Copingstrategieën die stress verminderen bij studenten

Layla
Deldycke
  • Layla
    Deldycke

Het gezondheidsbevorderend project gaat over omgaan met stress bij studenten van Howest campussen Brugge. Het doel van het onderzoek is dat de studenten hun copingstrategie vinden om met stress om te gaan. Hierbij werd gebruikgemaakt van het Intervention Mapping Protocol. Een literatuurstudie, kwantitatief onderzoek en een workshop werden ontwikkeld voor studenten.

Literatuurstudie

We kennen het allemaal: de stress die we ervaarden tijdens onze studentenjaren. Je wilt alles combineren in je leven: je studies studentenjob, huishoudelijke taken, sportclub, sociale contacten,… Er wordt meer gedaan rond stress bij volwassenen, maar bij studenten kan dit nog een stuk beter. Vooral de focus op hoe de studenten kunnen omgaan met stress. In studies zijn gebleken dat stress vaak voorkomt naar aanleiding van externe factoren bv. door schoolopdrachten, alsook door interne factoren bv. studenten die alles uitstellen en alleen ontspannende dingen doen. Stress is meestal een rechtstreeks gevolg van angst. De studenten hebben stress door opdrachten, examens, online lessen,

coronacrisis,… Ze hebben angst om niet te slagen, herexamens te hebben, corona te krijgen, zich alleen te voelen,… Studenten hebben stress in beperkte mate nodig om alert, gemotiveerd en gefocust te blijven. De literatuur noemt dit positieve stress. Negatieve stress heeft heel wat gevolgen aan de kwaliteit van leven. Zowel emotionele symptomen, als lichamelijke, cognitieve symptomen, als gedragssystemen die veranderen. Deze symptomen willen we vermijden en daarom moet ingezet worden op preventie.

Kwantitatief onderzoek

96,33% van de 500 bevraagde studenten ervaart stress, dit zowel tijdens het volledige academiejaar als tijdens de examenperiodes. 75,15% van de studenten ervaart tijdsdruk, hierdoor besteden ze minder tijd aan gezondheidsbevorderende activiteiten zoals lichaamsbeweging, vrijetijdsactiviteiten en het onderhouden van sociale contacten. Studenten vinden het moeilijk om een evenwicht te vinden tussen studie en privé, namelijk 59,06%. Veel studenten voelen zich niet instaat om met stress om te gaan. (Zie grafiek 1) Een groot deel van de studenten achten zichzelf niet instaat om actie te ondernemen om met stress om te gaan. (Zie grafiek 2) Deze cijfers duiden erop dat er iets moet gedaan worden om studenten te leren omgaan met stress.

1.

image-20201004145855-3

2.image-20201004145855-4

 

Workshop

Beeld je even in dat je als student kan deelnemen aan een workshop waar je een methode vindt om met jouw stress om te gaan. Zou jij meedoen? 17 studenten gingen de uitdaging aan. In de workshop leerden deze studenten wat anderen doen om met stress om te gaan en wat ze zelf kunnen doen. Tijdens de workshop werden twee methodes uitgeprobeerd, namelijk mindfulness en een planning maken. Op het einde van de workshop vond iedere student die deelnam een copingstrategie die voor hem/haar paste. Voor de workshop waren dit vage methodes zoals stress negeren en hard doorwerken of gedachten verzetten. Dus het doel van de workshop is geslaagd. 11 studenten had nog nooit mindfulness uitgeprobeerd. Na de workshop waren dit realistische en gedetailleerde methodes.  8 studenten koos mindfulness als methodes om met stress om te gaan. 9 studenten maakten al gebruik van een planning aan het begin van de workshop, na de workshop kozen 6 andere studenten dit als methodes. De deelnemende studenten voelden zich instaat om na deze workshop meer tijd vrij te maken voor zichzelf. Ze voelden zich ook meer instaat om methodes thuis uit te voeren die helpen om te gaan met stress. Wat de studenten als positief ervaarden waren de vele tips, het uittesten van methodes, de mening van anderen, de interactie, de veilige omgeving, het enthousiasme van de gezondheidscoach,… Er werd een uitgebreid draaiboek en instructievideo gemaakt waardoor de workshop elk semester minimum één keer kan doorgaan. Studenten worden via mail op de hoogte gebracht van de workshop. De workshop staat in de agenda van school en in het lessenrooster van de studenten.

Beeld je terug in dat je student bent en een workshop kan volgen die je helpt om een methode te vinden om met stress om te gaan. Je hebt geen enkele emotionele, lichamelijke of cognitieve symptomen meer die je ervoor ervaarde. Je hebt tijd om alles in je leven te combineren zoals studies studentenjob, huishoudelijke taken, sportclub, sociale contacten en andere gezondheidsbevorderende activiteiten. Dit ervaar je omdat je nu weet hoe je met stress kunt omgaan en hoe je jouw stress onder controle kunt krijgen.

 

Bibliografie

Agterberg, R. (2018, Augustus 28). Mentale druk studenten is ook een maatschappelijk probleem. Opgeroepen op Februari 22, 2020, van DUB: https://dub.uu.nl/nl/analyse/mentale-druk-studenten-ook-een-maatschappe…

Blake, H. (2017, Augustus 9). How your body reacts to stress. Opgeroepen op Februair 16, 2020, van Smithsonian: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/what-happens-your-body-wh…

Boonstra, W. (2019). Jongvolwassenen dreigen onderdoor te gaan aan prestatiedruk. Opgeroepen op Februari 22, 2020, van Intermediair: https://www.intermediair.nl/werk-privebalans/werkdruk/jongvolwassenen-d…

Brankaer, C. (2018, Maart 21). Maak keuzes die bij je passen. Opgeroepen op Maart 30, 2019, van Viva SVV: https://www.viva-svv.be/artikels/maak-keuzes-die-bij-je-passen-en-voork…

Brug, J., van Assema, P., & Lechner, L. (2012). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering. In J. Brug, P. van Assema, & L. Lechner, Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering (pp. 94-96). Van Gorcum. Opgeroepen op Febrauri 16, 2020

Burn-out: lancering van een preventiecampagne. (2019, April 8). Opgeroepen op April 9, 2019, van Maggie De Block: https://www.maggiedeblock.be/burn-out-lancering-van-een-preventiecampag…

CM. (2019). Sociale contacten. Opgeroepen op November 2019, van CM: https://www.cm.be/gezond-leven/mentale-fitheid/cm-geluksplan/investeer-…

De Boer, T. (2017, Oktober). Van succes-student naar stress-student. Opgeroepen op Maart 31, 2019, van LSVB: https://lsvb.nl/wp-content/uploads/2017/10/LSVb-2016-Onderzoeksrapport-…

De terugbetaling van ambulante psychologische hulpverlening. (2018, December). Opgeroepen op April 6, 2019, van Psychologencomissie: https://www.compsy.be/nl/terugbetaling

Deheegher, I. (2016, Januari 20). De enorma schooldruk bij jongeren: "Zij willen succesvol zijn, 't woord 'falen' kennen ze niet!". Opgeroepen op April 7, 2019, van NewsMonkey: http://newsmonkey.be/article/62872

Denollet, J. (2005, April 8). Type D personality: the heart, stress, and cortisol. Opgeroepen op Maart 30, 2019, van Oxford Academic: https://academic.oup.com/qjmed/article/98/5/323/1561372

Desmetz, K. (2019). Homepage. Opgeroepen op Maart 18, 2019, van KevinDesmetz: https://www.kevindesmetz.be/

Desmetz, K. (2019, April 1). Missie, visie en waarden. Kuurne, West-Vlaanderen, België. Opgeroepen op April 5, 2019

Doeven-Eggens, L., van der Werf, G., & Bosker, R. (2004). Sociale steun, persoonlijk netwerk en studiesucces in het hoger onderwijs. Opgeroepen op Februari 22, 2020, van Pedagogische studië: http://www.pedagogischestudien.nl/download?type=document&identifier=616…

Geene, N. (2019, Juli 23). Copingstrategieën: Hoe ga jij met stress om? Opgeroepen op December 2, 2019, van Psychologie en Onderzoek: http://www.onyourmind.nl/copingstrategieen-hoe-ga-jij-met-stress-om/

HBO. (2009, Februari). Feiten en cijfers. Opgeroepen op Oktober 2019, van Vereniging Hogescholen: https://www.vereniginghogescholen.nl/system/knowledge_base/attachments/…

Hebben jongeren stress? Duh! (2017, Mei). Opgeroepen op Maart 25, 2019, van De VoorZorg: https://www.devoorzorg.be/antwerpen/Nieuwsbrieven/Flits/archief2017/fli…

Heilburn, A. J., & Friedberg, E. (2005, April 8). Type D personality: the heart, stress, and cortisol. Opgeroepen op Maart 30, 2019, van Oxford Academic: https://academic.oup.com/qjmed/article/98/5/323/1561372

Hinderycks, C. (2019, April 5). Stuvo. Brugge, West-Vlaanderen, België. Opgeroepen op April 5, 2019

Hoe stuenen/stressen studenten elkaar? (2016). Opgeroepen op April 1, 2019, van Teleblok: https://www.teleblok.be/media/17-05-31_dossier_stress_en_steun_van_peer…

Hoeveel kost de studie van uw kind? (2018, September 21). Opgeroepen op April 2, 2019, van Rabobank.be: https://www.rabobank.be/kennis/hoeveel-kost-de-studie-van-uw-kind#

Hoger onderwijs in cijfers. (2018, Februari). Opgeroepen op Maart 21, 2019, van Vlaanderen: https://www.vlaanderen.be/publicaties/hoger-onderwijs-in-cijfers-2017-2…

Hogeschool Howest start academiejaar met ruim 7.000 studenten. (2018, September 12). Opgeroepen op Maart 21, 2019, van Knack: https://kw.knack.be/west-vlaanderen/nieuws/onderwijs-en-jeugd/hogeschoo…

Jongeren ervaren steeds meer schoolstress, ouders vaak de oorzaak. (2018, September 5). Opgeroepen op April 7, 2019, van RTL Nieuws: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4404856/schoolstress-…

Kwartier, M. (2014, November 11). Hoe beïnvloedt stress en spanning tieners? Opgeroepen op Maart 25, 2019, van MijnKwartier: https://www.mijnkwartier.be/stress/hoe-beinvloedt-stress-en-spanning-ti…

Kwartier, M. (2014, December 13). Stress bij studenten. Opgeroepen op Maart 21, 2019, van MijnKwartier: https://www.mijnkwartier.be/stress/stress-bij-studenten/

Lazarus, R. (1991). Progress on a cognitive-motivational-relational theory of emtion. Amerika. doi:10.1037/0003-066X.8.819

Lenende student heeft meer last van stress en prestatiedruk. (2019, Januari 28). Opgeroepen op April 2, 2019, van RTL Nieuws: https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/4589916/lenende-stude…

Leuven, K. (2019). Op welke financiële tegemoetkomingen en voorzieningen kan je beroep doen? Opgeroepen op November 2019, van KU Leuven: https://www.kuleuven.be/studentenvoorzieningen/socialedienst/studiefina…

Lockett, E. (2018, Augustus 21). Emotional Signs of too much stress. Opgeroepen op Maart 24, 2019, van Healthline: https://www.healthline.com/health/emotional-symptoms-of-stress

Meas, I. (2019, April 2). Aantal studenten. Brugge, West-Vlaanderen, België. Opgeroepen op April 5, 2019

Meulenberg, R. (2017). Paniekaanval bij nurn-out - De strijd tegen paniekaanvallen. Opgeroepen op Februari 16, 2020, van Meulenberg: https://ruudmeulenberg.nl/burnout/paniekaanval-bij-burnout/

Onderzoek: Social Media Stress onder Jongeren. (2012, Mei). Opgeroepen op April 1, 2019, van Nationale Academie voor Media & Maatschappij: https://www.mediaenmaatschappij.nl/lesmaterialen/onderzoek/publicaties-…

Remmelink, M. (2018, Maart 29). Kopje onder: hoe de prestatiemaatschappij ledit tot stress en burn-out. En wat je er tegen kunt doen. Opgeroepen op April 8, 2019, van MaatschapWij: https://maatschapwij.nu/blogs/burn-out/

Smid, E. (2016, Juni 6). Stress in relatie tot de fysieke werkomgeving. Opgeroepen op April 1, 2019, van Hanze: https://www.hanze.nl/assets/kc-noorderruimte/Documents/Public/Afstudeer…

Stress. (2018). Opgeroepen op Maart 21, 2019, van KU Leuven: https://www.kuleuven.be/studentenvoorzieningen/studieadvies/vaardig-stu…

Stress management. (2019, April 4). Opgeroepen op Maart 24, 2019, van Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/stress-management/in-depth…

Stress symptoms. (2017, Juli). Opgeroepen op Maart 24, 2019, van WebMD: https://www.webmd.com/balance/stress-management/stress-symptoms-effects…

Studentenvoorzieningen. (2019). Opgeroepen op Maart 18, 2019, van Hogeschool Howest: https://www.howest.be/nl/studeren/studentenvoorzieningen

Tips tegen stress. (2020). Opgeroepen op Maart 20, 2020, van StressCentrum: https://www.stresscentrum.nl/informatie-over-stress/tips-tegen-stress/

Touw, S. (2016, November 29). Coping: effectief omgaan met stress. Opgeroepen op December 2, 2019, van StressPro: https://www.stresspro.nl/coping-effectief-omgaan-stress/#Welk_coping_me…

Van De Ven, P.-H. (2009, Maart 30). Reflecteren: het belang van kennis. Opgeroepen op Maart 30, 2019, van Lerarenopleider: http://www.lerarenopleider.nl/velon/ledensite/files/2009/03/30_1_3PHvdV…

Van Der Zwaan, B. (2018, September 11). Over studenten, stress en studielast. Opgeroepen op Maart 25, 2019, van Universiteit Utrecht: https://www.uu.nl/nieuws/over-studenten-stress-en-studielast

Van Gysegem, S. (2017, Augustus 31). Stress op school: de oorzaken. Opgeroepen op April 7, 2019, van GoedGezind: https://www.goedgezind.be/tieners/school-tieners/stress-op-school-oorza…

Visie, missie en waarden. (2019). Opgeroepen op Maart 18, 2019, van Hogeschool Howest: https://www.howest.be/nl/hogeschool/visie-missie-en-waarden

Wat doet de Vlaamse overheid tegen stress en burn-out? (2016). Opgeroepen op April 6, 2019, van Vlaanderen: https://overheid.vlaanderen.be/personeel/welzijn/wat-doet-de-vlaamse-ov…

Werkstudent en studentenwerk. (2018). Opgeroepen op April 2, 2019, van Allesovercenten.be: https://allesovercenten.be/levensmomenten-en-themas/studeren/werkstuden…

William, C., Shiel, J., MD, FACP, & FACR. (2018, November 12). Medical Definition of Stress. Opgeroepen op Maart 21, 2019, van MedicineNet: https://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=20104

Windesheim. (2018, April). Factsheet onderzoek: studieklimaat, gezondheid en studiesucces 2017. Opgeroepen op Maart 21, 2019, van Iso.nl: http://www.iso.nl/website/wp-content/uploads/2018/04/Factsheet_Onderzoe…

 

Download scriptie (2.56 MB)
Universiteit of Hogeschool
Hogeschool West-Vlaanderen
Thesis jaar
2020
Promotor(en)
Ria Vermote, Sigrid van den Branden