Ik zie, ik zie wat jij niet ziet… Een onderzoek naar de betekenis die tieners met ASS koppelen aan hun diagnose.

Isabelle Niset
Aan de hand van dit onderzoek wordt nagegaan welke betekenis tieners met autisme koppelen aan hun autisme. Daarnaast wordt er ook gevraagd waarmee zij hun autisme zouden vergelijken. Dit om hun beleving specifieker in kaart te brengen. Ze krijgen hierbij de kans om hun creativiteit te gebruiken en hun ideeën, ervaringen en gevoel op papier te zetten aan de hand van verschillende materialen.

“ZE AANVAARDEN MIJ NIET ZOALS IK BEN, ZE WILLEN MIJ VERANDEREN.”

Out of the box
‘Autism can’t define me, I define autism’. Zo zou het moeten klinken uit de mond van personen met autisme. Helaas blijft onze maatschappij vasthangen in stereotypen over autisme. Men stelt zich niet open om het op een andere manier te bekijken. Is dit normaal in de 21e eeuw? De eeuw waar onze samenleving streeft naar vernieuwingen op elk mogelijk gebied. De eeuw waar wij ‘out of the box’ moeten denken. Het is hoog tijd voor verandering. 
Tieners aan het woord
Verandering is mogelijk als de omgeving inspanningen levert om personen met autisme te leren begrijpen. Dit kan niet vanzelf gebeuren, maar heeft een aanzet nodig. De toon werd gezet door Isabelle Niset, laatstejaarsstudente Toegepaste Psychologie bij Hogeschool West-Vlaanderen, lid van de Associatie Universiteit Gent. Er werd een onderzoek gerealiseerd in samenwerking met tieners met autisme. De tieners werden uitgenodigd voor een

 

image-20180925104903-1

Tekening gemaakt door een tiener die deelnam aan het onderzoek.

gesprek en kregen hierbinnen de kans hun eigen belevingen, gedachten en gevoelens te verwoorden.
Creatief aan het werk
De tieners kregen niet enkel de kans om hun verhalen onder woorden te brengen, maar ze kregen ook de mogelijkheid om met creatief materiaal aan de slag te gaan. Volgende vraag werd hen hierbij gesteld: “Waarmee zou jij jouw autisme vergelijken en welk beeld zou je daarvan maken?”. Ze hadden de keuze uit tekenen, boetseren of papier op allerlei manieren te gebruiken.

Dit leverde prachtige en unieke werken op die één voor één een beeld geven van hoe de tieners zich voelen en de manier waarop ze naar zichzelf kijken.

In de praktijk

De verhalen en de beelden van de tieners werden verzameld in een boekje gericht naar de omgeving van de tieners. Familie, vrienden, leerkrachten en therapeuten worden hiermee uitgenodigd om een kijkje te nemen in hun leefwereld. Hiernaast kunnen ze het boekje ook gebruiken om in gesprek te gaan met de tieners. Het is ook bedoeld voor andere tieners met autisme zodat zij zich misschien kunnen identificeren met de verhalen en beelden.

Voorproefje

“Ze aanvaarden mij niet zoals ik ben, ze willen mij veranderen.”(Milan) De tieners gaven tijdens de gesprekken aan dat hun relatie met de omgeving soms wringt door een tekort aan inlevingsvermogen en begrip. Ze hebben hun ervaringen nu met de studentonderzoeker gedeeld, maar willen het ook graag met de rest van de wereld delen. Zij willen gehoord worden, want zij hebben veel te vertellen. Laten we met zijn allen luisteren naar hen om een aangenamere leefomgeving te creëren zowel voor de tieners als voor hun omgeving.

Bibliografie

Autisme Centraal (n.d). Autisme in een notendop. Een boeiend maar complex beeld. Geraadpleegd op 2 februari 2018 via http://www.autismecentraal.com/public/standaard-b.asp?lang=NL&pid=102

Begeer, S., Gevers, C., Clifford, P., Verhoeve, M., Kat, K., Hoddenbach, E., Boer, F. (2010). Theory of Mind Training in Children woth Autism: A Randomized Controlled Trial. Journal of Autisme Developmental Disorders, 41, 997-1006. doi: 10.1007/s10803-010-1121-9

Boobaard, M. (2016). Anders kijken naar autisme. Comfortabel met een andere manier van zijn. AnhkHermes: Utrecht.

Delfos, M., Gottmer, M. (2008). Leven met autisme. Bohn Stafleu van Loghum: Houten.

Fondelli, T. (2012). Autisme en eetproblemen. Lannoo: Leuven.

Frith, U. (2005). Autisme: Verklaring van het raadsel. Epo Uitgeverij: Berchem.

Guillemin, M. (2004). Understanding Illness : Using Drawings as a Research Method. Qualitative Healt Research, 14(2), 272-289. doi: 10.1177/1049732303260445

Herremans, S., Van Geit, N., Baeken, C., Vanderbruggen, N. (2012). Stijging in de prevalentie van autismespectrumstoornissen: feit of fictie? Tijdschrift voor Geneeskunde, 68(9). doi: 10.2143/TVG.68.09.2001176

Jarrold, C., Russel, J. (1997). Counting Abilities in Autism: Possible Implications for Central Coherence Theory. Journal of Autisme Developmental Disorders, 27(1).

Lopez, C., Arnaud, M. (2016). Art-thérapie et autisme. Du geste à la parole. L’Harmatthan: Paris.

Lucassen, P. L. B. J., Hartman, T. (2007). Kwalitatief onderzoek. Bohn Stafleu van Loghum: Houten.

Mann, S. (2016). The research interview. Reflective Practice and Reflexivity in Research Processes. Palgrave macmillan: Basingstoke.

Mortelmans, D. (2007). Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden. Acco: Leuven. 66

Nuske, J., Bavin, E. (2010). Narrative comprehension in 4–7-year-old children with autism: testing the Weak Central Coherence account. International Journal of Language & Communication Disorders, 46(1), 108-119.

Oxley, L. An examination of Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). Educational & Child Psychology, 33(3).

Peeters, T. (2009). Autisme: Van begrijpen tot begeleiden. Houtekiet: Antwerpen.

Prosser, J., Burke, C. (2008). Image-Based Educational Research : Childlike Percpectives. Learning Landscapes, 4(2).

Pugliese, C., Anthony, L., Strang, J., Dudley, K., Wallace, G., Kenworthy, L. (2014). Increasing Adaptive Behavior Skill Deficits From Childhood to Adolescence in Autism

Roeyers, H. (2008). Autisme: alles op een rijtje. Acco: Leuven.

Schuurman, M., Speet, M., Kersten M. (2004). Onderzoek met mensen met een verstandelijke beperking. Handreikingen voor de praktijk. Landelijk KennisNetwerk Gehandicaptenzorg. Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn.

Schweizer, C., de Bruyn, J., Haeyen, S., Henskens, B., Rutten-Saris, M., Visser, H. (2009). Handboek beeldende therapie. Bohn Stafleu van Loghum: Houten.

Smith, J., Flowers, P., Larkin, M. (2009). Interpreatative Phenomenological Analysis : Theory, Method and Research. SAGE Publications: London.

Spectrum Disorder: Role of Executive Function. Journal of Autisme Developmental Disorders, 45, 1579-1587. doi: 10.1007/s10803-014-2309-1

Van Der Velde, C. (2007). Pubergids autisme. Een praktische handleiding. Uitgeverij Nieuwezijds: Amsterdam.

Van de Voorde, S. (2016). Wijzer in ontwikkelingsstoornissen: Een overzicht van theorie en praktijk. Acco: Leuven.

Van Hulst, J. (2008). Werken met creatieve hulpmiddelen in supervisie. Supervisie en coaching, 25, 178-194.

Verbi Software. (2017). Maxqda. The Art of Data Analysis. Getting Started Guide. Geraadpleegd op 3 maart 2018 via https://www.maxqda.com/ 67

Vermeire, S., Beckers, W., Decraemer, K., Faes, M. (2015). Grote kleine mensen problemen - Grote grote mensen problemen. Interactie-Academie VZW: Antwerpen.

Vermeulen, P. (2017). Autisme is niet blauw smurfen wel. Politiek incorrecte verhalen over autisme. Pelckmans Pro: Kalmthout.

Vermeulen, P. (2005). Brein bedriegt: Als autisme niet op autisme lijkt. Epo Uitgeverij: Berchem.

Vermeulen, P. (2005). Ik ben speciaal: Werkboek psycho-educatie voor mensen met autisme. Epo Uitgeverij: Berchem.

Willem, M. (2012). Als de wereld er anders uitziet. Omgaan met autisme. Acco: Leuven.

Zander, E., Bölte, S. (2015). The New DSM-5 Impairment Criterion: A Challenge to Early Autism Spectrum Disorder Diagnosis? Journal of Autism Development Disorders, 45, 3634-3643. doi: 10.1007/s10803-015-2512-8

Universiteit of Hogeschool
Toegepaste psychologie
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Hannes Verdru
Kernwoorden
Share this on: