Hermione Granger, een (te) feministische heldin: een onderzoek over de grenzen en toepasbaarheid van feminisme als theoretisch concept

Britt Libot
Het geheel van dit artikel dient als antwoord op de vraag hoe Hermione Granger functioneert als cinematografisch personage, in welke opzichten ze verschilt met Hermione uit het boek, hoe ze functioneert als heldin en hoe ze uiteindelijk (niet meer) functioneert als feministe.

Hermione Granger, een (te) feministische heldin

De representatie van de vrouw in film heeft al een hele weg afgelegd. We ontmoetten vrouwen uit de Griekse mythologie die gepercipieerd werden als seksuele lustobjecten, we zagen de clash tussen maagd en femme fatale, we kenden de vrouw als hulpeloos en leeg wezen en we zagen de ontwikkeling tot aan de vrouw die we nu kennen: het ‘sterke’, onafhankelijke vrouwelijke personage. We zien dus een heuse evolutie die geen kant of representatie schuwt – en het ziet er niet naar uit dat dit snel zal veranderen. Maar waar staat de vrouw in film vandaag? Wat zijn de nieuwe problemen die de kop opsteken bij de representatie van dit nieuwe, moderne en ‘sterke’ vrouwelijke personage? Dit is de probleemstelling die ik onderzoek aan de hand van een filmfranchise uit het Young Adult fantasygenre: de Harry Potter-reeks. Ik analyseer de adaptatie van de literaire werken naar de filmische werken en bekijk de evolutie van vrouwelijke protagonist Hermione Granger. De focus in dit onderzoek ligt voornamelijk op (de afwezigheid van) realisme, textuur en menselijkheid in geïdealiseerde personages, met Hermione Granger als case.

Eerst en vooral bespreek ik Ben Singer’s Melodrama and Modernity (2001), met name het hoofdstuk over de melodramatic serial queen. Ik onderzoek hoe dit type personage ontstond, in welke context dit gebeurde en wat de belangrijkste kenmerken van dit personage zijn. Vervolgens trek ik via het algemene melodrama een lijn, in context van de serial queen, naar Hermione Granger uit het boek en haar filmische weergave.

Aansluitend betrek ik Caitlin Michele Mc Taggarts Harry Potter and the Adolescent Reader: Representations of Empowered Female Characters and Their Implications on the Lives of Adolescents (2011) erbij. In dit onderdeel ga ik dieper in op het socioculturele aspect in films uit het Young Adultgenre: hoe de vrouwelijke adolescent zich identificeert met vrouwelijke personages op het scherm. Ik bespreek de verschillende manieren waarop een personage kracht kan verwerven en waarom het van belang is dat dit ook effectief zo gebeurt. Ik vergelijk de manier waarop literaire Hermione kracht verwerft en hoe dit verandert in de adaptatie. De reden waarom ik deze bron erbij heb genomen, is omdat deze toegepast kan worden op mijn beginstelling: feminisme in Young Adult zorgt voor een té positief en geëmancipeerd vrouwbeeld in film en leidt hiermee tot onmogelijke standaarden (naar zichzelf toe) bij de toeschouwer.

In het derde deel ga ik samen met Christopher Bell zijn Hermione Granger Saves the World: Essays on the Feminist Heroine of Hogwarts (2012) dieper in op het bronmateriaal om tot een uitgebreide analyse van de filmische Hermione Granger te komen. Het geheel van dit artikel zal dienen als antwoord op de vraag hoe Hermione Granger functioneert als cinematografisch personage, in welke opzichten ze verschilt met Hermione uit het boek, hoe ze functioneert als heldin en hoe ze uiteindelijk (niet meer) functioneert als feministe.

Bibliografie

Abel, E., Hirsch, M. & Langland, E. (1984). The Voyage in: Fictions of Female Development. The Johns Hopkins University Press.

Abel, R. (1999). Silent Film. Bloomsbury Publishing.
Baron, C. (1992). Tales of Sound and Fury Reconsidered: Melodrama as a

System of Punctuation. Spectator, vol. 13, no. 2, 46-59.
Basinger, J. (1993). A Woman’s View: How Hollywood Spoke to Women.

Wesleyan University Press.
Bell, C.E. (2012). Hermione Granger Saves the World: Essays on the Feminist

Heroine of Hogwarts. McFarland.
Brown, J. & St. Clair, N. (2002). Declarations of Independence: Empowered Girls

in Young Adult Literature, 1990-2001. Scarecrow Press.
Chandler, D. (1997). An Introduction to Genre Theory. The Media and

Communications Studies Site, University of Wales, Aberystwyth.
Day, D. (2008). From Woman to Chick: the Rhetorical Evolution of Women in

American Film. Texas A&M University.
Day, S.K., Green-Barteet M.A & Montz A.L. (2014). Female Rebellion in Young

Adult Dystopian Fiction. Surrey: Ashgate Publishing Limited.
Dresang, E. (2002). Hermione Granger and the Heritage of Gender. Columbia:

University of Missouri Press.

Fristedt, G. (2005). Strong Girls Now And Then: A Comparison Between Strong Girls In Classic And Modern Children’s Literature As: The Secret Garden And Harry Potter And The Philosopher’s Stone. English Kristianstad University.

Gilligan, C. (1982). In a Different Voice: Psychological Theory and Women’s Development. USA: Harvard University Press

Hurley, K. (2016). The Geek Feminist Revolution. USA: Tor Books.

Jacobs, L. (2008). The Decline of Sentiment. University of California Press.

Kelleter, F., Mayer, R. (2007). The Melodramatic Mode Revisited. An Introduction. In: Melodrama! The Mode of Excess from Early America to Hollywood. Heidelberg: Universitätsverlag Winter.

Knight, G.L. (2010). Female Action Heroes: A Guide to Women in Comics, Video Games, Film and Television. Greenwood.

LaPlace, M. (1987). Producing and Consuming the Woman’s Film. British Film Institute.

McDougall, S. (2013). I hate Strong Female Characters. UK: New Statesman.

Mc Taggart, C.M. (2011). Harry Potter and the Adolescent Reader: Representations of Empowered Female Characters and Their Implications on the Lives of Adolescents. Ohio: College of Bowling Green State University.

Mlawski, S. (2008). Why Strong Female Characters are Bad for Women. Overthinking it.

Mulvey, L. (1975). Visual Pleasure and Narrative Cinema. Screen 16.3 Autumn 1975, p 6-18.

Reisman, S. (2007). Hermione Granger: Feminist Role Model. Blog Her.
Rowling, J.K. (1997). Harry Potter and the Philosopher’s Stone. UK: Bloomsbury

Publishing.

Rowling, J.K. (1998). Harry Potter and the Chamber of Secrets. UK: Bloomsbury Publishing.

Rowling, J.K. (1999). Harry Potter and the Prisoner of Azkaban. UK: Bloomsbury Publishing.

Rowling, J.K. (2000). Harry Potter and the Goblet of Fire. UK: Bloomsbury Publishing.

Rowling, J.K. (2003). Harry Potter and the Order of the Phoenix. UK: Bloomsbury Publishing.

Rowling, J.K. (2005). Harry Potter and the Half-Blood Prince. UK: Bloomsbury Publishing.

Rowling, J.K. (2007). Harry Potter and the Deathly Hallows. UK: Bloomsbury Publishing.

Singer, B. (2001). Melodrama and Modernity: Early Sensational Cinema and Its Contexts. USA: Columbia University Press.

Smelik, A. (1999). Feminist Film Theory. Londen: BFI Publishing. California: Reap Mediazine.

Stewart, M. (2014). Melodrama in Contemporary Film and Television. UK: Palgrave Macmillan.

Topping, A. (2014). Becoming Human: the Evolution of Female Characters in Media.

Williams, L. (1991). Film Bodies: Gender, Genre and Excess. In: Film Quarterly, vol. 44, no. 4, 2-13. University of California Press.

Williams, L. (2001). When the Woman Looks. In: The Horror Film Reader. London: Routledge.

Zettel, S. (2005). Hermione Granger and the Charge of Sexism. USA: Smart Pop.

Universiteit of Hogeschool
Master Theater- en Filmwetenschappen
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Anke Brouwers
Kernwoorden
Share this on: