Dyslexie? Dat is lettertjes omdraaien...toch?

Of is het helemaal niet zo simpel? Dyslexie is een leerstoornis die problemen veroorzaakt bij het automatiseren van lees- en spelvaardigheden. Maar wat betekent dit eigenlijk? Als je vaak genoeg iets oefent, hoef je er na een tijdje niet meer over na te denken, zoals bij leren fietsen. Bij personen met dyslexie is dit anders, om de vergelijking met leren fietsen aan te houden, kan je zeggen dat een persoon met dyslexie bij iedere trap moet denken: voet op linkerpedaal ...duw!...handen op stuur…voet op rechterpedaal…duw! Je kan je al inbeelden dat dit heel vermoeiend is en dat het fietsen niet zo vlot gaat. De persoon met dyslexie is hierdoor trager, maakt meer fouten en moet meer compenseren met andere vaardigheden.

Bij dyslexie gaat het echter over meer dan ‘wel eens een foutje maken’, het is een hardnekkige moeilijkheid die op alle leeftijden een rol zal spelen. Iedere persoon is uniek, ook op het gebied van dyslexie. Sommige personen met dyslexie zullen meer moeilijkheden ervaren met schrijven, anderen weer met lezen. Dyslexie heeft invloed op: zinsconstructie, hardop voorlezen, onjuist lezen of schrijven van woorden, niet correct gebruikmaken van spellingsregels, letters omgekeerd schrijven, … dit corrigeren kost tijd en een hoop energie. Pas wanneer meerdere van deze moeilijkheden samen voorkomen EN aanwezig blijven (ondanks veel oefenen), kan er gesproken worden van een leerstoornis. Dyslexie komt voor op elk intelligentieniveau en zegt niks over hoe slim je bent.

Alsof het hele verhaal van dyslexie nog niet complex genoeg is, moet er ook nog eens rekening gehouden worden met comorbiditeit. Dit betekent dat één persoon meerdere leer- of ontwikkelingsstoornissen heeft, zoals: dyslexie, ADHD, ASS, OCD, dyscalculie, enzovoort. Een persoon bij wie dyslexie vastgesteld is, heeft ongeveer 50 procent kans op nog een bijkomende stoornis.

Ongeveer 4 tot 8 procent van de wereldbevolking heeft een vorm van dyslexie, dat zijn 300 tot 650 miljoen mensen. Vaak gaat dyslexie over van generatie op generatie. Als je ouders dyslexie hebben, heb jij 3 tot 4 keer meer kans om deze leerstoornis ook te ontwikkelen.

Jongeren met dyslexie hebben recht op ‘redelijke aanpassingen’ op school. Onder redelijke aanpassingen wordt meestal verstaan dat jongeren meer tijd krijgen op toets- en examenmomenten, minder streng gecontroleerd wordt op spelfouten of dat er gebruikgemaakt mag worden van digitale ondersteuningssoftware.

In de realiteit blijkt dit echter niet vanzelfsprekend, hoe er omgegaan wordt met dyslectische jongeren, hangt sterk af van de visie van de school. Op vele scholen mogen leerkrachten zelf beslissen of jongeren met dyslexie wél of niet gebruik mogen maken van deze redelijke aanpassingen.

Hierdoor kan het zijn dat een jongere bij het examen van Engels wél meer tijd krijgt, maar bij Frans niet; bij wiskunde gebruik mag maken van een voorleesprogramma en bij biologie kijkt zijn leerkracht niet naar spellingsfouten.

Dit zorgt voor onduidelijkheid en stress voor de jongere, meer onbegrip bij leerkrachten, slechtere schoolresultaten en een negatieve schoolervaring.

In het hoger onderwijs blijkt dat 70% van ‘normale’ studenten binnen de 3 jaar een bachelordiploma behaald. Bij dyslectische studenten ligt dit cijfer een stuk lager, op 57%. In eerste instantie zou je denken dat dyslectische jongeren vaker falen dan de ‘normale’ student, maar wat blijkt: het ‘drop-outcijfer’ ligt veel hoger. Ze hebben een grotere kans om van studie te veranderen of te stoppen doorheen het schooljaar.

Het is waar dat dyslexie niet te voorkomen of te genezen valt, maar wel kunnen er stappen in de juiste richting gezet worden door BEWUST om te gaan met de leerstoornis.

Alles begint met Begrip, het willen begrijpen dat dyslexie bestaat en invloed heeft op het leven van een persoon. Weten dat dyslexie bestaat, is stap één. Maar de tweede stap is wat moeilijker te beschrijven. Want begrijpen wat het betekent voor iemand met dyslexie om ermee te leven, is niet zo makkelijk uit te leggen. En het 100% begrijpen gaat waarschijnlijk niet, maar er kan wel begrip getoond worden.

Elk individu heeft een Eigenheid. Een eigen verhaal vol met dromen, mijlpalen, drempels, emoties en ervaringen. Voor sommigen zit in dit verhaal ook een hoofdstuk over dyslexie. Maar de manier waarop ermee omgegaan kan worden, welk pad er bewandeld is of de doelen die nog behaald moeten worden, zijn voor iedereen uniek.

Een sleutelrol in het proces is Wijsheid. Want: Knowledge is  ̶p̶o̶w̶e̶r̶  direction. Door op de hoogte te blijven van de laatste wetenschappelijke inzichten over dyslexie, kan er actief gewerkt worden aan een betere kennisbasis en ondersteuning.

Praktische obstakels, onzekerheden of misverstanden zijn Uitdagingen die een persoon met dyslexie kan tegenkomen. Maar gelukkig bestaan er oplossingen die werken. Soms is het simpel, soms vraagt het om een creatieve aanpak, maar er is altijd een weg.

Natuurlijk heeft deze persoon ook Sterktes, die ingezet kunnen worden. Wist je dat personen met dyslexie vaak heel goed zijn in doordenken, visueel sterk zijn, creatief zijn en een grote portie doorzettingsvermogen hebben? Door deze talenten in te zetten, kunnen moeilijkheden verholpen worden en nieuwe wegen gelegd worden.

Als laatste kijken we in een glazen bol naar de Toekomst, wat is het beste pad dat gevolgd kan worden en hoe geraken we daar? Hier draait het om hoop, visie, maar vooral actie!

Dyslexie kan soms aanvoelen als een rugzak die je overal noodgedwongen mee naartoe moet sleuren. Maar deze rugzak zit vol met unieke gereedschappen en sleutels tot succes! Vind meer uitleg, tips and tricks in de infobundel: