Kom in de zorg werken! Gegarandeerde werkzekerheid! Er staan maar liefst 20.000 vacatures open, klaar om ingevuld te worden! Lees ook even de kleine lettertjes…
Elke zorgmedewerker weet het: we hebben grote tekorten. Er wordt langs alle kanten aangemoedigd om in de zorg te komen werken. Niemand vertelt je echter meteen ook waarom we je nu écht zo hard nodig hebben.
De eersten die aan je bed zullen staan zijn de verpleegkundigen, de alleskunners van de zorg. Ze kunnen goed omgaan met stress, hebben een scherpe klinische blik, staan empathisch in contact met de mensen en doen ook fysiek zwaar werk. Daarbij houdt de dunne lijn tussen leed en geluk deze mensen elke dag met beide voeten op de grond. Verpleegkunde is een passie, anders zouden er geen verpleegkundigen zijn. Studenten beginnen dan ook zeer gemotiveerd aan hun opleiding. Er is wel een grens, en in de zorg is die al lang overschreden…
De zorg staat onder druk, en het begint al bij de instroom. De studenten en starters zijn de toekomst, maar ze worden niet altijd optimaal begeleid. Mentoren spelen een belangrijke rol bij het klaarstomen van studenten voor het beroep. Er wordt zeer veel gevraagd van zowel de student als de mentor. Stages zorgen voor een constante druk en het begeleiden van studenten of starters is een uitdaging gezien de grote werkbelasting.
Binnen het operatiekwartier blijkt die werkdruk zelfs typerend te zijn. Er is een constante vlotte planning van verschillende operaties die liefst allemaal efficiënt én veilig verlopen. Wat is nu de optimale manier om studenten en starters binnen zo'n complexe zorgomgeving duurzaam op weg te helpen?
Wat is de invloed van een vaste mentor voor studenten en starters binnen het operatiekwartier op de retentie en duurzame inzetbaarheid?
Met deze onderzoeksvraag werd het grote maatschappelijke probleem van de tekorten in de zorg vanuit wetenschappelijk perspectief bekeken door middel van een uitgebreide literatuurstudie. De resultaten zijn glashelder.
Studenten twijfelen over de zorg. De toekomst van kwaliteitsvolle zorg is niet meer gegarandeerd.
De cijfers bevestigen dit. Voor elke 100 uittreders zijn er slechts 80 instromers. Daarnaast geeft volgens een recente studie 16% van de verpleegkundigen aan binnen het komende jaar of de komende 5 jaar van beroep te willen veranderen.
Mentoren zijn onmisbaar om de toekomst van verpleegkunde en de zorg duurzaam te kunnen waarborgen.
Het is belangrijk om een goede ‘dedicated mentor’ te hebben op wie de student of startende verpleegkundige altijd kan terugvallen, met daarnaast verschillende gekwalificeerde ‘preceptoren’ (begeleidende werknemers tijdens de werkuren). De student en starter moeten dus voortdurend intensief begeleid worden.
Maar als we het probleem niet bij de oorzaak aanpakken, zal de toestroom aan studenten en starters nooit voldoende zijn.
Concreet is er nood aan vermindering van de werkbelasting voor verpleegkundigen. Ook zouden de zogenaamde preceptoren getraind moeten worden in het begeleiden van studenten en starters. Daarnaast zou de kwaliteit van mentorschap gecontroleerd moeten worden. Niet iedere verpleegkundige is geschikt om studenten en starters te begeleiden.
Het is een verantwoordelijkheid van alle niveaus om dit in goede banen te leiden, van student tot leidinggevende. Ook is er vraag naar investeringen vanuit de overheid. Daarbij zou de organisatie dit met de nodige flexibiliteit moeten kunnen inzetten naar haar eigen noden en realiteit. Voor de overheid zou het dan weer voordelig zijn om langdurig zieke medewerkers terug naar de werkvloer te leiden door hun kennis en ervaring slim in te zetten voor de begeleiding van studenten en starters.
Gezien het grote tekort aan zorgpersoneel zou iedere student die aan een zorgopleiding begint én iedere starter die ervoor kiest om in de zorgsector te beginnen, toch ook in de zorgsector moeten blijven? Het kunnen aanwerven van talent in de zorg begint bij het duurzaam zorgen voor de zorgsector in zijn geheel.
Zorg voor de zorg, want wie zorgt er anders voor u?
Chat Gpt. (2025). [Software]. OpenAI. https://chat.openai.com/chat
CINAHL Database | EBSCO. (2026). EBSCO Information Services, Inc. |
about.ebsco.com/nl-nl. https://about.ebsco.com/nl
nl/producten/onderzoeksdatabanken/cinahl-database
DeepL Translator | world’s most accurate translator. (2019). [Software].
https://www.deepl.com/en/translator
Durkin GJ, Cosetta MA, Mara C, Memmolo S, Nixon C, Rogan ML et al. A multimodal
project to assess preceptor burnout: Implications for professional development
practitioners [Internet]. J Nurses Prof Dev. 2023[cited 2025 May 18];39(1):33–41.
DOI: 10.1097/NND.0000000000000820
EFN – European Federation of Nurses Associations. (2022). EFN Report on Education,
Workforce, Quality & Safety, including Digitalization. https://efn.eu/wp-
content/uploads/2023/01/EFN-Report-on-Education-Workforce-Quality-Safety-
July-2022.pdf
EFN – European Federation of Nurses Associations. (2024). EFN Report on newly
registered nurses leaving the nursing profession or not practicing nursing after
graduation. https://efn.eu/wp-content/uploads/2024/12/EFN-Report-on-Newly-
Registered-Nurses-leaving-the-profession-June-2024.pdf
Hagrass, H. M., Ibrahim, S. A. E., Anany, R. I. E., & El-Gazar, H. E. (2023). Effect of an
educational program about mentorship competencies on nurse mentors’
performance: a quasi-experimental study. BMC Nursing, 22(1), 429.
https://doi.org/10.1186/s12912-023-01597-y
Heggarty, M., & Foran, P. (2025). Perioperative preceptors’ education and training: An
integrative review. Journal Of Perioperative Nursing, 38(3).
https://doi.org/10.26550/2209-1092.1389
IDEA Consult. (2025). Studie over de activiteiten, loopbaan en professionele
ontwikkeling van verpleegkundigen. In Verpleegkundigen 2025.
Iferp. (2026, 30 april). What is Scopus Q1, Q2, Q3, Q4? IFERP Blog.
https://www.iferp.in/blog/2025/12/24/what-is-scopus-q1-q2-q3-q4/
Ke, Y., Kuo, C., & Hung, C. (2017). The effects of nursing preceptorship on new nurses’
competence, professional socialization, job satisfaction and retention: A
systematic review. Journal Of Advanced Nursing, 73(10), 2296–2305.
https://doi.org/10.1111/jan.13317
Lachman, P., Batalden, P., & Vanhaecht, K. (2021). A multidimensional quality model:
an opportunity for patients, their kin, healthcare providers and professionals to
coproduce health. F1000Research, 9, 1140.
https://doi.org/10.12688/f1000research.26368.3
LibGuides: Systematic Reviews/Evidence Synthesis: Integrative Reviews. (2026, 5
januari). https://libguides.adelphi.edu/Systematic_Reviews/integrative-
review#:~:text=What%20is%20an%20Integrative%20Review,to%20a%20clearly
%20defined%20problem
LibGuides: Systematic Reviews/Evidence Synthesis: Systematic Reviews. (2026, 5
januari). https://libguides.adelphi.edu/Systematic_Reviews/what
Institute Of Medicine. (2001). Crossing the Quality Chasm. In National Academies Press
eBooks. https://doi.org/10.17226/10027
Nursing Student mentorship. (2025). EFN – European Federation of Nurses
Associations. https://efn.eu/wp-content/uploads/2025/09/EFN-Policy-Brief-on-
Nursing-Student-Mentorship-30-07-2025.pdf
Oikarainen, A., Mikkonen, K., Juskauskiene, E., Kääriäinen, M., Kaarlela, V., Vizcaya-
Moreno, M. F., Perez-Cañaveras, R. M., De Raeve, P., Kaučič, B. M., Filej, B., &
Riklikiene, O. (2021). Guideline on Clinical Nurse Mentorʹs Mentoring
Competence Development. https://www.qualment.eu/wp-
content/uploads/2021/11/Guideline_QualMent_final_EN.pdf
Over ons - Zorgnet-Icuro. (2021). Zorgnet-Icuro. https://www.zorgneticuro.be/over-ons
Publications Office of the European Union. (2025). Sharing evidence with policymakers
- Publications Office of the EU. Publications Office Of The EU.
https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/05d26b80-8f7f-…-
bfe2-01aa75ed71a1/language-en
Research Guides: Types of Reviews: Umbrella Reviews. (z.d.).
https://laneguides.stanford.edu/types-of-reviews/umbrella
Slangen, S., Van Santbergen, B., & Zorgnet-Icuro vzw. (2025). De eerste stappen tellen
(Eva de Wal, Red.). Zorgnet-Icuro vzw.
Södergård, E., Juntunen, J., Kuivila, H., Tomietto, M., & Mikkonen, K. (2025). THE Effect
of Mentoring Programmes on Newly Graduated Nurses’ Retention and Turnover:
An Umbrella Review. Journal Of Advanced Nursing.
https://doi.org/10.1111/jan.70326
Thomas, L. (2024, 22 januari). Een introductie tot quasi-experimenteel onderzoek.
Scribbr. https://www.scribbr.nl/onderzoeksmethoden/quasi-experimenteel/