De snelste manier om miljonair te worden, is om als multimiljonair een wijngaard te beginnen
Op een zonnige heuvel in Vlaanderen rijgen de druivenranken zich aaneen. Het lijkt een droombeeld, je eigen wijndomein en flessen wijn met een persoonlijk etiket. Echter schuilt er achter dat idyllische plaatje een harde realiteit. Wie in België wijn wil maken, moet honderdduizend euro’s ophoesten vooraleer de eerste fles wijn de kelder verlaat. De titel mag dan met een knipoog gebracht zijn, ze onderstreept wel dat men niet in de Belgische wijnbouw stapt om snel financieel gewin te boeken.
De hoge drempel van startkapitaal
Een eigen wijndomein klinkt romantisch. Een heuvel met rijen druivenstokken en een kelder vol houten wijnvaten. Maar achter dat idyllische beeld gaat een harde realiteit schuil. Wie vandaag in België wijn wil produceren, moet fors investeren. Alleen al de inrichting van één hectare wijngaard kost tussen de 100.000 en 120.000 euro, exclusief de grond. Waarbij men ook moet denken aan het dure apparatuur zoals persen, tanks, bottellijnen enzovoort.
Dan nog het grootste struikelblok, de opbrengst laat jaren op zich wachten. Wijnranken moeten eerst nog groeien, druiven moeten rijpen, wijn moet gisten en rusten. Pas na drie tot vijf jaar kan een wijnbouwer zijn eerste flessen verkopen. Ondertussen stapelen de kosten zich op, zonder dat er inkomsten tegenover staan. Voor jonge ondernemers vormt dat een bijna onoverkomelijke drempel.
Banken alleen volstaan niet
Logisch dus dat wijnbouwers aankloppen bij banken voor financiering, maar daar komen ze vaak met lege handen van terug. Banken zijn zeer terughoudend. De sector is kapitaalintensief, de terugverdientijd is lang en het klimaat is onvoorspelbaar. Daarom eisen ze een stevige eigen inbreng van minstens 20 tot 30 procent. Zonder eigen middelen of familiekapitaal geraak je nauwelijks binnen.
De masterproef onderzocht hoe ondernemers in de Belgische wijnbouw die financiële druk ervaren. Daarvoor zijn er verschillende betrokkenen geïnterviewd, voornamelijk wijnbouwers, bankiers en wijnadviseurs. Hun verhalen waren overeenkomend: klassieke bankleningen zijn noodzakelijk, maar onvoldoende. Wie enkel daarop vertrouwt, botst snel op de limieten.
Creatieve alternatieven
Gelukkig zijn er andere pistes. In het onderzoek kwam naar boven dat alternatieve financieringsvormen in opmars zijn, al staan ze in België nog in hun kinderschoenen. Crowdfunding is er zo één. Uit verschillende voorbeelden werd succesvol kapitaal opgehaald via een campagne waarbij investeerders flessen wijn of aandelen kregen in ruil voor hun bijdrage. Het leverde niet alleen geld op, maar ook betrokken klanten en extra publiciteit.
Ook coöperatieve modellen bieden kansen. Door samen te investeren in dure machines of gezamenlijke infrastructuur, drukken wijnbouwers hun kosten en spreiden ze risico’s. In landen als Spanje bestaan al stevige samenwerkingsverbanden die schaalvoordelen opleveren. In België begint dat idee stilaan zijn oorsprong te vinden.
Daarnaast is er blended finance, een mix van publieke en private middelen. Denk aan subsidies die gecombineerd worden met privékapitaal. Zo kan de overheid risico’s mee opvangen en wordt investeren aantrekkelijker voor ondernemers én banken.
Slim groeien en diversifiëren
Uit de gesprekken bleek ook dat strategie minstens zo belangrijk is als de financieringsbron. Veel wijnbouwers adviseerden om klein te beginnen, start met één hectare in plaats van tien. Zo leer je het vak kennen, bouw je een reputatie op, kan je kwaliteit en expertise aantonen en kan je stap voor stap uitbreiden. Die gefaseerde groei verlaagt het risico en maakt het makkelijker om investeerders te overtuigen.
Daarnaast kiezen steeds meer domeinen voor diversificatie. Naast wijnproductie bieden ze wijntoerisme aan zoals proeverijen, rondleidingen, evenementen of zelfs kleine restaurants. Die activiteiten brengen sneller cashflow binnen en maken het bedrijf aantrekkelijker voor financiers. Een robuuster businessmodel geeft namelijk vertrouwen.
Duurzaamheid loont dubbel
Een verrassend inzicht uit het onderzoek is dat duurzaamheid niet alleen goed is voor het milieu, maar ook voor de portemonnee. Banken en investeerders kijken steeds vaker naar ESG-criteria. Een wijndomein dat inzet op biologische teelt, zonnepanelen of goede arbeidsomstandigheden maakt meer kans op financiering en kan soms zelfs betere voorwaarden onderhandelen.
Het is duidelijk dat de toekomst duurzaam is. Voor beleidsmakers biedt dat kansen, door groene investeringsfondsen en subsidies te koppelen aan duurzame praktijken, kunnen ze starters extra ondersteunen en tegelijk maatschappelijke doelstellingen realiseren.
Een les voor andere ondernemers
Wellicht denk je: interessant verhaal, maar ik maak zelf geen wijn. Toch zijn de lessen uit dit onderzoek relevant voor veel meer sectoren. Ook andere kmo’s kampen met hoge investeringsdrempels en lange terugverdientijden. Denk aan landbouwbedrijven die moeten investeren in stallen en machines, bedrijven die dure technologie aanschaffen of energiebedrijven die inzetten op zonnepanelen en windturbines.
De rode draad is overal dezelfde: banken alleen zijn niet genoeg. Ondernemers hebben baat bij een mix van financieringsbronnen, een gefaseerde groeistrategie en een duidelijke focus op duurzaamheid. Wie dat slim combineert, maakt zijn bedrijf niet alleen financieel haalbaar, maar ook aantrekkelijker voor klanten, investeerders en beleidsmakers.
Toegevoegde waarde
In deze masterproef worden niet enkel de uitdagingen in kaart gebracht, maar ook oplossingen aangedragen. Door het combineren van inzichten van wijnbouwers, bankiers en wijnadviseurs kon er een realistisch beeld worden geschetst en concrete aanbevelingen worden gegeven. Die aanbevelingen gaan verder dan de wijnsector alleen en zijn bruikbaar voor elke ondernemer die geconfronteerd wordt met hoge kapitaalvereisten.
De Belgische wijnsector staat symbool voor de uitdagingen van vele kmo’s: hoge instapkosten, lange terugverdientijden en een onzeker klimaat. Het onderzoek toont ook aan dat er lichtpunten zijn. Met een mix van traditionele en alternatieve financieringsbronnen, doordachte groeistrategieën en een focus op duurzaamheid, kunnen ondernemers die drempels overwinnen.
Wijnbouwers laten zien dat creativiteit en samenwerking de sleutel zijn. Precies daarin ligt de boodschap voor alle ondernemers en beleidsmakers. Kapitaal mag geen onoverkomelijke barrière zijn voor wie wil innoveren, ondernemen en bijdragen aan een duurzame toekomst.
De volgende keer dat je een glas Belgische wijn heft, denk dan niet alleen aan de smaak, maar ook aan de moed en creativiteit die erachter schuilgaat. Ondernemen begint bij investeren, maar pas echt bij het vinden van nieuwe manieren om drempels te verlagen.
Bibliografie
Albulescu, C. T. (2020). Investment Behaviour and Firms’ Financial Performance: A Comparative Analysis Using Firm-Level Data from the Wine Industry. ideas.repec.org. https://ideas.repec.org/a/isv/jouijm/v9y2020i1p75-94.html
Albulescu, C. T., Drăghici, A., & Tăucean, I. M. (2018). Firms’ Financial Performance and Investment: A Panel Data Analysis Applied to the Wine Industry of CEE Countries. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 238, 714-719. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2018.04.054
Andrews, B. & SevenFiftyDaily. (2023, 30 maart). New ESG regulations will impact every winery - Here’s what to know. wine.co.za. https://news.wine.co.za/news.aspx?NEWSID=41005
Barneveld, J. (2014). Financiering en vermogensonttrekking door aandeelhouders: een studie naar de grenzen aan de financieringsvrijheid van aandeelhouders in besloten verhoudingen naar Amerikaans, Duits en Nederlands recht [Kluwer]. https://pure.uva.nl/ws/files/1739648/132154_thesis.pdf
Beghin, X. (2021, 17 februari). Comment les vignobles wallons financent leur développement? In TRENDS TENDANCES. https://www.vigneronsdewallonie.be/fr/comment-les-vignobles-wallons-financent-leur-developpement-in-trends-tendances/
Bellocchi, A., Travaglini, G., & Vitali, B. (2023). How capital intensity affects technical progress: An empirical analysis for 17 advanced economies. Metroeconomica, 74(3), 606–631. https://doi.org/10.1111/meca.12421
BeNeVit. (2011). Financiering. BeNeVit Advies Voor de Wijnbouw. https://www.benevit.org/financiering.html
Berger, S. C., & Gleisner, F. (2009). Emergence of Financial Intermediaries in Electronic Markets: The Case of Online P2P Lending. BuR - Business Research, 2(1), 39–65. https://doi.org/10.1007/bf03343528
Boehlje, M. D. (2019). The emerging agricultural lending system. In CRC Press eBooks (pp. 93–114). https://doi.org/10.1201/9780429039744-5
Breemersch, K. (2013). Een economische analyse van arbeidsintensieve sectoren (Door M. Goos & J. Konings).
Bruton, G., Khavul, S., Siegel, D., & Wright, M. (2014). New Financial Alternatives in Seeding Entrepreneurship: Microfinance, Crowdfunding, and Peer–to–Peer Innovations. Entrepreneurship Theory And Practice, 39(1), 9–26. https://doi.org/10.1111/etap.12143
Bukalska, E. (2019). Testing trade-off theory and pecking order theory under managerial overconfidence. International Journal Of Management And Economics, 55(2), 99–117. https://doi.org/10.2478/ijme-2019-0008
CFI Team. (2024, 28 oktober). Pecking Order Theory. Corporate Finance Institute. https://corporatefinanceinstitute.com/resources/valuation/pecking-order-theory/
Chen, J. (2024, 25 september). What Is the Modigliani-Miller Theorem? Investopedia. https://www.investopedia.com/terms/m/modigliani-millertheorem.asp
CrowdAboutNow. (z.d.-b). Wijndomein Bergen | CrowdAboutNow. https://crowdaboutnow.nl/campagnes/wijndomeinbergen
Cruzu. (2024). Cruzu. https://www.cruzu.com/
De Financiële Begrippenlijst. (z.d.). Betekenis-definitie kapitaalintensief. De Financiële Begrippenlijst BV. Geraadpleegd op 18 oktober 2024, van https://www.dfbonline.nl/begrip/9917/kapitaalintensief
Definition of Economies of Scale | Higher Rock Education. (z.d.). https://www.higherrockeducation.org/glossary-of-terms/economies-of-scale
Delve. (2025, 6 februari). Inductive Thematic Analysis vs. Deductive Thematic Analysis in Qualitative Research — Delve. https://delvetool.com/blog/inductive-deductive-thematic-analysis
Dey, K., & Mishra, P. K. (2022). Mainstreaming blended finance in climate-smart agriculture: Complementarity, modality, and proximity. Journal Of Rural Studies, 92, 342–353. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2022.04.011
Donckt, M. V., Chan, P., & Silvestrini, A. (2020). A new global database on agriculture investment and capital stock. Food Policy, 100, 101961. https://doi.org/10.1016/j.foodpol.2020.101961
Economie. (2024, 28 maart). Wijn in bloei: recordopbrengst Belgische wijn. Economie. https://news.economie.fgov.be/236168-wijn-in-bloei-recordopbrengst-belgische-wijn
Economie lokaal. (2020, 23 april). 2.3 Kapitaalintensiteit - economielokaal. Economielokaal. Geraadpleegd op 18 oktober 2024, van https://www.economielokaal.nl/23-kapitaalintensiteit/
Economies of Scope | Ag Decision Maker. (z.d.). https://www.extension.iastate.edu/agdm/wholefarm/html/c5-205.html
European Court of Auditors. (2023). Special report Restructuring and planting vineyards in the EU: Unclear impact on competitiveness and limited environmental ambition. In European Court Of Auditors. Geraadpleegd op 18 oktober 2024, van https://www.eca.europa.eu/ECAPublications/SR-2023-23/SR-2023-23_EN.pdf
Faria, S. da S., Lourenço-Gomes, L. S. de M., Gouveia, S. H. C. de, & Rebelo, J. F. (2020). Economic performance of the Portuguese wine industry: a microeconometric analysis. Journal of Wine Research, 31(4), 283–300. https://doi.org/10.1080/09571264.2020.1855578
Feng, Z., & Hardin, W. G., III. (2023). Investment and Capital Improvements in Commercial Real Estate: The Case of REITs. The Journal Of Real Estate Finance And Economics. https://doi.org/10.1007/s11146-023-09967-8
Festa, G., Metallo, G., Cuomo, M. T., & Situm, M. (2019). Crowdfunding in wine business as financing opportunity for smaller wineries. International Journal Of Globalisation And Small Business, 10(3), 278. https://doi.org/10.1504/ijgsb.2019.100126
Financiële steun voor de land- en tuinbouw. (2024). Vlaanderen. https://www.vlaanderen.be/financiele-steun-voor-de-land-en-tuinbouw
Flores, S. S. (2017). What is sustainability in the wine world? A cross-country analysis of wine sustainability frameworks. Journal Of Cleaner Production, 172, 2301–2312. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2017.11.181
FOD Economie. (2025, 20 maart). Een kater voor de Belgische wijnbouw in 2024. Economie. https://news.economie.fgov.be/248081-een-kater-voor-de-belgische-wijnbouw-in-2024
FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie, & Waterbley, S. (2024, 10 juli). De Belgische wijnbouw in cijfers : oogst- en erkenningsjaar 2023. FOD Economie. https://economie.fgov.be/nl/publicaties/de-belgische-wijnbouw-cijfers
FoodChain ID. (2023, 23 augustus). PDO PGI & TSG - FoodChain ID. https://www.foodchainid.com/nl/certification/human-consumption/pdo-pgi-tsg/
Fundovino, CrowdSpace. (2024, 7 juni). CrowdSpace. https://thecrowdspace.com/platform/fundovino/
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023-2027: algemeen kader Landbouw en Zeevisserij. (z.d.). https://lv.vlaanderen.be/beleid/landbouwbeleid-eu/gemeenschappelijk-landbouwbeleid-glb/2023-2027-algemeen-kader
Geographical indications and quality schemes explained. (2023, 24 oktober). Agriculture And Rural Development. https://agriculture.ec.europa.eu/farming/geographical-indications-and-quality-schemes/geographical-indications-and-quality-schemes-explained_en
Havemann, T., Negra, C., Werneck, F. (2022). Blended finance for agriculture: exploring the constraints and possibilities of combining fi nancial instruments for sustainable transitions. In: Desa, G., Jia, X. (eds) Social Innovation and Sustainability Transition. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-031-18560-1_23
Huey, T., & Musser, R. (2023, 18 septermber). How to Implement ESG in the Food and Beverage Industry - BPM. BPM. https://www.bpm.com/insights/from-farm-to-fork-how-to-implement-esg-in-the-food-and-beverage-industry/
ILVO. (2021, 19 maart). Grote interesse voor eerste Vlaams wijnsymposium [Persbericht]. ILVO (Nederlands). https://ilvo.vlaanderen.be/nl/nieuws/grote-interesse-voor-eerste-vlaamse-wijnsymposium
Innovatieaftrek | VLAIO. (2024). VLAIO. https://www.vlaio.be/nl/subsidies-financiering/subsidiedatabank/innovatieaftrek
Joost. (2024, 29 oktober). Samen sterker: de vele voordelen van de coöperatie. KRAGD Notarissen. https://kragd.nl/samen-sterker-de-vele-voordelen-van-de-cooperatie
Kambali, U., & Panakaje, N. (2022). A Review on Access to Agriculture Finance by Farmers and its Impact on their Income. International Journal of Case Studies in Business, IT, and Education (IJCSBE), 6(1), 302-327. https://doi.org/10.5281/zenodo.6513302
Khafagy, A., & Vigani, M. (2022). External finance and agricultural productivity growth. Agribusiness, 39(2), 448-472. https://doi.org/10.1002/agr.21775
Kim, J. (2024, 20 september). Trade-Off theory. Wall Street Prep. https://www.wallstreetprep.com/knowledge/trade-off-theory/
KPMG. (2022). Wine Industry Insights: State of the Market. Geraadpleegd op 19 oktober 2024, van https://assets.kpmg.com/content/dam/kpmg/au/pdf/2022/australian-wine-industry-insights-july-2022.pdf
Lin, M., Prabhala, N. R., & Viswanathan, S. (2012). Judging Borrowers by the Company They Keep: Friendship Networks and Information Asymmetry in Online Peer-to-Peer Lending. Management Science, 59(1), 17–35. https://doi.org/10.1287/mnsc.1120.1560
McCorkle, D. A., Dudensing, R. M., Hanselka, D. D., & Hellman, E. W. (2019). The long-term viability of US wine grape vineyards: assessing vineyard labour costs for future technology development. International Journal Of Entrepreneurship And Small Business, 36(3), 308. https://doi.org/10.1504/ijesb.2019.097734
Michel, L., Lahiani, A., Aytac, B., & Van Hoang, T. H. (2020). Working capital management and profitability of wine firms in France: an empirical analysis. International Journal Of Entrepreneurship And Small Business, 41(3), 368. https://doi.org/10.1504/ijesb.2020.10032621
Montalvo-Falcón, J. V., Sánchez-García, E., Marco-Lajara, B., & Martínez-Falcó, J. (2023). Sustainability Research in the Wine Industry: A Bibliometric Approach. Agronomy, 13(3), 871. https://doi.org/10.3390/agronomy13030871
Mouton, A. (2022, 9 oktober). Belgische wijnbouw groeit met horten en stoten - Trends Kanaal Z. Trends Kanaal Z. https://trends.knack.be/ondernemen/belgische-wijnbouw-groeit-met-horten-en-stoten/
Naked Wines. (z.d.). https://www.nakedwines.co.uk/
Nickolas, S. (2024, 14 november). Economies of Scope vs. Economies of Scale: What's the Difference? Investopedia. https://www.investopedia.com/ask/answers/042215/what-difference-between-economies-scope-and-economies-scale.asp
Parlement de Wallonie. (2023). La production de vin en Wallonie. https://www.parlement-wallonie.be/pwpages?p=interp-questions-voir&type=28&iddoc=122526
Péan, J. (2022, 29 maart). 8 Innovaties die de wijnwereld veranderen. EtOH Digital. https://etoh.digital/8-des-innovations-qui-changent-le-monde-du-vin/
Planas, J. (2015). The emergence of winemaking cooperatives in Catalonia. Business History, 58(2), 264–282. https://doi.org/10.1080/00076791.2015.1082546
Pomarici, E., Corsi, A., Mazzarino, S., & Sardone, R. (2021). The Italian Wine Sector: Evolution, Structure, Competitiveness and Future Challenges of an Enduring Leader. Italian Economic Journal, 7(2), 259–295. https://doi.org/10.1007/s40797-021-00144-5
Precisielandbouw - ILVO Vlaanderen. (z.d.). ILVO (English). https://ilvo.vlaanderen.be/en/dossiers/precisielandbouw
Proudfoot, K. (2022). Inductive/Deductive hybrid thematic analysis in mixed methods research. Journal Of Mixed Methods Research, 17(3), 308–326. https://doi.org/10.1177/15586898221126816
Rekova, N., Telnova, H., Kachur, O., Golubkova, I., Baležentis, T., & Streimikiene, D. (2020). Financial Sustainability Evaluation and Forecasting Using the Markov Chain: The Case of the Wine Business. Sustainability, 12(15), 6150. https://doi.org/10.3390/su12156150
Roque, L. (2023, 22 december). How to write a crowdfunding campaign | Robots.net. Robots.net. https://robots.net/fintech/how-to-write-a-crowdfunding-campaign/
Rose, J., Low-Choy, S., Katz, I., & Homel, R. (2023). Enriching thematic analysis with clustering techniques: applying mixed analysis to interviews about big data linkage. In Edward Elgar Publishing eBooks (pp. 310–327). https://doi.org/10.4337/9781800887954.00029
Ross, S. (2024, 14 november). Internal vs. External Economies of Scale: What’s the Difference? Investopedia. https://www.investopedia.com/ask/answers/013015/what-are-differences-between-internal-and-external-economies-scale.asp
Rozhkova, A. (2021). Features and problems of lending to agricultural enterprises. IOP Conference Series Earth And Environmental Science, 677(2), 022045. https://doi.org/10.1088/1755-1315/677/2/022045
Santini, C., Cavicchi, A., & Casini, L. (2013). Sustainability in the wine industry: key questions and research trendsa. Agricultural And Food Economics, 1(1). https://doi.org/10.1186/2193-7532-1-9
Santos, M., Richman, V., & Hu, A. (2022). Financial impact of high land prices on the viability of winery startup projects. International Journal Of Wine Business Research, 34(2), 157–172. https://doi.org/10.1108/ijwbr-06-2020-0026
De Financiële Begrippenlijst, Schreurs, E., & Harbrink Numan, H. (2022). Betekenis-definitie rationalisatie-investering: Een investering ter vermindering van de . . . - DFB | De Financiële Begrippenlijst. (C) Copyright 2005-2025 - DFB - de Financiële Begrippenlijst BV. https://www.dfbonline.nl/begrip/11611/rationalisatie-investering
Sengul, M., Costa, A. A., & Gimeno, J. (2019). The Allocation of Capital within Firms. Academy Of Management Annals, 13(1), 43–83. https://doi.org/10.5465/annals.2017.0009
The Investopedia Team. (2024, 20 februari). Capital Intensive: Definition, Examples, and Measurement (Door G. Scott & S. Kvilhaug). Investopedia. https://www.investopedia.com/terms/c/capitalintensive.asp
Van de Vate, M. R. (2012). De financiële haalbaarheid van een wijnbedrijf in de Languedoc-Roussillon voor een beginnend ondernemer. Wageningen University, 830811-852–130. https://edepot.wur.nl/240469
Wijnbouw, Landbouw en zeevisserij. (z.d.). https://lv.vlaanderen.be/plant/tuinbouw/wijnbouw
WineFunding. (2024). Wine funding. WineFunding. https://www.winefunding.com/en
Wine Industry Spotlights. (2021, 18 oktober). Capital Strategies for Your Wine Business. Wine Industry Advisor. https://wineindustryadvisor.com/2021/10/18/capital-strategies-for-your-wine-business/
Wutich, A., Beresford, M., & Bernard, H. R. (2024). Sample Sizes for 10 Types of Qualitative Data Analysis: An Integrative Review, Empirical Guidance, and Next Steps. International Journal Of Qualitative Methods, 23. https://doi.org/10.1177/16094069241296206
Yin, H. (2021). A study of the impact of foreign direct investment on firms in the Chinese wine industry (Thesis, Doctor of Philosophy (PhD)). The University of Waikato, Hamilton, New Zealand. Retrieved from https://hdl.handle.net/10289/14447
Yin, R. K. (2003). Case study research: design and methods. 3rd ed. Sage Publications.
Zorgsubsidiekalender. (2024, september 24). Wat is subsidie? https://zorgsubsidiekalender.nl/wat-is-subsidie
