Non-auditdiensten en auditkwaliteit

Levent Kaya
De hoogte van non-audit vergoedingen heeft geen impact op de auditkwaliteit.
De onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor wordt niet aangetast, ongeacht de grootte van de auditfirma.

Grootte van auditfirma niet doorslaggevend voor verband tussen non-auditdiensten en auditkwaliteit

Uit onderzoek van KU Leuven blijkt dat de onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor niet in gedrang komt bij het verstrekken van de non-auditdiensten. De grootte van de auditfirma heeft hierbij geen impact.

Dat blijkt uit de onderzoek van masterstudent accountancy & fiscaliteit aan KU Leuven. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat de onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor afhangt van de persoonlijkheid, de integriteit en de karaktersterkte van de bedrijfsrevisor.

In de vorige studies zijn er meningsverschillen over het verband tussen de non-auditdiensten en auditkwaliteit. De tegenstanders van de non-auditdiensten zijn van mening dat de onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor in gevaar komt als non-auditdiensten verleend worden. Een sterke auditor-cliënt relatie kan ervoor zorgen dat de bedrijfsrevisor handelt in de belang van onderneming en dat kan de onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor aantasten. De voorstaanders zijn van mening dat de non-auditdiensten de auditkwaliteit juist verbeteren. Ze denken dat bedrijfsrevisoren die non-auditdiensten uitvoeren, een kennis opbouwen die leidt tot een hogere auditkwaliteit.

De grootte van auditfirma is ook belangrijk in de auditomgeving. De vorige onderzoeken tonen aan dat grote auditfirma's een hogere auditkwaliteit leveren dan kleine auditfirma's. Dit komt doordat de grote auditfirma's meer reputatieschade lijden bij een lagere auditkwaliteit. Ze hebben ook meer gestandaardiseerde auditprocedures en -technieken.

Dit onderzoek werd uitgevoerd door middel van een kwantitatief analyse voor 12.568 Belgische ondernemingen die actief waren in 2016. De nodige gegevens werden geraadpleegd aan de hand van de databank Bel-First. De analyse werd uitgevoerd in de statistische software SPSS.

De bedrijfsrevisoren zijn onafhankelijk deskundigen die de financiële rapportering van de ondernemingen controleren voor een getrouwe beeld van de jaarrekening. Het is belangrijk voor alle lezers van de jaarrekening om het oordeel van de bedrijfsrevisor te vertrouwen en daarom is het van belang dat de kwaliteit van auditcontrole hoog is. In België zijn grote ondernemingen wettelijk verplicht om hun jaarrekening te laten controleren door een bedrijfsrevisor. De non-auditdiensten zijn diensten anders dat de wettelijke controle-opdrachten die een auditfirma verleent aan zijn klanten.

Bibliografie

Akkermans, M. 2015. Reputatie van een auditbedrijf: determinanten van het auditselectieproces en de betaalde audit fee. Unpublished working paper. Katholieke Universiteit Leuven.

Accountancy Vanmorgen. 2015. Top 30 accountantskantoren: EY opnieuw de grootste, Crowe Horwath Foederer sterkste groeier. <https://www.accountancyvanmorgen.nl/2015/12/24/top-30-accountantskantor…;. geraadpleegd op 29 november 2017.

Adeyemi, S.B. & Olowookere, J.K. 2012. Non-Audit Services and Auditor Independence – Investors’ Perspective in Nigeria. Business and Management Review, 2(5): 89-97.

Al-Eissa, A. 2009. Non-audit services and auditor independence: The case of Saudi Arabia. PhD thesis, Victoria University, Melbourne.

Alsharairi, M. & Salama, A. 2012. Does High Leverage Impact Earnings Management? Evidence from Non-cash Mergers and Acquisitions.  Journal of Financial and Economic Practice. 12(1): 17-33.

Antle, R., Gordon, E., Narayanamoorthy, G. & Zhou, L.2006. The Joint Determination of Audit Fees, Non-Audit Fees and Abnormal Accruals. Review of Quantitative Finance and Accounting 27(3): 235-266.

Arel, B., Brody, R. G., & Pany, K. 2005. Audit firm rotation and audit quality. CPA Journal, 75(1): 36-39.

Ashbaugh, H., LaFond, R. & Mayhew, B. W. 2003. Do Non-Audit Services Compromise Auditor Independence?. The Accounting Review, 78(3): 611-639.

Auditing Practices Board. 2009. Consultation on Audit Firms providing Non-Audit Services to Listed Companies that they audit. The Auditing Practices Board, United Kingdom.

Ayoib Che, A., Shafie, R. & Nor Zalina, M.Y. 2006. The provision of non-audit services, audit fees and auditor independence. Asian Academy of Management Journal of Accounting and Finance, 2(1): 21-40.

Bae, G. S., Rho, J. & Ro, B. T. 2007. The effect of mandatory audit firm retention on audit quality: Evidence from the Korean audit market. School of Business working paper.

Ballon, G. L., Colaert, V., Geens, K., Stuyck, J. & Terryn, E. 2016. Codex Economische Recht. (editie 2016). Mechelen: Wolter Kluwer Belgium.

Barrezeele, L., Callens, S., De Beelde, I., De Bie, B. & De Meulenaar, S. 2004. Uit balans!: Een interdisciplinaire analyse van recente boekhoudschandalen. Antwerpen: Intersentia

Basioudis, I. G., Papakonstantinou, E. & Geiger, M. 2008. Audit Fees, Non-Audit Fees and Auditor Going-Concern Reporting Decisions in the United Kingdom. A Journal of Accounting, Finance and Business Studies, 44(3): 284-309.

Becker, C. L., Defond, M. L., Jiambalvo, J. & Subramanyam, K. R. 1998. The Effect of Audit Quality on Earnings Management. Contemporary Accounting Research, 15(1): 1-24.

Bedard, J., Chtourou, S. M. & Courteau, L. 2004. The effect of audit committee expertise, independence, and activity on aggressive earnings management. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 23(2): 13-35.

Ball, Ray & Shivakumar, Lakshmanan. 2006. The Role of Accruals in Asymmetrically Timely Gain and Loss Recognition. Journal of Accounting Research, 44(2): 207-242.

Beeler, J. D. & Hunton, J. E. 2001. Contingent economic rents: Precursors to predecisional distortion of client information. Working Paper, University of South Carolina.

Bonner, S. E. 1994. A model of the effect of audit task complexity. Accounting, Organizations & Society, 19(3): 213-234.

Breesch, D., De Muylder J., Branson J., Hardies K., Laperal L. & Morris K. 2013. Het verband tussen audithonoraria en auditkwaliteit: empirische studie voor de Belgische auditmarkt. Antwerpen: Maklu.

Breesch, D., Hardies, K., Sarens, G. & Van Bellinghen, S. 2014. Het verband tussen niet-auditdiensten en auditkwaliteit: empirische studie voor de Belgische auditmarkt. Antwerpen: Maklu.

Burgstahler, D. Hail, L. & Leuz, C. 2006. The importance of reporting incentives: Earnings management in European private and public firms. The Accounting Review, 81(5): 983-1016.

Cahan, S., Emanuel, D., Hay, D. & Wong, N. 2008, Non-Audit Fees, Long- Term Auditor-Client Relationships and Earnings Management. Accounting and Finance, 48(2): 181-207

Caramanis, C. & Lennox, C. 2008. Audit effort and earnings management. Journal of Accounting and Economics, 45(1): 116-138.

Carcello, J. V., Hermanson, R. H., & McGrath N. T. 1992. Audit quality attributes: The perceptions of audit partners, preparers, and financial statement users. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 11(1): 1-15.

Carcello, J. V. & Nagy, A. L. 2004. Client size, auditor specialization and fraudulent financial reporting. Managerial Auditing Journal, 19(5): 651 – 668.

Carey, P., & Simnett, R. 2006. Audit partner tenure and audit quality. The Accounting Review, 81(3): 653-676.

Chang, C. J., Ho, J. L. & Liao, W. M. 1997. The effect of justification, task complexity and experience/training on problem-solving performance. Behavioral Research in Accounting, 9(Supplement): 99-116.

Chen, C. Y., Lin, C. J., & Lin, Y. C. 2008. Audit partner tenure, audit firm tenure, and discretionary accruals: does long auditor tenure impair earnings quality?. Contemporary Accounting Research, 25(2): 415-445.

Choi, J. H., Kim, J. B., Kim, C. F. & Zang, Y. 2010. Audit office size, audit quality, and audit pricing. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 29(1): 73-97.

Choi, J. H., Kim, J. B., Qiu, A. A. & Zang, Y. 2012. Geographic proximity between auditor and client : How does it impact audit quality? Auditing: A Journal of Practice & Theory, 31(2): 43-72.

Choo, F. 1995. Auditors’ judgment performance under stress: A test of the relationship predicted by three theoretical models. Journal of Accounting, Auditing & Finance, 10(3): 611-641.

Chung, H. & Kallapur, S. 2003. Client Importance, Nonaudit Services and Abnormal Accruals. Accounting Review, 78(4): 931-955.

Consultancy.nl. 2016. De 30 grootste accountantskantoren van Nederland. <https://www.consultancy.nl/nieuws/13173/de-30-grootste-accountantskanto…;. Geraadpleegd op 29 november 2017.

Craswell, A. T., Francis, J. R. & Taylor, S. L. 1995. Auditor brand name reputations and industry specializations. Journal of Accounting and Economics, 20(3): 297–322.

Davis, R., Soo, B., & Trompeter, G. 2009. Auditor tenure and the ability to meet or beat earnings forecasts. Contemporary Accounting Research, 26(2): 517-548.

DeAngelo, L. E. 1981. Auditor Size and Audit Quality. Journal of Accounting and Economics, 3: 183-199.

Dechow, P. M., Sloan, G. R. & Sweeney, A. P. 1995. Detecting Earnings Management. The Accounting Review, 70(2): 193-225.

Dechow, P. M., Ge, W., Larson, C. R. & Sloan, R.G. 2011. Predicting material accounting misstatements. Contemporary Accounting Research, 28(1): 17-82.

DeFond, M. L., Raghunandan, K. & Subramanyam, K. R. 2002. Do non-audit service fees impair auditor independence? Evidence from going concern audit opinions. Journal of Accounting Research, 40(4): 1247-1274.

DeFond, M. L. & Francis, J. R. 2005. Audit research after Sarbanes-Oxley. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 24(Supplement): 5-30.

Deis, D. R. & Giroux, G. A. 1992. Determinants of audit quality in the public sector. The Accounting Review, 67(3): 462-479.

DeZoort, F. T., & Lord, A. T. 1997. A review and synthesis of pressure effects research in accounting. Journal of Accounting Literature,  16: 28-85.

Dopuch, N., King, R., & Schwartz, R. 2001. An experimental investigation of retention and rotation requirements. Journal of Accounting Research, 39(1): 93-117.

Dries,R. , Van Brussel, L. & Willekens, L. 2011. Handboek auditing. (3de editie). Antwerpen: Intersentia − Cambridge.

Duh,R., Lee, W. & Hua, C. 2007. Non-audit service and auditor independence: an examination of the Procomp effect. Review of Quantitative Finance and Accounting, 32(1): 33-59.

Ernst & Young n.d. Europa hervormt auditwetgeving: een kans of bedreiging?. <http://www.ey.com/be/en/services/specialty-services/eu-audit-reform-nl-…;. Geraadpleegd op 28 oktober 2017.

European Commission. 2013. Commissioner Michel Barnier welcomes provisional agreement in trilogue on the reform of the audit sector. <http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-1171_en.htm&gt;. geraadpleegd op 5 november 2017.

Farah, E. 2011. Masterproef: Audithonoraria. Unpublished working paper, Universiteit Hasselt.

Ferguson, M. J., Seow, G. S. & Young, D. 2004. Nonaudit Services and Earnings Management: UK Evidence. Contemporary Accounting Research 21(4): 813-841.

FOD Economie. n.d. Aanbeveling van de Commissie van 16 mei 2002 betreffende de onafhankelijkheid van de met de wettelijke controle belaste accountant in de EU: basisbeginselen. <http://economie.fgov.be/nl/modules/regulation/divers/20020516_recom_com…;. geraadpleegd op 28 oktober 2017.

FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie. 2011. NACE-BEL: Activiteitennomenclatuur. Brussel: De Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie

Francis, J. R., Maydew, E. L. & Sparks, H. C. 1999. The role of Big 6 auditors in the credible reporting of accruals. Auditing: A Journal Of Practice & Theory, 18(2): 17-34.

Francis, J. R. & Simon, D. T. 1987. A test of audit pricing in the small client segment of the U.S. audit market. The Accounting Review, 62(1): 145–157.

Francis, J. R. & Yu, M. D. 2009. Big 4 office size and audit quality. The Accounting Review, 84(5): 1521-1552.

Francis, J. R. 2011; A framework for understanding and researching audit quality. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 30(2): 125-152.

Frankel, R. M., Johnson, M. F. & Nelson, K. K., 2002. The Relation between Auditors’ Fees for Nonaudit Services and Earnings Management. The Accounting Review, 77: 71-105.

Garcia-Blandon, J. & Argilés-Bosch, J. M. 2016. Audit partner Tenure and independence in a low litigation risk setting. Accounting in Europe, 13(3): 405-424.

Geiger, M. A., & Raghunandan, K. 2002. Auditor tenure and audit reporting failures. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 21(1): 67-78.

Geiger, M. A. & Rama, D. V. 2003. Audit Fees, Non-Audit Fees and Auditor Reporting on Stressed Companies. Auditing: A Journal of Practice and Theory, 22(2): 53-69.

Geysen, J. 2015. De impact van de grootte van het nationale auditkantoor en de lengte van de ambtstermijn van de bedrijfsrevisor op de waargenomen auditkwaliteit in België. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Ghosh, A., & Moon, D. 2005. Audit tenure and perceptions of audit quality. The Accounting Review, 80(2): 585-612.

Gietzmann, M. B. & Quick, R. K. 1998. Capping auditor liability: The German experience. Accounting, Organization and Society, 23(1): 81-103.

Griffin, P. & Lont, D. 2009. Non-AuditFeesandAuditorIndependence: New EvidenceBasedonGoingConcernOpinions forU.S.CompaniesUnderStress. Thesis, University of California & University of Otago, California & Otago.

Guay, W. R., Kothari, S. P. & Watts, R. L. 1996. A Market-Based Evaluation of Discretionary Accruals Model. Journal of Accounting of Research, 34(Supplement): 83-105.

Gummy, K. & Zhang, T. 2009. PCAOB inspection reports and audit quality. Unpublished working paper, University of Colorado Boulder.

Hay, D., Knechel, R. & Vivian, L. 2006. Non-audit Services and Auditor Independence: New Zealand Evidence. Journal of Business Finance & Accounting, 33(5-6): 715-734.

Hay, D. & Wang, S. 2013. Auditor independence in new zealand: further evidence on the role of non-audit services. Accounting and Management Information Systems, 12(2): 235-262.

Healy, P. M., Wahlen, J. M. 1999. A review of the earnings management literature and its implications for standard setting. Accounting Horizons, 13(4): 365-383.

Het Europees Parlement en de Raad. 2006. Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad. Straatsburg: Europese Parlement en de Raad.

Het Europees Parlement en de Raad. 2014. Richtlijn 2014/56/EU van het Europees Parlement en de Raad. Straatsburg: Europese Parlement en de Raad.

Hoyle, J. 1978. Mandatory auditor rotation: The arguments and an alternative. The Journal of Accountancy, 145(5): 69-78.

Ianniello, G., 2012. Non-Audit Services and Auditor Independence in the 2007 Italian Regulatory Environment. International Journal of Auditing, 16(2): 147-164.

Instituut van de Bedrijfsrevisoren n.d a. Opdracht van het IBR. <https://www.ibr-ire.be/nl/het_instituut/over_het_ibr/opdracht_van_het_i…;. geraadpleegd op 28 oktober 2017.

Instituut van de Bedrijfsrevisoren n.d b. De impact van de audithervorming op de genoteerde vennootschappen. Brussel: Instituut van de Bedrijfsrevisoren

Instituut van de Bedrijfsrevisoren n.d c. Audit van de jaarrekening. <https://www.ibr-ire.be/nl/het_beroep/de_bedrijfsrevisor/audit_van_de_ja…;. geraadpleegd op 28 oktober 2017.

Instituut van de Bedrijfsrevisoren n.d d. Over permanente vorming. <https://www.ibr-ire.be/nl/vorming_events/meer_info/over_permanente_vorm…;. geraadpleegd op 3 november 2017.

Instituut van de Bedrijfsrevisoren. 2007. Vademecum van de bedrijfsrevisor, Deel 2: Wetgeving, normen en aanbevelingen. (11de uitgave). Antwerpen: Standaard Uitgeverij

Johnson, V. E., Khurana, I. K. & Reynolds, J. K. 2002. Audit-firm tenure and the quality of financial reports. Contemporary Accounting Research, 19(4): 637-660.

Jones, J. J. 1991. Earnings Management during Import Relief Investigations. Journal of Accounting Research, 29(2): 191-228.

Joshi, P.L., Bremser, W.G. , Jayagopalan, H & Al-Mudhaki, J. 2007. Non-audit services and auditor independence empirical findings from Bahrein. International Journal of Accounting Auditing and Performance Evalutation, 4(1): 57-89.

Klein, A. 2002. Audit committee, board of director characteristics, and earnings management. Journal of Accounting and Economics, 33(3): 375-400.

Kinney, W. R. 1994. Audit Litigation Research: Professional Help Is Needed. Accounting Horizons, 8(2): 80-86.

Kinney, W. R., & Libby, R. 2002. Discussion of the relation between auditors’ fees for non-audit services and earnings management. The Accounting Review, 77(supplement): 107-114.

Köhler, A. Ratzinger-Sakel, N. 2012. Audit and non-audit fees in Germany–The impact of audit market characteristics. Schmalenbach business review, 64(4): 281-307.

Kothari, S. P., Leone, A. J., & Wasley, C. E. 2005. Performance matched discretionary accrual measures. Journal of Accounting and Economics, 39(1): 163-197.

Kraus, P. & Zülch, H. 2013. Non-Audit Services And Audit Quality: Blessing Or Curse?. The Journal of Applied Business Research, 29(2): 305-325.

Kroes, D. 2016. Niet-auditdiensten, PowerPoint Presentation, Woman on Board. <https://www.womenonboard.be/sites/default/files/Slides%20event%2017-1-2…; . geraadpleegd op 20 december 2017

Lam, S.S & Chang, S.L. 1994. Auditor service quality and auditor size: Evidence from initial public offerings in Singapore. Journal of International Accounting Auditing & Taxation, 3(1): 103-114.

Larcker, D. F. & Richardson, S. A. 2004. Fees Paid to Audit Firms, Accrual Choices, and Corporate Governance. Journal of Accounting Research, 42(3): 625-658.

Largay III, J.A. 2002. Lessons from Enron. Accounting Horizons, 16(2): 153-156.

Lawrence, A., Minutti-Meza & M. Zhang, P. 2011. Can Big 4 versus Non-Big 4 Differences in Audit-Quality Proxies Be Attributed to Client Characteristics. The Accounting Review, 86(1): 259-286.

Lee, C.J., C. Liu, and T. Wang. 1999. The 150-hour rule. Journal of Accounting and Economics, 27(2): 203-228.

Li, C., Song, F.M. & Wong, S.M.L. 2008. A Continuous Relation between Audit Firm Size and Audit Opinions: Evidence from China. International Journal of Auditing, 12(2): 111-127.

Maes, I. 2014. De impact van audit vergoedingen op winststuring bij Belgische, niet-beursgenoteerde ondernemingen. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Maes, M. 2015. De invloed van de auditor op csr-disclosure. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Mansi, S. A., Maxwell, W. F., & Miller, D. P. 2004. Does auditor quality and tenure matter to investors? Evidence from the bond market. Journal of Accounting Research, 42(4): 755-793.

Marra, A., Mazzola, P. & Prencipe, A. 2011. Board monitoring and earnings management Pre- and Post-IFRS. International Journal of Accounting, 46(2): 205-230.

McConnell, D. K. 1984. Auditor changes and related disagreements. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 3(2): 44-56.

Melissa, M. 2012. Determinanten van going concern waarschuwingen van auditors in België. Unpublished working paper, Universiteit Gent.

Micheline, C. 2015. Het geslacht van CFO en de kwaliteit van de financiële rapportering. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Mitra, S. 2007. Nonaudit Service Fees and Auditor Independence: Empirical Evidence from the Oil and Gas Industry. Journal of Accounting, Auditing & Finance, 22(1): 85-107.

Moré, C. & Berg, S. 2016. The Effect of Non-Audit Services on Auditor Independence. Master thesis, Jönköping University.

Myers, J., Myers, L. A. & Omer, T. C. 2003. Exploring the term of the auditor-client relationship and the quality of earnings: A case for mandatory auditor rotation?. The Accounting Review, 78(3): 779-800.

Palmrose, Z. V. 1989. The relation of audit contract type to audit fees and hours. The Accounting Review, 64(3), 488–499

Park, Y. W. & Shin, H.-H. 2004. Board composition and earnings management in Canada. Journal of Corporate Finance, 10(3): 431-457.

Patrik, I. 2015. De invloed van auditcomplexiteit op het verband tussen auditkwaliteit en auditretentie. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Quick, R., Sattler, M., & Wiemann, D. 2013. Agency conflicts and the demand for non-audit services. Managerial Auditing Journal, 28(4): 323-344.

Reichelt, K. J. & Wang, D. 2010 National and office-specific measures of auditor industry expertise and effects on audit quality. Journal of Accounting Research, 48(3): 647-686.

Roosen, N. 2010. De invloed van auditkwaliteit op het niveau van winststuring door Belgische niet-beursgenoteerde en beursgenoteerde ondernemingen. Unpublished working papers. Lessius Hogeschool.

Rusmanto, T. 2016. Do Audit Firm Size and Their Services Matter on Auditor Independence: A Case of Indonesia. Journal of Business Studies Quarterly, 7(3): 1-16.

Ryan, S. G., Herz, R. H., Iannaconi, T. E., Maines, L. A. Palepu, K., Schrand, C. M., Skinner, D. J. & Vincent, L. 2001. Auditor Independence Requirements. Accounting Horizons, 15(4): 373-386

Salehi, M. 2009. Non-Audit Service and Audit Independence: Evidences from Iran. International Journal of Business and Management, 4(2): 142-152.

Sercu, P., Vander Bauwhede, H. & Willekens, M. 2002. Earnings quality in privately held firms: the roles of external audits, stakeholders, and governance mechanisms. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven.

Simnett, R. 1996. The effect of information selection, information processing and task complexity on predictive accuracy of auditors. Accounting, Organizations and Society, 21(7/8): 699-719.

Simunic, D. 1984. Auditing consulting, and auditor independence. Journal of Accounting Research, 22(2): 679-702.

Sinason, D. H., Jefferson, P. J., & Shelton, S. W. 2001. An investigation of auditor and client tenure. American Journal of Business, 16(2): 31-40.

Spriet, A. 2015. De impact van reputatieschade op audit en non-audit vergoedingen bij Belgische audit kantoren. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Svanström, T. 2013. Non-audit services and audit quality: evidence from private firms. European Accounting Review, 22(2): 337-366.

Szafran, D. 2004. De onafhankelijkheid van de bedrijfsrevisor. (editie 2004). Brugge: die Keure.

Tabachnick, B. & Fidell, L. S. 2001. Using multivariate statistics. (4de editie). Boston: Allyn and Bacon.

Tan, H.T. & Kao, A. 1999. Accountability effects on auditors performance: The influence of knowledge, problem-solving ability and task complexity.  Journal of Accounting Research, 37(1): 209-223.

Tepalagul, N. & Lin, L. 2014. Auditor Independence and Audit Quality: A Literature Review. Journal of Accounting, 30(1): 101-121.

Titman, S., and B. Trueman. 1986. Information quality and the valuation of new issues. Journal of Accounting and Economics, 8(2): 159-172.

Van Caneghem, T. 2010. Audit pricing and the Big4 fee premium: evidence from Belgium. Managerial Auditing Journal, 25(2): 122-139.

Vander Bauwhede, H. & Willekens, M. 1998. Earnings management and institutional differences: Belgian evidence on audit quality as a constraint on earnings management. Leuven: Katholieke Universiteit Leuven.

Vander Bauwhede, H. & Willekens, M. 2003. Earnings Management in Belgium: A Review of the Empirical Evidence. Tijdschrift voor Economie en Management, 48(2): 199-217.

Vander Bauwhede, H. & Willekens, M. 2004. Evidence on (the lack of) audit-quality differentiation in the private client segment of the Belgian audit market. European accounting Review, 13(3): 501-522.

Vander Bauwhede, H., Willekens, M. & Gaeremynck, A. 2000. Drijfveren voor winstmanagement voor Belgische beurs- en niet-beursgenoteerde bedrijven. Tijdschrift voor Economie en Management, 45(3): 367-386.

Vander Bauwhede, H., Willekens, M. & Gaeremynck, A. 2003. Audit firm size, public ownership, and firms’ discretionary accruals management. The International Journal of Accounting, 38(1): 1-22.

Vanstraelen, A. 2002. Auditor economic incentives and going-concern opinions in a limited litigious Continental European business environment: empirical evidence from Belgium. Accounting and Business Research, 32(3): 171-186.

Van Tendeloo, B. & Vanstraelen, A. 2005. Earnings management under German GAAP versus IFRS. European Accounting Review, 14(1): 155-180.

Vervoort, L. 2010. De invloed van non-auditdiensten op de betrouwbaarheid van financiële bedrijfsinformatie en auditoronafhankelijkheid in het Verenigde Koninkrijk. Unpublished working paper, Lessius Hogeschool.

Wallman, S. M. H. 1996. The future of accounting, part III: Reliability and auditor independence. Accounting Horizons, 10(4): 76-97.

Whisenant, S., Sankaraguruswamy, S., & Raghunandan, K. 2003. Evidence on the Joint Determination of Audit and non-Audit Fees. Journal of Accounting Research, 41(4): 721-744.

Yates, K. 2016. Earnings Management: Global Perspectives Performances and Future Research. Hauppage: Nova Science Publishers.

Ye, P., Carson, E., & Simnett, R. 2011. Threats to auditor independence: The impact of relationship and economic bonds. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 30(1): 121-148.

Zarkan, N. 2015. Het effect van audit rotatie op auditkwaliteit. Unpublished working paper, Katholieke Universiteit Leuven.

Zhang, Y., Hay, D. & Holm, C. 2016. Non-audit services and auditor independence: Norwegian evidence.  Cogent Business & Management, 3(1): 1-19.

Universiteit of Hogeschool
Accountancy & fiscaliteit
Publicatiejaar
2018
Promotor(en)
Simon Dekeyser
Kernwoorden
Deel deze scriptie