Schrijf-vaardig. Kan de toekomstige leraar nog schrijven?

Sarah Bousson
Persbericht

Kan de toekomstige leraar nog schrijven?

 

image 155

 

Jaarlijks weerklinkt in de media de alarmerende boodschap dat studenten niet goed kunnen schrijven. Het secundair onderwijs is mee verantwoordelijk om leerlingen voldoende schrijfvaardig te maken, maar hebben toekomstige leraren zelf wel een vlotte pen? Sarah Bousson (Hogeschool PXL) beet zich voor haar bachelorproef in die vraag vast. Ook ontwierp ze het handboek ‘Schrijf-vaardig’ om student-leraren beter te leren schrijven.

De Nederlandse Taalunie vindt het belangrijk dat toekomstige leraren schrijfvaardig zijn. Leraren die goed kunnen schrijven, brengen die vaardigheid namelijk gemakkelijker op hun leerlingen over. Ondanks die visie was er geen zicht op hoe schrijfvaardig beginnende leraren-in-opleiding eigenlijk zijn. Sarah Bousson, zelf student in de lerarenopleiding, zocht daarom voor haar bachelorproef uit in welke mate haar beginnende medestudenten het schrijven beheersen.

Slechts 34% van de student-leraren haalt minstens 12/20 op het schrijven van een samenvatting gebaseerd op één tijdschriftartikel.

Struikelblokken

Om erachter te komen hoe schrijfvaardig eerstejaarsstudenten van de lerarenopleiding zijn, analyseerde Sarah 234 examens schrijfvaardigheid van eerstejaarsstudenten van Hogeschool PXL. Ze kwam daarbij tot de conclusie dat ook voor toekomstige leraren schrijven een struikelblok is. "Slechts 34% van de studenten behaalde minstens een 12/20 op het schrijven van een samenvatting gebaseerd op één tijdschriftartikel. 35% van de studenten haalt niet eens de helft."

Net zoals bij studenten uit andere richtingen, is tekststructuur het grootste knelpunt voor de student-leraren. Vooral een tekst verdelen in een inleiding, midden en slot blijkt moeilijk. Daarnaast loopt het grammaticaal dikwijls mis. De leraren-in-opleiding hadden moeite met zinsopbouw; hun zinnen zijn bijvoorbeeld te lang of te kort of woorden staan in een vreemde volgorde. Ook spelfouten, vooral tegen de werkwoorden, sluipen nog regelmatig in de teksten.

'Schrijf-vaardig' helpt student-leraren stapsgewijs hun schrijfopdrachten aan te pakken.

Handboek

Om student-leraren een duwtje in de rug te geven, ontwierp Sarah het handboek ‘Schrijf-vaardig’ gebaseerd op haar onderzoeksresultaten. Via dat boek leren de student-leraren hun schrijfopdrachten gestructureerd aanpakken en komen ze te weten waarom kunnen schrijven nuttig is voor hen. Checklists aan het begin van het handboek geven de studenten een houvast om hun schrijftaken stapsgewijs te doorlopen. Hebben de leraren-in-opleiding toch wat meer ondersteuning nodig, dan kunnen ze de rest van het handboek raadplegen. Daarin vinden ze bij elke stap uit de checklists een beperkte hoeveelheid theorie, voorbeelden toegespitst op teksten uit de lerarenopleiding en een opdracht die ze kunnen toepassen op hun eigen schrijftaak.

Het handboek alleen is onvoldoende om student-leraren goed te leren schrijven. "Ook een goede talige begeleiding over de verschillende opleidingsjaren heen, authentieke schrijflessen en het belang van schrijven in niet-taalvakken duidelijk maken, blijven belangrijk", alsdus Sarah.

image 179

De situatie in Vlaanderen

Behalve de analyse van de schrijfexamens van de student-leraren en de schrijfvaardigheidsgids, geeft de scriptie ook een algemene beschrijving van de dalende schrijfvaardigheid in Vlaanderen weer. Zo wordt aan het begin van de bachelorpaper duidelijk wat schrijven is, welke taalfouten Vlaamse studenten het vaakst maken, wat de oorzaken voor de dalende schrijfvaardigheid zijn, tot welke gevolgen het probleem leidt en welke aanpakken er zijn om jongeren beter te leren schrijven. "Om op al die vragen een antwoord te kunnen formuleren, analyseerde ik meer dan honderd bronnen en gaf ik enkele leraren uit verschillende onderwijsniveaus en -vormen de kans om hun zegje over het onderwerp te doen."

Uit het theoretische deel van de bachelorproef blijkt vooral dat de dalende schrijfvaardigheid niet een enkelzijdige oorzaak heeft. De breder wordende instroom van studenten in het hoger onderwijs, de overgangsproblematiek tussen het secundair en het voortgezet onderwijs en de lakse attitude die maakt dat studenten hun teksten niet grondig na lezen, zijn slechts enkele oorzaken voor de daling. Er zijn nochtans verschillende voordelen voor student-leraren die goed kunnen schrijven: ze hebben meer kans op een diploma, ze voldoen later beter aan de hoge talige verwachtingen van werkgevers en ze kunnen hun leerlingen schrijfvaardigheid bijbrengen.
 

Schrijven is en blijft een moeilijke, veelzijdige vaardigheid. En dat heeft ook de toekomstige generatie leraren geweten.
 

image 152

https://www.youtube.com/watch?v=QwwHB_jUgmY&t=5s&ab_channel=SarahBousson
In de video geeft Sarah Bousson weer hoe haar bachelorproef tot stand kwam en uit welke onderdelen haar scriptie bestaat.

Bibliografie

Adams, C. (2015). Na kijken komt schrijven Observerend leren schrijven in het secundair

Taalonderwijs (Masterproef). Geraadpleegd van https://www.scriptiebank.be/sites/default/files/Masterpaper_CarmenAdams…

 

Alladin, E. (2009). 23ste Conferentie Het Schoolvak Nederlands. In W. van der Westen             (Red.), Taalontwikkelend lesgeven in het hoger onderwijs (pp. 164–168). Gent, België: Academia Press.

 

Anson, C. M. (2000). Response and the social construction of error. Assessing Writing7(1),    5–21. Geraadpleegd van      https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1075293500000155?via%3Dih            ub

 

Bacon, D. R., & Scott Anderson, E. (2004). Assessing and Enhancing the Basic Writing             Skills of Marketing Students.  Business Communication Quarterly67(4), 443–454.          Geraadpleegd van https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1080569904271083

 

Baertsoen, L., & Nollet, K. (2003). Normering van de AT-GSN bij hogeschoolstudenten

(Scriptie). Gent: Arteveldehogeschool, Studiegebied Gezondheidszorg

 

Baltzer, J. (1986). Taalvaardigheid in het Hoger Onderwijs; Inleidend en samenvattend rapport. Amsterdam, Nederland: SCO Universiteit van Amsterdam.

 

Baltzer, J., Glopper, K., & Schooten, E. (1988). De taalvaardigheid van eerstejaars HBO-          studenten (rapportnr. 183). Amsterdam, Nederland: SCO, Universiteit van    Amsterdam.

 

Bax, S., van Herten, M., Mantingh, E., Witte, T., Coppen, P.A., de Glopper, K., … van der

Sijs, N. (2018). Visie op de toekomst van het curriculum Nederlands. Geraadpleegd van https://nederlands.vakdidactiekgw.nl/wp-content/uploads/sites/4/2018/02…

 

Belfi, B., Cortois, L., Vanlaar, G., Verhaeghe, J. P., Van den Branden, K., Van Damme, J.,

… Verachtert, K. (2011). Vorderingen van leerlingen in het leren van Nederlands.

Geraadpleegd van http://www.cteno.be/downloads/publicaties/vandenbranden_ea_2011_obpwo_project_09.04.pdf

 

Berckmoes, D., & Rombouts, H. (2009a). Intern rapport verkennend onderzoek naar

knelpunten taalvaardigheid in het hoger onderwijs. Monitoraat op maat – Taalondersteuning academisch Nederlands voor studenten aan de Universiteit Antwerpen. Geraadpleegd van https://docplayer.nl/4246851-Intern-rapport-verkennend-onderzoek-naar-k…

 

Berckmoes, D., & Rombouts, H. (2009b). Taal centraal.  Taalbeleid in het Nederlandse en

Vlaamse onderwijs. In J. Graus, P. Rooijackers, & W. Van der Westen (Reds.), Levende Talen. Taalondersteuning academisch Nederlands in de praktijk. Het taalmonitoraat op de universiteit Antwerpen (Vol. 2009, pp. 54–62). Bussum, Nederland: VLLT Geraadpleegde van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/view/1893/1500.

 

Bergmans, E. (2019, 20 mei). Vier op vijf weten niet wat “impliceren betekent”. Geraadpleegd

van https://www.standaard.be/cnt/dmf20190519_04411439

 

Binder, C., & Watkins, C. L. (1990). Precision Teaching and Direct Instruction:

Measurably superior instructional technology in schools. Performance Improvement Quarterly3(4), 74–96. Geraadpleegd van https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/piq.21145

 

Bochardt, I. M. (1985). Taalvaardigheid in het hoger onderwijs; Een enquête onder de

eerstejaarsstudenten. Amsterdam: SCO, Universiteit van Amsterdam.

 

Bochardt, I. M. (1986). Studenten hebben vooral moeite met schriftelijke taalvaardigheden:

weinig verschil tussen hbo'ers en wo'ers. Didaktief, 16 (4), 40-42

 

Bogaert, N., & Van den Branden, K. (2010). Handboek taalbeleid secundair onderwijs (1ste

editie). Leuven, België: Acco.

 

Bok, A. (2016). Heruitvinding van het vak Nederlands (1ste editie). Rotterdam, Nederland:

Bureau voor Educatieve Ontwerpen.

 

Bonset, H. (2010). Deel 1. Nederlands in voortgezet en hoger onderwijs: Hoe sluit dat

aan? Levende Talen Magazine97(3), 16–21. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/view/101/99

 

Bonset, H., & Braaksma, M. (2008). Het schoolvak Nederlands opnieuw onderzocht.

Geraadpleegd van http://taalunieversum.org/sites/tuv/files/downloads/slo_het_schoolvak_n…

 

Bonset, H., & de Boer, M. (2008). Doorlopende leerlijnen voor taal in het onderwijs .

Geraadpleegd van http://taalunieversum.org/sites/tuv/files/downloads/slo_doorlopende_lee…

 

Braaksma, M., & Janssen , T. (2015). Vier effectieve schrijfdidactieken. Voortgezet of

secundair onderwijs. Geraadpleegd van https://dare.uva.nl/search?identifier=0d332e7b-4a5c-4106-a3c9-a835c062f…

 

Braaksma, M. (2002). Observational learning in argumentative writing. Geraadpleegd

van https://pure.uva.nl/ws/files/3520663/21220_Braaksma.pdf

 

Braaksma, M., Rijlaarsdam, G., & van den Bergh, H. (2002). Observational learning and the

effects of model-observer similarity. Journal of Educational Psychology94, 405–415. Geraadpleegd van https://jgregorymcverry.com/readings/BraaksmaRijlaarsdamvandenBergh2002…

 

Braaksma, M., Rijlaarsdam, G., & van den Bergh, H. (2011). Hypertekst schrijven en

observerend leren als didactiek: effecten op schrijfvaardigheid en kennisverwerving. Vrij Nederland40(3), 3–23. Geraadpleegd van https://pdfs.semanticscholar.org/fc3b/4328d12548ba53a4ae291814f7962b35f43c.pdf

Braaksma, M., Rijlaarsdam, G., van den Bergh, H., & van Hout-Wolters, B. (2007).

Observerend leren en de effecten op de organisatie van schrijfprocessen. Levende Talen Magazin8(4), 3–15. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/218/213

 

Brysbaert, M. (2006). Psychologie (1ste editie). Amsterdam, Nederland: Amsterdam

University Press.

 

Coninck, K. R. (2019, 25 april). “Wie is er bang van het Nederlands en meerdere vreemde

talen?” [Presentatieslides]. Geraadpleegd van http://www.vtc.ugent.be/index.php?id=541&type=file

 

Connor, U. (1990). Linguistic/Rhetorical Measures for International Persuasive Student

Writing. Research in the Teaching of English24(1), 67–87. Geraadpleegd van https://www.jstor.org/stable/40171446?seq=1

 

Connors, R. J., & Lunsford, A. A. (1988). Frequency of Formal Errors in Current College

Writing, or Ma and Pa Kettle Do Research. College Composition and Communication39(4), 395–409. https://doi.org/10.2307/357695

 

Couzijn, M. (1995). Observation of reading and writing activities: Effects on learning and

transfer. Geraadpleegd van https://l1.publication-archive.com/download/2/319

 

Cummins, J. (2017). Teaching Minoritized Students: Are Additive Approaches

Legitimate? Harvard Educational Review87(3), 404–425. https://doi.org/10.17763/1943-5045-87.3.404

 

Daems, F., Leroy, G., & Rymenans , R. (1990). Taalvaardigheid van afgestudeerden van het

secundair onderwijs. Wat vindt ‘men’ ervan? [Interimrapport 1]. Wilrijk, Belgie: UIA.

 

Daems, F., & van der Westen, W. (2008). Doorlopende leerlijn taal? Dan ook in het hoger

onderwijs! Conceptuele uitgangspunten voor een taalbeleid in het hoger onderwijs. In S. Vanhooren & A. Mottart (Reds.), Tweeëntwintigste conferentie het schoolvak Nederlands. Hogeschool-Universiteit Brussel, 14 & 15 november 2008. Georganiseerd door Stichting Conferenties Het Schoolvak Nederlands (pp. 100–104). Geraadpleegd van http://media.taalunieversum.org/hsnbundel/download/22/hsnbundel-22_787…

 

De Baets, G. (2016). Helder schrijven. Brugge, België: Vanden Broele.

 

de Glopper, K. (2019). En de volgende boost gaat naar ... Over onderzoek naar effectieve

leeractiviteiten voor het schrijfonderwijs in havo 4. Levende Talen Tijdschrift20(3), 23–31. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/viewFile/1960/…

 

De La Paz, S. (2007). Managing Cognitive Demands for Writing: Comparing the Effects of

Instructional Components in Strategy Instruction. Reading & Writing Quarterly23(3), 249–266. https://doi.org/10.1080/10573560701277609

 

De Meyer, I. (2019, 3 december). Voorstelling onderzoeksresultaten PISA en PIRLS.

Persconferentie 03 december 2019 [Presentatieslides]. Geraadpleegd van http://data-onderwijs.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?id=12265

 

De Moor, A. (2019, 20 mei). Onderzoek toont problematische daling van taalvaardigheid van

hogeschoolstudenten aan. Geraadpleegd op 13 mei 2020, van https://doorbraak.be/onderzoek-toont-problematische-daling-van-taalvaar…

 

De Moor, A., & Colpaert, T. (2019). Taal Telt. Taalscreening in het eerste jaar hoger

onderwijs om studiesucces te bevorderen. Taalbeleid en taalondersteuning, 267–275. Geraadpleegd van https://www.odisee.be/sites/default/files/artikel%20onderzoek%20Odisee%…

 

De Moor, A., & Mertens, Y. (2019, mei). Taaltelt: Taalscreening om studiesucces te

bevorderen. Powerpointpresentatie gepresenteerd bij Taaltelt, Kortrijk, België . Geraadpleegd van https://www.forumtaalbeleidhogeronderwijs.be/wp-content/uploads/2019/02…

 

De Smedt, F., & Van Keer, H. (2014). A research synthesis on effective writing instruction in

primary education. Procedia Social and Behavioral Sciences112(7), 693–701. Geraadpleegd van https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1877042814012361

 

De Smet, M. J. R., Brand-Gruwel, S., Broekkamp , H., & Kirschner, P. A. (2011).

Gestroomlijnd schrijven: het effect van een elektronische outline-tool op de schrijfvaardigheid. Levende Talen Tijdschrift 12(4), 14–25. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/viewFile/74/72

 

De Smet, M. J. R., Brand-Gruwel, S., Broekkamp, H., & Kirschnera, P.A. (2012). Write

between the lines: Electronic outlining and the organization of text ideas. “Write between the Lines: Electronic Outlining and the Organization of Text Ideas.28(6), 2107–2116. Geraadpleegd van https://core.ac.uk/download/pdf/55537167.pdf

 

De Wachter, L., & Heeren, J. (2011). Taalvaardig aan de start. Een behoefteanalyse rond

taalproblemen en remediëring van eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven. Geraadpleegd van https://ilt.kuleuven.be/cursus/docs/Behoefteanalyse_TaalVaST.pdf

 

De Wachter, L., Heeren, J., Marx, S., & Huyghe, S. (2013). Taal: noodzakelijke, maar niet

enige voorwaarde tot studiesucces. Correlatie tussen resultaten van een taalvaardigheidstoets en slaagcijfers bij eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven. Levende Talen Magazine14(4), 28–36. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/549/541

 

Declercq, K., & Verboven, F. (2010). Slaagkansen aan Vlaamse universiteiten: tijd om het

beleid bij te sturen? Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/254436019_Slaagkansen_aan_Vlaa…

 

Deveneyns, A., & Tummers, J. (2013). Zoek de fout; een foutenclassificatie als aanzet tot

gerichte remediëring Nederlands in het hoger professioneel onderwijs in Vlaanderen. Levende Talen Magazine14(3), 14–17. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/542/534

 

Dochy, F., Segers, M., & Buehl, M. M. (1999). The Relation Between Assessment Practices

and Outcomes of Studies: The Case of Research on Prior Knowledge. Review of Educational Research69(2), 145–186. Geraadpleegd van https://journals.sagepub.com/doi/10.3102/00346543069002145

 

Eijgelshoven, M., van Vliet, M., & Kaak, M. (2012). Contouren HvA-taalbeleid Nederlands en

Engels. Geraadpleegd van https://adoc.tips/contouren-hva-taalbeleid-nederlands-en-engels.html

 

Elbow, P. (1998). Writing with Power. Techniques for Mastering the Writing Process (2de

editie). Oxford, Verenigd Koninkrijk: Oxford University Press.

 

Elving-Heida, K. (2019). Effectief schrijfonderwijs voor adolescenten. In A. Mottart & S.

Vanhooren (Reds.), 33ste Conferentie Onderwijs Nederlands (pp. 313–317). Gent, België : Mitro Print.

 

Elving-Heida, K. T. A. (2019). Effectieve leeractiviteiten voor het schrijfonderwijs in havo 4.

Geraadpleegd van https://www.lotpublications.nl/Documents/535_fulltext.pdf

 

Elving-Heida, K., & van den Bergh, H. . (2017). Doen we weer Booster? Het effect van een

digitale en interactieve schrijfcursus op tekstkwaliteit in havo 4. Pedagogische Studiën 94(4), 330–347. Geraadpleegd van http://pedagogischestudien.nl/download?type=document&identifier=641012

 

Flower, L. (1993). Problem-solving Strategies for Writing (Vol. 4). New York, Verenigde

Staten: Macmillan Publishers.

 

Flower, L., & Hayes, J. R. (1981). A Cognitive Process Theory of Writing. College

Composition and Communication32(4), 365–387. Geraadpleegd van https://pdfs.semanticscholar.org/e447/bb67c5341f06be588106853db4975ae51…

 

Galbraith, D., & Torrance, M. (2004). Revision in the Context of Different Drafting

Strategies. Studies in Writing, 63–85. https://doi.org/10.1007/978-94-007-1048-1_5

 

Geerlings, L. (2017). Het vijffasenmodel – Leerlingen begeleiden bij het schrijven. In A.

Mottart & S. Vanhooren (Reds.), 31ste Conferentie Onderwijs Nederlands (pp. 78–79). Geraadpleegd van https://hsnbundels.taalunie.org/bundel/nummer-31/

 

Gilbert, M. B. (2004). Chapter 19 - Grammar and Writing Skills: Applying Behavior

Analysis. Evidence-Based Educational Methods, 361–374. https://doi.org/10.1016/b978-012506041-7/50020-6

 

Graham, S., Gillespie, A., & McKeown, D. (2012). Writing: importance, development, and

instruction. Reading and Writing26(1), 1–15. https://doi.org/10.1007/s11145-012-9395-2

 

Graham, S., & Harris, K. R. (2000). The Role of Self-Regulation and Transcription Skills in

Writing and Writing Development. Educational Psychologist35(1), 3–12. https://doi.org/10.1207/s15326985ep3501_2

 

Graham, S., Harris, K. R., & Santangelo, T. (2015). Research-Based Writing Practices and

the Common Core. The Elementary School Journal115(4), 498–522. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/277943807_Research-Based_Writi…

 

Graham, S., McKeown, D., Kiuhara, S., & Harris, K. R. (2012). A meta-analysis of writing

instruction for students in the elementary grades. Journal of Educational Psychology104(4), 879–896. https://doi.org/10.1037/a0029185

 

Graham, S., & Perin, D. (2007). A Meta-Analysis of Writing Instruction for Adolescent

Students. Journal of Educational Psychology99(3), 445–476. Geraadpleegd van https://bridgestolearning2009.pbworks.com/f/graham%26perin07.pdf

 

Graham, S., & Sandmel, K. (2011). The Process Writing Approach: A Meta-analysis. The

Journal of Educational Research104(6), 396–407. https://doi.org/10.1080/00220671.2010.488703

 

Grezel, J. E. (2001). ‘Taalvaardigheid kun je slechts marginaal beïnvloeden’. Interview met

hoogleraar retorica Antoine Braet. Onze Taal70(2), 50–52. Geraadpleegd van

https://www.dbnl.org/tekst/_taa014200101_01/_taa014200101_01_0030.php

 

Grommen, S., & Martyn, J. (2019, 20 mei). Taalkennis van hogeschoolstudenten gaat steeds

verder achteruit. Geraadpleegd op 15 mei 2020, van

https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/05/20/studenten-beheersen-nederlands-steeds-minder-goed-slechte-taal/

 

Hattie, J. (2009). Visible Learning (1ste editie). Thousand Oaks, Canada: SAGE

Publications.

 

Hayes, J. R. (1996). A new framework for understanding cognition and affect in writing. In C.

M. Levy & S. Randall (Reds.), The Science of Writing: Theories, Methods, Individual Differences and Applications (1ste editie, pp. 1–27). New Jersey, Verenigde Staten: Lawrence Erlbaum Associates.

 

Hendrickx, R. (2018, 17 augustus). Studenten kunnen niet meer schrijven. Geraadpleegd

van https://vrttaal.net/nieuws/studenten-kunnen-niet-meer-schrijven

 

Herelixka, C., & Verhulst, S. (2014). Nederlands in het hoger onderwijs Een verkennende

literatuurstudie naar taalvaardigheid en taalbeleid (In opdracht van de Nederlandse Taalunie). Geraadpleegd van https://taalunie.org/feeds/download/rapport-nederlands-in-het-hoger-ond…

 

Hogen, R., & Melissen, M. (2002). Deel 1 van ‘Studeren in het  Nederlands’ [Handleiding].

Utrecht , Nederland: ECHO/ NCB.

 

Inspectie van het Onderwijs. (2012). Focus op schrijven: het onderwijs in het schrijven van

teksten. Geraadpleegd van https://www.onderwijsinspectie.nl/documenten/brochures/2012/07/07/focus…

 

Kellogg, Ronald T. (1990). Effectiveness of Prewriting Strategies as a Function of Task

Demands. The American Journal of Psychology103(3), 327–342. Geraadpleegd van https://www.jstor.org/stable/1423213?origin=crossref&seq=1

Kellogg, R.T. (1994). The Psychology of Writing. Oxford, Verenigd Koninkrijk: Oxford

University Press.

 

Kellogg, R.T. (2008). Training writing skills: A cognitive developmental perspective . Journal

of writing research1(1), 1–26. Geraadpleegd van https://neillthew.typepad.com/files/training-writing-skills-1.pdf

 

Kouwenberg, B., & Hoogeveen, M. (2007). Denken met je vingers. Zoetemeer, Nederland:

NBD Biblion.

 

Kroon, H. (2013). Zevenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands. In A. Mottart & S.

Vanhooren (Reds.), Beter schrijven door feedback en revisie: de student actief 1 (pp. 106–112). Gent, België: Academia Press.

 

Lesterhuis, M., De Smedt, F., & Bouwer, R. (2017). Schrijven en schrijfonderwijs: inleiding op

het themanummer. Pedagogische Studiën 94, 211–215. Geraadpleegd van http://pedagogischestudien.nl/download?type=document&identifier=641005

 

Lieve, H., & van Gelderen, A. (2014). Zijn taaltoetsen bruikbaar voor het verbeteren van

academische schrijfvaardigheid? De casus van Hogeschool Rotterdam. Levende Talen Magazine15(1), 10–20. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/665/656

 

Lowry, P. B., Albrecht, C. C., Nunamaker, J. F., Jr., & Lee, J. D. (2003). Evolutionary

development and research on Internet-based collaborative writing tools and processes to enhance eWriting in an eGovernment setting. Decision Support Systems34(3), 229–252. Geraadpleegd van https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167923602001197

 

Lunsford , A. A., & Lunsford , K. J. (2008). “Mistakes Are a Fact of Life”: A National

Comparative Study. College Composition and Communication59(4), 781–806. Geraadpleegd van https://www.jstor.org/stable/20457033?seq=1

 

Lybaerts, C., Rijkcaert, H. & Van der Gucht, F. (2016).  Vademecum Taalonthaal: Veertig tips   om naast je te leggen tijdens het schrijven.

 

Miller, B., & McCardle, P. (2011). Reflections on the need for continued research on

writing. Learning Disabilities Research & Practice24, 121–132. Geraadpleegd van https://www.unige.ch/fapse/logopedie/files/4814/1285/1104/stanke-articl…

 

Miller., G. A. (1956). The Magical Number Seven, Plus or Minus Two Some Limits on Our

Capacity for Processing Information. Psychological Review63(2), 81–97. https://doi.org/10.1037/h0043158

 

Morphy, P., & Graham, S. (2012). Word processing programs and weaker writers/readers: A

meta-analysis of research findings. Reading and Writing25(3), 641–678. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/251359551_Word_processing_prog…

 

Nederlandse Taalunie. (2015a). Schrijfonderwijs in de schijnwerpers Naar een betere

schrijfvaardigheid van Nederlandse en Vlaamse leerlingen . Geraadpleegd van http://taalunieversum.org/sites/tuv/files/downloads/Schrijfonderwijs_in…

 

Nederlandse Taalunie. (2015b). Vaart met taalvaardigheid Nederlands in het hoger

onderwijs. Geraadpleegd van http://taalunieversum.org/sites/tuv/files/downloads/NTU14P475%20-%20Rap…

 

Padmos, T., Van Gorp, K., & Van den Branden, K. (2013). Beter leren lezen en schrijven.

Handvatten voor een effectieve aanpak in het basis- en secundair onderwijs. Geraadpleegd van https://www.vlaanderen.be/publicaties/beter-leren-lezen-en-schrijven-ha…

 

Peters, E., Van Houtven, T., & Morabit, Z. E. (2010). Hoe staat het met de taal van

studenten? Exploratieve studie naar begrijpend lezen en samenvatten bij instromende studenten in het Vlaamse hoger onderwijs . Levende Talen Tijdschrift11(3), 29–44. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/271764367_Hoe_staat_het_met_de…

 

Pronk-van Eunen, M., & de Vos, B. (2014). Schrijven leren en beoordelen: Handvatten voor

een effectievere aanpak. Levende Talen Magazine 101(2), 10–13. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltm/article/view/671

 

Raedts, M., Daems, F., Van Waes, L., & Rijlaardsdam, G. (2009). Observerend leren van

peer models bij een complexe schrijftaak . Tijdschrift voor Taalbeheersing31(2), 142–165. Geraadpleegd van https://dare.uva.nl/search?identifier=7bb59c4c-3887-46a0-a232-f400fe349…

 

Ray, A., & Graham, S. (2019). Effective practices for teaching students who have difficulty

with writing. LDA Bulletin51(1), 13–16. Geraadpleegd van https://www.ldaustralia.org/client/documents/Effective%20practices%20fo…

 

Reichert, A. L. V. (2017). Peerfeedback in het booster schrijfonderwijs (masterscriptie).

Geraadpleegd van https://dspace.library.uu.nl/bitstream/handle/1874/359637/Reichert%20%2…

 

Rijckaert, H. (2010). Nederlands in voortgezet en hoger onderwijs: Hoe sluit dat

aan? Levende Talen Magazine97(4), 4–8. Geraadpleegd van http://taazoe.live.statik.be/nodes/publicatiedetail/nl/nederlands-in-vo…

 

Rijksuniversiteit Groningen. (2019, 5 april). Het schrijfproces. Geraadpleegd op 13 mei 2020,

van https://www.rug.nl/language-centre/communication-training/academic/hacv/handboek/schriftelijk/docent/begeleiden/schrijfproces

 

 

 

Rijlaarsdam, G. (2005). Observerend leren: een kernactiviteit in taalvaardigheidsonderwijs.

Deel 1: Ontwerpadviezen uit onderzoek verkregen. Levende Talen Magazine6(4), 10–20. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/488

 

Rijlaarsdam, G. (2011). Academisch schrijven in voortgezet en hoger onderwijs : effectieve

didactiek. In M. Raedts & W. Van der Westen (Reds.), Vijfentwintigste conferentie Het

Schoolvak Nederlands (Vol. 2011, pp. 39–41). Gent, België: Academia Press.

 

Rijlaarsdam, G., Braaksma, M., Couzijn, M., Janssen, T., Kieft, M., Broekkamp, H., & van

den Bergh, H. (2005). Psychology and the teaching of writing in 8000 and some words. Pedagogy – Learning for Teaching. The British Psychological Society  Monograph Series II, (3), 127–153. Geraadpleegd van https://l1.publication-archive.com/download/2/255

 

Rijlaarsdam, G., Raedts, M., & van der Westen, W. (2011). 25ste Conferentie Het Schoolvak

Nederlands. In S. Vanhooren & A. Mottart (Reds.), Academisch schrijven in voortgezet en hoger onderwijs: effectieve didactiek (pp. 39–43). Gent, België: Academia Press.

 

Rogers, L. A., & Graham, S. (2008). A meta-analysis of single subject design writing

intervention research. Journal of Educational Psychology100(4), 879–906. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/232584106_A_Meta-Analysis_of_S…

 

Rohman, D. G., & Wlecke, A. O. (1964). Pre-writing, the construction and application of

models for concept formation in writing. East Lansing, Michigan, Verenigde Staten : Michigan State University.

 

Rymenans, R., Leroy, G., & Daems, F. (1991). Professionele taalvaardigheid op achttien

jaar. Vonk : tijdschrift van de Vereniging voor het Onderwijs in het Nederlands21(1), 4–19. Geraadpleegd van https://repository.uantwerpen.be/desktop/irua

 

Sas , M., & De Moor, A. (2016, juni). Talenbeleid in Odisee. Powerpointpresentatie

gepresenteerd bij Vaart met taalvaardigheid Bijeenkomst bestuurders en taalcoördinatoren, Antwerpen , België . Geraadpleegd van https://www.taalbeleidhogeronderwijs.org/wp-content/uploads/2016/10/Pre…

 

Schunk , D. (2003). Self-Efficacy for Reading and Writing: Influence of Modeling, Goal

Setting, and Self-Evaluation. Reading and Writing Quarterly 19(2), 159–172. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/280861374_Self-Efficacy_for_Re…

 

Schutz, R. (2007). 21ste Conferentie van Het Schoolvak Nederlands. In A. van Gelderen

(Red.), Ze kunnen niet meer spellen. Kan de Taalunie er wat aandoen? (Vol. 2007, pp. 221–225). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press.

 

Sleurs, K., Jacobs, G., & Van Waes, L. (2003). Constructing press releases, constructing

quotations: A case study. Journal of Sociolinguistics7(2), 192–212. https://doi.org/10.1111/1467-9481.00219

 

Taalunie. (2016, 29 juni). Vaart met taalvaardigheid [Presentatieslides]. Geraadpleegd van

https://www.taalbeleidhogeronderwijs.org/wp-content/uploads/2016/10/Presentatie2962016.pdf

 

Tahon, K. (2013). Schrijfvaardigheid van eerstejaarsstudenten aan de KU Leuven. Een

analyse van types taalfouten in papers uit verschillende opleidingen. (Masterproef) Geraadpleegd van https://www.scriptiebank.be/sites/default/files/thesis/2017-04/Schrijfv…

 

Tielemans, K., Vanlaar, G., Van Damme, J., & De Fraine, B. (2019). Lessen door en voor het

Vlaams begrijpend leesonderwijs. 2006 - 2016: tien jaar PIRLS in Vlaanderen. Geraadpleegd van https://data-onderwijs.vlaanderen.be/documenten/bestand.ashx?id=10983

 

Tummers, J., Sterckx, L., & Vanhoren, D. (2014). (On)nut van Nederlandse taalbeheersing in

het professioneel hoger onderwijs. Over Taal53, 118–121. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/278672974_Onnut_van_Nederlands…

 

U Antwerpen. (2016 juni). Tip 51: Talige verwachtingen duidelijk maken bij academische

schrijftaken - Universiteit Antwerpen. Geraadpleegd van https://www.uantwerpen.be/nl/centra/expertisecentrum-hoger-onderwijs/di…

 

Vakgroep Taal (2018). Talenbeleidsplan Education: 2015-2019 versie september 2018.

 

Van den Broek, A. (2018, 16 augustus). Experts buigen zich over nut van schrijfvaardigheid:

als de boodschap aankomt, is de vorm dan nog zo belangrijk? De Morgen. Geraadpleegd van https://www.demorgen.be

 

Van den Branden, K. (2020). De paradox van het schrijfonderwijs: we weten hoe het moet,

maar wie doet het? Tijdschrift Taal11(16), 30–35. Geraadpleegd van https://vangorcumtijdschriften.nl/taal/wp-content/uploads/sites/11/2019…

 

Van den Branden, K., Jaspaert, K., Van Avermaet, P., Slembrouck, S., Verheyen, S., &

Vandommele, G. (2018). Meerjarenprogramma. Acroniem van het voorstel: SONO. Onderzoekslijn 1.5: Taalstimulerende maatregelen in de praktijk. Geraadpleegd van http://steunpuntsono.be/delerende/

 

van der Spek, E. (2016). Schrijven voor lezers (1ste editie). Den Haag, Nederland: Boom

Lemma.

 

van der Westen , W., & Wijsbroek, D. (2012). Vijfentwintigste conferentie van het schoolvak

Nederlands. (S. Vanhooren & A. Mottart, Reds.) (1ste editie). Amsterdam, Nederland: Amsterdam University Press.

 

van der Westen, W. (2012). Schrijfvaardigheid: feedback, peer feedback en zelfbeoordeling.

In A. Mottart & S. Vanhooren (Reds.), 26ste Conferentie Het Schoolvak Nederlands (pp. 76–81). Gent, België: Academia Press.

 

van der Westen, W. (2017). Naar een schrijfvaardige mbo-professional. Een schrijfleerlijn en

een train-the-trainersbijeenkomst. In A. Mottart & S. Vanhooren (Reds.), 31ste Conferentie Onderwijs Nederlands (pp. 163–166). Gent, België : Skribis - Nevelland Graphics.

 

van der Westen, W., Mottart, A., & Vanhoren, S. (2014). 28ste Conferentie Onderwijs

Nederlands. Gent, België: Academia Press.

 

van der Westen, W., & Wijsbroek, D. (2010). Slecht in taal, slecht in studie? HO

Management, 18–20. Geraadpleegd van https://www.taalbeleidhogeronderwijs.org/wp-content/uploads/2014/03/Sle…

 

van Eerden, A., & van Es, M. (2014). Meten en maximaliseren van basale schrijfvaardigheid

bij eerstejaarsstudenten in het hoger beroepsonderwijs. Geraadpleegd van https://www.rug.nl/research/portal/nl/publications/meten-en-maximaliser…

 

van Gelderen, A. (2017, 7 november). Taalontwikkeling van studenten; veel meer dan

spelling en grammatica. Geraadpleegd op 13 mei 2020, van https://www.scienceguide.nl/2017/11/taalontwikkeling-studenten-meer-dan-spelling-en-grammatica/

 

Van Steendam, E., Rijlaarsdam, G., van den Bergh, H., & Sercu, L. (2016). Samenwerkend

schrijven en reviseren: Met wie en hoe? Een experimentele studie naar de interactie tussen groepssamenstelling en instructiemethode bij samenwerkend reviseren in een vreemde taal in het hoger onderwijs* . Levende Talen Tijdschrift17(3), 3–13. Geraadpleegd van http://www.lt-tijdschriften.nl/ojs/index.php/ltt/article/view/1623

 

Vanbuel, M., Boderé , A., & Van den Branden, K. (2017). Helpen talenbeleid en

taalscreening taalgrenzen verleggen? Een reviewstudie naar effectieve taalstimuleringsmaatregelen. Geraadpleegd van http://www.cteno.be/downloads/publicaties/reviewstudie_talenbeleid_sono…

 

Verheijen, L., & Spooren, W. (2018). Who’s afraid of WhatsApp?  De invloed van sociale

media op schoolse schrijfvaardigheid. Tekstblad24(2), 12–15. Geraadpleegd van https://www.researchgate.net/publication/332834158_Who’s_afraid_of_WhatsApp_De_invloed_van_sociale_media_op_schoolse_schrijfvaardigheid/link/5ccc0cde299bf11c2a3d9119/download

 

Vlaamse Regering . (2019). Beleidsnota 2014-2019. Onderwijs. Geraadpleegd van

https://www.vlaanderen.be/publicaties/beleidsnota-2014-2019-onderwijs

 

VRT Nieuws. (2019, 20 mei). Taalkennis studenten verder achteruit. VRT Taal.

Geraadpleegd van https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/05/20/studenten-beheersen-nederlands-steeds-minder-goed-slechte-taal/

 

Wyers, J. (2014). Schrijfvaardigheid ondersteunen Een effectstudie naar de inzet van een

elektronische schrijfhulp in het secundair onderwijs. Geraadpleegd van https://www.scriptieprijs.be/sites/default/files/masterproef_jowyers.pdf

 

Zimmerman, B. J., & Kitsantas, A. (2002). Acquiring writing revision and self-regulatory skill

through observation and emulation. Journal of Educational Psychology94(4), 660–668. Geraadpleegd van https://psycnet.apa.org/record/2002-06506-002

 

Zwiers, R. (2010). Taalbeleid voor de pabo . In E. Peters & P. Van Houtven

(Reds.), Taalbeleid in het hoger onderwijs: de hype voorbij? (1ste editie, pp. 201–212). Leuven, België: Acco.

Universiteit of Hogeschool
Educatieve Bachelor in het secundair onderwijs
Publicatiejaar
2020
Promotor(en)
Marie Claesen
Kernwoorden
Share this on: