To fish, or not to fish

Sofie Moe
Wetenschappelijk literatuurstudie over alternatieven voor vis.
Met de nadruk op de voedingswaarde van vis.
En in het kader van de voorspelling van Boris Worm dat de oceaan uitgeput gaat zijn tegen 2048.

To fish, or not to fish? Wetenschappelijk literatuurstudie over alternatieven voor vis.

                           To fish, or not to fish?

Wetenschappelijk literatuurstudie over alternatieven voor vis

Sofie Moe

Student voedings- en dieetkunde

 

“Op één generatie hebben menselijke activiteiten de oceaan erg beschadigd door sneller vis te vangen dan ze kan produceren en tegelijk haar kraamkamers te vernietigen. Er zijn grondige wijzigingen nodig in ons gedrag om de rijkdom van de zee te bewaren voor toekomstige generaties." (De standaard, 2015)

In 2006 voorspelde Boris Worm dat, als we nu niets veranderen aan de manier waarop we vis consumeren, de oceaan uitgeput gaat zijn tegen 2048.

Hij toonde aan dat in de voorbije 50 jaar de vispopulatie is gedaald met 50%. Zelfs de populatie grote roofvissen (vb tonijn, marlijn, zwaardvis, kabeljauw, heilbot…) is gedaald met 90% (WWf, 2015). De FAO becijferde in 2014 dat 61,3% van de gemonitorde visbestanden volledig bevist zijn, dit betekent dat alle bijkomende vangst tot uitputting zal leiden. 28,8% is bevist op een biologisch- niet duurzaam niveau (in 1974 was dit 10%) en maar 9,9% wordt bevist op een duurzame manier.

De contradictie hierin is dat we met heel de maatschappij verkondigen dat vis gezond is en dat we vis moeten blijven eten omwille van al zijn belangrijke voedingsstoffen.

Maar wilt dit nu zeggen dat we massaal vis moeten eten en in 2048 onze broekriemen moeten aantrekken? Dat wij nu nog kunnen genieten van de goede eigenschappen van vis, maar dat onze kinderen het maar moeten redden zonder? En wat als de oceaan leeg is over 32 jaar, weet iemand wat de impact gaat zijn? Wat gebeurt er als de vissen zijn uitgestorven en de oceaan leeg is gevist?

Image removed.

(Zie afbeelding 1 in bijlage)

Dit zijn vragen waar ik het antwoord niet van te weten wil komen, alleszins niet door het zelf mee te maken.

Daarom dat wij nu al moeten beginnen zoeken naar alternatieven voor vis.

Om te beginnen moeten we begrijpen waarom we vis moeten eten. Welke voedingsstoffen maken dat vis nu zo speciaal is?

Als we voedingswaarde van vis gaan ontleden en vergelijken met andere voedingsmiddelen, zien we dat er één bestanddeel is dat bijna uniek is voor vis. Namelijk de visvetzuren eicosapentaeenzuur en docosahexaeenzuur. Deze maken deel uit van de omega 3 vetzuren. Het plantaardig omega 3 vetzuur is alfa-linoleenzuur, deze vinden we terug in andere voedingsmiddelen.

Nu we het antwoord weten waarom we vis moeten eten, kunnen we beginnen zoeken of er toch geen voedingsmiddelen bestaan die deze visvetzuren bevatten.

De technologie hieromtrent staat nog in babyschoentjes.

Beginnende studies hebben aangetoond dat algen een goede bron kunnen vormen, via genetische modificatie kunnen we planten kweken die genen bevatten van algen om zo onze nodige visvetzuren in te nemen en insecten blijken ook veelbelovend te zijn. Deze voorbeelden geven al hoop voor de toekomst.

 

Maar wat nog het meest interessantste blijkt te zijn is dat er een omzetting is in ons lichaam van het plantaardig omega 3 vetzuur naar de visvetzuren. Dit geeft ons de mogelijkheid om met courante voedingsmiddelen zoals koolzaadolie, lijnzaadolie, walnoten… makkelijk onze aanbevelingen voor vis te halen.

Image removed.

(Zie afbeelding 2 in bijlage)

Het enige nadeel is dat er in deze omzetting een snelheidsbeperkende stap is. Deze stap is een enzym, delta 6 desaturase, dat ervoor zorgt dat de omzetting niet zo efficiënt verloopt als het zou moeten.

Als we weten dit te omzeilen, en deze omzetting te verhogen tot zelfs maar 50% (dat er met een inname van 100mg plantaardig omega 3 vetzuur, 50mg visvetzuren in ons lichaam worden gesynthetiseerd).  

Dan kunnen we met een handje walnoten per dag vis vervangen.

Wetenschappelijke studies om deze stap te omzeilen ontbreken nog, maar als we deze stap gezet hebben is het niet zo ver meer om te leven in een wereld waar vis niet noodzakelijk is. Hierdoor kunnen we de oceaan de kans geven om zich te herstellen zodat ook onze kinderen nog de kans kunnen krijgen om te genieten van sushi.

 

“With every drop of water you drink,

every breath you take,

you’re connected to the sea.

No matter where on earth you live.”

- Sylvia Earle

Bibliografie

Bibliografie

Abedi, E., & Sahari, M. A. (2014). Long-chain polyunsaturated fatty acid sources and

evaluation of their nutritional and functional properties. Food Science & Nutrition, 2(5),

443–63. http://doi.org/10.1002/fsn3.121

Ahiflower. (2016). Retrieved February 12, 2016, from http://ahiflower.com/

Algenweb.be. (2016). Retrieved from http://www.algenweb.be/

Aquascope. (2015). Who steals your fish?, 1–6. Retrieved from http://aquascope.org/

Barceló-Coblijn, G., & Murphy, E. J. (2009). Alpha-linolenic acid and its conversion to longer

chain n-3 fatty acids: Benefits for human health and a role in maintaining tissue n-3

fatty acid levels. Progress in Lipid Research, 48(6), 355–374.

http://doi.org/10.1016/j.plipres.2009.07.002

Berti, M., Johnson, B. L., Dash, S., Fischer, S., Wilckens, R., & Hevia, F. (2007). Echium : A

Source of Stearidonic Acid Adapted to the Northern Great Plains in the US. Issues in New

Crops and New Uses, (C), 120–125.

Betancor, M. B., Sprague, M., Usher, S., Sayanova, O., Campbell, P. J., Napier, J. A., & Tocher, D.

R. (2015). A nutritionally-enhanced oil from transgenic Camelina sativa effectively

replaces fish oil as a source of eicosapentaenoic acid for fish. Scientific Reports, 5, 8104.

http://doi.org/10.1038/srep08104

Burdge, G. C. (2006). Metabolism of ??-linolenic acid in humans. Prostaglandins Leukotrienes

and Essential Fatty Acids, 75(3), 161–168. http://doi.org/10.1016/j.plefa.2006.05.013

Chirinos, R., Zuloeta, G., Pedreschi, R., Mignolet, E., Larondelle, Y., & Campos, D. (2013). Sacha

inchi (Plukenetia volubilis): A seed source of polyunsaturated fatty acids, tocopherols,

phytosterols, phenolic compounds and antioxidant capacity. Food Chemistry, 141(3),

1732–1739. http://doi.org/10.1016/j.foodchem.2013.04.078

Ciftci, O. N., Przybylski, R., & Rudzińska, M. (2012). Lipid components of flax, perilla, and chia

seeds. European Journal of Lipid Science and Technology, 114(7), 794–800.

http://doi.org/10.1002/ejlt.201100207

Cohen, D. (2012). The Sixth Extinction, 1–11.

Corn gromwell. (n.d.). Retrieved March 17, 2016, from

http://www.niab.com/pages/id/319/Corn_Gromwell

De standaard. (2015). Mariene fauna op veertig jaar bijna gehalveerd.

Delarue, J., & Guriec, N. (2014). Opportunities to enhance alternative sources of long-chain n-

3 fatty acids within the diet. The Proceedings of the Nutrition Society, (Supplemental),

1–9. http://doi.org/10.1017/S0029665114000123

Dos Winkel. (2014). De huilende zee. Succesboeken.

EFSA Panel on Dietetic Products Nutrition and Allergies (NDA). (2010). Scientific Opinion on

Dietary Reference Values for fats, including saturated fatty acids, polyunsaturated fatty

acids, monounsaturated fatty acids, trans fatty acids, and cholesterol. EFSA Journal,

8(3), 1461 [107 pp.]. http://doi.org/10.2903/j.efsa.2010.1461

FAO. (2014). The state of world fisheries and aquaculture. Food and Agriculture Oraganization

of the United Nations (Vol. 2014). http://doi.org/92-5-105177-1

Genetisch gemodificeerde organismen. (2016). Retrieved from

http://www.belgium.be/nl/gezondheid/gezond_leven/voeding/voedselveiligh…

/

Gent, U., Economie, F., & Bedrijfskunde, E. N. (2010). De commercialisatie van omega-3

vetzuren uit algen.

Goed. (2014). Global recommendations for EPA and DHA intake, (April), 1–20. Retrieved

from http://www.goedomega3.com/

Guil-Guerrero, J. L. (2007). Stearidonic acid (18:4n-3): Metabolism, nutritional importance,

medical uses and natural sources. European Journal of Lipid Science and Technology,

109(12), 1226–1236. http://doi.org/10.1002/ejlt.200700207

Het Wetenschappelijk Instituut Volkgezondheid. (2006). De Belgische

Voedselconsumptiepeiling 1 -2004.

Hoge Gezondheidsraad. (2009). Gezondheidsraad Voedingsaanbevelingen voor België. Hoge

Gezondheidsraad.

Hoshaw, L. (2014). The Key to Sustainable Fish Farming? Vegetarian Fish. Retrieved from

http://ww2.kqed.org/quest/2014/02/13/vegetarian-farmed-fish-may-be-key-…-

aquaculture/

Studie over alternatieven voor vis p 68 / 69

Ian Givens, D., & Gibbs, R. a. (2008). Current intakes of EPA and DHA in European

populations and the potential of animal-derived foods to increase them. The

Proceedings of the Nutrition Society, 67(3), 273–280.

http://doi.org/10.1017/S0029665108007167

James, M. J., Ursin, V. M., & Cleland, L. G. (2003). Metabolism of stearidonic acid in human

subjects : comparison with the metabolism of other n Ϫ 3 fatty acids 1 – 3, 1140–1145.

Kitessa, S. M., Abeywardena, M., Wijesundera, C., & Nichols, P. D. (2014). DHA-containing

oilseed: A timely solution for the sustainability issues surrounding fish oil sources of

the health-benefitting long-chain omega-3 oils. Nutrients, 6(5), 2035–2058.

http://doi.org/10.3390/nu6052035

MacIntosh, B. a, Ramsden, C. E., Faurot, K. R., Zamora, D., Mangan, M., Hibbeln, J. R., & Mann, J.

D. (2013). Low-n-6 and low-n-6 plus high-n-3 diets for use in clinical research. The

British Journal of Nutrition, 110(3), 559–68.

http://doi.org/10.1017/S0007114512005181

Maki, K. C., & Rains, T. M. (2012). Stearidonic acid raises red blood cell membrane

eicosapentaenoic acid. Journal of Nutrition, 142(3), 626–629.

http://doi.org/10.3945/jn.111.153858.FIGURE

Marine stewardship council. (n.d.). Retrieved from https://msc.org/

Martins, D. A., Cust??dio, L., Barreira, L., Pereira, H., Ben-Hamadou, R., Varela, J., & Abu-Salah,

K. M. (2013). Alternative sources of n-3 long-chain polyunsaturated fatty acids in

marine microalgae. Marine Drugs, 11(7), 2259–2281.

http://doi.org/10.3390/md11072259

Meus, J., Dierickx, T., Club, F., Zeeuwse, D., Scherp, M., Biosystemen, D., & Iva-vlaanderennederland,

I. (n.d.). Topchefs bereiden nieuwe duurzame vis gekweekt in Leuven.

Monsanto. (n.d.). Omega-3 Enriched Soybean Oil : An Effective Means of Enriching the Body

with. Retrieved from www.monsanto.com

Mozaffarian, D., Appel, L. J., & Van Horn, L. (2011). Components of a cardioprotective diet:

New insights. Circulation, 123(24), 2870–2891.

http://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.110.968735

Mozaffarian, D., & Wu, J. (2012). ( n-3 ) Fatty Acids and Cardiovascular Health : Are Effects of

EPA and DHA Shared or Complementary? The Journal of Nutrition, 142, 614S–625S.

http://doi.org/10.3945/jn.111.149633.PUFA

Mozaffarian, D., & Wu, J. H. Y. (2011). Omega-3 fatty acids and cardiovascular disease: Effects

on risk factors, molecular pathways, and clinical events. Journal of the American College

of Cardiology, 58(20), 2047–2067. http://doi.org/10.1016/j.jacc.2011.06.063

Neijat, M., Suh, M., Neufeld, J., & House, J. D. (2016). Hempseed Products Fed to Hens

Effectively Increased n-3 Polyunsaturated Fatty Acids in Total Lipids, Triacylglycerol

and Phospholipid of Egg Yolk. Lipids, 51(5), 601–14. http://doi.org/10.1007/s11745-

015-4088-7

NEVO. (2013). Retrieved May 20, 2016, from http://nevo-online.rivm.nl/Default.aspx

Panel, E., & Nda, A. (2011). Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to

docosahexaenoic acid ( DHA ), eicosapentaenoic acid ( EPA ) and gamma-linolenic acid

( GLA ) and contribution to normal cognitive function ( ID 532 ) and maintenance of

normal bone ( ID , 9(1924), 1–16. http://doi.org/10.2903/j.efsa.2011.2224.

Patterson, E., Wall, R., Fitzgerald, G. F., Ross, R. P., & Stanton, C. (2012). Health implications of

high dietary omega-6 polyunsaturated Fatty acids. Journal of Nutrition and Metabolism,

2012, 539426. http://doi.org/10.1155/2012/539426

Rumpold, B. A., & Schlüter, O. K. (2013). Nutritional composition and safety aspects of edible

insects. Molecular Nutrition & Food Research, 57(5), 802–23.

http://doi.org/10.1002/mnfr.201200735

Simopoulos, A. P. (2004). Omega-3 fatty acids and antioxidants in edible wild plants.

Biological Research, 37(2), 263–277. http://doi.org/10.4067/S0716-

97602004000200013

Simopoulos, A. P. (2011). Evolutionary aspects of Diet: The omega-6/omega-3 ratio and the

brain. Molecular Neurobiology, 44(3), 203–215. http://doi.org/10.1007/s12035-010-

8162-0

Simopoulos, A. P., Norman, H. A., Gillaspy, J. E., & Duke, J. A. (1992). Common purslane: a

source of omega-3 fatty acids and antioxidants. Journal of the American College of

Nutrition, 11(4), 374–382. http://doi.org/10.1080/07315724.1992.10718240

Studie over alternatieven voor vis p 69 / 69

Surette, M. E. (2013). Dietary omega-3 PUFA and health: Stearidonic acid-containing seed

oils as effective and sustainable alternatives to traditional marine oils. Molecular

Nutrition and Food Research, 57(5), 748–759.

http://doi.org/10.1002/mnfr.201200706

Tzompa-Sosa, D. A., Yi, L., van Valenberg, H. J. F., van Boekel, M. A. J. S., & Lakemond, C. M. M.

(2014). Insect lipid profile: Aqueous versus organic solvent-based extraction methods.

Food Research International, 62, 1087–1094.

http://doi.org/10.1016/j.foodres.2014.05.052

Vanhauwaert, E. (2012). De actieve voedingsdriehoek. Vigez (Vol. 1). Retrieved from

http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/cbdv.200490137/abstract

Vega. (n.d.). Retrieved from https://myvega.com/

Vigez. (n.d.-a). Vetten. Retrieved April 1, 2016, from http://www.vigez.be/themas/voedingen-

beweging/voedingsstoffen/vetten

Vigez. (n.d.-b). Vlees, vis, eieren en vervangproducten.

Vigez. (2016). Vigez thuis in gezond leven. Retrieved February 2, 2016, from

http://www.vigez.be

Wageningen university. (2016). Insecten duurzame bron van omega 3, 3–5. Retrieved from

http://www.wageningenur.nl

Walker, C. G., Jebb, S. A., & Calder, P. C. (2013). Stearidonic acid as a supplemental source

of ??-3 polyunsaturated fatty acids to enhance status for improved human health.

Nutrition, 29(2), 363–369. http://doi.org/10.1016/j.nut.2012.06.003

Whelan, J. (2009). Dietary stearidonic acid is a long chain (n-3) polyunsaturated fatty acid

with potential health benefits. The Journal of Nutrition, 139(1), 5–10.

http://doi.org/10.3945/jn.108.094268.life

Wood, K. E., Lau, A., Mantzioris, E., Gibson, R. A., Ramsden, C. E., & Muhlhausler, B. S. (2014). A

low omega-6 polyunsaturated fatty acid (n-6 PUFA) diet increases omega-3 (n-3) long

chain PUFA status in plasma phospholipids in humans. Prostaglandins Leukotrienes and

Essential Fatty Acids, 90(4), 133–138. http://doi.org/10.1016/j.plefa.2013.12.010

Worm, B., Barbier, E. B., Beaumont, N., Duffy, J. E., Folke, C., Halpern, B. S., … Watson, R.

(2006). Impacts of Biodiversity Loss on Ocean Ecosystem Services. Science, 314(5800),

787–790. http://doi.org/10.1126/science.1132294

WWf. (2015). Living Blue Planet Report. Retrieved from www.zsl.org/indicators

WWF. (2015). Zeeën en oceanen in gevaar, (74).

Year 8 Aquatics Port

Noarlunga. (2013), (November), 6–8. Retrieved from

https://sites.google.com/site/year8aquaticsportnoarlungacc/background-i…

zeewierwinkel.nl. (2016). Retrieved from http://www.zeewierwinkel.nl/

Universiteit of Hogeschool
Voedings- en dieetkunde
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Paraskevopulos Nicolas & Aerts Ingrid
Kernwoorden
Share this on: