Virtuele wereld biedt troost aan jonge patiënten: VR-technologie verovert de spoedafdeling

Wasim
Vandepoel

Tienen – In het Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart Tienen wordt onderzocht hoe Virtual Reality (VR) ingezet kan worden om angst bij kinderen op de spoedafdeling te verminderen. Hoewel de technologie nog niet actief wordt toegepast, tonen de eerste resultaten uit een bachelorproef van verpleegkundige Wasim Vandepoel alumni van de Hogeschool PXL aan dat VR een veelbelovende rol kan spelen in pediatrische zorg.

Kinderen tussen 6 en 12 jaar blijken aanzienlijk minder angst te ervaren wanneer ze tijdens medische procedures worden afgeleid met VR-beelden. “Een virtuele duik in een aquarium of een bezoek aan SpongeBob in de Krusty Krab kan wonderen doen,” zegt Vandepoel. De technologie, die tot voor kort vooral geassocieerd werd met gaming en entertainment, blijkt een krachtig hulpmiddel in de medische wereld.

Het onderzoek richt zich niet alleen op de impact bij patiënten, maar ook op de houding van zorgverleners. Passieve educatie – zoals posters of video's – blijkt onvoldoende om gedragsverandering teweeg te brengen. Daarom werd een interactieve workshop georganiseerd, waarbij verpleegkundigen en artsen zelf de VR-bril konden uitproberen. Die aanpak leidde tot een duidelijke toename in kennis én bereidheid om VR in de toekomst toe te passen.

De workshop maakte duidelijk dat praktische ervaring essentieel is om scepticisme te doorbreken. Zorgverleners gaven na afloop aan dat ze zich beter geïnformeerd voelden en meer openstonden voor het gebruik van VR in hun dagelijkse praktijk. Hoewel er nog technische en organisatorische drempels zijn, lijkt de weg naar implementatie steeds realistischer.

Het onderzoek van Vandepoel vormt een belangrijke stap in de richting van kindvriendelijke innovatie binnen de spoedzorg. De hoop is dat VR binnenkort niet alleen een theoretisch concept blijft, maar daadwerkelijk wordt geïntegreerd in de zorg voor jonge patiënten.

Bibliografie

Artikels

  1. Ammann-Reiffer, C., Kläy, A., & Keller, U. (2022). Virtual Reality as a Therapy Tool for Walking  in         Pediatric Neurorehabilitation: Usability and User Experience Evaluation. JMIR Serious Games, 10(3), e38509. https://doi.org/10.2196/38509
  2. Baks, M. B. (2025, juni). Waarom we virtual reality willen omarmen (voor patiënten, maar ook voor onszelf). https://www.nursing.nl/. Geraadpleegd op 6 maart 2025, van https://www.nursing.nl/waarom-we-virtual-reality-willen-omarmen-voor-patienten-maar-ook-voor-onszelf/
  3. Bexson, C., Oldham, G., & Wray, J. (2024). Safety of virtual reality use in children: a systematic review. European Journal Of Pediatrics, 183(5), 2071–2090. https://doi.org/10.1007/s00431-024-05488-5
  4. Chen, Y., Cheng, S., Lee, P., Lai, C., Hou, I., & Chen, C. (2019). Distraction using virtual reality for children during intravenous injections in an emergency department: A randomised trial. Journal Of Clinical Nursing, 29(3–4), 503–510. https://doi.org/10.1111/jocn.15088
  5. Coyne, I., & Conlon, J. (2007). Children’s and young people’s views of hospitalization: ‘It’s a scary place’. Journal Of Children S And Young People S Nursing, 1(1), 16–21. https://doi.org/10.12968/jcyn.2007.1.1.23302
  6. Eijlers, R., Utens, E. M. W. J., Staals, L. M., De Nijs, P. F. A., Berghmans, J. M., Wijnen, R. M. H., Hillegers, M. H. J., Dierckx, B., & Legerstee, J. S. (2019). Systematic Review and Meta-analysis of Virtual Reality in Pediatrics: Effects on Pain and Anxiety. Anesthesia & Analgesia, 129(5), 1344–1353. https://doi.org/10.1213/ane.0000000000004165
  7. Ferraz-Torres, M., Soto-Ruiz, N., Escalada-Hernández, P., García-Vivar, C., & Martín-Rodríguez, L. S. (2023). Can virtual reality reduce pain and anxiety in pediatric emergency care and promote positive response of parents of children? A quasi-experimental study. International Emergency Nursing, 68, 101268. https://doi.org/10.1016/j.ienj.2023.101268
  8. Hakim, A., Kaldozkhi, S. S. H., Tashakori, A., & Ghanbari, S. (2023). The effect of non-verbal music on anxiety in hospitalized children. BMC Pediatrics, 23(1). https://doi.org/10.1186/s12887-023-04101-2
  9. Hedén, L., Von Essen, L., & Ljungman, G. (2019). Children’s self‐reports of fear and pain levels during needle procedures. Nursing Open, 7(1), 376–382. https://doi.org/10.1002/nop2.399
  10. Krauss, B. S., Calligaris, L., Green, S. M., & Barbi, E. (2015). Current concepts in management of pain in children in the emergency department. The Lancet, 387(10013), 83–92. https://doi.org/10.1016/s0140-6736(14)61686-x
  11. Lerwick, J. L. (2016). Minimizing pediatric healthcare-induced anxiety and trauma. World Journal Of Clinical Pediatrics, 5(2), 143. https://doi.org/10.5409/wjcp.v5.i2.143
  12. Lluesma-Vidal, M., González, R. C., García-Garcés, L., Sánchez-López, M. I., Peyro, L., & Ruiz-Zaldibar, C. (2022). Effect of Virtual Reality on Pediatric Pain and Fear During Procedures Involving Needles: Systematic Review and Meta-analysis. JMIR Serious Games, 10(3), e35008. https://doi.org/10.2196/35008
  13. Martirosov, S., Bureš, M., & Zítka, T. (2021). Cyber sickness in low-immersive, semi-immersive, and fully immersive virtual reality. Virtual Reality, 26(1), 15–32. https://doi.org/10.1007/s10055-021-00507-4
  14. Piskorz, J., & Czub, M. (2017). Effectiveness of a virtual reality intervention to minimize pediatric stress and pain intensity during venipuncture. Journal For Specialists in Pediatric Nursing, 23(1). https://doi.org/10.1111/jspn.12201
  15. Poppelaars, M. A., Van Der Water, L., Oost, I. K., Van Hensbroek, P. B., & Van Bergen, C. J. A. (2024). Virtual reality reduces anxiety of children in the plaster room: a randomized controlled trial. The Bone & Joint Journal, 106-B(7), 728–734. https://doi.org/10.1302/0301-620x.106b7.bjj-2023-0756.r2
  16. Tas, F. Q., Van Eijk, C. A. M., Staals, L. M., Legerstee, J. S., & Dierckx, B. (2022). Virtual reality in pediatrics, effects on pain and anxiety: A systematic review and meta‐analysis update. Pediatric Anesthesia, 32(12), 1292–1304. https://doi.org/10.1111/pan.14546
  17. Wang, Y., Tao, J., Chen, M., Peng, Y., Wu, H., Yan, Z., & Huang, P. (2025). Effects of Virtual Reality on Pain, Anxiety and Fear Among Emergency Department Patients: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. Pain Management Nursing. https://doi.org/10.1016/j.pmn.2025.01.016
  18. Williams, S., Keogh, S., & Douglas, C. (2019). Improving paediatric pain management in the emergency department: An integrative literature review. International Journal Of Nursing Studies, 94, 9–20. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2019.02.017

 

 

Websites en tools 

 

  1. Angst als hoofdrolspeler in een kinderleven. (z.d.). https://www.kijkopkennis.nl/wp/2024/04/angst-als-hoofdrolspeler-in-een-kinderleven/
  2. Feiten & cijfers - Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart Tienen. (z.d.). Regionaal Ziekenhuis Heilig Hart Tienen.https://www.rztienen.be/nl/visie-en-beleid/feiten-cijfers/
  3. Microsoft Copilot: uw AI-companion. (n.d.). Microsoft Copilot: Uw AI-companion. https://copilot.microsoft.com/
  4. NeuroLaunch.com. (2024, 15 september). Child Psychology and Color: How Hues Influence Young Minds. https://neurolaunch.com/child-psychology-color/
  5. Nws, V. (2024, 22 oktober). Forse toename spoedopnames door onder meer huisartsentekort en wachtlijsten. vrtnws.be. https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2024/10/22/spoed-opnames-toename/
  6. Oxford Centre for Evidence-Based Medicine: Levels of Evidence (March 2009). (n.d.). Haiku.https://www.cebm.ox.ac.uk/resources/levels-of-evidence/oxford-centre-for-evidence-based-medicine-levels-of-evidence-march-2009
  7. Scribbr. (2023, May 1). Scribbr - Snel en succesvol afstuderen zonder zorgen. https://www.scribbr.nl/
  8. SpongeBob SquarePants Official. (2021, 12 februari). Take a 360° VR tour of the Krusty Krab! 🍔 | SpongeBob [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=msI5VFPMmSE
  9. Voor, tijdens, na ziekenhuis - Stichting Kind en Ziekenhuis. (2021, 5 oktober). Stichting Kind en Ziekenhuis. https://kindenziekenhuis.nl/voor-tijdens-na-ziekenhuis/#:~:text=Ook%20kinderen%20die%20thuis%20makkelijk,van%20hun%20ouders%20gescheiden%20worden.
  10. VR Expert. (2022, 15 augustus). Overview and tutorial of the Pico Neo 3 Pro (How to get started) | VR Expert[Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=E9UOsAqkcGE

 

Boeken en e-books

  1. Cohen, J. C. (1988). Statistical Power Analysis for the Behavioral Sciences. (2de editie) [E-book]. Lawrence Erlbaum Associates. https://www.utstat.toronto.edu/brunner/oldclass/378f16/readings/CohenPower.pdf
  2. Rumsey, D. J. (2018). Statistiek voor dummies (3de editie) [Boek]. Voor dummies.
  3. Stolp, J. S., Schouten, I. S., Den Boer, F. D. B., & Zegers, M. Z. (2020). Evidence Based Practice Handboek voor verpleegkundige (3de editie) [Boek]. Pearson Benelux en Expert College. (Oorspronkelijk gepubliceerd 2017)
Download scriptie (2.1 MB)
Universiteit of Hogeschool
Hogeschool PXL
Thesis jaar
2025
Promotor(en) en begeleiders
Nathalie Adriaens
Thema('s)
Geneeskunde
Kernwoorden
spoed,
virtual reality,
pediatrie,
Innovatie,
spoedgevallen,
"Triage, Spoedgevallen, Verpleegkunde, Duizeligheid, Protocol, Medische beeldvorming"