Wat doe je als je in een zoveelste dipje zit? Ken je het gevoel dat je jouw vrienden niet wil lastig vallen met je problemen, maar wel nood hebt aan een babbel? Heb je er al eens aan gedacht om een afspraak te maken bij een psycholoog of psychotherapeut te raadplegen? Dan weet je vast wel dat er een groot verschil is tussen ‘denken aan’ en ‘effectief een afspraak maken’.
Psychotherapie is taboe
Iedereen heeft wel eens last van psychische problemen zoals neerslachtigheid, verdriet, angst,.. Meestal zijn dit normale reacties op bepaalde gebeurtenissen, maar soms duurt zo’n periode heel lang of is de beleving intens. Bijna één op drie Belgen heeft psychische problemen. En daar zijn relatieproblemen nog niet bijgeteld.
Weinig mensen, slechts één of vijf, vinden echter de weg naar een psychotherapeut. Het lijkt nog steeds een taboe om psychotherapeutische hulp te zoeken. Vlamingen hebben van oudsher geleerd om hun problemen zelf op te lossen en geen hulp te zoeken. Toch zijn er steeds meer mensen, zelfs bekende Vlamingen, die dit taboe trachten te doorbreken. Zij komen er openlijk voor uit dat ze hulp zochten bij een psychotherapeut. Denk maar aan de verhalen van Selah Sue of Lieven Scheire, die vorig jaar in de krant verschenen.
Wat helpt?
Er is al veel onderzoek gebeurd naar de drempels die mensen ervaren, wat hen tegenhoudt om naar een psychotherapeut te gaan. Deze scriptie pakt het anders aan en vertrekt vanuit een oplossingsgerichte insteek. Met als doel op zoek te gaan naar wat mensen helpt om de stap naar een psychotherapeut wél te zetten.
Daarvoor werd aan 103 mensen, die op dat moment reeds bij een psychotherapeut gingen, gevraagd naar wat hen geholpen had om te starten met psychotherapie. Voor cliënten speelden volgende factoren het meest een rol bij het zoeken van hulp: de wil om geholpen te worden, de nood aan professionele hulp, gemakkelijke bereikbaarheid van de psychotherapeut en een garantie op kwaliteitsvolle psychotherapie.
Daarnaast werd aan deze cliënten en aan 132 psychologen en psychotherapeuten gevraagd wat volgens hen het contact opnemen met een psychotherapeut gemakkelijker zou maken. Er waren duidelijke verschillen tussen cliënten, afhankelijk van de hulpvraag: voor cliënten die aangemeld worden met een angststoornis, helpt het dat de psychotherapeut makkelijk bereikbaar is en dat ze vooraf voldoende informatie krijgen over het verloop van een psychotherapeutisch gesprek. Rekening houdend met hun angsten, is dit vrij logisch.
Voor mensen met stemmingsstoornissen, zoals bijvoorbeeld een depressie, was de samenwerking tussen psychotherapeut en huisarts een heel belangrijke factor. Dit hangt samen met het feit dat mensen met een depressie vaak door hun huisarts naar een psycholoog of psychotherapeut verwezen worden. Deze samenwerking was ook belangrijk voor mensen met angststoornissen, maar duidelijk minder relevant voor mensen met relatieproblemen.
Voor mensen met relatieproblemen bleek de nood aan professionele hulp aanwezig te moeten zijn. Zij vonden het ook belangrijk om snel op gesprek te kunnen komen. Dit is eenvoudig te verklaren. Mensen met relatieproblemen proberen er zelf eerst uit te komen. Pas als dat niet lukt, gaan ze op zoek naar professionele hulp. Dan zijn de problemen echter al een hele tijd aanwezig en dringt een snelle afspraak zich op.
Verschillen
Vanuit het nieuwe zorgmodel waarbij de cliënt centraal gesteld wordt, leek het interessant om ook na te gaan of er een verschil was tussen de cliënten en de psychotherapeuten, over wat mensen helpt om naar een psychotherapeut te gaan.
Volgens cliënten is het heel helpend als iemand kan en wil praten over gevoelens en zich kan en wil openstellen naar een vreemde. Daarnaast bleek niet alleen het erkennen van het probleem belangrijk, maar ook de nood aan professionele ondersteuning. Tenslotte wordt ook de mogelijkheid om anoniem naar een psychotherapeut te kunnen gaan en het vooraf voldoende informatie hebben over het verloop van een sessie als helpend beschouwd.
Volgens psychotherapeuten hebben helpende factoren vooral te maken met de afwezigheid van stigma en de toegankelijkheid van de gezondheidszorg. Zoals bijvoorbeeld een goede samenwerking met de huisarts en terugbetaling van psychotherapie.
Dit grote verschil tussen de opvattingen van cliënten en therapeuten, kan deels verklaard worden door de beperkte steekproef in dit onderzoek. Verder onderzoek zou hier meer duidelijkheid kunnen in scheppen. Toch wordt bevestigd dat bij het uitstippelen van een geestelijk gezondheidszorgbeleid niet enkel de stem van de hulpverlener, maar ook de stem van de cliënt belangrijk is.
Cliënt centraal?
De resultaten van dit onderzoek kunnen richting geven aan het geestelijke gezondheidszorgbeleid. Zo is het belangrijk om in te zetten op de kennis over geestelijke gezondheid. Dit kan enerzijds door het informeren van (huis)artsen over de verschillende soorten psychotherapie en de werking ervan. Op die manier kunnen ze nog gerichter en correcter doorverwijzen. Bovendien kunnen scholen een rol opnemen in het meer informeren over psychische gezondheid. Via scholen kunnen ook sociale vaardigheden gestimuleerd worden, zodat het makkelijker wordt om gevoelens te uiten en erover te praten.
Een andere aanbeveling is zorgen voor een betere toegankelijkheid van de geestelijke gezondheidszorg. Dit kan door efficiëntere doorverwijzing en het inzetten van psychotherapeuten en psychologen daar waar ze nodig zijn.
Tot slot wordt het belang van een cliëntgerichte aanpak onderstreept. Rekening houden met de sterktes en wensen van het individu (en niet enkel met de zwaktes en de drempels) om zo tot een aanpak en een geestelijke gezondheidszorg op maat te komen. Pas als beleidsmakers effectief luisteren naar de stem van de cliënt, kan men echt het motto “wij plaatsen de cliënt centraal” claimen.
Literatuurlijst
Addis, M. E., & Mahalik, J. R. (2003). Men, masculinity, and the contexts of help seeking.American psychologist, 58(1), 5-14.
Alonso, J., Angermeyer, M. C., Bernert, S., Bruffaerts, R., Brugha, T. S., Bryson, H., ... & Haro, J. M. (2004). Prevalence of mental disorders in Europe: results from the European Study of the Epidemiology of Mental Disorders (ESEMeD) project. Acta psychiatrica scandinavica, 109(s420), 21-27.
Alonso, J., Petukhova, M., Vilagut, G., Chatterji, S., Heeringa, S., Üstün, T. B., ... & Bruffaerts, R. (2011). Days out of role due to common physical and mental conditions: results from the WHO World Mental Health surveys. Molecular psychiatry, 16(12), 1234-1246.
Alvidrez, J., & Azocar, F. (1999). Distressed women’s clinic patients:: Preferences for mental health treatments and perceived obstacles. General hospital psychiatry, 21(5), 340-347.
Andlin-Sobocki, P., Jönsson, B., Wittchen, H. U., & Olesen, J. (2005). Cost of disorders of the brain in Europe. European Journal of Neurology, 12(s1), 1-27.
Andrade, L. H., Alonso, J., Mneimneh, Z., Wells, J. E., Al-Hamzawi, A., Borges, G., ... & Florescu, S. (2014). Barriers to mental health treatment: results from the WHO World Mental Health surveys. Psychological medicine, 44(06), 1303-1317.
Andrews, G., Issakidis, C., & Carter, G. (2001). Shortfall in mental health service utilisation. The British Journal of Psychiatry, 179(5), 417-425.
Andrews, G., Issakidis, C., Sanderson, K., Corry, J., & Lapsley, H. (2004). Utilising survey data to inform public policy: comparison of the cost-effectiveness of treatment of ten mental disorders. The British Journal of Psychiatry, 184(6), 526-533.
American Psychiatric Association (2001). Beknopte handleiding bij de diagnostische criterai van de DSM-IV-TR. Lisse: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie – Swets & Zeitlinger Publishers.
American Psychiatric Association (2014). Beknopt overzicht van de criteria (DSM-5). Nederlandse vertaling van de Desk Reference to the Diagnostic Criteria from DSM-5. Amsterdam: Boom.
Ajzen, I. (1985). From intentions to actions: A theory of planned behavior. J. Kuhl, & J. Beckman (Eds.), Action-control: From cognition to behavior (pp. 11-39). Heidelberg: Springer.
Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior.Organizational behavior and human decision processes, 50(2), 179-211.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: toward a unifying theory of behavioral change. Psychological review,84(2), 191-215.
Bijl, R. V., de Graaf, R., Hiripi, E., Kessler, R. C., Kohn, R., Offord, D. R., ... & Wittchen, H. U. (2003). The prevalence of treated and untreated mental disorders in five countries. Health Affairs, 22(3), 122-133.
Blumenthal, R. & Endicott, J. (1996). Barriers to seeking treatment for major depression.Depression and anxiety, 4(6), 273-278.
Bouverne-De Bie, M. (2004). Sociale agogiek. Gent: Academia Press
Brody, D. S., Khaliq, A. A., & Thompson, T. L. (1997). Patients’ perspectives on the management of emotional distress in primary care settings. Journal of General Internal Medicine, 12(7), 403-406.
Bruffaerts, R., Bonnewyn, A., & Demyttenaere, K. (2008). Het voorkomen van depressie in België. Stand van zaken en reflecties voor de toekomst.Tijdschrift voor Psychiatrie, 50(10), 655-665.
Bruffaerts, R., Bonnewyn, A., Van Oyen, H., Demarest, S., & Demyttenaere, K. (2004). Prevalentie van mentale stoornissen in de Belgische bevolking.Resultaten van de European Study on Epidemiology of Mental Disorders (ESEMeD). Tijdschr voor Geneeskunde, 60, 75-85.
Carr, A. (2009). The effectiveness of family therapy and systemic interventions for adult-focused problems. Journal of Family Therapy, 31(1), 46-74.
Chew-Graham, C. A., Rogers, A., & Yassin, N. (2003). ‘I wouldn't want it on my CV or their records': medical students' experiences of help‐seeking for mental health problems. Medical education, 37(10), 873-880.
Choi, N. G., DiNitto, D. M., & Marti, C. N. (2014). Treatment use, perceived need, and barriers to seeking treatment for substance abuse and mental health problems among older adults compared to younger adults. Drug and alcohol dependence, 145, 113-120.
Churchill, R., Khaira, M., Gretton, V., Chilvers, C., Dewey, M., Duggan, C., ... & Antidepressants in Primary Care (CAPC) Study Group. (2000). Treating depression in general practice: factors affecting patients' treatment preferences. Br J Gen Pract,50(460), 905-906.
Ciarrochi, J., Wilson, C. J., Deane, F. P., & Rickwood, D. (2003). Do difficulties with emotions inhibit help-seeking in adolescence? The role of age and emotional competence in predicting help-seeking intentions. Counselling Psychology Quarterly, 16(2), 103-120.
Conklin, J. (2005). Dialogue mapping: Building shared understanding of wicked problems. John Wiley & Sons, Inc..
Corrigan, P. (2004). How stigma interferes with mental health care. American psychologist, 59(7), 614-625.
Corrigan, P. W., & Watson, A. C. (2004). At issue: Stop the stigma: call mental illness a brain disease.Schizophrenia Bulletin, 30(3), 477-479.
Cuijpers, P. (2015). Psychotherapies for adult depression: recent developments. Current opinion in psychiatry, 28(1), 24-29.
Cuijpers, P., Sijbrandij, M., Koole, S. L., Andersson, G., Beekman, A. T., & Reynolds, C. F. (2013). The efficacy of psychotherapy and pharmacotherapy in treating depressive and anxiety disorders: a meta‐analysis of direct comparisons. World Psychiatry,12(2), 137-148.
Currin, J. B., Hayslip, B., & Temple, J. R. (2011). The relationship between age, gender, historical change, and adults' perceptions of mental health and mental health services. The International Journal of Aging and Human Development, 72(4), 317-341.
Cusack, J., Deane, F. P., Wilson, C. J., & Ciarrochi, J. (2004). Who influence men to go to therapy? Reports from men attending psychological services.International Journal for the Advancement of Counselling, 26(3), 271-283.
Deane, F. P., Wilson, C. J., & Ciarrochi, J. (2001). Suicidal ideation and help‐negation: Not just hopelessness or prior help. Journal of clinical psychology, 57(7), 901-914.
De Block, M. (2014). Algemene Beleidsnota gezondheidszorg. Geraadpleegd op 1 april 2016, van http://www.maggiedeblock.be/wp-content/uploads/2014/12/BN-Gezondheidszo…
De Block (2016). Langdurig zieken die nog kunnen werken beter en intenser begeleiden naar een job. Geraadpleegd op 30 april, 2016 van http://www.maggiedeblock.be/2016/04/09/langdurig-zieken-die-nog-kunnen-…
Demyttenaere, K., Bruffaerts, R., Posada-Villa, J., Gasquet, I., Kovess, V., Lepine, J., ... & Chatterji, S. (2004). Prevalence, severity, and unmet need for treatment of mental disorders in the World Health Organization World Mental Health Surveys. JAMA: the journal of the American Medical Association, 291(21), 2581-2590.
De Shazer, S., & Berg, I. K. (1997). ‘What works?’Remarks on Research Aspects of Solution-Focused Brief Therapy. Journal of Family therapy, 19(2), 121-124.
Dwight-Johnson, M., Sherbourne, C. D., Liao, D., & Wells, K. B. (2000). Treatment preferences among depressed primary care patients. Journal of general internal medicine, 15(8), 527-534.
Eddy, K. T., Dutra, L., Bradley, R., & Westen, D. (2004). A multidimensional meta-analysis of psychotherapy and pharmacotherapy for obsessive-compulsive disorder. Clinical psychology review, 24(8), 1011-1030.
FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu (2005). Advies van de Hoge Gezondheidsraad. Psychotherapieën: definities, praktijk, erkenningsvoorwaarden. Geraadpleegd op 13 november 2015 van https://www.bfp-fbp.be/sites/default/files/hgr_7855.pdf
Fox, J. C., Blank, M., Rovnyak, V. G., & Barnett, R. Y. (2001). Barriers to help seeking for mental disorders in a rural impoverished population. Community mental health journal, 37(5), 421-436.
Garcia, L. M. (2012). Understanding design thinking, exploration and exploitation: Implications for design strategy. International Design Business Management Papers volume, 2, 150-161.
Geestelijk Gezond Vlaanderen (2015). Getuigenis Lieven Scheire: ‘Als ik bang was dat ik bang zou worden, werd ik ook doodsbang’. Geraadpleegd van http://geestelijkgezondvlaanderen.be/getuigenis-lieven-scheire-als-ik-b…
Gisle L. (2014). Geestelijke gezondheid. In: Van der Heyden J, Charafeddine R (ed.). Gezondheidsenquête 2013. Rapport 1: Gezondheid en Welzijn. WIV-ISP, Brussel, 2014
Gordon Jr, R. S. (1983). An operational classification of disease prevention. Public health reports, 98(2), 107-109.
Gulliver, A., Griffiths, K. M., & Christensen, H. (2010). Perceived barriers and facilitators to mental health help-seeking in young people: a systematic review.BMC psychiatry, 10(1), 113.
Gulliver, A., Griffiths, K. M., Christensen, H., & Brewer, J. L. (2012). A systematic review of help-seeking interventions for depression, anxiety and general psychological distress. BMC psychiatry, 12(1), 81.
Gustavsson, A., Svensson, M., Jacobi, F., Allgulander, C., Alonso, J., Beghi, E., ... & Gannon, B. (2011). Cost of disorders of the brain in Europe 2010. European Neuropsychopharmacology, 21(10), 718-779.
Griffiths, K. M., Crisp, D. A., Barney, L., & Reid, R. (2011). Seeking help for depression from family and friends: a qualitative analysis of perceived advantages and disadvantages. BMC psychiatry,11(1), 196.
Henshaw, E. J., & Freedman‐Doan, C. R. (2009). Conceptualizing mental health care utilization using the health belief model. Clinical Psychology: Science and Practice, 16(4), 420-439.
Hollon, S. D., Jarrett, R. B., Nierenberg, A. A., Thase, M. E., Trivedi, M., & Rush, A. J. (2005). Psychotherapy and medication in the treatment of adult and geriatric depression: which monotherapy or combined treatment?. Journal of Clinical Psychiatry, 66 (4), 455-468.
Hollon, S. D., Muñoz, R. F., Barlow, D. H., Beardslee, W. R., Bell, C. C., Bernal, G., ... & Linehan, M. M. (2002). Psychosocial intervention development for the prevention and treatment of depression: promoting innovation and increasing access.Biological psychiatry, 52(6), 610-630.
Jorm, A. F. (2012). Mental health literacy: empowering the community to take action for better mental health. American Psychologist, 67(3), 231-243.
Kakhnovets, R. (2011). Relationships among personality, expectations about counseling, and help-seeking attitudes. Journal of Counseling and Development: JCD, 89(1), 11-19.
Kessler, R. C., Angermeyer, M., Anthony, J. C., De Graaf, R., Demyttenaere, K., Gasquet, I., ... & Uestuen, T. B. (2007). Lifetime prevalence and age-of-onset distributions of mental disorders in the World Health Organization's World Mental Health Survey Initiative. World Psychiatry, 6(3), 168-176.
Kessler, R. C., Aguilar-Gaxiola, S., Alonso, J., Chatterji, S., Lee, S., Ormel, J., ... & Wang, P. S. (2009). The global burden of mental disorders: an update from the WHO World Mental Health (WMH) surveys. Epidemiologia e psichiatria sociale, 18(01), 23-33.
Kessler, R. C., Merikangas, K. R., Berglund, P., Eaton, W. W., Koretz, D. S., & Walters, E. E. (2003). Mild disorders should not be eliminated from the DSM-V. Archives of General Psychiatry, 60(11), 1117-1122.
Knudsen, A. K., Harvey, S. B., Mykletun, A., & Øverland, S. (2013). Common mental disorders and long‐term sickness absence in a general working population. The Hordaland Health Study. Acta Psychiatrica Scandinavica, 127(4), 287-297.
Kohn, R., Saxena, S., Levav, I., & Saraceno, B. (2004). The treatment gap in mental health care.Bulletin of the World health Organization, 82(11), 858-866.
Koopmans, P. C., Bültmann, U., Roelen, C. A., Hoedeman, R., van der Klink, J. J., & Groothoff, J. W. (2011). Recurrence of sickness absence due to common mental disorders. International archives of occupational and environmental health, 84(2), 193-201.
Kovandžić, M., Chew-Graham, C., Reeve, J., Edwards, S., Peters, S., Edge, D., ... & Dowrick, C. (2011). Access to primary mental health care for hard-to-reach groups: from ‘silent suffering’to ‘making it work’. Social science & medicine, 72(5), 763-772.
Kovess-Masfety, V., Alonso, J., Brugha, T. S., Angermeyer, M. C., Haro, J. M., & Sevilla-Dedieu, C. (2007). Differences in lifetime use of services for mental health problems in six European countries.Psychiatric Services, 58 (2), 213-220.
Kushner, M. G., & Sher, K. J. (1989). Fear of psychological treatment and its relation to mental health service avoidance. Professional Psychology: Research and Practice, 20(4), 251-257.
Lebow, J. L., Chambers, A. L., Christensen, A., & Johnson, S. M. (2012). Research on the treatment of couple distress. Journal of Marital and Family therapy, 38(1), 145-168.
Leichsenring D Sc, F., Salzer, S., Jaeger, U., Kächele, H., Kreische, R., Leweke, F., ... & Leibing D Sc, E. (2009). Short-term psychodynamic psychotherapy and cognitive-behavioral therapy in generalized anxiety disorder: a randomized, controlled trial. American Journal of Psychiatry,166(8), 875-881.
Lievens, S. (2000). Naar een geestelijke gezonde samenleving. In M. De Hert, S. Van den Broucke, & R. Van Nuffel (Eds.), Naar een geestelijke gezonde samenleving (pp. 39-66). Diegem: Kluwer.
Linde, K., Sigterman, K., Kriston, L., Rücker, G., Jamil, S., Meissner, K., & Schneider, A. (2015). Effectiveness of psychological treatments for depressive disorders in primary care: systematic review and meta-analysis. The Annals of Family Medicine, 13(1), 56-68.
Lueger, G., & Korn, H. P. (2006). Solution-focused management (Vol. 1). Rainer Hampp Verlag, p. 257-362.
Mackenzie, C. S., Gekoski, W. L., & Knox, V. J. (2006). Age, gender, and the underutilization of mental health services: the influence of help-seeking attitudes. Aging and Mental Health, 10(6), 574-582.
Mackenzie, C. S., Erickson, J., Deane, F. P., & Wright, M. (2014). Changes in attitudes toward seeking mental health services: A 40-year cross-temporal meta-analysis. Clinical psychology review,34(2), 99-106.
McKergow, M. (2012). Solution-focused approaches in management. Geraadpleegd op 13 november 2015 van http://sfwork.com/solution-focused-approaches-in-management
Merikangas, K. R., Ames, M., Cui, L., Stang, P. E., Ustun, T. B., Von Korff, M., & Kessler, R. C. (2007). The impact of comorbidity of mental and physical conditions on role disability in the US adult household population. Archives of general psychiatry, 64(10), 1180-1188.
Mo, P. K., & Mak, W. W. (2009). Help-seeking for mental health problems among Chinese. Social psychiatry and psychiatric epidemiology, 44(8), 675-684.
Mohr, D. C., Hart, S. L., Howard, I., Julian, L., Vella, L., Catledge, C., & Feldman, M. D. (2006). Barriers to psychotherapy among depressed and nondepressed primary care patients. Annals of Behavioral Medicine, 32(3), 254-258.
Mohr, D. C., Ho, J., Duffecy, J., Baron, K. G., Lehman, K. A., Jin, L., & Reifler, D. (2010). Perceived barriers to psychological treatments and their relationship to depression. Journal of clinical psychology, 66(4), 394-409.
Mojtabai, R., Evans-Lacko, S., Schomerus, G., & Thornicroft, G. (2016). Attitudes Toward Mental Health Help Seeking as Predictors of Future Help-Seeking Behavior and Use of Mental Health Treatments. Psychiatric Services. Geraadpleegd op 27 maart, 2016 van http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26876662
Möller-Leimkühler, A. M. (2002). Barriers to help-seeking by men: a review of sociocultural and clinical literature with particular reference to depression.Journal of affective disorders, 71(1), 1-9.
Murray, C. J., & Lopez, A. D. (1996). The global burden of disease and injury series, volume 1: a comprehensive assessment of mortality and disability from diseases, injuries, and risk factors in 1990 and projected to 2020. Cambridge. MA. Geraadpleegd op 15 september, 2015 van http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/41864/1/0965546608_eng.pdf
Murray, C. J., Vos, T., Lozano, R., Naghavi, M., Flaxman, A. D., Michaud, C., ... & Aboyans, V. (2013). Disability-adjusted life years (DALYs) for 291 diseases and injuries in 21 regions, 1990–2010: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2010. The lancet, 380(9859), 2197-2223.
Nagai, S. (2015). Predictors of help‐seeking behavior: Distinction between help‐seeking intentions and help‐seeking behavior. Japanese Psychological Research, 57(4), 313-322.
National Collaborating Centre for Mental Health (UK). (2010). Depression: the treatment and management of depression in adults (updated edition) [Elektronische versie]. Britisch Psychological Society. Geraadpleegd op 18 augustus, 2015 van http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22132433
O'Connor, P. J., Martin, B., Weeks, C. S., & Ong, L. (2014). Factors that influence young people's mental health help‐seeking behaviour: a study based on the Health Belief Model. Journal of advanced nursing,70(11), 2577-2587.
Oestergaard, S., & Møldrup, C. (2011). Optimal duration of combined psychotherapy and pharmacotherapy for patients with moderate and severe depression: a meta-analysis. Journal of affective disorders, 131(1), 24-36.
Oliver, M. I., Pearson, N., Coe, N., & Gunnell, D. (2005). Help-seeking behaviour in men and women with common mental health problems: cross-sectional study. The British Journal of Psychiatry,186(4), 297-301.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD; 2013), Mental Health and Work: Belgium, OECD Publishing. Geraadpleegd op 18 augustus, 2015 van http://dx.doi.org/10.1787/9789264187566-en
Pampallona, S., Bollini, P., Tibaldi, G., Kupelnick, B., & Munizza, C. (2004). Combined pharmacotherapy and psychological treatment for depression: a systematic review. Archives of general psychiatry, 61(7), 714-719.
Rickwood, D. J., & Braithwaite, V. A. (1994). Social-psychological factors affecting help-seeking for emotional problems. Social science & medicine,39(4), 563-572.
Rickwood, D., Deane, F. P., Wilson, C. J., & Ciarrochi, J. (2005). Young people’s help-seeking for mental health problems. Australian e-journal for the Advancement of Mental health, 4(3), 218-251.
Rickwood, D., & Thomas, K. (2012). Conceptual measurement framework for help-seeking for mental health problems. Psychol Res Behav Manag, 5, 173-183.
Ritchey, T. (2013). Wicked problems. Modelling Social Messes with Morphological Analysis. Geraadpleegd op 13 november, 2015 van swemorph.com/pdf/wp.pdf
Rittel, H. W., & Webber, M. M. (1973). Dilemmas in a general theory of planning. Policy sciences, 4(2), 155-169.
Rosenstock, I. M., Strecher, V. J., & Becker, M. H. (1988). Social learning theory and the health belief model. Health Education & Behavior, 15(2), 175-183.
Rosenthal, M. B., Berndt, E. R., Donohue, J. M., Frank, R. G., & Epstein, A. M. (2002). Promotion of prescription drugs to consumers. New England Journal of Medicine, 346(7), 498-505.
Sareen, J., Jagdeo, A., Cox, B. J., Clara, I., ten Have, M., Belik, S. L., ... & Stein, M. B. (2007). Perceived barriers to mental health service utilization in the United States, Ontario, and the Netherlands.Psychiatric Services, 58(3), 357-364.
Schonbrun, Y. C., & Whisman, M. A. (2010). Marital distress and mental health care service utilization. Journal of consulting and clinical psychology, 78(5), 732.
Schulberg, H. C., Katon, W., Simon, G. E., & Rush, A. J. (1998). Treating major depression in primary care practice: an update of the Agency for Health Care Policy and Research Practice Guidelines.Archives of general psychiatry, 55(12), 1121-1127.
Sommers, L. (Knack, 2015). Ja, ik ben een tijdje naar de psycholoog gegaan en ik ben er trots op. Geraadpleegd op 13 november, 2015, van http://www.knack.be/nieuws/belgie/ja-ik-ben-een-tijdje-naar-een-psychol…
Steel, Z., Marnane, C., Iranpour, C., Chey, T., Jackson, J. W., Patel, V., & Silove, D. (2014). The global prevalence of common mental disorders: a systematic review and meta-analysis 1980–2013. International journal of epidemiology, dyu038.
Terugbetaling psychotherapie: Ik kreeg het gevoel dat mijn ziekte niet au sérieux werd genomen. (2015) Knack, geraadpleegd op 13 november, 2015, van http://www.knack.be/nieuws/gezondheid/terugbetaling-psychotherapie-ik-k…
Thompson, A., Hunt, C., & Issakidis, C. (2004). Why wait? Reasons for delay and prompts to seek help for mental health problems in an Australian clinical sample. Social psychiatry and psychiatric epidemiology, 39(10), 810-817.
Thompson, A., Issakidis, C., & Hunt, C. (2008). Delay to seek treatment for anxiety and mood disorders in an Australian clinical sample. Behaviour Change,25(02), 71-84.
Topkaya, N. (2015). Factors influencing psychological help seeking in adults: A qualitative study.Educational Sciences: Theory & Practice, 15(1), 21-31.
Vandeurzen, J. (2014). Beleidsnota 2014-2019. Welzijn, Volksgezondheid en Gezin. Geraadpleegd op 13 november, 2015, van http://www.jovandeurzen.be/sites/jvandeurzen/files/Beleidsnota_2014_201…
van Schaik, D. J., Klijn, A. F., van Hout, H. P., van Marwijk, H. W., Beekman, A. T., de Haan, M., & van Dyck, R. (2004). Patients' preferences in the treatment of depressive disorder in primary care.General hospital psychiatry, 26(3), 184-189.
Vogel, D. L., Wade, N. G., & Haake, S. (2006). Measuring the self-stigma associated with seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 53(3), 325-337.
Vogel, D. L., Wade, N. G., & Hackler, A. H. (2007). Perceived public stigma and the willingness to seek counseling: The mediating roles of self-stigma and attitudes toward counseling. Journal of Counseling Psychology, 54(1), 40-50.
Vogel, D. L., Wade, N. G., Wester, S. R., Larson, L., & Hackler, A. H. (2007). Seeking help from a mental health professional: The influence of one's social network. Journal of clinical psychology, 63(3), 233-245.
Vogel, D. L., & Western, S. R. (2003). To seek help or not to seek help: The risks of self-disclosure. Journal of Counseling Psychology, 50(3), 351-361.
Vogel, D. L., Wester, S. R., & Larson, L. M. (2007). Avoidance of counseling: Psychological factors that inhibit seeking help. Journal of Counseling & Development, 85(4), 410-422.
Vogel, D. L., Wester, S. R., Wei, M., & Boysen, G. A. (2005). The Role of Outcome Expectations and Attitudes on Decisions to Seek Professional Help.Journal of Counseling Psychology, 52(4), 459-470.
Wang, P. S., Aguilar-Gaxiola, S., Alonso, J., Angermeyer, M. C., Borges, G., Bromet, E. J., ... & Haro, J. M. (2007). Use of mental health services for anxiety, mood, and substance disorders in 17 countries in the WHO world mental health surveys.The Lancet, 370(9590), 841-850.
Ward, E., King, M., Lloyd, M., Bower, P., Sibbald, B., Farrelly, S., ... & Addington-Hall, J. (2000). Randomised controlled trial of non-directive counselling, cognitive-behaviour therapy, and usual general practitioner care for patients with depression. I: clinical effectiveness. Bmj, 321(7273), 1383-1388.
Wells, J. E., Robins, L. N., Bushnell, J. A., Jarosz, D., & Oakley-Browne, M. A. (1994). Perceived barriers to care in St. Louis (USA) and Christchurch (NZ): reasons for not seeking professional help for psychological distress. Social psychiatry and psychiatric epidemiology, 29(4), 155-164.
Wells, K. B., Miranda, J., Bauer, M. S., Bruce, M. L., Durham, M., Escobar, J., ... & Lawson, W. (2002). Overcoming barriers to reducing the burden of affective disorders. Biological psychiatry, 52(6), 655-675.
Werkgroep Eerstelijnspsychologie VVKP (2015). De Eerstelijnspsycholoog. Eerste klinisch psychologische hulp dichtbij huis. Geraadpleegd op 27 maart, 2016, van http://www.vvkp.be/sites/default/files/pdfs/nota_eerstelijnspsychologie…
Whisman, M. A. (2007). Marital distress and DSM-IV psychiatric disorders in a population-based national survey. Journal of abnormal psychology, 116(3), 638-643.
Whiteford, H. A., Degenhardt, L., Rehm, J., Baxter, A. J., Ferrari, A. J., Erskine, H. E., ... & Vos, T. (2013). Global burden of disease attributable to mental and substance use disorders: findings from the Global Burden of Disease Study 2010. The Lancet, 382(9904), 1575-1586.
Wills, T. A., & DePaulo, B. M. (1991). Interpersonal analysis of the help-seeking process. Handbook of social and clinical psychology, 162, 350-375.
Wilson, C. J., & Deane, F. P. (2001). Adolescent opinions about reducing help-seeking barriers and increasing appropriate help engagement. Journal of Educational and Psychological Consultation, 12(4), 345-364.
Wittchen, H. U., & Jacobi, F. (2005). Size and burden of mental disorders in Europe—a critical review and appraisal of 27 studies. European neuropsychopharmacology, 15(4), 357-376.
Wittchen, H. U., Jacobi, F., Rehm, J., Gustavsson, A., Svensson, M., Jönsson, B., ... & Steinhausen, H. C. (2011). The size and burden of mental disorders and other disorders of the brain in Europe 2010. European Neuropsychopharmacology, 21(9), 655-679.
Whitton, S. W., & Whisman, M. A. (2010). Relationship satisfaction instability and depression. Journal of Family Psychology, 24(6), 791-794.