De mannenpil komt dichterbij, maar vertrouwen blijft een struikelblok
Hoewel veel Vlamingen openstaan voor een toekomstige mannenpil, blijkt vertrouwen tussen partners een belangrijke voorwaarde voor het gebruik ervan.
Bron afbeelding: Pexels.
De mannenpil komt dichterbij, maar vertrouwen blijft een struikelblok
Wie een zwangerschap wil voorkomen, grijpt vandaag meestal naar anticonceptie voor vrouwen. De pil, het spiraaltje of het implantaat: de keuze is groot. Voor mannen blijven condooms en vasectomie vrijwel de enige opties. Maar wat als mannen binnenkort ook een pil kunnen nemen?
Uit mijn onderzoek bij 552 Vlamingen blijkt dat veel mensen openstaan voor nieuwe anticonceptiemogelijkheden voor mannen. Toch lijkt de grootste drempel niet medisch, maar relationeel. Hoewel vrouwen de komst van een mannenpil vaak positief beoordelen, twijfelen velen of ze de verantwoordelijkheid voor anticonceptie volledig uit handen willen geven. De grootste uitdaging ligt misschien niet in het laboratorium, maar aan de keukentafel: in het vertrouwen en de communicatie tussen partners.
Anticonceptie wordt vandaag nog steeds vooral gezien als een verantwoordelijkheid van vrouwen. Nochtans vinden bijna negen op de tien Vlamingen dat die verantwoordelijkheid eerlijk verdeeld moet worden. Zal de mannenpil daar verandering in brengen?
Om meer inzicht te krijgen in die houding tegenover mannelijke anticonceptie, vulden 552 Vlamingen een anonieme vragenlijst in. De enquête peilde naar kennis over mannelijke anticonceptie, ideeën over anticonceptieverantwoordelijkheid en de bereidheid om toekomstige methoden te gebruiken.
Hoewel vrouwen vandaag kunnen kiezen uit tientallen anticonceptiemethoden, hebben mannen slechts enkele opties: condooms, periodieke onthouding en vasectomie. Tegelijk zijn één op vier zwangerschappen in België ongepland. Onderzoekers werken daarom al jaren aan nieuwe hormonale en niet-hormonale anticonceptiemethoden voor mannen.
Weinig kennis over de mannenpil
Hoewel onderzoek naar mannelijke anticonceptie al jaren vooruitgang boekt, blijft de kennis hierover beperkt. Drie op de vier respondenten hadden al gehoord van onderzoek naar hormonale mannelijke anticonceptie, zoals een mannenpil, injectie of gel. Toch voelde slechts 11 procent zich voldoende geïnformeerd over de bestaande en toekomstige mogelijkheden.
Dat betekent dat bijna negen op de tien respondenten aangeven onvoldoende kennis te hebben over toekomstige mannelijke anticonceptie. Vooral niet-hormonale methoden blijken relatief onbekend. De ontwikkeling van nieuwe anticonceptie voor mannen speelt zich voorlopig grotendeels af buiten het blikveld van de gemiddelde Vlaming.
Ondanks de groeiende aandacht voor mannelijke anticonceptie voelen veel Vlamingen zich onvoldoende geïnformeerd over de mogelijkheden.
Bron afbeelding: Pexels.
Gelijkheid in theorie, verantwoordelijkheid in de praktijk
Over één punt lijken Vlamingen het opvallend eens te zijn. Meer dan acht op de tien respondenten vinden dat de verantwoordelijkheid voor anticonceptie gelijk verdeeld moet worden tussen mannen en vrouwen. Een even groot aandeel vindt dat partners samen moeten beslissen welke methode ze gebruiken.
Toch ervaren veel vrouwen dat die gelijkheid in de praktijk niet altijd wordt gerealiseerd. Bijna 90 procent van de respondenten vindt dat de maatschappij te veel verwacht dat vrouwen de hoofdverantwoordelijkheid voor anticonceptie dragen. Vrouwen voelen zich bovendien vaker persoonlijk verantwoordelijk voor het voorkomen van een zwangerschap dan mannen.
De historische realiteit waarin anticonceptie voornamelijk een vrouwelijke aangelegenheid was, lijkt dus nog altijd door te werken in hoe mensen vandaag over voortplanting en gezinsplanning denken.
Interesse in de mannenpil is groot
Wanneer respondenten zich een veilige, betrouwbare en omkeerbare mannenpil voorstellen, reageren velen positief. Vooral vrouwen staan opvallend open voor het idee dat hun partner een dergelijke methode zou gebruiken. Meer dan acht op de tien vrouwen geven aan dat ze dat positief zouden vinden.
Ook veel mannen tonen interesse in toekomstige anticonceptiemethoden. Hun bereidheid blijkt echter sterk afhankelijk van een aantal voorwaarden. In de enquête kregen mannen de opdracht verschillende kenmerken te rangschikken naar belangrijkheid. Daarbij kwamen betrouwbaarheid, omkeerbaarheid en controle duidelijk als belangrijkste voorwaarden naar voren. Kostprijs en gebruiksgemak werden minder belangrijk geacht.
Opvallend is bovendien dat mannen zonder kinderwens vaker bereid zijn een toekomstige mannenpil te gebruiken. Voor hen bieden nieuwe anticonceptiemethoden extra controle over hun reproductieve toekomst.
