, op weg naar moderne dementiezorg. Antwerpen-Turnhout: Expertisecentrum Vlaanderen vzw, Alzheimer Liga Vlaanderen vzw. Opgeroepen op Juli 2015

te Boekhorst, S., Pot, A. M., Depla, M., Smit, D., de Lange, J., & Eefsting, J. (2008, November). Group living homes for older people with dementia: The effects on psychological. Aging & Mental Health, 6(12), 761-768. doi:10.1080/13607860802380615

TNO. (sd). Observatielijsten old scoring. Opgeroepen op November 23, 2015, van TNO: https://www.tno.nl/media/1237/pzscobersvatielijstenoldscoring.pdf

Van den Broek, G. (2015). Drie Dokters. Antwerpen: Houtekiet. Opgeroepen op April 2015

Van Gorp, B., & Vercruysse, T. (2012). Frames and counter-frames giving meaning to dementia: A framing analysis. Social Science & Medicine, 1274-1281. Opgeroepen op Oktober 2015

Van Houten, D. (2008). Werken aan inclusie. Sociale Interventie, 17(3), 45-56. Opgeroepen op Maart 5, 2016

Vandeurzen, J. (2011). Naar een dementievriendelijk Vlaanderen. Brussel: Vlaamse Regering. Opgeroepen op Juni 2015

World Health Organization. (2015, Maart 17). Governments commit to advancements in dementia research and care. Opgeroepen op Mei 2, 2015, van World Health Organization: http://www.who.int/mediacentre/news/releases/2015/action-on-dementia/en/

Zorggroep Eclips. (z.j.). Over Zorggroep Eclips - Sint-Vincentius vzw. Opgeroepen op April 2, 2016, van Zorggroep Eclips: https://www.zorggroepeclips.be/nl/over-eclips/62-over-zorggroep-eclips-…

Universiteit of Hogeschool
Bachelor in de verpleegkunde
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Sven Pieters, Véronique Vanhoutte, Liza Musch
Kernwoorden
Share this on: