Buitengewoon meertalig: over taal, zorg en ongelijkheid
Buitengewoon meertalig: over taal, zorg en ongelijkheid
In het buitengewoon basisonderwijs (BuBaO) type basisaanbod spreken opvallend veel kinderen thuis een andere taal dan het Nederlands. Velen groeien ook op in gezinnen waar de moeder geen diploma secundair onderwijs behaalde. Die cijfers tonen een kwetsbaar profiel, maar vertellen niet het hele verhaal. Achter de statistieken schuilt een complexe realiteit van kinderen die opgroeien op de kruising van armoede, meertaligheid en specifieke onderwijsbehoeften. Hoe leraren met deze realiteit omgaan in hun klaspraktijk stond centraal in een recente masterproef binnen de interuniversitaire master Gender en Diversiteit.
Wat cijfers wel en niet vertellen
Cijfers uit de Datawijzer en AGODI voor het schooljaar 2023-2024 tonen dat ongeveer één op drie leerlingen in type basisaanbod thuis geen Nederlands spreekt. Meer dan de helft groeit op in een gezin met lage sociaaleconomische status. Vaak komt daar een leer- of ontwikkelingsstoornis bij. Deze cumulatie van kwetsbaarheden maakt type basisaanbod tot een onderwijscontext waar diversiteit en zorg elkaar op scherpe wijze kruisen.
Tegelijk bieden de cijfers beperkte inzichten. Indicatoren zoals “thuistaal niet-Nederlands” geven enkel een binaire registratie, terwijl meertaligheid in werkelijkheid veel complexer is. Kinderen schakelen tussen talen en brengen rijke maar weinig zichtbare repertoires mee naar de klas. Bovendien zijn de cijfers onvolledig en onderling tegenstrijdig. Daardoor blijft de meertalige realiteit grotendeels onderbelicht in beleidsrapporten én in de dagelijkse klaspraktijk.
Stemmen uit BuBaO
Om dit spanningsveld beter te begrijpen, werden vijftien onderwijsprofessionals geïnterviewd in drie BuBaO-scholen. Het ging om leraren, logopedisten en therapeuten die dagelijks met meertalige kinderen werken. Hun verhalen geven inzicht in hoe meertaligheid wordt gezien, benoemd en gehanteerd in de klas. De combinatie van kwantitatieve gegevens en kwalitatieve interviews maakte patronen zichtbaar die anders onder de radar zouden blijven.
Zorgreflex boven visie
Wat meteen opviel, is de sterke zorgreflex van de leerkrachten. Ze stemmen hun lessen af op de noden van hun leerlingen en hechten veel belang aan hun welzijn. Meertaligheid krijgt daarbij echter zelden expliciet aandacht. Leraren kijken vooral door een eentalige bril: Standaardnederlands geldt als vanzelfsprekende norm en thuistalen blijven grotendeels buiten beeld. Meertaligheid wordt daardoor vaker gezien als achterstand of communicatieprobleem dan als kans.Hoewel sommige leerkrachten meertaligheid erkennen als een maatschappelijke rijkdom, overheerst in de praktijk een probleemgerichte benadering. Thuistalen worden zelden ingezet als leerbron en positieve elementen blijven impliciet en onbenut.
Tussen intuïtie en onzekerheid
De geïnterviewde leraren gaven aan dat ze zich vaak onzeker voelen over hun aanpak. Velen kregen weinig of geen vorming over meertaligheid en ervaren een gebrek aan beleidshouvast. Daardoor handelen ze vooral intuïtief, op basis van ervaring.
Sommigen maken gebruik van pictogrammen, herhaling of digitale hulpmiddelen zoals Google Translate. Anderen zetten sterk in op relatieopbouw en veiligheid. Systematische of schoolbrede strategieën ontbreken echter. Praktijken blijven individueel en fragmentarisch, afhankelijk van de leraar in kwestie.
Daarnaast worstelen leraren met het onderscheiden van oorzaken van leerproblemen. Ligt de vertraging aan een beperking, lage cognitie of beperkte kennis van het Nederlands? Zonder structurele data en expertise blijven zulke vragen vaak onbeantwoord. Leraren benadrukken dat ze meer kennis, materiaal en ondersteuning nodig hebben om hier beter mee om te gaan.
Engagement zonder instrumenten
Het engagement van leerkrachten staat buiten kijf. Ze willen hun leerlingen vooruithelpen, maar zonder structurele instrumenten blijft die inzet vaak een druppel op een hete plaat.
Opvallend is het tekort aan collectieve professionaliteit binnen het lerarenteam: structureel samenwerken en samen verantwoordelijkheid opnemen. Juist in een context waar samenwerking centraal hoort te staan, ervaren veel leerkrachten een gebrek aan houvast en gezamenlijke slagkracht. Daardoor blijven praktijken individueel en gefragmenteerd.
Structurele uitsluiting
Deze bevindingen sluiten aan bij het DisCrit-kader (Disability Critical Race Studies), dat blootlegt hoe uitsluiting ontstaat op de kruising van taal, beperking en sociaaleconomische kwetsbaarheid. Het huidige systeem kijkt vooral naar tekorten: een kind spreekt geen Nederlands, heeft een label of groeit op in armoede. Vanuit die bril wordt bepaald wie extra zorg nodig heeft en wie in het buitengewoon onderwijs terechtkomt.
Die logica versterkt segregatie: meertalige kinderen worden sneller als probleemleerlingen gezien, terwijl hun thuistalen en talenten nauwelijks erkenning krijgen. Zo dreigen ze dubbel uitgesloten te worden: enerzijds door ableïsme, omdat hun beperking centraal staat, anderzijds door talige uitsluiting, omdat hun meertaligheid zelden als kapitaal wordt gezien.
Oproep tot actie: van intuïtie naar visie
Het onderzoek pleit voor structurele veranderingen op drie niveaus:
- Fijnmazige dataverzameling en onderzoek. Zolang onderwijsdata niet verder kijken dan “thuistaal niet-Nederlands”, blijft de complexiteit van leerlingen onderbelicht. Daardoor ontbreekt gerichte ondersteuning.
- Professionalisering van leraren. Leerkrachten willen hun meertalige leerlingen beter begeleiden, maar missen kennis en tools. Opleidingen en navormingen moeten inzichten bieden over meertaligheid, superdiversiteit en inclusieve klaspraktijken.
- Schoolbeleid met visie. Meertaligheid mag niet afhankelijk zijn van de goodwill van individuele leraren. Scholen hebben nood aan een gedragen visie waarin thuistaal en diversiteit structureel verankerd zijn in het pedagogisch beleid.
Meertalige kinderen verdienen erkenning
De combinatie van meertaligheid, armoede en disability vormt een structurele realiteit in type basisaanbod. Deze masterproef trachtte die realiteit zichtbaar te maken door beschikbare data te koppelen aan praktijkervaringen van leraren.
De conclusie is duidelijk: zorg en betrokkenheid zijn aanwezig, maar zonder visie en ondersteuning blijven kansen onbenut. Daardoor komen deze leerlingen structureel in nog kwetsbaardere posities terecht. Hun thuistalen en talenten blijven onbenut, terwijl net daar kansen liggen voor verbondenheid en leerwinst. Wanneer de complexiteit van leerlingen gereduceerd wordt tot tekorten, zonder aandacht voor de structurele ongelijkheden die er aan de grondslag liggen, blijft inclusie een belofte zonder draagvlak. Meertalige leerlingen hebben recht op erkenning van hun volledige identiteit in data, beleid en klaspraktijk.
Als Vlaanderen écht wil groeien naar scholen voor iedereen, moeten we weten wie deze leerlingen zijn, hoe ze worden gepercipieerd en welke kansen zij krijgen. Deze masterproef biedt een eerste aanzet om de structurele kwetsbaarheid van deze leerlingen te benoemen. Daarmee opent ze de deur naar verdere dialoog, beleid en praktijkontwikkeling.
Bibliografie
Adesope, O. O., Lavin, T., Thompson, T., & Ungerleider, C. (2010). A Systematic Review and Meta-Analysis of the Cognitive Correlates of Bilingualism. Review of Educational Research, 80(2), 207–245. https://doi.org/10.3102/0034654310368803
Agirdag, O. (2010). Exploring bilingualism in a monolingual school system: insights from Turkish and native students from Belgian schools. British Journal of Sociology of Education, 31(3), 307–321. https://doi.org/10.1080/01425691003700540
Agirdag, O. (2020). Onderwijs in een gekleurde samenleving. EPO.
Agirdag, O., & De Leersnyder, J. (2024). Against the odds: predictors of academic success and excellence in majority-minority schools. School Effectiveness and School Improvement, 35(3), 273–297. https://doi.org/10.1080/09243453.2024.2385938
Annamma, S. A., Connor, D., & Ferri, B. (2012). Dis/ability critical race studies (DisCrit): theorizing at the intersections of race and dis/ability. Race Ethnicity and Education, 16(1), 1–31. https://doi.org/10.1080/13613324.2012.730511
Artiles, A. J. (2013). Untangling the racialization of disabilities. Du Bois Review Social Science Research on Race, 10(2), 329–347. https://doi.org/10.1017/s1742058x13000271
Atlas superdiversiteit. (n.d.). Departement Omgeving - Vlaamse. https://omgeving.vlaanderen.be/nl/onderzoek-cijfers-en-geotoepassingen/…
Barton, A. C., & Tan, E. (2020). Beyond Equity as Inclusion: A Framework of “Rightful Presence” for Guiding Justice-Oriented Studies in Teaching and Learning. Educational Researcher, 49(6), 433–440. https://doi.org/10.3102/0013189x20927363
Bell, L. (2014). Ethics and feminist research. In SAGE Publications, Inc. eBooks (pp. 73–106). https://doi.org/10.4135/9781071909911.n4
Blommaert, J. (2011). Superdiversiteit. Samenleving En Politiek, 18(9), 24–35. https://www.sampol.be/2011/11/superdiversiteit
Blommaert, J. (2015). Commentary: Superdiversity old and new. Language & Communication, 44, 82–88. https://doi.org/10.1016/j.langcom.2015.01.003
Bonacina-Pugh, F. (2012). Researching ‘practiced language policies’: insights from conversation analysis. Language Policy, 11(3), 213–234. https://doi.org/10.1007/s10993-012-9243-x
Boone, S., & Van Houtte, M. (2013). In Search of the Mechanisms Conducive to Class Differentials in Educational Choice: A Mixed Method Research. The Sociological Review, 61(3), 549–572. https://doi.org/10.1111/1467-954x.12031
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Celeste, L., Baysu, G., Phalet, K., Meeussen, L., & Kende, J. (2019). Can school diversity policies reduce belonging and achievement gaps between minority and majority youth? Multiculturalism, colorblindness, and Assimilationism Assessed. Personality and Social Psychology Bulletin, 45(11), 1603–1618. https://doi.org/10.1177/0146167219838577
Cioè-Peña, M. (2020). Bilingualism for students with disabilities, deficit or advantage?: Perspectives of Latinx mothers. Bilingual Research Journal, 43(3), 253–266. https://doi.org/10.1080/15235882.2020.1799884
Codex Secundair Onderwijs. (2011). Retrieved January 19, 2025, from https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=12254#1…
Crenshaw, K. (1989). Demarginalizing the intersection of race and sex: A Black Feminist critique of antidiscrimination doctrine, feminist theory and antiracist politics. University of Chicago Legal Forum, 1. https://chicagounbound.uchicago.edu/uclf/vol1989/iss1/8/
Cuba, M. J., & Tefera, A. A. (2024). Contextualizing Multilingual Learner Disproportionality in Special Education: A Mixed-Methods approach. Teachers College Record the Voice of Scholarship in Education, 126(1), 29–60. https://doi.org/10.1177/01614681241233877
Curtis, S., Gesler, W., Smith, G., & Washburn, S. (2000). Approaches to sampling and case selection in qualitative research: examples in the geography of health. Social Science & Medicine, 50(7–8), 1001–1014. https://doi.org/10.1016/s0277-9536(99)00350-0
DataWijzers. (n.d.). Onderwijsinspectie. https://www.onderwijsinspectie.be/nl/DataWijzers
De Backer, F., Van Avermaet, P., & Slembrouck, S. (2016). Schools as laboratories for exploring multilingual assessment policies and practices. Language and Education, 31(3), 217–230. https://doi.org/10.1080/09500782.2016.1261896
De Meyer, I., Berlamont, L., Hoedt, L., Janssens, R., Lermytte, A., Warlop, N., & Van Braak, J. (2023). Vlaams rapport PISA 2022. Gent: Universiteit Gent. https://www.pisa.ugent.be/uploads/images/Vlaams-Rapport-2022.pdf
De Schauwer, E., Van De Putte, I., & De Beco, G. (2019). Inclusive education in Flanders, Belgium. In Cambridge University Press eBooks (pp. 514–529). https://doi.org/10.1017/9781316392881.021
De Wilde, J., Van Praet, E., & Rillof, P. (2016). Contesting the monolingual mindset. Journal of Language and Politics, 15(2), 121–146. https://doi.org/10.1075/jlp.15.2.01dew
Decreet basisonderwijs. (1997). Retrieved January 19, 2025, from https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=12254#1…
Decreet betreffende de leerlingenbegeleiding in het basisonderwijs, het secundair onderwijs EN DE Centra voor Leerlingenbegeleiding. (2018). Retrieved February 23, 2025, from https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=15236
Dursun, H., Agirdag, O., & Claes, E. (2023). Unpacking preservice teachers’ beliefs about students’ home languages: what matters in initial teacher education? Journal of Multilingual and Multicultural Development, 1–16. https://doi.org/10.1080/01434632.2023.2173209
European Agency for Special Needs and Inclusive Education. (2022). Cross-country reports. https://www.european-agency.org/activities/data/cross-country-reports
Foster, N., Auger, N., & Van Avermaet, P. (2021). Multilingual tasks as a springboard for transversal practice: teachers’ decisions and dilemmas in a Functional Multilingual Learning approach. Language and Education, 37(1), 22–38. https://doi.org/10.1080/09500782.2021.1958835
Franck, E., & Nicaise, I. (2018). Iets gelijker, maar helaas niet beter. Trends in ongelijkheden in het Vlaamse onderwijs, 2003-2015. Leuven: HIVA / Gent: Steunpunt onderwijsonderzoek.
Frijns, C. (2019). De vliegtuigklas: Naar sterk taalonderwijs op de basisschool. Pelckmans.
Geldof, D. (2019). Superdiversiteit: hoe migratie onze samenleving verandert (1st ed.). Acco.
Gheysen, T. (2022). Leerlingen met specifieke noden in het buitengewoon onderwijs: wat kunnen cijfers ons vertellen? Caleidoscoop Magazine, 34(4). https://emagazine.caleidoscoop.be/standard-article/Leerlingen-met-speci…
Gogolin, I. (2013). The “monolingual habitus” as the common feature in teaching in the language of the majority in different countries. Per Linguam, 13(2). https://doi.org/10.5785/13-2-187
Groenez, S., Nicaise, I., & De Rick, K. (2009). De ongelijke weg door het onderwijs. De Sociale Staat Van Vlaanderen.
Hagenaars, M., Van Heese, T., Vantieghem, W., & Stevens, P. a. J. (2024). Pardon my French, Turkish and Arabic! How Flemish headteachers and teachers respond to multilingualism in the classroom. Journal of Ethnic and Migration Studies, 1–25. https://doi.org/10.1080/1369183x.2024.2311648
Het zorgcontinuüm – Prodia. (2023). Prodia Mee(R) Met Diagnostiek. https://prodiagnostiek.be/het-zorgcontinuum/
Jaspaert, K., & Frijns, C. (2017). Taal leren : van kleuters tot volwassenen. Tielt: LannooCampus.
Jaspers, J. (2020). Linguistic dilemmas and chronic ambivalence in the classroom. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 43(4), 281–294. https://doi.org/10.1080/01434632.2020.1733586
Jaspers, J., & Rosiers, K. (2019). Soft power: teachers’ friendly implementation of a severe monolingual policy. Journal of Multilingual and Multicultural Development, 43(4), 295–308. https://doi.org/10.1080/01434632.2019.1585864
Konings, R., Ağirdağ, O., & De Leersnyder, J. (2023). School diversity models revisited: A plea and first evidence for a domain specific approach. Social Psychology of Education, 26(4), 1127–1179. https://doi.org/10.1007/s11218-023-09784-0
Laermans, R. (1984). Bourdieu voor beginners. Heibel, 18, 3.
Leerpunt website. (2023). Leerpunt. Retrieved May 1, 2025, from https://leerpunt.be/
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1986). But is it rigorous? Trustworthiness and authenticity in naturalistic evaluation. New Directions for Program Evaluation, 1986(30), 73–84. https://doi.org/10.1002/ev.1427
Mergan, N., & Van Raemdonck, M. (2023). MEERTALIGHEID OP SCHOOL EN IN DE KLAS: Hoe omgaan met de talige diversiteit op school en in de klas: Een continuüm. Edina, 1–63. https://edinaplatform.eu/content/4-background/9-functional-multilingual…
Mortelmans, D. (2013). HANDBOEK KWALITATIEVE ONDERZOEKSMETHODEN. In Acco Leuven / Den Haag (Vierde, herziene druk). Acco Leuven/Acco Den Haag. https://www.accouitgeverij.nl/sites/default/files/book_pdfs/97890334936…
Nicaise, I., Franck, E., Cincinnato, S., Juchtmans, G., & Vandevoort, L. (2021). Gelijke onderwijskansenbeleid in een ongelijk speelveld. In Verschillen in onderwijs. Streven naar excellentie en gelijke onderwijskansen (pp. 277–296). Politeia.
Oekraïnecrisis. (n.d.). Vlaams Ministerie Van Onderwijs En Vorming. https://onderwijs.vlaanderen.be/nl/oekrainecrisis
Oliver, M. (2013). The social model of disability: thirty years on. Disability & Society, 28(7), 1024–1026. https://doi.org/10.1080/09687599.2013.818773
Omgevingsanalyse van het beleidsdomein Onderwijs en Vorming. (2023). Vlaanderen. https://www.vlaanderen.be/publicaties/omgevingsanalyse-van-het-beleidsd…
omzendbrief BaO/2005/10 van 29/06/2005. (n.d.). https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document.aspx?docid=13616
omzendbrief SO 75. (2024, April 20). Retrieved January 19, 2025, from https://data-onderwijs.vlaanderen.be/edulex/document/13123#2-1
onafhankelijke Commissie Inclusief Onderwijs. (2024). Evolutie naar scholen voor iedereen. https://data-onderwijs.vlaanderen.be/documenten/bestanden/advies-commis…
Ponet, B., De Clerck, A., Vantieghem, W., Tack, H., & Vanderlinde, R. (2023). Uncovering the role of teacher educators in the reduction of inequalities in education: A critical discourse analysis. Social Psychology of Education, 27(3), 859–882. https://doi.org/10.1007/s11218-023-09818-7
Ponet, B., Tack, H., Vantieghem, W., & Vanderlinde, R. (2022). Surveyonderzoek 2022 : hoe lerarenopleiders omgaan met diversiteit : Vlaanderenbreed raport. https://biblio.ugent.be/publication/01H4K26W7G1ST3H7HF11XZT7C4
Ponet, B., Vantieghem, W., Tack, H., & Vanderlinde, R. (2024). Diversity-responsive teacher educators in Flanders. European Journal of Teacher Education, 1–19. https://doi.org/10.1080/02619768.2024.2425341
Ponterotto, J. G. (2005). Qualitative research in counseling psychology: A primer on research paradigms and philosophy of science. Journal of Counseling Psychology, 52(2), 126–136. https://doi.org/10.1037/0022-0167.52.2.126
Pulinx, R., Agirdag, O., & Van Avermaet, P. (2014). Taal en onderwijs: percepties en praktijken in de klas. Academia Press eBooks, 97–133. https://biblio.ugent.be/publication/5871817/file/6854916.pdf
Pulinx, R., Van Avermaet, P., & Agirdag, O. (2017). Silencing linguistic diversity: the extent, the determinants and consequences of the monolingual beliefs of Flemish teachers. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 20(5), 542–556. https://doi.org/10.1080/13670050.2015.1102860
Pulinx, R., Van Avermaet, P., & Extramiana, C. (2014). Linguistic integration of adult migrants: policy and practice. Report on the 3rd Council of Europe Survey. Raad van Europa. Retrieved January 17, 2025, from https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?d…
Rekenhof. (2024). Buitengewoon onderwijs: toegang en uitstroom. In Verslag Van Het Rekenhof Aan Het Vlaams Parlement (Vols. 37–2024–2025, pp. 1–5) [Report]. https://www.ccrek.be/sites/default/files/Docs/2024_38_BuitengewoonOnder…
Rosenthal, R., & Jacobson, L. (1968). Pygmalion in the classroom: teacher expectation and pupils’ intellectual development. Holt, Rinehart & Winston.
Rosiers, K., Van Lancker, I., & Delarue, S. (2017). Beyond the traditional scope of translanguaging. Language & Communication, 61, 15–28. https://doi.org/10.1016/j.langcom.2017.11.003
Sierens, S., Agirdag, O., Lambert, P., Slembrouck, S., Van Avermaet, P., Van Braak, J., Van De Craen, P., Van Gorp, K., Van Houtte, M., & Van Praag, L. (2016). Haal meer uit meertaligheid: Omgaan met talige diversiteit in het basisonderwijs. Acco.
Siongers, J., Spruyt, B., Van Droogenbroeck, F., Bongaerts, B., & Kavadias, D. (2020). TALIS 2018 Vlaanderen - Verdiepend rapport diversiteit (p. 84). Vrije Universiteit Brussel. https://data-onderwijs.vlaanderen.be/documenten/bestanden/TALIS-2018-ve…
Troyan, F. J., & Auger, N. (2022). Unprepared for Superdiversity: Teacher Agency and Constraint in a Culturally and Linguistically Diverse French Elementary Classroom. Journal of Language Identity and Education, 1–15. https://doi.org/10.1080/15348458.2022.2152033
Truth, S. (1851). Ain’t I a woman. Women’s Convention.
Unia. (2018). Diversiteitsbarometer Onderwijs. https://www.unia.be/files/Documenten/Publicaties_docs/1210_UNIA_Baromet…
Unia. (2019). Naar een Inclusief Onderwijssysteem in België. https://www.unia.be/files/Documenten/Publicaties_docs/Naar_een_inclusie…
United Nations, Educational, Scientific and Cultural Organization, & Ministry of Education and Science Spain. (1994). THE SALAMANCA STATEMENT AND FRAMEWORK FOR ACTION ON SPECIAL NEEDS EDUCATION. In WORLD CONFERENCE ON SPECIAL NEEDS EDUCATION: ACCESS AND QUALITY. UNESCO. https://www.european-agency.org/sites/default/files/salamanca-statement…
Van Avermaet, P., Agirdag, O., Slembrouck, S., Struys, E., Van Houtte, M., De Backer, F., Mertens, C., Van Biesen, L., & Van Hulle, E. (2014). MARS: Meertaligheid als realiteit op school. onderzoek in opdracht van het Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming. Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming; Brussel.
Van Den Branden, K. (2010). Handboek taalbeleid basisonderwijs. Leuven: Acco.
Van Der Wildt, A., Van Avermaet, P., & Van Houtte, M. (2017). Multilingual school population: ensuring school belonging by tolerating multilingualism. International Journal of Bilingual Education and Bilingualism, 20(7), 868–882. https://doi.org/10.1080/13670050.2015.1125846
Van Houtte, M. (2003). Reproductietheorieën getoetst: de link tussen SES-compositie van de school en onderwijscultuur van leerkrachten en directie. MENSCH EN MAATSCHAPPIJ = MENS EN MAATSCHAPPIJ, 78(2), 119–143.
Van Mieghem, A., Verschueren, K., Petry, K., & Struyf, E. (2018). An analysis of research on inclusive education: a systematic search and meta review. International Journal of Inclusive Education, 24(6), 675–689. https://doi.org/10.1080/13603116.2018.1482012
Van Raemdonck, M., Tyler, R., Van Avermaet, P., & Vantieghem, W. (2023). School actors navigating between implementor & arbiter – a qualitative study on the dynamics in multilingual schools’ language policy. Current Issues in Language Planning, 25(3), 285–305. https://doi.org/10.1080/14664208.2023.2283654
Vanbuel, M., Boderé, A., & Van Den Branden, K. (2017). HELPEN TALENBELEID EN TAALSCREENING TAALGRENZEN VERLEGGEN?: Een reviewstudie naar effectieve taalstimuleringsmaatregelen. Het Steunpunt Onderwijsonderzoek. Retrieved March 7, 2023, from https://steunpuntsono.be/wp-content/uploads/2017/05/OL1.5_1.pdf
Vanbuel, M., & Van Den Branden, K. (2022). Examining the implementation of language education policies in mainstream primary schools. Language Policy. https://doi.org/10.1007/s10993-022-09631-6
Vandekerckhove, B., Geldof, D., De Decker, P., Vanhaeren, R., Van Damme, W., Van Hulle, M., Schillebeeckx, E., & Balcaen, R. (2022). Atlas Superdiversiteit Vlaanderen - Toekomst- verkenningen: ruimtelijke verkenning van een superdiverse samenleving. Departement omgeving.
Vandenbroucke, F. (2009, January 1). De lat hoog voor talen in iedere school : goed voor de sterken, sterk voor de zwakken. ResearchGate. https://www.researchgate.net/publication/303043478_De_lat_hoog_voor_tal…
Verhelst, M. (Ed.). (2006). A box full of feelings: promoting infants’ second language acquisition all day long. In Task-Based Language Education: From Theory To Practice (pp. 197–216). Cambridge University Press.
Vertovec, S. (2024). Contexts, categories and superdiversities. Ethnic and Racial Studies, 47(8), 1678–1683. https://doi.org/10.1080/01419870.2024.2317958
Vlaams ministerie van onderwijs en vorming. (2025). Tableau. Retrieved January 20, 2025, from https://public.tableau.com/views/DataloepInschrijvingenLeerplicht/BGEvo…
Wekker, G. (2020). Witte onschuld: Paradoxen van kolonialisme en ras, herziene editie. Aup Algemeen.
