Wat is de invloed van de competentie-ondersteuning van de coach en/of atleetleider op de intrinsieke motivatie en de prestatie van hun teamgenoten?

Niels Mertens Yannick Van Damme
Onderzoek naar de invloed die de coach en/of atleetleider door middel van het bieden van competentie-ondersteuning kunnen hebben op de intrinsieke motivatie en prestatie van hun teamgenoten.

Moet de coach alle touwtjes in handen hebben?

Moet de coach alle touwtjes in handen hebben?

Mooie actie Jan, op die manier ben je niet te stoppen”, roept de coach van naast de zijlijn. 

Iedereen die wel eens naar sport kijkt of af en toe zelf het veld op stapt, herkent hopelijk deze situatie. Niets is mooier dan een coach die de spelers kan motiveren tijdens het sporten. Door een positieve ingesteldheid als coach zorg je er immers voor dat je team beter gaat presteren. Spelers krijgen echter van heel wat verschillende bronnen informatie toegeworpen. Is de coach altijd de beste bron? Wat als een medespeler de exacte woorden van de coach naar Jan roept met een high-five wanneer hij voorbij loopt? Zal Jan hier meer of minder voordeel uithalen?

Medespelers als leider!

Haal je eens een succesvolle ploeg voor de geest. Hier kan je ongetwijfeld wel één of twee spelers uit halen die als het ware een rots in de branding waren voor de rest. Misschien kwam dit door zijn eigen kwaliteit als speler, of gewoon omdat hij regelmatig zijn ploegmakkers steunt en motiveert met woorden of lichaamstaal. Ons onderzoek heeft aangetoond dat dit type speler ook een duidelijk verschil kan maken in de prestatie van de ploeg. De manier waarop dit gebeurd, kunnen we vergelijken met die van de coach. Maar wat is nu het verschil tussen beide leidersfiguren in een ploeg?

De coach of de speler?

Zal de coach het beste effect hebben, of de atleetleider? Of staan ze samen nog sterker? Dit is juist de vraag die wij ons gesteld hebben bij het opstellen van dit onderzoek. We werkten met 246 basketbalspelers die in hun eigen ploeg een vooraf vastgelegde test uitvoerden. In deze test werden zowel individuele als teamvaardigheden getest. Deze ploegen hebben we in vier bijna identieke situaties met elkaar vergeleken. Het enige verschil was het type leider dat gestimuleerd werd tot het aannemen van een positieve ingesteldheid en het motiveren van het team. Op deze manier konden we het effect van de coach en de speler als leider onderling vergelijken. Zo kwamen we te weten dat zowel de coach als de speler een sterke positieve invloed op de ploeg hebben en zelfs tot een beter spel leiden. Wat als zij nu de krachten gaan bundelen en samen de ploeg gaan motiveren?

Staan we samen sterker?

Naast een vergelijking tussen de twee leiders hebben we ook gekeken naar een eventuele meerwaarde die er zou kunnen optreden wanneer beide leiders samen optreden. Als één motivator goed is voor de ploeg, moeten twee dat toch zeker zijn? Wat bleek nu, deze meerwaarde is heel moeilijk om in cijfers vast te leggen. Waarschijnlijk komt dit door de verschillende soort meerwaarde die ze elk al hebben in de ploeg. Misschien is er een rol weggelegd voor elk van deze leiders. De speler zal de rest van de ploeg misschien eerder kunnen motiveren terwijl de coach zal zorgen voor de technische en tactische ondersteuning. Het allerbelangrijkste in dit verhaal blijft dat beide leiders deze positieve mindset inzetten. Op deze manier gaan ze hun ploegmakkers niet enkel motiveren maar ook beter doen presteren.

Terug naar Jan

“Goede doelpoging Jan! De volgende keer scoor je zeker!”. Dat zulke positieve sfeer heerst in de ploeg is volgens ons belangrijker dan wie dit effectief zegt tegen Jan. Zowel de coach als de medespelers kunnen dus het spel van Jan verbeteren door hem te motiveren. We kunnen concluderen dat voor coaches een speciale rol is weggelegd. Namelijk zelf motiverend coachen en daarnaast ook de spelers leren om elkaar te motiveren. Het ultieme doel van een coach is dus om de spelers te leren elkaar beter te maken. Zoals Peter Drucker het verwoordt, “The best leaders don’t think I. They think Team”.

Bibliografie

 

Allen, J., & Howe, B. L. (1998). Player ability, coach feedback, and female adolescent athletes' perceived competence and satisfaction.  Journal of Sport & Exercise Psychology, 20(3), 280. 
Amorosea, A. J., & Anderson-Butcher, D. (2007). Autonomy-supportive coaching and selfdetermined motivation in high school and college athletes: A test of self-determination theory. Psychology of Sport and Exercise, 8, 654–670. 
Blanchard, C. M., Amiot, C. E., Perreault, S., Vallerand, R. J., & Provencher, P. (2009). Cohesiveness, coach's interpersonal style and psychological needs: Their effects on selfdetermination and athletes' subjective well-being. Psychology of Sport and Exercise, 10(5), 545–551. 
Cotterill, S. T., & Fransen, K. (2016). Athlete leadership in sport teams: Current understanding and future directions. International Review of Sport and Exercise Psychology, In press. 
Crozier, A. J, Loughead, T. M., & Munroe-Chandler, K. J. (2013). Examining the Benefits of Athlete Leaders in Sport. Journal of Sport Behavior, 36(4), 346. 
Davies, B., Nambiar, N., Hemphill, C., Devietti, E., Massengale, A., & McCredie, P. (2015). Intrinsic motivation in Physical Education. Journal of Physical Education, Recreation & Dance, 86(8), 8-13. 
De Backer, M., Boen, F., Ceux, T., De Cuyper, B., Høigaard, R., Callens, F., ... & Vande Broek, G. (2011). Do perceived justice and need support of the coach predict team identification and cohesion? Testing their relative importance among top volleyball and handball players in Belgium and Norway. Psychology of Sport and Exercise, 12(2), 192-201. 
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). The General Causality Orientations Scale: Self-Determination in Personality. Journal of Research in Personality, 19, 109-134. 
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2008). Self-Determination Theory: A Macrotheory of Human Motivation, Development, and Health. Canadian Psychology, 49(3), 182. 
Dragos, P. F. (2014). Study regarding the role of motivation in the sport performance activities. Baltic Journal of Health and Physical Activity, 6(1), 45-55.  
Ellemers, N., De Gilder, D., & Haslam, S. A. (2004). Motivating individuals and groups at work: A social identity perspective on leadership and group performance. Academy of Management Review, 29(3), 459-478. 
Enoksen, E. (2011). Drop-out rate and drop-out reasons among promising Norwegian track and field athletes: A 25 year study. Norwegian Open Research Archives, 19-43. 
Ericsson, K. A., Prietula, M. J., & Cokely, E. T. (2007). The making of an expert. Harvard Business Review, 85(7/8), 114. 
Eyal, O., & Roth, G. (2011). Principals' leadership and teachers' motivation: Self-determination theory analysis. Journal of Educational Administration, 49(3), 256-275. 
Fan, W., & Wolters, C. A. (2014). School motivation and high school dropout: The mediating role of educational expectation. British Journal of Educational Psychology, 84(1), 22-39. 
Fortier, M. S., Vallerand, R. J., & Guay, F. (1995). Academic motivation and school performance: Toward a structural model. Contemporary Educational Psychology, 20(3), 257-274. 
Fransen, K., Vanbeselaere, N., Exadaktylos, V., Vande Broek, G., De Cuyper, B., Berckmans, D., ... & Boen, F. (2012). “Yes, we can!”: Perceptions of collective efficacy sources in volleyball. Journal of Sports Sciences, 30(7), 641-649. 
Fransen, K., Coffee, P., Vanbeselaere, N., Slater, M., De Cuyper, B., & Boen, F. (2014). The impact of athlete leaders on team members’ team outcome confidence: A test of mediation by team identification and collective efficacy. The Sport Psychologist, 28(4), 347-360. 
Fransen, K., Kleinert, J., Dithurbide, L., Vanbeselaere, N., & Boen, F. (2014). Collective efficacy or team outcome confidence? Development and validation of the Observational Collective Efficacy Scale for Sports (OCESS). International Journal of Sport Psychology, 45, 121137. 
Fransen, K., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., Vande Broek, G., & Boen, F. (2014). The myth of the team captain as principal leader: extending the athlete leadership classification within sport teams. Journal of Sports Sciences, 32(14), 1389-1397. 
Fransen, K., Haslam, S. A., Steffens, N. K., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., & Boen, F. (2015). Believing in “us”: Exploring leaders’ capacity to enhance team confidence and performance by building a sense of shared social identity. Journal of Experimental Psychology: Applied, 21(1), 89. 
Fransen, K., Decroos, S., Vanbeselaere, N., Vande Broek, G., De Cuyper, B., Vanroy, J., & Boen, F. (2015). Is team confidence the key to success? The reciprocal relation between collective efficacy, team outcome confidence, and perceptions of team performance during soccer games. Journal of Sports Sciences, 33(3), 219-231. 
Fransen, K., Van Puyenbroeck, S., Loughead, T., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., Vande Broek, G., & Boen, F. (2015a). The art of athlete leadership: Identifying high-quality leadership at the individual and team level through Social Network Analysis. Journal of Sport & Exercise Psychology, 37(3), 274-290. 
Fransen, K., Van Puyenbroeck, S., Loughead, T., Vanbeselaere, N., De Cuyper, B., Vande Broek, G., & Boen, F. (2015b). Who takes the lead? Social network analysis as a pioneering tool to investigate shared leadership within sports teams. Social Networks, 43, 28-38. 
Fransen, K., Steffens, N. K., Haslam, S. A., Vanbeselaere, N., Vande Broek, G., & Boen, F. (2016). We will be champions: Leaders' confidence in ‘us’ inspires team members' team confidence and performance. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports. In press. 
Gillet, N., Berjot, S., Vallerand, R. J., & Amoura, S. (2012). The role of autonomy support and motivation in the prediction of interest and dropout intentions in sport and education settings. Basic and Applied Social Psychology, 34(3), 278-286. 
Gladwell, M. (2008). Outliers: The Story of Success. Hachette UK. 
Glenn, S., Horn, T., Campbell, W., & Burton, D. (2003). Interactive Effects of Perceived Coach and Peer Leadership Styles on Young Athletes’ Psychosocial Status and Perceptions of Team Motivational Climate. Journal of Sport & Exercise Psychology, 25, 4-18. 
Gottfried, A. E. (1985). Academic Intrinsic Motivation in Elementary and Junior High School Students. Journal of Educational Psychology, 77(6), 631-645. 
Gottfried, A. E. (1990). Academic Intrinsic Motivation in Young Elementary School Children. Journal of Educational Psychology, 82(3), 525-538.
Guay, F., Boggiano, A. K., & Vallerand, R. J. (2001). Autonomy support, intrinsic motivation, and perceived competence: Conceptual and empirical linkages. Personality and Social Psychology Bulletin, 27(6), 643-650. 
Hagger, M. S., & Chatzisarantis, N. L. (2007). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Exercise and Sport. Human Kinetics. 
Haslam, S. A., Powell, C., & Turner, J. (2000). Social identity, self‐ categorization, and work motivation: rethinking the contribution of the group to positive and sustainable organisational outcomes. Applied Psychology, 49(3), 319-339. 
Hollembeak, J., & Amorose, A. J. (2005). Perceived Coaching Behaviors and College Athletes' Intrinsic Motivation: A Test of Self-Determination Theory. Journal of Applied Sport Psychology, 17(1), 20-36. 
Jones, H. G. (1991). Motivation for higher performance at Volvo. Long Range Planning, 24(5), 92-104. 
Lepper, M. R., Henderlong, J., & Iyengar, S. S. (2005). Intrinsic and Extrinsic Motivational Orientations in the Classroom: Age Differences and Academic Correlates. Journal of Educational Psychology, 97(2), 184–196. 
Loughead, T. M., & Hardy, J. (2005). An examination of coach and peer leader behaviors in sport. Psychology of Sport and Exercise, 6(3), 303-312. 
Loughead, T. M., Hardy, J., & Eys, M. A. (2006). The Nature of Athlete Leadership. Journal of Sport Behavior, 29(2), 142. 
Mallet, C. J. (2005). Self Determination Theory: A Case Study of Evidence-Based Coaching. The Sport Psychologist, 19, 417-429. 
McAuley, E., Duncan, T., & Tammen, V. V. (1989). Psychometric properties of the Intrinsic Motivation Inventory in a competitive sport setting: A confirmatory factor analysis. Research Quarterly for Exercise and Sport, 60(1), 48-58. 
Mouratidis, A., Vansteenkiste, M., Lens, W., & Sideridis, G. (2008). The motivating role of positive feedback in sport and physical education: Evidence for a motivational model. Journal of Sport & Exercise Psychology, 30(2), 240-268. 
Mouratidis, A., Vansteenkiste, M., Sideridis, G., & Lens, W. (2011). Vitality and interest– enjoyment as a function of class-to-class variation in need-supportive teaching and pupils' autonomous motivation. Journal of Educational Psychology, 103(2), 353. 
Niemiec, C., & Ryan, R. M. (2009). Autonomy, competence, and relatedness in the classroom. Theory and Research in Education, 7(2), 133–144. 
Price, M. S., & Weiss, M. R. (2011). Peer leadership in sport: Relationships among personal characteristics, leader behaviors, and team outcomes. Journal of Applied Sport Psychology, 23(1), 49-64. 
Price, M. S., & Weiss, M. R. (2013). Relationships among coach leadership, peer leadership, and adolescent athletes’ psychosocial and team outcomes: A test of transformational leadership theory. Journal of Applied Sport Psychology,25(2), 265-279. 
Razali, N. M., & Wah, Y. B. (2011). Power comparisons of shapiro-wilk, kolmogorov-smirnov, lilliefors and anderson-darling tests. Journal of Statistical Modeling and Analytics, 2(1), 21-33. 
Riemer, H. A., & Chelladurai, P. (1995). Leadership and satisfaction in athletics. Journal of Sport & Exercise Psychology, 17, 276-293. 
Riemer, H. A., & Chelladurai, P. (1998). Development of the athlete satisfaction questionnaire (ASQ). Journal of Sport and Exercise Psychology, 20, 127-156. 
Rutten, C., Vissers, N., Boen, F., & Seghers, J. (2015). Changes in children's autonomous motivation toward physical education during transition from elementary to secondary school: A self-determination perspective. Journal of Teaching in Physical Education. 
Ryan, R. M., Vallerand, R. J., & Deci, E. L. (1984). Intrinsic motivation in sport: A cognitive evaluation theory interpretation. Cognitive Sport Psychology, 231-242. 
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000a). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54-67. 
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000b). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68. 
Stajkovic, A. D., Lee, D., & Nyberg, A. J. (2009). Collective efficacy, group potency, and group performance: meta-analyses of their relationships, and test of a mediation model. Journal of Applied Psychology, 94(3), 814. 
Tiwari, V., Tiwari, P. S. N., & Sharma, K. (2014). Academic motivation and school performance among students. Indian Journal of Health and Wellbeing,5(4), 437A. 
Van den Broeck, A., Vansteenkiste, M., & De Witte, H. (2008). Self-determination theory: A theoretical and empirical overview in occupational health psychology. Nottingham UK: Nottingham University Press. 
Van den Broeck, A., Vansteenkiste, M., De Witte, H., Lens, W., & Andriessen, M. (2009). De zelf-determinatie theorie: kwalitatief goed motiveren op de werkvloer. Gedrag & Organisatie, 22(4), 316-335. 
Vansteenkiste, M., Zhou, M., Lens, W., & Soenens, B. (2005). Experiences of autonomy and control among Chinese learners: Vitalizing or immobilizing? Journal of Educational Psychology, 97(3), 468. 
Vincer, D., & Loughead, T. M. (2010). The relationship among athlete leadership behaviors and cohesion in team sports. Sport Psychologist, 24(4), 448. 
Watson, C. B., Chemers, M. M., & Preiser, N. (2001). Collective efficacy: A multilevel analysis. Personality and Social Psychology Bulletin, 27(8), 1057-1068. 
Yousaf, A., Yang, H., & Sanders, K. (2015). Effects of intrinsic and extrinsic motivation on task and contextual performance of Pakistani professionals: the mediating role of commitment foci. Journal of Managerial Psychology, 30(2), 133-150. 

Universiteit of Hogeschool
Master in de Lichamelijke Opvoeding en Bewegingswetenschappen
Publicatiejaar
2016
Promotor(en)
Katrien Fransen
Kernwoorden
Share this on: