Mama krijgt een baby, kom je ook kijken als de baby geboren wordt?

Amber
Hopstaken

De lichten in de kamer zijn zacht gedimd, er heerst een rustige sfeer. In plaats van paniek of chaos is er een gevoel van verbondenheid. Om het bevalbad zitten vier kinderen met grote ogen te kijken naar hun moeder hoe zij haar weeën opvangt. Ze zijn niet bang, integenAfbeelding met persoon, Menselijk gezicht, kleding, zwart-wit</p>
<p>Door AI gegenereerde inhoud is mogelijk onjuist.deel: de jongste houdt haar hand vast en ook de rest is aandachtig en betrokken. Wanneer de moeder vraagt of ze niet te hard in de hand knijpt, antwoordt haar zoontje geruststellend: “Nee hoor, je mag nog wel harder knijpen.” En zodra hun kleine zusje geboren wordt, glimmen hun ogen van trots. De oudste pakt een camera en maakt prachtige foto’s van dit bijzondere moment. 

 

Angstaanjagend of waardevol gezinsmoment

Bevallen zoals we het kennen door films of series ziet er heel anders uit. Vaak wordt het dramatisch, heftig en zelfs wat angstaanjagend in afgebeeld — iets waar je jonge kinderen liever ver bij uit de buurt houdt. Maar er zijn moeders die daar anders over denken. En deze moeders kiezer er juist bewust voor om hun kinderen wél bij de bevalling te laten zijn.

In eerste instantie lijkt dat misschien een raar idee, zeker als je stilstaat bij hoe onze samenleving vaak over bevallen denkt: als iets heel persoonlijks, iets waar je je liever voor afzondert. Toch blijkt uit de gesprekken die ik voerde met moeders dat hun ervaringen juist verrassend positief waren. 

Zo vertelden ze hoe veilig en gesteund ze zich voelden met hun kinderen erbij. De kinderen bleken de bevalling te beleven als iets indrukwekkends en bijzonders. Ongeacht of ze nu drie, zes of elf jaar oud waren, ze keken met nieuwsgierigheid en verwondering naar wat er gebeurde. Sommige kinderen vertelden nog wekenlang vol trots, zelfs tegen onbekenden in de supermarkt, hoe ze hun broertje of zusje geboren zagen worden en hoe ze mama’s hand vasthielden of meehielpen met de verloskundige. Wat voor anderen misschien een spannend of onzeker idee leek, bleek uiteindelijk een waardevol en onvergetelijk gezinsmoment. Wat hierbij heel belangrijk was dat er een goede voorbereiding was voorafgaand aan de bevalling. Zo wisten de kinderen wat ze ongeveer konden verwachten en stond er een back-upplan klaar voor als het toch anders zou verlopen. 

 

Bijzonder maar vooral heel normaal

Wat me vooral opviel in de interviews, was hoe natuurlijk de kinderen met de situatie omgingen. Waar volwassenen vaak allerlei vragen hebben — “Is dat niet te heftig voor een kind?”, “Begrijpt hij of zij dat wel?” — leek het voor de kinderen juist helemaal niet vreemd. Ze waren niet bang, vonden het niet gek of vies, maar keken er met een open blik naar. Eén moeder vertelde dat haar zoontje zelfs aan een klasgenootje vroeg: “Mama krijgt een baby, kom jij ook kijken als de baby geboren wordt?

Zo’n uitspraak zegt eigenlijk alles. Waar wij als volwassenen vaak nog vasthouden aan taboes, ongemak of vooroordelen over wat ‘kan’ en ‘niet kan’, zien kinderen het gewoon zoals het is: een baby wordt geboren, en dat is iets bijzonders, maar vooral iets wat ook heel normaal is en bij het leven hoort.

Het contrast is groot. Terwijl wij bevallen vaak omgeven met stilte, schaamte of sensatie — zoals we het zien in media — laten kinderen ons iets anders zien: dat een bevalling ook iets heel normaals, krachtigs en zelfs moois kan zijn. Misschien kunnen we van hun openheid leren, en het gesprek over bevallen wat eerlijker, menselijker en toegankelijker maken. Want als we kinderen durven betrekken, breken we misschien wel stukje bij beetje het taboe dat daar nog altijd omheen hangt.

Familieverhaal

De verhalen van deze moeders laten zien dat bevallingen niet alleen een medische gebeurtenis hoeven te zijn, maar ook een familieverhaal kunnen worden. Een verhaal waarin broertjes en zusjes vanaf het allereerste moment betrokken zijn bij het begin van nieuw leven. Niet als toeschouwer op afstand, maar als deel van een intiem en bijzonder proces.

Door ruimte te maken voor deze ervaringen kunnen we ons beeld van bevallen verbreden. Het wordt dan niet langer iets dat verstopt moet worden achter gesloten deuren, maar een moment dat — mits goed begeleid en met de goede voorbereiding — juist verbinding en trots kan brengen binnen een gezin. Misschien is dat precies wat we nodig hebben: nieuwe verhalen, waarin kinderen niet weggestopt worden voor wat écht is, maar juist leren hoe bijzonder het is om het leven te zien beginnen.

En wie weet, als we daar samen ruimte voor maken, groeit er straks een generatie op voor wie bevallen geen taboe meer is, maar gewoon een prachtig, gedeeld moment van het leven.

Bibliografie

Bancoff, A. J., & Bancoff, A. J. (2022, 30 april). What is a Sibling Doula? - International Doula Institute. International Doula Institute - Committed to developing caring, compassionate doulas. Geraadpleegd op 25 januari 2025, van https://internationaldoulainstitute.com/2022/05/what-is-a-sibling-doula/ College Perinatale Zorg. (2020). Zorgstandaard Integrale Geboortezorg (1.2.) Kennisnet Geboortezorg. https://www.kennisnetgeboortezorg.nl/wp-content/uploads/2020/11/zorgsta… Faculteit Rechtsgeleerdheid. (2022). Ethische regels voor het uitvoeren van onderzoek met personen aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid. In Ethische regels onderzoek met personen aan de Faculteit Rechtsgeleerdheid [Rapport]. Rijksuniversiteit Groningen. https://www.rug.nl/rechten/onderzoek/wetenschappelijke-integriteit/ceto… Huistra, H. (2024). ‘The husband, for whom she endures all this’: Dutch Men in Childbirth, 1900–1940. Social History Of Medicine, 37(1), 46–68. https://doi.org/10.1093/shm/hkad088 Jouhki, M., Suominen, T., Peltonen, K., & Åstedt-Kurki, P. (2015). Participation in siblings ׳ birth at home from children׳s viewpoint. Midwifery, 34, 150–157. https://doi.org/10.1016/j.midw.2015.11.018 Kenniscentrum Infant Mental Health. (2011). De komst van een nieuw broertje of zusje. Geraadpleegd op 25 januari 2025, van https://www.kenniscentrumimh.nl/ouders/de-komst-van-een-nieuw-broertje-… Naber, N. L., Miller, S., & Baddock, S. A. (2018). What do we know about sibling attended birth? An integrative literature review. Midwifery, 63, 24–32. https://doi.org/10.1016/j.midw.2018.04.025 Neve, T. (z.d.). Je kind laten meekijken bij de bevalling: Wel of geen goed idee? Ouders van Nu. Geraadpleegd op 1 april 2025, van https://www.oudersvannu.nl/zwanger/je-kind-laten-meekijken-bij-de-beval… Perined. (2022). Plaats baring. Geraadpleegd op 7 december 2024, van https://www.peristat.nl Walter, M. H., Abele, H., & Plappert, C. F. (2021). The Role of Oxytocin and the Effect of Stress During Childbirth: Neurobiological Basics and Implications for Mother and Child. Frontiers in Endocrinology, 12. https://doi.org/10.3389/fendo.2021.742236

Download scriptie (466.39 KB)
Universiteit of Hogeschool
AP Hogeschool Antwerpen
Thesis jaar
2025
Promotor(en)
Valerie Bosmans