Vertrouwen blijft de grootste uitdaging
Ondanks de positieve houding tegenover mannelijke anticonceptie blijft vertrouwen een belangrijke drempel. Ongeveer zes op de tien vrouwen vertrouwen erop dat hun partner een mannenpil correct zou gebruiken. Tegelijk geeft meer dan de helft aan liever zelf anticonceptie te blijven gebruiken om zeker te zijn dat een zwangerschap wordt voorkomen.
Die resultaten wijzen erop dat de invoering van een mannenpil niet automatisch zal leiden tot een meer evenwichtige verdeling van anticonceptieverantwoordelijkheid. Nieuwe methoden creëren wel extra mogelijkheden, maar hun succes zal ook afhangen van de manier waarop partners hierover communiceren en afspraken maken.
De mannenpil kan een belangrijke stap zijn richting meer gelijkheid in anticonceptie. Toch toont dit onderzoek dat een nieuwe methode alleen niet volstaat. Zelfs wanneer een veilige en betrouwbare mannenpil beschikbaar wordt, zullen vertrouwen, communicatie en gezamenlijke besluitvorming bepalen of koppels die verantwoordelijkheid ook daadwerkelijk anders gaan verdelen.
Een veilige mannenpil alleen volstaat niet. Ook vertrouwen en communicatie tussen partners spelen een cruciale rol.
Bron afbeelding: Pexels.
Bibliografie
De Kort, L. & Van Eekert, N. (2025). Anticonceptie in België: kwalitatief onderzoek rond het gebruik, de impact van, en het vertrouwen in anticonceptie bij vrouwen en mannen in België. Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. https://igvmiefh.belgium.be/sites/default/files/media/documents/200%20-%20Anticonceptie%20in%20Belgi%C3%AB.pdf
Glasier, A. (2010). Acceptability of contraception for men: A review. Contraception, 82(5), 453–456.
https://doi.org/10.1016/j.contraception.2010.03.016
Male Contraceptive Initiative. (z.d.). Vasectomy Alternatives & Male Contraception. https://www.malecontraceptive.org/vasectomy-alternatives--male-contraception.html
Martins, S. L., & Boraas, C. M. (2023). Willingness to use novel reversible methods of male birth control: a community-based survey of cisgender men in the United States. Contraception and Reproductive Medicine, 8(1), 41. https://doi.org/10.1186/s40834-023-00242-y
Nguyen, B. T. (2024). Male contraceptive acceptability versus male acceptance of contraceptive responsibility. Andrology, 12(7), 1585–1589. https://doi.org/10.1111/andr.13719
Nguyen, B. T., & Jacobsohn, T. L. (2023). Men’s willingness to use novel male contraception is linked to gender-equitable attitudes: Results from an exploratory online survey. Contraception, 123. https://doi.org/10.1016/j.contraception.2023.110001
Page, S. T., Blithe, D., & Wang, C. (2022). Hormonal male contraception: Getting to Market. Frontiers in Endocrinology, Volume 13 - 2022. https://doi.org/10.3389/fendo.2022.891589
Richard, C., Pourchasse, M., Freton, L., Esvan, M., Ravel, C., Peyronnet, B., Mathieu, R., & Chhor, S. (2022). Male contraception: What do women think? Progrès en Urologie, 32(4), 276–283. https://doi.org/10.1016/j.purol.2021.11.003
Sax, M. R., Hurley, E. G., Rossi, R. A., Thakore, S., Hasija, A., & Sroga-Rios, J. (2021). Young Adult Males' Perspectives of Male Hormonal Contraception. South Med J, 114(2), 73–76. https://doi.org/10.14423/smj.0000000000001204
Sensoa. (z.d.). Abortus en ongeplande zwangerschap in België: cijfers.
https://www.sensoa.be/abortus-en-ongeplande-zwangerschap-belgie-feiten-en-cijfers
Sidhom, K., Bal, D. S., Ramjiawan, R., & Patel, P. (2024). The landscape of male contraception: A narrative review. Can Urol Assoc J, 18(10), 353–359. https://doi.org/10.5489/cuaj.8728
Sokolakis, I., Pyrgidis, N., & Hatzichristodoulou, G. (2022). Male Contraception. In S. Sarikaya, G. I. Russo, & D. Ralph (Eds.), Andrology and Sexual Medicine (pp. 271–288). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-12049-7_15
Thirumalai, A., & Amory, J. K. (2021). Emerging approaches to male contraception. Fertility and Sterility, 115(6), 1369–1376. https://doi.org/10.1016/j.fertnstert.2021.03.047
Wang, C., Meriggiola, M. C., Amory, J. K., Barratt, C. L. R., Behre, H. M., Bremner, W. J., Ferlin, A., Honig, S., Kopa, Z., Lo, K., Nieschlag, E., Page, S. T., Sandlow, J., Sitruk-Ware, R., Swerdloff, R. S., Wu, F. C. W., & Goulis, D. G. (2024). Practice and development of male contraception: European Academy of Andrology and American Society of Andrology guidelines. Andrology, 12(7), 1470–1500. https://doi.org/10.1111/andr.13525
World Health Organization. (2025, December 8). Abortion. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/abortion
