Zou jij je eigen gezondheid op het spel zetten voor een ander?
Heb je ooit overwogen om eiceldonor te worden? Of ken je iemand die dat wil doen? Het klinkt misschien als een nobel gebaar, maar de eiceldonatie-industrie blijkt een stuk complexer te zijn dan op het eerste gezicht lijkt. Het is een gevoelig maatschappelijk domein waar gender, altruïsme en economie op een bijzondere manier samenkomen. In deze scriptie wordt dit zichtbaar gemaakt aan de hand van donorverhalen die werden gedeeld in blogs op websites van commerciële rekruteringsagentschappen en fertiliteitsklinieken.
Eiceldonatie is riskanter dan je denkt. Het gaat niet zonder gezondheidsrisico’s. Complicaties zoals ovarieel hyperstimulatiesyndroom (OHSS) of nierfalen kunnen optreden. Daarom is het cruciaal dat eiceldonoren volledig geïnformeerd worden. Toch blijkt dat dit in de praktijk niet altijd zo is. Sommige eiceldonoren begrijpen de risico’s niet helemaal of krijgen informatie die onvolledig is, soms wordt die informatie zelfs geminimaliseerd. Dat kan ertoe leiden dat beslissingen genomen worden zonder dat de gevolgen volledig duidelijk zijn.
Daar komt nog iets bij: de manier waarop over eiceldonatie wordt gesproken draait vaak om altruïsme, het idee dat eiceldonoren puur uit goedheid voor een ander doneren. Zelfs de term ‘eiceldonor’ roept dat beeld op, terwijl er in de praktijk meestal ook een financiële vergoeding bij komt kijken. Dit soort verhalen kunnen bestaande gendernormen versterken, zoals het beeld dat vrouwen vanzelfsprekend zorgzaam en zelfopofferend zijn.
Al deze kwesties roepen een belangrijke vraag op: op welke manieren worden de verhalen van donoren gepresenteerd in blogs op de websites van commerciële rekruteringsagentschappen en fertiliteitsklinieken?
Je vraagt je misschien af hoe ik dit onderzoek heb aangepakt. Simpel gezegd: ik heb het zoekgedrag van een potentiële eiceldonor nagebootst. Door termen zoals ‘egg donor blogs’ en ‘egg donation story’ in Google en Yahoo in te typen, verzamelde ik een groot aantal blogs. Om het overzichtelijk te houden, stelde ik criteria op voor welke blogs wel of niet werden meegenomen. Uiteindelijk analyseerde ik 43 blogs met behulp van een thematische analyse, een methode die systematisch thema’s in tekstuele data blootlegt. Daarnaast werd het proces ondersteund met interdisciplinary collaborative auditing. Dit betekent dat twee andere onderzoekers betrokken waren bij zowel de dataverzameling als de analyse, om de betrouwbaarheid van de resultaten te vergroten.
Onze analyse van de verhalen van eiceldonoren bracht vier centrale thema’s aan het licht.
1. Bloggers moedigen anderen aan om te doneren
“My advice to anyone considering this, is just go for it; and don’t think of it as ‘giving away a baby’, think of it as ‘giving away a period so someone else can use it to make their own baby.” (Blog 30)
Klinkt best verleidelijk, toch? Verhalen zoals “giving away a period” (Blog 30) zijn bedoeld om anderen aan te moedigen om ook eiceldonor te worden. Sommige bloggers probeerden potentiële donoren te overtuigen door te benadrukken dat ongebruikte eicellen toch gewoon verloren gaan. Eiceldonatie werd zo gepresenteerd als een mooie manier om dat ‘verlies’ te voorkomen. Best een beetje misleidend, nietwaar? Is het echt zo eenvoudig als ze doen lijken?
Niet alles wat ze zeiden klopte helemaal. Een blogger dacht bijvoorbeeld dat het lichaam elke maand op natuurlijke wijze nieuwe eicellen aanmaakt. Ook de eicelafname werd heel luchtig voorgesteld: een “wonderful sleep” (Blog 6) of een “simple blip” (Blog 2). Ze deden alsof het een makkie was en vergeleken het zelfs met bloed geven. Zo probeerden ze het hele proces te minimaliseren en te normaliseren.
2. De ontvangers zijn de focuspunten in de bloggers hun verhalen
Wat ons opviel in veel blogs is dat bloggers zichzelf vaak op de achtergrond plaatsten, terwijl de aandacht volledig naar de ontvangers ging. Ze probeerden hun perspectief te begrijpen en toonden veel empathie. Een blogger beschreef zelfs een spirituele band:
“As my donation date was getting closer I felt a serious emotional connection with my recipients. I had never met them nor would I ever meet them, but our bond somehow (very supernaturally) was incredible.” (Blog 17).
Hoewel bloggers het belang van hun biologische bijdrage erkenden, zagen ze zichzelf toch vooral als een klein deel van een groter proces: het mogelijk maken van een kind. Zo hielden ze emotioneel wat afstand, maar toch vroegen ze zich soms af:
“Would she [de ontvanger] look like me, would she like me, would I be what she wanted me to be?” (Blog 34).
In die vragen klinkt iets door dat veel bloggers leken te zoeken: erkenning, sociale acceptatie en goedkeuring.
3. Bloggers construeren hun identiteit
Voor veel bloggers leek eiceldonatie een manier te zijn om hun identiteit te construeren. Een blogger beschreef het zelfs als een roeping, iets dat al sinds de leeftijd van twaalf op de bucketlist stond. Voor anderen was het een daad van zelfopoffering die veerkracht en vastberadenheid liet zien. Soms namen ze daarbij grote risico’s voor hun gezondheid:
“The OHSS was a crazy experience, but to me, continuing to help create families is more important. I would risk it again to continue to help others.” (Blog 12).
Zou jij je eigen gezondheid op het spel zetten voor een ander?
Toch stonden de bloggers er niet alleen voor. Door het contact met andere donoren voelden ze zich gesteund en verbonden, alsof ze deel uitmaakten van een grote familie.
4. Niets negatief te zeggen over agentschappen en/of klinieken
En tot slot: wat over de commerciële rekruteringsagentschappen en/of fertiliteitsklinieken? Geen slecht woord! Alles wat we lazen was positief. Negatieve ervaringen werden simpelweg niet gerapporteerd.
De blogs laten zien hoe verhalen niet alleen informeren, maar ook een diepere boodschap overbrengen, waarbij bloggers een altruïstisch, gegendered en economisch discours versterken en internaliseren. Alles komt samen in de titel van mijn masterproef, die eigenlijk een samenvatting is van deze dynamiek:
“Think about the lives you are going to change.” (Blog 4).
Een korte zin die duidelijk maakt hoe de verhalen van eiceldonoren draaien om het helpen van anderen (altruïsme), tegelijk een bepaald beeld van eiceldonoren versterken (gender) en de markt draaiende houden door zulke boodschappen te verspreiden (economisch).
Bibliografie
Almeling, R. (2007). Selling Genes, selling gender: egg agencies, sperm bank and the medical market in genetic material. American sociological review, 72 (3), 319-340.
https://doi.org/10.1177/000312240707200301
Arosio, L. (2010). Personal documents on the internet: what new and what’s old. Journal of comparative research in anthropology and sociology, 1(2), 23-38.
ASRM. (2021). Guidance regarding gamete and embryo donation. American Society for reproductive Medicine, 115(6), p.1395-1410.
https://doi.org/10.1016/j.Fertnstert.2021.01.045
Barreto, J.E., & Whitehair, C.L. (2017). Social media and web presence for patients and professionals: evolving and implications for practice. PM&R, 9(5), 98-105.
http://dx.doi.org/10.1016/j.pmrj.2017.02.012
Bodri, D. (2013). Selecting and screening donors. In Sauer, M-V. (Ed.), Principles of oocyte and embryo donation (pp.1-419). Springer.
http://doi.org/10.1007/978-1-4471-2392-7
Bowman, M. (2020). Privileged ignorance, “world”-traveling, ad epistemic tourism. Hypatia, 35, 475-489.
https://doi.org/10.1017/hyp.2020.25
Bracewell-Milnes, T., Saso, S., Bora, S., Ismail, A.M., Al-Memar, M., Hamed, A.H., Abdalla, H., & Thum, M-Y. (2016). Investigating psychosocial attitudes, motivations and experiences of oocyte donors, recipients and egg sharers: a systematic review. Human reproduction update, 22(4), 450-465.
https://doi.org/10.1093/humupd/dmw006
Braun, V., Clarke, V., Hayfield, N., Davey, L., & Jenkinson, E. (2022). Doing reflexive thematic analysis. In Supporting research in counselling and psychotherapy: Qualitative, quantitative, and mixed methods research (pp. 19-38). Cham: Springer International Publishing.
https://doi.org/10.1007/978-3-031-13942-0
Carpenter, H., & Campo-Engelstein, L. (2025). Egg donation advertisements: addressing the regulatory gap. Journal of assisted reproduction and genetics, 42, 405-412.
https://doi.org/10.1007/s10815-025-03401-z
Carter, J.R., Gezinski, L.B., & Karandikar-Chheda, S. (2012). A comprehensive review of reproductive egg donation websites. Journal of consumer health on the internet, 16(1), 53-65.
https://doi.org/10.1080/15398285.2012.647604
Cattapan, A.R. (2016). Good eggs? Evaluating consent forms for egg donation. Journal of medical ethics, 42(7), 455-459.
https://doi.org/10.1136/medethics-2015-102964
Cross, S.E., & Madson, L. (1997). Models of the self: self-construals and Gender. Psychological Bulletin, 122(1), 5-37.
https://doi.org/10.1037/0033-2909.122.1.5
Curtis, A. (2010). Giving ‘Til it hurts: egg donation and the costs of Altruism. Feminist formations, 22(2), 80-100.
https://doi.org/10.1353/ff.2010.0009
Daniels, C.R., & Heidt-Forsythe, E. (2012). Gendered eugenics and the problematic of free market reproductive technologies: sperm and egg donation in the United states, Journal of Women in culture and society, 37(3), 719-747.
https://doi.org/10.1086/662964
de Beauvoir, S. (1983). The second sex. New York, Alfred A. Knopf.
De Proost, M., Hudson, N., & Provoost, V. (2021). ‘Nothing will stop me from giving the gift of life’: a qualitative analysis of egg donor forum posts. Culture health & sexuality, 23(5), 690-704.
https://doi.org/10.1080/13691058.2020.1722242
Decorte, T. (2016). Kwalitatieve data-analyse. In T. Decorte & D. Zaitch (Eds.), Kwalitatieve methoden en technieken in de criminologie (pp. 463-510). Acco.
Elgesem, D. (2002). What is special about the ethical issues in online research?. Ethics and information technology, 4(3), 195-203.
Garden, M. (2012). Defining blog: a fool’s errand or a necessary undertaking. Journalism, 13(4), 483-499.
https://doi.org/10.1177/1464884911421700
Gezinski, L.B., Karandikar, S., & Carter, J.R. (2012). The use of emotional imagery and language in egg donation web sites. Journal of consumer health on the internet, 16(4), 390-402.
https://doi.org/10.1080/15398285.2012.701174
Gilligan, C. (1982). In a different voice: psychological theory and women’s development. Harvard university press. 24-39.
Gilman, L. (2018). Toxic money or paid altruism: the meaning of payments for identity-release gamete donors. Sociology of health & illness, 40(4), 702-717.
https://doi.org/10.1111/1467-9566.12718
Goedeke, S., Gamble, H., & Thurlow, R. (2023). Extended families? Contact expectations and experiences of egg donors donating to previously unknown recipients. Human fertility, 26(6), 1519-1529.
https://doi.org/10.1080/14647273.2023.2292592
Greaves, F., Ramirez-Cano, D., Millett, C., Darzi, A., & Donaldson, L. (2013). Harnessing the cloud of patient experience: using social media to detect poor quality healthcare. BMJ, 22, 251-255.
http://dx.doi.org/10.1136/bmjqs-2012-001527
Gurmankin, A.D. (2001). Risk information Provided to prospective oocyte donors in a preliminary phone call. The American Journal of bioethics, 1(4), 3-13. https://doi.org/10.1162/152651601317139207
Halcomb, L. (2020). Who counts as family? Gamete donation and the construction of family forms in medical markets. Journal of family issues, 41(6), 831-852.
https://doi.org/10.1177/0192513X19886620
Hammarberg, K., Yang, F.H-M., Volks, C., & Whittaker, A. (2024). Quality of information for oocyte donors on south African donor agency websites: a content analysis. Human Fertility, 27(1).
https://doi.org/10.1080/14647273.2024.2413531
Hookway, N. (2008). ‘Entering the blogosphere’: some strategies for using blogs in social research. Qualitative research, 8(1), 91-113. https://doi.org/10.1177/1468794107085298
Hudson, N., Weis, C., Pavone, V., Herbrand, C., & Provoost, V. (2025). The emergence of egg intermediaries in the European fertility landscape: the creation of value in reproductive bioeconomies. Social science & medicine. (manuscript under review).
Jacxsens, L. (2025). “don’t be scared of the injections!”: from sacrifice to solicitation in egg provider blogs. (manuscript under review).
Jacxsens, L., Coveney, C., Culley, L., Lafuente-Funes, S., Pennings, G., Hudson, N., & Provoost, V. (2024). The representation of medical risks and incentives concerning egg donation: an analysis of the websites of fertility clinics of Belgium, Spain and the UK. Human fertility, 27(1), 1-12.
https://doi.org/10.1080/14647273.2024.2380667
Jain, J.K., & Paulson, R;J. (2006). Oocyte cryopreservation. Fertility and Sterility, 86(4), 1037-1046.
https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2006.07.1478
Jayaprakasan, K., Herbert, M., Moody, E., Stewart, J.A., & Murdoch, A.P. (2007). Estimating the risks of ovarian hyperstimulation syndrome (OHSS): implications for egg donation for research. Human Fertility, 10(3), 183-187.
https://doi.org/10.1080/14647270601021743
Johnson, K.M. (2017a). My Gametes, My right? The politics of involving donors’ partners in egg and sperm donation. The journal of law, medicine & ethics, 45(4), 612-633.
https://doi.org/10.1177/1073110517750601
Johnson, K.M. (2017b). The price of an egg: oocyte donor compensation in the US fertility industry. New genetics and society, 36(4), 354-374.
https://doi.org/10.1080/14636778.2017.1389262
Kabachinski, J. (2007). The blogosphere. Biomedical instrumentation & technology, 41(5), 379-384.
Keehn, J., Howell, E., Abdul-Karim, R., Chin, L.J., Leu, C-S., Sauer, M.V., & Klitzman, R. (2012). Recruiting egg donors online: an analysis of IFF clinic and agency websites adherence to ASRM guidelines. Fertility and Sterility, 98(4), 995-1000.
https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2012.06.052
Keehn, J., Howell, E., Sauer, M.V., & Klitzman, R. (2015). How agencies market egg donation on the internet: A qualitative study. Journal of law, medicine & ethics, 43(3). 610-618.
King, S.A. (2011). Researching internet communities: proposed ethical guidelines for the reporting of results. The information society, 12(2), 119-128.
https://doi.org/10.1080/713856145
Kocas, H.D., Pavlenko, T., Yom, E., & Rubin, L.R. (2021). The long-term medical risks of egg donation: contributions through psychology. American psychological association, 7(1), 80-88.
https://doi.org/10.1037/tps0000247
Kroløkke, C. (2015). Have eggs, will travel: the experiences and ethics of global egg donation. Somatechnics, 12-31.
https://doi.org/10.3366/soma.2015.0145
Lafuente-Funes, S. (2017). Egg donation in the making: gender, selection and (in) visibilities in the Spanish bioeconomy of reproduction. In V. Pavone,& J. Goven. (eds.), Bioeconomies (1-355).
Lafuente-Funes, S. (2020). Shall we stop talking about egg donation? Transference of reproductive capacity in the Spanish Bioeconomy. BioSocieties, 15(2), 207-225.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-55651-2
Lafuente-Funes, S., Weis, C., Hudson, N., & Provoost, V. (2023). Egg donation in the age of vitrification: A study of egg provider perceptions and experience in the UK, Belgium and Spain. Sociology of health & illness, 45(2), 259-278.
https://doi.org/10.1111/1467-9566.13590
Lake, R., Berzansky, I., Lanes, A., Srouji, S., Ginsburg, E., & Insogna, I. (2024). Informed consent and coercion in recruitment advertisement for oocyte donors. BMC Women’s Health, 24(1), 1-7.
https://doi.org/10.1186/s12905-024-03302-w
LaPointe, K. (2010). Narrating career, positioning identity: career identity as a narrative practice, Journal of vocational behavior, 77(1), 1-9.
https://doi.org/10.1016/j.jvb.2010.04.003
Lowik, A-J. (2020). Betwixt, between, besides: reflections on moving beyond the binary in reproductive health care. Creative nursing, 26 (2), 105-108.
https://doi.org/10.1891/CRNR-D-19-00085
Mackenzie, C., & Scully, J.L. (2007). Moral imagination, disability and embodiment. Journal of applied philosophy, 24(4), 335-351.
https://doi.org/10.1111/j.1468-5930.2007.00388.x
Maesschalck, J. (2016). Methodologische kwaliteit in het kwalitatief onderzoek. In T. Decorte & D. Zaitch (Eds.), Kwalitatieve methoden en technieken in de criminologie (pp. 131-160). Acco.
Massiah, N., Briggs, J., & Choudhay, M. (2020). Oocyte donation. In G-N. Allahbadia, B. Ata, S-R. Lindheim, B-J. Woodward, & B. Bhagavath. (Eds), Textbook of assisted reproduction (pp.1-844). Springer.
https://doi.org/10.1007/978-981-15-2377-9
McAdams, D.P. (2001). The psychology of life stories. Review of general psychology, 5(2), 100-122.
https://doi.org/10.1037/1089-2680.5.2.100
McBride, K. (2023). Trans individuals lived experiences of harm: gender, identity and recognition (eds.). Palgrave studies in victims and victimology.
https://doi.org/10.1007/978-3-031-24715-6
Miner, S.A. (2021). “I would want to pay her”: Challenging altruistic egg exchanges in Canada trough moral patchwork. Social science & medicine, 272, 1-8.
https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2021.113733
Molas, A., & Whittaker, A. (2022). Beyond the making of altruism: branding and identity in egg donation websites in Spain. BioSocieties, 17(2), 320-346.
https://doi.org/10.1057/s41292-020-00218-0
Moseson, H., Zazanis, N., Goldberg, E., Fix, L., Durden, M., Stoeffler, A., Hastings, J., Cudlitz, L., Lesser-Lee, B., Letcher, L., Reyes, A., & Obedin-Maliver, J. (2020). The imperative for transgender and gender nonbinary inclusion: beyond women’s health. Obstetrics & Gynecology, 135(5).
https://doi.org/10.1097/AOG.0000000000003816
Nurudeen, S.K., Levine, B.A., & Thornton II, M.H. (2013). Selecting and screening donors. In Sauer, M.V. (Ed.), Principles of oocyte and embryo donation (pp.1-419). Springer.
https://doi.org/10.1007/978-1-4471-2392-7
Okafor, N.I., Ikechebelu, J.I., Joe-Ikechebelu, N.N., Okpala, B.C., & Odo, C.C. (2022). ‘Gift with a price tag’: Nigerian egg donors’ knowledge, experiences and motivations. African journal of reproductive health, 26 (6), 64-79.
Pande, A., & Moll, T. (2018). Gendered bio-responsibilities and travelling egg providers from South Africa. Reproductive biomedicine and society online, 6, 23-33.
Pearson, H. (2006). Health effects of egg donation may take decades to emerge. Nature publishing group UK, 442 (7103), 607-608.
https://doi.org/10.1038/442607a
Perler, L., & Pérez, T-S. (2024). In/visible: a photographic journey into the lives of egg donors in Spain. Medical Anthropology, 43(8), 784-801.
https://doi.org/10.1080/01459740.2024.2384734
Provoost, V. (2020). Interdisciplinary collaborative auditing as a method to facilitate teamwork/teams in empirical ethics projects. AJOB empirical bioethics, 11(1), 14-16.
https://doi.org/10.1080/23294515.2019.1705431
Purewal, S., & van de Akker, O.B.A. (2009). Systematic review of oocyte donation: investigating attitudes, motivations and experiences. Human reproduction update, 15(5), 499-515.
https://doi.org/10.1093/humupd/dmp018
Royal College of Obstetricians & Gynaecologists. (2016). The management of Ovarian Hyperstimulation Syndrome, RCOG Green-top Guideline, 5, 1-22.
https://www.rcog.org.uk/media/or1jqxbf/gtg_5_ohss.pdf
Saint Arnault, D., & Sinko, L. (2021). Comparative ethnographic narrative analysis method: comparing culture in narratives. Global qualitative nursing research, 8, 1-8.
https://doi.org/10.1177/23333936211020722
Schneider, J. (2008). Fatal colon cancer in a young egg donor: a physician mother’s call for follow-up and research on the long-term risks of ovarian stimulation. Fertility and sterility, 90(5), 1-5.
https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2007.12.074
Shanley, M.L. (2002). Collaboration and commodification in assisted procreation: reflections on an open market and anonymous donation in human sperm and egg. Law & society review, 36(2), 257-284.
https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2013.01.096
Skillern, A., Cedars, M., & Huddleston, H. (2013). Egg donor informed consent tool (EDICT): development and validation of a new informed consent tool for oocyte donors. Mental health, sexuality and ethics, 99(6), 1733-1739.
http://dx.doi.org/10.1016/j.fertnstert.2013.01.096
Snee, H. (2013). Making Ethical Decisions in an online context: reflections on using blogs to explore narratives of experience. Methodological innovations, 8(2), 52-67.
https://doi.org/10.4256/mio.2013.013
Thaldar, D. (2020). Egg donors motivations, experiences and opinions: a survey of egg donors in South Africa. PluS one, 15(1).
https://doi.org/10.1371/journal.pone.0226603
Tober, D., Garibaldi, C., Blair, A., Baltzell, K. (2021). Alignment between expectations and experiences of egg donors: what does it mean to be informed?. Reproductive BioMedicine and society online, 12, 1-13.
https://doi.org/10.1016/j.rbms.2020.08.003
Tordoff, D.M., Minalga, B., Gross, B.B., Martin, A., Caracciolo, B., Barbee, L.A. Balkus, J.E., & Khosropour, C.M. (2022). Erasure and health equity implications of using binary male/ female categories in sexual health research and HIV/STI surveillance: recommendations for transgender-inclusive data collection and reporting. Sexually Transmitted Diseases, 49(2), 45-49.
https://doi.org/10.1097/OLQ.0000000000001533
Uroz, V., & Guerra, L. (2009). Donation of eggs in assisted reproduction and informed consent. Medicine and law, 28(3), 565-575.
van de Wiel, L. (2020). Freezing fertility: oocyte cryopreservation and the gender politics of aging (volume 22). NYU Press.
https://doi.org/10.1016/j.wsif.2014.10.019
Walther, J.B. (2002). Research ethics in internet-enabled research: human subjects issues and methodological myopia. Ethics and information technology, 4(3), 205-216.
https://doi.org/10.1023/a:1021368426115
Wilson, E., Kenny, A., & Dickson-Swift, V. (2015). Using Blogs as a qualitative health research tool: a scoping review. International Journal of Qualitative Methods, 14(5), 1-12.
https://doi.org/10.1177/1609406915618049
Wong, G., & Breheny, M. (2018). Narrative analysis in health psychology: a guide for analysis. Health psychology and behavioral medicine, 6(1), 245-261.
https://doi.org/10.1080/21642850.2018.1515017
Woodriff, M., Sauer, M., Klitzman, R. (2016). Advocating for longitudinal follow up of the health and welfare of egg donors. Fertility and sterility, 102(3), 662-666.
https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2014.05.037
